İlk Derece Mahkemesi 2025/581 E. 2025/735 K.

T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/581 Esas - 2025/735 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA ON İKİNCİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ K A R A R

ESAS NO : 2025/581 KARAR NO : 2025/735

DAVA : TESPİT / TAZMİNAT DAVA TARİHİ : 11/07/2011 KARAR TARİHİ : 24/10/2025 G. KARAR YAZIM TARİHİ : 18/11/2025 Mahkememizde açılan TESPİT VE TAZMİNAT davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalılardan ..., ... .... .... 'un ortağı bulunduğu ... Mesken Yapı A.Ş.'nin , ...Büyükşehir Belediyesine ait ...' dan, ...genelinde asfalt yapım işini ihale ile aldığını, söz konusu asfalt işi ile ilgili olarak ... Mesken A.Ş. adına ... Balgat Şubesinden teminat mektubu alınarak ... Genel Müdürlüğüne verildiğini, alınan bu teminat mektubuna karşılık ... Mesken Yapı A.Ş.'ye ait ...İli Çankaya İlçesi İlkadım Mahallesi 2819 Ada 9 Parselde bulunan 2-3-6-7-10-11 ve 14 nolu dairelerden 2-6-10-11 ve 14 nolu dairelerin ipotek verildiğini, anılan dairelerden 3 ve 7 nolu dairelerin ... Genel Müdür Muavinlerinden... ..... .... ve ...'a rüşvet olarak ... Mesken A.Ş. tarafından verildiği iddiasıyla açılan davanın halen ...2. Ağır Ceza Mahkemesinde 2007/231 Esas sayılı dosyası ile görülmeye devam edildiğini, müvekkilin haricen edindiği bilgiye göre 6 nolu dairenin ... Genel Müdürü ...'e usulsüz olarak verilmiş olduğunu, bu daire üzerinde de teminat mektubuna ilişkin ipotek bulunduğu halde devam eden işin teminat mektubunun nakde çevrildiğini, 6 nolu dairenin parasının ... Genel Müdürü ... tarafından alındığını, kalan paranın ise ... Mesken Yapı A.Ş. ortaklarına iade edildiğini, devam eden işin teminat mektubunun usulsüz bir şekilde (işin geçici ve kesin kabülü yapılmadan ve diğer ipotek borçlularına haber verilmeden) nakde çevrilmesi sonucunda, müvekkilinin ipotekle yükümlü satın aldığı 2,14, ve 10 numaralı dairelerin davalıların ortak fiili ile ipotekler için satılarak elinden alınması nedeniyle zarara uğratıldığını, davalı Bankanın Balgat Şubesinin teminat mektubunu nakde çevirirken müvekkiline haber vermediğini, müvekkilinin kendi bilgisi dışında yapılan işlemlerden dolayı yasal haklarını kullanamayıp mağdur olduğunu, bu nedenle müvekkilinin uğramış olduğu zarardan ... Balgat Şubesinin de doğrudan sorumlu olduğunu, şirket ortaklarından ...'un 17.05.2005 tarihli yazısına karşı ... Genel Müdürlüğünün 23.05.2005 tarihli cevabi yazısında 17.03.2004 tarihinde henüz iş devam ederken teminat mektubunun nakde çevrildiğinin, 31.05.2014 tarihinde ise asfalt işinin sona erdiğinin belirtildiğini, teminat mektubu nakde çevrildikten sonra ... Genel Müdürlüğü tarafından ... Mesken A.Ş. ye hakediş ödemelerine devam edildiğini ve 18.03.2004-01.06.2004 tarihleri arasında toplam 5.343.963,82TL tutarında ödeme yapıldığını, ... Mesken A.Ş.'nin ... Genel Müdürlüğüne olan borcu nedeniyle teminat mektubunun nakde çevrildiğini, ancak yapılan ödemelere bakıldığında ... Mesken A.Ş.'nin ...'ya borcu olmadığının açık olduğunu, dolayısıyla ... Genel Müdürlüğünün, ... Mesken Yapı A.Ş.'ye teminat mektubu nakde çevrildikten bir gün sonra ödeme yapmaya başlamasının izah edilebilir bir durum olmadığını, müvekkilinin her ne kadar üzerinde ipotek bulunan taşınmazları ... Mesken A.Ş.'den satın almış ise de, belirtilen ödemeler dikkate alındığında teminat mektubunun nakde çevrilmemesi gerektiğini, geçici ve kesin kabul yapıldıktan sonra işi yüklenen ... Mesken Yapı A.Ş.'nin vergi dairesinden ve SGK'dan borcu yoktur yazısı alarak ... Genel Müdürlüğüne vermesi, ... Genel Müdürlüğünün de teminat mektubunu Şekerbanka iade etmek suretiyle taşınmazlar üzerindeki ipoteğin kaldırılmasını sağlaması gerekirken usulsüz bir şekilde teminat mektubunun nakde çevrildiğini, ayrıca Şekerbankın bu durumdan müvekkilini haberdar etmediğini, taşınmazlardan 6 nolu daire satılmış olmasına karşın borçtan mahsup etmediğini ve müvekkiline ait 2, 10 ve 14 nolu daireler üzerindeki ipotekli alacağını (tedbir kararı olmasına rağmen) ... Varlık Yönetim A.Ş.'ye temlik etmek suretiyle satışına sebebiyet verdiğini, fakat aynı şartlarda bulunan 11 nolu daire ... Mesken Yapı A.Ş.'ye ait olduğu halde ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılmadığını, müvekkiline ait 3 adet dairenin satış bedeli alacağı karşılamamasına rağmen 11 nolu daire ile ilgili işlem yapılmamasının manidar olduğunu, müvekkiline ait taşınmazlar İcra Müdürlüğü vasıtası ile son derece düşük bedelle satıldığı için yapılan satış işlemine itiraz edildiğini, ancak bu itirazın ...2.İcra Hukuk Mahkemesinin 2010/786 Esas sayılı dosyası ile görülen davada reddedildiğini, bunun üzerine mahkeme kararının temyiz edilmiş olup Yargıtay incelemesinin halen devam etmekte olduğunu, bu nedenle taşınmazların satışının engellenmesine ilişkin olarak tedbir kararı verilmesi gerektiğini, mahkemece teminat mektubunun usulsüz şekilde nakde çevrildiğinin tespiti yönünde bir karar verilmesi halinde ... tarafından ... Varlık Yönetim A.Ş.'ye yapılan temlikin de usulsüz olacağı ve bu usulsüz temlike dayanılarak yapılan satışın da usulsüz olacağı hususlarının mahkeme kararı ile tespit edilmiş olacağını belirterek; öncelikle müvekkile ait ... .... .... Parselde bulunan 2-10 ve 14 nolu dairelerin satışının engellenmesi için tedbir kararı verilmesine, teminat mektubunun usulsüz şekilde nakde çevrildiğinin tespitine ve fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak müvekkilinin uğramış olduğu zarara karşılık şimdilik 1.000 , 00 TL'nin müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Davacı vekili nakde çevrilen teminat mektupları bedeli toplamı 865.000.00 YTL üzerinde harcı tamamlamıştır. CEVAP:1)Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını , davanın husumet nedeniyle reddi gerektiği , 2.Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2007/231 esas sayılı ve ...8.Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2009/16 esas sayılı dosyalarından verilecek kararın dava sonucunu etkileyecek nitelikte olması nedeniyle ceza dosyalarının kesinleşmesini dava dosyası bakımından bekletici mesele yapılmasını, müvekkilinin haklı nedenlerle teminat mektuplarını paraya çevirdiğini, Teminat mektubu lehdarı ... Mesken Yapı A.Ş.'nin acze düşmüş olduğun ...2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2005/3 E. sayılı dosyasında mevcut bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere yüklenici firmanın SSK'ya olan borçları nedeniyle ...'ya haciz ihbarnameleri geldiğini, yüklenicinin müvekkili idareyi aldatarak fazla para tahsil etmiş olduğu aynı bilirkişi raporunda belirtilmiş olduğunu, ...Büyükşehir Belediyesi Teftiş Kurulu Başkanlığının teftiş raporunda da ... Mesken Yapı A.Ş.'nin müvekkil şirketten haksız ve fazla para tahsil ettiğinin tespit edilmiş olduğunu , teminat mektubunun verilmesini gerektiren işin geçici ve kesin kabullerinin yapılmadığını, yüklenici ile müvekkil işveren arasında kesin hesap çıkartılmadığından alacak ve borç durumunun tespit edilmediğini, bu işle ilgili olarak SSK prim borcu alacağının mevcut olması, işçilerin kıdem ve ihbar tazminatları alacağının bulunması karşısında, teminat mektuplarında borçlunun para olarak miktarı gösterilen doğmuş veya doğacak bir borcunun ödenmesini temin etme taahhüdü karşısında henüz iş devam ederken teminat mektubunun paraya çevrildiği iddiasının yanlış olduğunu, buna göre müvekkil şirket ile yüklenici firma arasında kati hesap yapılmadığından, firmaya ait işçilerin kıdem ve ihbar tazminatlarının ödenmesi yönünde İş Mahkemeleri tarafından karar verildiğinden yüklenicinin sigorta borcunun müvekkil şirketçe ödendiğinden riskin gerçekleştiğini, teminat mektubunun amacının riski karşılamak olduğunu , riskin ise taraflarca kati hesabın yapıldığı ana kadar var olduğunu , kati teminat mektubunun mukavele şartlarına uygunluğunu garanti altına aldığı cihetle kati hesap sonunda müteahhide fazla ödendiği anlaşılan paranın da teminat mektubu kapsamına girdiğini, olayda sebepsiz zenginleşme davası şartlarının gerçekleşmediğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap etmiştir. 2)Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ... Mesken Yapı A.Ş.'ye ait 11 nolu daire hakkında takip başlatılmadığı ve 6 nolu daire satıldığı halde borca mahsup edilmediği iddiasının doğru olmadığını, 06.05.2004 tarihinde ...22. İcra Müdürlüğünün 2004/365-366-367 esas sayılı dosyaları üzerinden 2-6-10-11 ve 14 nolu daireler hakkında toplam 930 Milyar TL'lik takip başlatıldığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap etmiştir. 3)Davalı ... Cevaplarıda ; öncelikle 22/11/2011 tarihli duruşmaya katılarak "Ben ... Mesken Yapı A.Şnin ortağıyım, dava konusu yapılan teminat mektubu ileri şekilde iş devam etmesine rağmen nakte çevrilmiştir, ben davayı kabul ediyorum, buna dair belgelerimi dosyaya sunacağım " şeklinde beyanda bulunarak davayı kabul beyanında bulunmuş, bilahare sunduğu 16.05.2012 tarihli cevap dilekçesinde özetle; % 20 hisse ile ortağı bulunduğu ... Mesken Yapı A.Ş.'nin ...Büyükşehir Belediyesine bağlı ... isimli şirketten almış olduğu ihale ile 2001 yılından itibaren ...Büyükşehir Belediyesinin asfalt işini yapmakta olduğunu, yapılan iş için şirkete ait Dikmen Vadisinde bulunan 2-6-10-11ve 14 nolu dairelerin ... Balgat Şubesine ipotek verilerek kesin teminat mektubu alındığını, işler devam ederken şirkete ait 6 nolu dairenin şirket ortaklarından Mehmet Celalettin AÇIKKOL'un eşine, müteakiben ... Genel Müdürü ...'in arkadaşı Faruk İLDİRİ'ye haberi olmadan