İlk Derece Mahkemesi 2025/91 E. 2026/454 K.

T.C. İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2025/91 Esas KARAR NO:2026/454

DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:07/02/2025 KARAR TARİHİ:09/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Her ne kadar cari hesaplarda müvekkili şirketin alacaklı olduğu görülse de; ... Şubesi 30.06.2024 keşide tarihli, ... Seri Numaralı, 460.000,00 TL bedelli, keşide yeri İstanbul olan çek müvekkil şirketçe düzenlenmiş olduğunu, ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından, 30.06.2024 tarihinde, ...'ya ibraz edilen ... Seri Numaralı çek üzerine, "hesap müsait olmadığından çek tutarı ödenememiştir." şerhi düşüldüğünü, söz konusu çeklerin yetkili hamili tarafından kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile ... İcra Dairesi'nin 2024/.... Esas sayılı dosyası kapsamında haksız ve kötü niyetli olarak, icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça müvekkili şirket ve yetkilisi aleyhine ... İcra Ceza Mahkemesi'nin 2024/... Esas numaralı dosyası ile haksız ve kötü niyetli olarak icra ceza şikayet talebinde bulunduğunu, müvekkili, davalı şirketten alacaklı konumdayken ve herhangi bir borcu bulunmamasına rağmen haksız icra ceza tehlikesi ile karşı karşıya kaldığını ve mağdur duruma düştüğünü, başlatılan haksız icra ceza şikayetinden kaynaklı olarak müvekkili şirketin büyük zararlara uğrama tehlikesi bulunmakta olduğunu, davanın kabulü ile müvekkili şirketin İİK M.72 uyarınca borçlu olmadığının tespitini, müvekkili alacaklı olduğu halde icra takibi ile karşı karşıya kalmış olması nedeniyle, yargılama boyunca ... İcra Dairesi'nin 2024/... Esas sayılı dosyasındaki takibinin tedbiren durdurulmasını, alacağın likit olması, cari hesaplara göre müvekkil şirket alacaklı olmasına rağmen alacağın icra takibine konu edilmesi nedeniyle davalının %20den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Çeke ait hükümler göz önüne tutularak çek şöyle tarif edilebilir: Çek, Kanun’un öngördüğü belirli şekil şartlarına bağlı, soyut ve kayıtsız şartsız bir bedelin ödenmesi konusunda sadece bankalar üzerine düzenlenebilen, kıymetli evraktan sayılan özel bir havale olduğunu, bu havalenin yazılı şekilde yapılması, belli şekil şartlarını içermesi ve kayıtsız şartsız bir ödeme yetkisi biçiminde olması gerektiğini, çek düzenleyen, muhataba belirli bir bedeli lehtara ödeme, lehtara da tahsil yetkisi veren bir kambiyo senedi olduğunu, çek bir ödeme aracı olduğunu, ancak poliçe ve bonodaki gibi kredi işlevine haiz olmadığını, ticarî hayatta yaygın olarak ileri tarihli çek düzenlenerek çekin kredi veya teminat aracı olarak kullanıldığı görülmekte olduğunu, davacı çekteki imzaya hiçbir şekilde itiraz etmediğini, çekin davacı tarafından müvekkili verildiğini dava dilekçesinde kabul ve ikrar ettiğini, ne var ki davacı borçlu değil alacaklı olduğunu iddia ettiğini, kural olarak menfi tespit davasında ispat yükü alacaklı taraf üzerinde ise de; menfi tespit davasını açan davacı (borçlu), davalının (alacaklı) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkinin hiç doğmadığını iddia etmeyip, bilakis bu ilişkinin doğduğunu bildirerek başka bir nedenle hukukî ilişkinin geçersiz olduğunu veya son bulduğunu ileri sürmekte ise bu iddiayı ispat yükü TMK’nın 6. maddesi gereğince davacıya düşeceğini, davacının iddiaları tamamen diğer yargı davalarının uzatılması ve sürüncemede bırakılması amacıyla huzurdaki davayı ikame edildiğini, müvekkili şirketin davacı yana mal satan konumunda olduğunu, hiçbir vakit davacıdan bir mal almadığını, davacı alacaklı olduğunu iddia etmekte ise bu alacağının kaynağının ne olduğunu izahla mükellef olduğunu, fakat dava dilekçesinde bu hususta hiçbir beyanda bulunamadığını, davacı müvekkili şirketten uzun bir süredir mal almakta olduğunu, en son 2023 yılında bir önceki yıldan devirden borcu ile birlikte 193.088,51 TL (yüzdoksanüçbinseksensekiz Türk Lirası ellbir kuruş) karşılı mal ve hizmet aldığını, 135.044,51 TL (yüzotuzbeşbinkırkdört Türk Lirası ellbir kuruş) ödeme yapmış nihayetinde 58.044,00 TL (ellisekizbinkırkdör Türk Lirası) borcu kaldığını, işbu borcunun 58.000,00 TL (ellisekizbin Türk Lirası) kısmını 58.000,00 TL. değerindeki çek vadesi 29.02.2024, çek numarası ... ... Bankası (... Şb.) çeki ile ödediğini, bu sebeple bakiye borcu yalnızca 44,00 TL kaldığını, ancak davacı daha sonra;18.01.2024 tarihli ... numaralı fatura ile 3.240,00 TL14.02.2024 tarihli ... numaralı fatura ile 13.968,00 TL 22.02.2024 tarihli ... numaralı fatura ile 27.222,00 TL 06.03.2024 tarihli ... numaralı fatura ile 7.860,00 TL 14.03.2024 tarihli ... numaralı fatura ile 1.020,00 TL 27.03.2024 tarihli ... numaralı fatura ile 414.000,00 TL 28.03.2024 tarihli ... numaralı fatura ile 517.800,00 TL 28.03.2024 tarihli ... numaralı fatura ile 479.964,00 TL 15.04.2024 tarihli ... numaralı fatura ile 5.832,00 TL 17.04.2024 tarihli ... numaralı fatura ile 4.224,00 TL 08.05.2024 tarihli ... numaralı fatura ile 2.447,17 TL 13.05.2024 tarihli ... numaralı fatura ile 9.862,98 TL olmak üzere toplam 1.487.440,15 TL karşılı mal alındığını, bu mallardan 6.156,00 TL karşılığı malı iade ettiğini, önceki 44,00 TL borcu eklenerek ve iade alınan mallar karşılığı olan 6.156,00 TL düşüldüğünde davacı müvekkilimizden 1.481.328,15 TL (birmilyondörtyüzseksenbirbinüçyüzyirmisekizbin Türk Lirası onbeş Kuruş) karşılığı mal ve hizmet almıştır. Bu borçlarının 1.460.000,00 TL (birmilyondöryüzaltmışbin Türk Lirası) kısmı için beş adet çek vermiş yalnızca 460.000,00 TL bedelli çek vadesi 31.05.2024, çek numarası ... ... Bankası çeki ödediğini, huzurdaki dava konusu çek bedeli de dahil olmak üzere 4 adet çeki ödenmediğiri. dolayısıyla icra takip masrafları, ve borcun fer'ileri hariç olmak üzere toplam 1.021.328,15 TL borçlu olduğunu, davacının müvekkile verdiği beş çekten ödenmeyen diğer 3 tanesi de İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi ...esas sayılı dosyasından icraya konulduğunu, davanın reddini, müvekkili lehine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyetli davasını ikame eden davacının tazminata mahkum edilmesini, ücreti vekaletin ve yargılama giderlerinin karşı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, davacının dava konusu çek bakımından davalıya borçlu olmadığının tespiti ile kötü niyet tazminatına ilişkindir. 7155 sayılı Yasa ile 6102 sayılı Yasaya 5/A maddesi eklenerek ticari davalarda arabuluculuk dava şartı haline getirilmiş olup, mahkememizdeki dava 07/02/2025 tarihinde açılmakla davacının dava şartı arabuluculuk koşulunu yerine getirdiği görülmüştür. Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır. Dosya kapsamında rapor alınmak üzere dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir. Bilirkişi İrfan Demirci'den alınan 31/102025 tarihli bilirkişi raporunda özetle:"Davacı ... Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. 2023 ve 2024 yıllarına ait ticari defterlerinin e-defter olduğu, beratlarının uygun ve suresinde tasdik ettirildiği, e-defter uygulamasında yalnız envanter defterinin noter tasdikine tabi olduğu, bu bab'da HMK. 222 md. ve 6102 sayılı TTK 64/3 md. Gereğince ve mevcut haliyle davacının 2023 ve 2024 yıllarına ait ticari defterlerinin suresinde tasdik ettirildiği ve usulüne uygun olduğu,Davalı ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 2023 ve 2024 yıllarına ait ticari defterlerinin e-defter olduğu, beratlarının uygun ve suresinde tasdik ettirildiği, e-defter uygulamasında yalnız envanter defterinin noter tasdikine tabi olduğu, bu bab'da HMK. 222 md. ve 6102 sayılı TTK 64/3 md. Gereğince ve mevcut haliyle davalının 2023 ve 2024 yıllarına ait ticari defterlerinin suresinde tasdik ettirildiği ve usulüne uygun olduğu, Davacı Şirketin, davalı ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti. ile olan cari münasebetini 320.01.