İlk Derece Mahkemesi 2025/926 E. 2025/926 K.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/926 Esas - 2026/487 T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2025/926 Esas KARAR NO: 2026/487

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 05/12/2025 KARAR TARİHİ : 16/07/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 20.07.2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'e ait olup kendisinin sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın 13.09.2024 tarihinde müvekkili şirkete ait ... plakalı araca çarpması sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında müvekkili şirketin aracında değer kaybı meydana geldiğini ve onarım süresince aracın serviste kalması nedeniyle araç mahrumiyet zararı oluştuğunu, kazada davalı ...'in tam ve asli kusurlu olduğunu, ...'e ait aracın diğer davalı ... Sigorta Şirketi'nde ... li olduğunu, davalı sigorta şirketine 24.03.2025 tarihinde yapılan başvuru üzerine 30.000,00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, yapılan ödemenin müvekkili şirketin gerçek zararını karşılamadığını ileri sürüp; fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 100,00 TL değer kaybı zararının davalı sigorta şirketinin poliçe limitleri ile sınırlı olması kaydıyla temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ve 100,00 TL araç mahrumiyet zararının davalı ...'ten kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesine talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunarak, yetkili mahkemenin .... mahkemeleri olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limiti ve sigortalının kusuru ile sınırlı olduğunu, davacının aracında 30.000,00 TL değer kaybı zararı hesaplandığını ve bu tutarın 15.04.2025 tarihinde davadan önce davacıya ödendiğini, yine dava konusu kazaya ilişkin aracın onarımı için toplam 25.586,52 TL hasar ödemesi yapıldığını, müvekkili şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğunu eksiksiz yerine getirdiğini, davacının dava açmadan önce müvekkili şirkete usulüne uygun başvurusu bulunmadığını, davacının avans faizi talebinin yerinde olmadığını bildirip davanın reddini savunmuştur. Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu kazada ... plakalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, kaza tespit tutanağına itirazının bulunduğunu, diğer davalı sigorta şirketi tarafından aracın tamir ve bakımlarının yapılıp 30.000,00 TL değer kaybı ücretinin ödendiğini, davacının karşılanmayan zararının kalmadığını bildirip davanın reddini savunmuştur. HUKUKİ DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, trafik kazası nedeniyle değer kaybı tazminatı ve araç mahrumiyet bedelinin davalı sigorta şirketi ve davalı sürücüden tahsili isteklerine ilişkindir. Tarafların gösterdiği deliller toplanmıştır; Kaza tespit tutanağı, poliçe, ödeme belgesi ve hasar dosyasının dosya içerisinde mevcut olduğu ve mahkememizce gerekli bilirkişi incelemesi yaptırılarak dosya arasına kazandırıldığı görülmüştür. Poliçe bilgilerinin incelenmesinde; ... plakalı motosikletin davalı ... adına kayıtlı iken 07.09.2024/07.09.2025 tarihleri arasında davalı sigorta şirketinde ...'li olduğu, poliçe limitinin 200.000,00 TL olduğu görülmüştür. 2918 sayılı KTK'da ... (trafik) sigortası ile ilgili ayrıntılı düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemeler uyarınca; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar(2918 sayılı KTK m. 85/1). Zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları, teminat tutarları ile tarife ve talimatları ... bağlı bulunduğu Bakanlıkça tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır (m. 93/1). Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabilecegi gibi dava da açabilir (m. 97). Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz (8 iş günü) iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar (m. 99). Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir (m. 109/1,2). Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir (2918 sayılı KTK m. 110/2). Meydana gelen kazada ölüm veya yaralanma meydana gelmesi halinde hak sahipleri ölüm halinde, destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilirler (TBK m. 53). Bedensel zarar meydana gelmesi durumunda daimi veya geçici iş göremezlik nedeni ile tazminat talep edilebilir (TBK m. 54, 55). Ayrıca yasal koşulların oluşması halinde kaza nedeniyle ölüm veya yaralanma halinde manevi tazminat talep edilebilir (TBK m. 56). ... sigorta poliçesinden kaynaklanan kaza sonucu meydana gelen zararlardan sigorta şirketi azami poliçe teminat limiti dahilinde, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında, gerçek zararın tazmini ile sınırlıdır (....).