devredildiğini, bu evin ...'e şirketleri tarafından rüşvet olarak verildiğini öğrendiğini, 6 nolu daire üzerinde ipotek bulunması nedeniyle ... Genel Müdürü ... ve Genel Müdür Yardımcılarının devam eden işin teminat mektubunu usulsüz olarak nakde çevirmek suretiyle 6 nolu dairenin parasını ...'in aldığını, kalan parayı ise ortaklarına iade ettiğini, Belediye Teftiş Kurulu tarafından düzenlenen Müfettiş Raporu ile, şirkete ait olan 3 ve 7 numaralı dairelerin de Genel Müdür Yardımcısı Gürkan BÜYÜKKARALI ' nın eniştesi ve Genel Müdür Yardımcısı ...'ın kız kardeşi üzerine rüşvet olarak verildiğinin tespit edildiğini. Aradan geçen uzun zamandan sonra ihtiyaç nedeniyle 12.03.2004 tarihinde 2-10 ve 14 nolu dairelerin ...'e şirket ortakları ile birlikte satıldığını, teminat mektubu karşılığı bu dairelerin üzerinde ... tarafından konulan ipotek olduğunu. ...'e en kısa zamanda ...'ın ipoteklerinin kaldırılacağının söylendiğini. Buna rağmen satışın tapu müdürlüğü tarafından üzerindeki teminat nedeniyle ... Balgat Şubesine bildirildiğini ve şubenin satışa itiraz etmeyerek kabul ettiğini. Sonradan öğrendiği bilgiye göre evlerin satışından 5 gün sonra, yani 17.03.2004 tarihinde devam eden işin teminat mektubunun ... tarafından nakde çevrildiğini. İhale mevzuatına göre ... Genel Müdürlüğünün teminat mektubunu nakde çevirmesinin usulsüz olduğunu ve suç teşkil ettiğini. ... ve Bankanın bu kanunları dikkate almayarak 2-10 ve 14 nolu dairelerin ...'e satışına itiraz etmedikleri halde teminat mektubunu nakde çevirirken taşınmazın sahibi olan ...'e haber verilmediğini, yaptığı araştırmalara göre şirketin ...'ya borcu olduğu iddia edilmiş olmasına karşın, teminat mektuplarının nakde dönüşmesinden 1 gün sonra toplam l.270.360.864.917 TL ödemenin ... Mesken A.Ş. ortağı Celalettin AÇIKKOL ile Ümit ŞİLİT'e ödendiğini, benzer şekilde, teminat mektubunun nakde dönüşümünden sonra ... tarafından ... Mesken A.Ş.'ye ödemelerin devam ederek toplamda 5.543.963.823.195TL'ye ulaştığını, ... Mesken A.Ş.'nin borcu bulunduğu gerekçesiyle teminat mektubunu nakde çeviren ...'nun yalanlarının ortada olduğunu, şirketin ...'ya borcu mevcut ise bu ödemelerin şirkete yapılmaması gerektiğini, bildiği kadarıyla şirketin bir borcunun bulunmadığını, kesin teminat mektubunun nakde çevrilerek ...'in dolandırıldığını, bu duruma ... Genel Müdürlüğü, ... Balgat Şubesi yetkilileri ve ... Mesken Yapı A.Ş.'nin ortaklarının sebebiyet verdiğini, ...'ın teminat mektuplarına karşılık olarak ipotek edilen 6 nolu dairenin üzerinde tedbir varken icra yoluyla satılmasına rağmen şirket borcundan mahsup edilmediğini, 2-10-11 ve 14 nolu dairelerin üzerinde mevcut tedbirler nedeniyle ...'ın uzunca bir süre bu daireler hakkında herhangi bir işlem yapmadığını, daha sonra ... Varlık A.Ş. adındaki yabancı şirkete, üzerinde mahkeme kararları ile tedbir varken usulsüz temlik yaparak dairelerin satışını sağladığını, belirterek hem şirket ortakları hem de ... ve Şekerbankın müşterek bir şekilde ...'in dolandırılmasına ve maddi olarak zarar görmesine neden olduklarını ve davanın reddini talep etmiştir. 