İ004 no.lu Satıcılar hesabının alt hesap kodunda takip ettiği, Davacının incelenen kendi defterlerinde Dava konusu çeki 28.02.2024 tarihinde "...3 adet çek çıkışı..." açıklama ile 1.380.000,00 TL tutarlı işlem içerisinde kaydettiği, bu işleminde Davalı tarafından Davacıdan almış olduğu 3 adet çeke istinaden 28.02.2024 tarihinde düzenlenmiş olduğu yukarıda da görüntüsüne yer verilen tahsilat makbuzuna İlişkin olduğu anlaşılmakla birlikte, davacının kendi ticari defterlerinde takip tarihi olan 08.07.2024 tarihi itibariyle davalı ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne 21.328,14 TL borçlu olduğu, Davalının incelenen kendi defterlerinde ise Dava konusu çeki 28.02.2024 tarihinde "...Çek-Senet Girişi (3 adet)..." açıklama ile 1.380.000,00 TL tutarlı işlem içerisinde kaydettiği, davalının incelenen kendi ticari defterlerinde takip tarihi olan 08.07.2024 tarihi itibariyle davacı ... Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti'den 21.328,15 TL alacaklı olduğu, Bu noktada taraflar arasında cari hesap yönünden çekişme olmadığı görülmekle, Davacı şirketin davalıya vermiş olduğu dava konusu Halk bankası İmes İstanbul şubesine ait olan ... çek numaralı 30.06.2024 tarihli, keşide yeri İstanbul olan 460.000,00 TL bedelli çekten kaynaklı borcunun devam ettiği" şeklinde rapor ibraz etmiştir. Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekilleri bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunmuşlardır. Somut olayda tarafların defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve sahipleri lehine delil vasfına haiz olduğu, davacı şirketin, davalı ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti. ile olan cari münasebetini 320.01.İ004 no.lu Satıcılar hesabının alt hesap kodunda takip ettiği, davacının incelenen kendi defterlerinde dava konusu çeki 28.02.2024 tarihinde “…3 adet çek çıkışı…” açıklama ile 1.380.000,00 TL tutarlı işlem içerisinde kaydettiği, bu işleminde davalı tarafından davacıdan almış olduğu 3 adet çeke istinaden 28.02.2024 tarihinde düzenlenmiş tahsilat makbuzu bulunduğu, davacının kendi ticari defterlerinde takip tarihi olan 08.07.2024 tarihi itibariyle davalı ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne 21.328,14 TL borçlu olduğu, davalının incelenen kendi defterlerinde ise dava konusu çeki 28.02.2024 tarihinde “…Çek-Senet Girişi (3 adet)…” açıklama ile 1.380.000,00 TL tutarlı işlem içerisinde kaydettiği, davalının incelenen kendi ticari defterlerinde takip tarihi olan 08.07.2024 tarihi itibariyle davacı ... Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti’den 21.328,15 TL alacaklı olduğu, bu noktada taraflar arasında cari hesap yönünden çekişme olmadığı görülmekle, dava konusu çekin her iki tarafın yasal defterlerinde kayıtlı olduğu, davacının çekin ödendiğine ilişkin iddia ve ispatının bulunmadığı, dava dilekçesinde neden borçlu olmadığına dair beyanda bulunmaması üzerine açıklama için süre verildiği, sunulan beyan dilekçesinde de alım satımdan kaynaklı borçlu olmadığı gibi genel geçer ifadelere yer verildiği, rapora itiraz dilekçesinde ise ayıplı ve eksik ifadan bahsedildiği, dava dilekçesi ile ileri sürülmeyen bu iddiaların rapora itiraz dilekçesinde dinlenemeyeceği, çekin niteliği gereği ödeme aracı olması ve illetten mücerret olması sebebiyle davalı şirketin çeki edinme nedenini açıklama mecburiyetinin bulunmadığı, aksi düşüncenin kabulünün çekin “mücerretlik” vasfını ortadan kaldıracağı hususları birlikte değerledirildiğinde davacı tarafından imzası inkar edilmeyen dava konusu çekin davalı yana verildiği ve ödenmediği anlaşılmış olup davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş, şartları oluşmadığından davalının kötü niyet tazminatı talebini reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın reddine, 2-Davalının kötüniyet tazminat talebinin reddine, 3-Karar harcı 732,00 TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 615,40 TL harcın mahsubu eksik 116,60 TL harcın davacıdan tahsili ile hazine adına irad kaydına, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 6-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 4.600,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7-Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına, 8-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine, Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 09/06/2026 12:00:57

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır