İlk Derece Mahkemesi 2025/819 E. 2026/719 K.

T.C. İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2025/819 Esas KARAR NO:2026/719

DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) DAVA TARİHİ:14/11/2025 KARAR TARİHİ:29/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket nezdinde ... numaralı “Trafik Sigorta Poliçesi” ile sigortalı bulunan dava dışı sigortalı ... ...'ın maliki olduğu ... plaka sayılı araç 16/05/2013 tarihinde sürücü ... ... sevk ve idaresindeyken direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu yoldan çıkarak yaralamalı ve maddi hasarlı kazaya sebep olmuş, servis aracında bulunan ...'da ve ... ...'da yaralanmak suretiyle maluliyet oluştuğu, anılan olaydan sonra ... plaka sayılı araçta bulunan dava dışı ... tarafından ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ... E. Sayılı ve ... ... tarafından Sigorta Tahkimde 2018.E.... Sayılı dosyaları nezdinde müvekkil şirkete karşı müracaat edilmesi üzerine ayrı ayrı hasar dosyaları açıldığı, somut olayda ... plakalı aracın zorunlu taşımacılık sigortasının mevcut olup olmadığı hususunda yerel mahkemece ... Birliğine müzekkere yazılmışsa da gelen cevapta taşımacılık sigortasının olmadığı anlaşıldığı, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasının yapılmamış olması nedeniyle teminat kapsamında sıralı sorumluluk ilkesi gereğince ... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası olan müvekkil şirket yönünden maddi tazminata hükmettiği, müvekkil şirket tarafından yerel mahkeme kararına istinaden tazminat ödemesi yapıldığı, sayın mahkemenize dava dilekçemizin ekinde sunduğumuz emsal nitelikteki Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2020/9476 E. Ve 2021/3111 K. Sayılı kararından da görüleceği üzere; tazminatın ZMMS sigortacısı tarafından ödenmesi halinde ZMMS sigortacısı ile ... Hesabı arasında rücu ilişkisinin doğacağına hükmedildiği, müvekkil şirketin ZMMS sigortacısı olduğu ... plakalı aracın karıştığı kazada; müvekkil şirketin tazminat ödemesi akabinde servis aracı olan ... plakalı aracın taşımacılık sigortasının yaptırılmamış olması nedeniyle ... Hesabına rücu edildiği, ... için ödenen bedelin davalıya rücusu kapsamında 06/09/2023 ve 22/10/2024 tarihlerinde; ... ... için ödenen bedelin rücusu kapsamında 22.10.2024 tarihinde ihtarnameler gönderildiği, ancak davalı ... Hesabı gönderdiği cevaplarda ise hukuki olmayan gerekçelerle ile müvekkil şirket talebi reddedildiği, davaya konu sigorta hasarı müvekkil şirketçe ödenmiş olup anılan hasardan sorumlu olan davalı hakkında yasal süre içerisinde....İcra Müdürlüğü – 2024/... E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatılmış ve borçlu tarafından takibe itiraz edilmiştir. Arz ve izah edilen nedenlerle -fazlaya dair talep ve dava hakkımız saklı olmak kaydıyla ve tahsilde tekerrür olmamak üzere; davalılar tarafın....İcra Müdürlüğü – 2024/... E. sayılı dosyasına vaki itirazlarının iptaline, takibin devamına, davalının haksız itirazından dolayı %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketinin, zmss poliçesi kapsamında ödediği tazminat tutarını, müvekkil kurumdan tahsil hakkı, rücu hakkı bulunmadığı, dava konusu taşıma, karayolu taşıma kanunu kapsamında yapılması gerekli olan sigortanın kapsamında olmadığı, kazanın oluşundaki kusur oranlarının tespiti için keşif yapılarak bilirkişi raporu alınmalıdır denetime elverişli ve ayrıntılı inceleme yapılmış bir rapor alınması gerektiği, tazminat hesaplamasının pmf yaşam tablosu dikkate alınarak, rücuya konu dava tarihindeki verilere göre sicile kayıtlı aktüer bilirkişi tarafından yapılması gerektiği, müterafik kusur indirimi uygulanması gerekirken uygulanmamış olması davacı şirketin katlanması gereken bir külfet olduğu, zamanaşımı, dava şartı yokluğu ve cevap dilekçemizde yer alan usul ve esasa ilişkin diğer nedenler ile re'sen nazara alınacak nedenlerle reddine, ispatlanamayan ve teminat dışı ayrıca rücu hakkı bulunmayan haksız davanın reddine, davanın işleten malik ve sürücü olarak bulunan ... ... ve ... ...'a ihbarına, tebligatın mernis ve mersis adresine çıkartılmasına, %20'den az olmamak üzere davacı aleyhinde kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacının ... 1. ASHM'nin ... Esas sayılı dosyasındaki kararı ile sigorta tahkimin 2018/... sayılı dosyasındaki kararı üzerine dava dışı taraflara ödemiş olduğu tazminatların kazaya karışan ... plakalı aracın taşımacılık sigortasını yaptırmaması nedeniyle davalıya karşı açmış olduğu rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın iptali davası olduğu görüldü. Dosyamıza getirtilen... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 309.068,06-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. İddia, savunma, toplanan deliller ve tarafların ilişki dönemlerine ait davacı taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde ve talimat cevabı da değerlendirilerek bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi sunmuş olduğu 10/03/2026 tarihli raporunda özetle; "4.SONUÇ Takdiri Sayın Mahkemenizin olmak üzere, Somut olaydaki servis taşımacılığı (öğrenci/personel), 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve ilgili yönetmeliklerin kapsamına girdiği, Davacı tarafın somut olayda sıralı sorumluluk ilkesi gereğince 2.sırada olduğu, Davalı tarafa ait yönetmelik düzenlemesi gereğince somut olayda sıralı sorumluluk ilkesi gereğince 1.sırada olduğu, Davacı tarafın ödediği miktarı kaza tarihi itibari ile de Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası limitleri dahilinde talep edebileceği (309.068,06TL), varsa artan kalan rakamdan sorumluluğunun devam ettiği, Dosyadaki ödemeler dikkate alındığında artan rakam bulunmadığından sorumluluğunun bulunmadığına," şeklinde görüş bildirilmiştir. Mahkememizce dosyanın tarafların itiraz ve beyanları kapsamında ek rapor alınmak üzere bilirkişi heyeti tarafından sunulan 24/07/2026 tarihli ek raporda özetle; "Söz konusu itirazlar incelendiğinde davacı tarafça itiraz edilmediği, davalı tarafça söz konusu rapora itiraz edildiği görülmektedir. Ancak davalı tarafça cevap dilekçesinde ileri sürdüğü hususlarının aynısını rapora itiraz dilekçesinde de sunduğu dikkate alındığından bu itiraz konuları kök raporumuzda değerlendirildiğinden kök rapordaki görüş ve kanaatimizi koruduğumuzu," şeklinde görüş bildirilmiştir. Dava ve cevap dilekçesi, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamının yapılan incelemesinde; uyuşmazlığın, kazadan kaynaklı oluşan zarardan öncelikle taşımacılık sigortasının (düzenlenmemiş olması nedeniyle ... Hesabının) sorumlu olup olmadığı, davacı trafik sigortacısı (ZMMS) tarafından yapılan ödemenin, rücuen davalı taraftan talep edilip edilemeyeceği noktasında toplandığı, Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun (mülga 14/4/2016-6704/17 md.) 17. maddesinin, şehirlerarası ve uluslararası yolcu taşımacılarının, kalkış noktasından varış noktasına kadar meydana gelecek kazalar sonucu yolcunun ölümü ve yaralanmasından dolayı sorumlu olacağını, 18. maddesi ise bu zararların teminat altına alınması için Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasının yaptırılması gerektiğini hüküm altına aldığı, Ayrıca bu Kanuna dayanılarak çıkarılan Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 64. maddesi gereği yolcu taşımacılığı yapan taşıyıcıların Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası yaptırma zorunluluğunun bulunduğu belirtildiği,Anılan Kanun'un 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası genel şartlarının B.8. maddeleri hükümlerine göre meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanacağı ,Ancak meydana gelen zararın bu sigorta tazminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısmı için, sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulucağı,Karayolu Taşıma Kanunu'nun 2/3. maddesinde ise il sınırları içerisindeki taşımalar ile yüz kilometreye kadar olan şehirlerarası taşımaların düzenlenmesinin, il ve ilçe trafik komisyonları ile işbirliği yapılmak suretiyle ilgili valiliklere, belediye sınırları içerisindeki şehiriçi taşımaların ise belediyelere, bu Kanuna göre düzenlenecek yönetmelik esasları dahilinde bırakılabileceği açıklanmıştır.Bu doğrultuda 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun (TBK) 78. maddesinin 1. fıkrasında borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimsenin, bunu ancak, kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebileceği şeklindeki düzenleme tahtında meselenin değerlendirilmesi gerekmektedir. Dava dilekçesi içeriği, davacı sigorta şirketi, hasar dosyası açarak rizikonun ayrıntılarına vakıf olmasına, bir başka ifadeyle, kazanın şehirlerarası taşımacılık faaliyetinin yerine getirildiği esnada meydana gelmiş olması ve bu nedenle, zararın öncelikle taşımacılık sigortasından karşılanması gerektiği hususunu, sigortacılık faaliyetinde bulunan bir şirket olarak bilmesine rağmen, ödeme yaptığı, dolayısıyla, kendisini borçlu sanarak ödeme yapma durumunun söz konusu olmadığı, giderek sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak paranın iadesi koşullarının oluşmadığı dolayısıyla rücu talebinde bulunamayacağı kanaatine varıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere; 1-Davacının davasının reddine, 2-Alınması gereken 732,00-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 3.732,77 TL harcın mahsubu ile fazla alınan 3.000,77-TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine, 3-Yargılama giderlerinin davacının üzerinde bırakılmasına, 4-Karar kesinleşinceye kadar yapılacak giderlerin davacının yatırmış olduğu gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye avansın davacıya iadesine, 5-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Asgari Ücret Tarifesi gereği 49.450,89-TL ücret takdirine, bunun davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine 6-4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 29/09/2026

Katip ...

Hakim ...