4-Diğer davalılara usulüne uygun dava dilekçesi tebliği edildiğine rağmen, davaya cevap verilmemiştir. DELİLLER , DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Davalar, teminat mektuplarını haksız olarak paraya çevrildiğinin tespiti ve davacının ipotekle yükümlü satın aldığı taşınmazların haksız olarak paraya çevrilmesi neticesinde uğranılan zararın tazim istemine ilişkindir. Öncelikle davacının davası, ...6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/455 esasında açıldığı Ticaret Mahkemelerinin toplu/heyetli mahkeme olmaktan çıkartılması üzerine, dosyanın ...18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/221 esasına devir edildiği ,bilahare Ticaret Mahkemelerinin yeniden toplu/heyetli mahkeme haline getirilmesi üzerine de Mahkememize devriye yukarıdaki esasımıza kaydı ile bu esas üzerinde yargılaması sürdürülmüştür. Mahkememizce deliller toplanarak yapılan yargılama neticesinde verilen 30/11/2022 tarih ve 2014/369 esas, 2022/971 Karar sayılı ilam ile ;"... davacının ipotekle yükümlü olarak satın aldığı üç adet taşınmazı, ipotekle yükümlü satın alınmasında kısa bir süre sonra, ipotek teminatı kapsamında bulunan ve davalı ... ile ... Mesken arasındaki taşeron sözleşmesi kapsamında davalı bankaca verilen kesin teminat mektuplarının, sözleşme, kanun ve mektup hükümlerine aykırı olarak nakde çevrilmesi bankanın ipotekli taşınmazları paraya çevirerek bu teminat mektubu bedeli içinde tahsilat yapması nedeniyle; Davalı ... Mesken AŞ nin taşeron sözleşmesi kapsamında, davalı ... dan alıp, ...'ya teslim ettiği kesin teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin; "...Teminat mektuplarının 17.02.2004 tarihte davalı Belkon nun talebi üzerine bankaca hiçbir araştırma yapılmadan nakde çevrilerek 865.000.000.000ETL ... ya ödenmesinin, davalılar arasındaki sözleşme ilişkisinin devam ettiği vede teminat mektuplarının nakde çevrilmesinden sonraki tarihlerde hakediş ödemelerine devam edildiği, SSK tarafından 02.06.2004 ve 04.06.2004 tarihlerinde ... Mesken A.Ş. nin hak edişleri ve teminatları üzerine konulan 447.695.209.054 ETL tutarında ki borcun, hak ediş ödeme tarihlerinde de mevcut olduğu halde, hak edişte kesilerek SSK ya ödenmesi gerekirken ödenmediğinden SSK ca takibe konu edildiği ve teminat mektuplarının nakde dönüşmesinden sonra bu haciz yazılarının ... ya geldiği görülmekle, her iki teminat mektubunun nakde çevrilmesinin, taşeron sözleşmesine , kamu ihale yasalarına ve SSK mevzuatına aykırı olduğu görülmekle öncelikle ...'nun kusurlu olduğu, yine davalı bankanın, kesin teminat mektubu hükümleri gereğince tazmin talebinin usulüne uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği ,şarta bağlı teminat mektubunda şartın ihlal edilip edilmediği, hususlarında bir sorgulama yapmadan ... nun tazmin talebini kabul etmesiyle kendisine düşen yükümlülük ve özen borcunu yerine getirmediğinden ... ile ortak ve eşit oranda kusurlu olduğu anlaşılmıştır. Ancak diğer davalılar olan ... Mesken AŞ nin yetkili ve ortakların, bu zararın doğumuna etkili eylem ve davranışları bulunduğu iddiasını ispata yarar delil olarak bildirilen ve neticeleri beklenen Ağır Ceza Mahkemeleri dosyalarında davalılar aleyhindeki ceza davalarının zamanaşımı nedeniyle düştüğü, başkaca da delil