Anayasa Mahkemesi'nin 17/07/2020 tarih ve .... sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır. Trafik sigortası kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan kazanç kaybı, trafik sigortası teminatı dışında kalır. Ancak meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı ve hasar bedeli gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (....,). Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır. İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ... kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur. 2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise; “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir. Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede; Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile ortaya çıkan değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (.... sayılı kararları). Bu durumda, değer kaybının ... Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir. Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (.... sayılı ilamı).

Araç mahrumiyet tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede; ..., kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre, trafik sigortacısı sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğundan ve bu zarar ... Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığından, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan araç mahrumiyet zararı (kazanç kaybı) trafik sigortası teminatı dışında kalır. Bu nedenle araç mahrumiyet zararından sadece kazaya neden olan aracın sürücüsü ve işleteni sorumludur.

Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuştur.

Mahkememizce Görevlendirilen Makine Mühendisi ...'dan Aldırılan 24.04.2026 Tarihli Bilirkişi raporunda özetle;"Takdiri ve nihai değerlendirmesi Sayın Mahkeme’ye ait olmak üzere; yukarıda açıklanan ve dosyada mevcut bulunan bilgi ve belgeler doğrultusunda; Meydana gelen 2 araçlı maddi hasarlı trafik kazasında kazanın oluş şekline göre olayın incelenip değerlendirilmesiyle, davalı motosiklet sürücüsü ... plakalı araç sürücüsü olan ...; dikkatsiz, tedbirsiz ve kontrolsüz hareketi neticesinde kazaya neden oluşuyla ve yukarıda açıklanan hususlar doğrultusunda, kendi sorumluluğunu kapsayan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun kusur yönleriyle; (54/a-1) ve (56/a-1) maddeleri ile aynı kanunun asli kusurlardan (84/g) maddesinin kural ihlali neticesinde, meydana gelen bu kazada Asli ve Tam Kusurlu (%100 oranında) olduğu, Meydana gelen aynı bu 2 araçlı kazada, olaya karışan ... plakalı davacı taraf araç sürücüsünün, olayın oluş şekli itibariyle kendi sorumluluğu kapsamında herhangi bir kusur ihlalinin olmadığı, Davacı tarafa ait ... plakalı araçta meydana gelen hasarı ile ilgili olarak, hasar neticesi tamir–onarım ve değişen parça yönünden sigorta eksperinin incelemelerini belirten raporun; dava dosyasında ve UYAP üzerinden yapılan incelemelerde bu tür bilginin bulunmadığı, ancak hasar resimleri üzerinden yapılan inceleme ve değerlendirmede; yukarıda da açıklandığı şekilde, sigorta şirketinin gerektiği şekilde incelemeleri varsayımıyla; dava konusu kazaya ilişkin davacı tarafa ait ... plakalı aracın onarımı için toplam 25.586,52 TL tutarlı ödemesi ile sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden ödemesi yapılmış olan 30.000,00 TL değer kaybı ödemesine tarafımca iştirak edildiği, Söz konusu ... plakalı aracın tamir müddetince kullanılamaması nedeniyle, aracın hasarıyla ilgili uygulanan işlemler olarak yukarıda da açıklandığı üzere, ilgili bu işlemler dikkate alınarak (hasar resimleri dikkate alınmak suretiyle), söz konusu bu aracın tamir süresinin kaporta ve boya işlemi nedeniyle 5 iş günü makul süre olacağı takdir edilmiştir. Bu süreç zarfında davacının aracından mahrum kalma süresi dahilinde, yerine araç kiralanması durumunda; kendi aracına benzer özelliklerde, modelde ve nitelikte bu tip benzer bir aracın kaza tarihi (13.09.2024) baz alınarak yapılan araştırmalarda (genel oto kiralama firmaları, rent otocar acenteleri, internet) günlük kira bedelinin yaklaşımlı ortalama bedelinin 1.200,00 TL olduğu, 1.200,00 TL (günlük) x 5 gün = 6.000,00 TL olduğu, %5 yıpranma ve amortisman payı (300,00 TL) olacağı, (yakıt gideri araç kiralanmasında ve kendi aracını kullanılmasında kullanıcı her iki durumda da yakıtı kendisi harcama yapacağından yakıt masrafı dikkate alınmamıştır) bu yıpranma-amortisman payı kendi aracı yerine göre düşülerek 5.700,00 TL tutarın, davacının mahrumiyet zararı olacağı takdir edildiği, bu husustaki takdir yetkisi Sayın Mahkeme’nize bırakıldığı, Teknik bilirkişi olması nedeniyle, faiz ve hukuki yönlerle ilgili hususların takdir yetkisi Sayın Mahkeme’nize bırakıldığı, görüş ve kanaatine varıldığı" bildirilmiştir. Bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişlidir. Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile gerekçeli ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmasına karar verilen bilirkişi raporları birlikte değerlendirilerek; Yukarıda belirtilen Anayasa Mahkemesi kararı sonucu oluşan mevcut durum itibarıyla davacı aracındaki değer kaybına ilişkin hesaplama ... Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. Bu hususlar nazara alınarak düzenlenen ve hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davacı aracında 30.000,00 TL değer kaybı bedeli oluştuğu, bu bedelin de dava açılmadan önce davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ödendiği, davacının bakiye değer kaybı alacağının kalmadığı, bu nedenle davacının değer kaybı tazminatı talebinin reddi gerektiği, davalı ...'in işleteni ve sürücüsü olduğu ... plakalı aracın sürücüsü ...'in %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı sayılı davacı ...'in meydana gelen kazada kusursuz olduğu, diğer araç olan ... plakalı araç sürücüsünün dava konusu kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru bulunmadığı, dava konusu kaza nedeniyle davacının aracının makul tamir süresinin 5 (beş) gün olduğu, araç mahrumiyet zararından yalnız davalı sürücünün sorumlu olacağı, kazaya karışan aracın cinsi gözetilerek kaza tarihi olan 13.09.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile billikte davalı ...'ten tahsili ile davacıya ödenmesine olacak şekilde davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; -DAVANIN KISMEN KABULÜNE, -Davacının davalılar hakkında açtığı değer kaybı davasının reddine, -Davacının araç mahrumiyeti zararının kabulü ile 5.700,00 TL araç mahrumiyet zararının kaza tarihi olan 13.09.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'ten tahsili ile davacıya ödenmesine, -Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 732,00-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 711,40-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 20,60-TL harcın davalı ...'ten alınarak hazineye irad kaydına, -Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 5.700,00-TL vekalet ücretinin davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine, -Davalı ... Sigorta kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta'ya verilmesine, -Davacı tarafından yapılan; 615,40-TL Başvuru Harcı, 615,40-TL Peşin/nisbi Harcı, 96,00-TL Islah Harcı, olmak üzere toplam 1.326,80TL harcın davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine, -Davacı tarafından yapılan; 7.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 407,90-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 7.907,90-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 7.707,90-TL lik kısmının davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına, -6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği .... tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen arabuluculuk ücreti karşılığı olan 4.700,00 TL arabulucu ücretinin kabul ve red oranına göre 4.500,00 TL'sinin davalı ...'ten, 200,00 TL'sinin de davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, - Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE, Dair, davacı vekili ve davalı asilin yüzüne karşı miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 16/07/2026

Katip .... e-imzalı

Hakim .... e-imzalı