sunulmadığı nazara alındığında, bu davalıların zararın doğumuna katkıda bulundukları ispat edilemediğinden aleyhlerindeki davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Ayrıca davalı ... vekilinin, davalı Doğan ile davacının muvazzalı işlem ile ipotekli taşımazları devri aldığı ve davacı zararının bulunmadığı yönünde ki iddiasını ispata elverişli ve yeterli delil sunmadığından iddiası nazara alınmamıştır. Davacının zarar ve miktarının ise; davacının dava konusu taşınmazlar üzerindeki ipotekleri bilerek, ipotekle sorumlu olarak satın aldığı, ipoteklerin davalı ... Mesken AŞ nin davalı banka ile arasındaki kredi sözleşmeleri kapsamında verilen nakdi ve gayri nakdi, doğmuş ve doğacak borçları için toplamda 540.000.000.000 ETL limitle sınırlı olarak teminat teşkil ettiği, davalı bankanın 26.03.2004 tarihli hesap kat ihtarına göre ... Mesken AŞ' nin, BCH Kredisinden dolayı 340.076.194.663,00ETL,TT Krediden dolayı 413.511.605.380,00 ETL , KMH Kredisinden dolayı 10.449.043.853,00 ETL, Tazmin edilmiş olan 28.01.2003 ve 14.04.2003 tarihli teminat mektubu kredisinden dolayı 885.446.650.000,00 ETL, Teminat mektubu komisyonlarından dolayı 24.785.899,00 ETL, Mer’i teminat mektupları bedellerinin depo edilmesi gereken tutarından dolayı 101.634.220.000,00 ETL, İpotekli taşınmazların sigorta borcundan dolayı 350.400.000,00 ETL olmak üzere 1.649.858.679.795,00 ETL nakit + 101.634.220.000,00 ETL gayrinakit toplam 1.751.492. 899.795,00 ETL borçlu olduğu , teminat mektupları nakde dönüşmese dahi ( 1.649.858.679.795 ETL - 885.446.650.000 ETL) = 1.561.314.014.795 ETL borç miktarının ihtara rağmen, bu kısım borç asıl borçlu yada ipotek borçlusu davacı tarafından bankaya ödenmediğinden ipotekli taşınmazların satışıyla tahsili yoluna gidilmesinde bir usulsüzlük bulunmadığı, ancak haksız olarak nakde dönüştürülen teminat mektupları için takipte tahsili istenen 885.446.650.000,00 ETL yönünde, davacıya ait üç adet taşınmazın takip dosyasında ihale ile 591.200.,00YTL ye satıldığı ve bu haksız teminat mektubu bedellerinin , takip konusu nakdi banka borcuna oranın (1.649.858.679.795/885.446.650.000=)%53, 668 olduğu nazara alınarak, üç taşınmaz satış bedelinin, bu teminat mektupları için tahsil edilen miktarının (591.200/100x53,668 =) 317.285,22 YTL olduğu ve sadece bu miktarın davacı zararı olduğu tespit ve hesap edilmiştir. SSK haciz müzekkeresi konusu borcun daha sonra yapılan hak edişlerden öncelikle kesilerek ödenmesi gerektiği bu ödeme miktarı nakde dönüşmeyen teminat mektubu bedelinden mahsubunun yerinde olmadığı anlaşılmakla, davacının 317.285,22 YTL zararının ortak kusurlu davalı ... .... .... ve ... dan mütesesilen tahsili müştereken ve müteselsilen alınmasına..." karar verilmiştir. İş bu karara karşı, davacı vekili, davalı ... Türk A.Ş. Vekili, davalı ...Büyükşehir Belediyesi ...Proje İnşaat Taahhüt Asfalt Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi (eski Ünvan: ... Genel Müdürlüğü) vekilinin istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, ...BAM 25. HD nin 16/10/2024 tarih ve 2023/1279 E., 2024/2233 K. sayılı ilamıyla; "..mahkemece yapılacak iş; davacının tüm talepleri hakkında açık, anlaşılır, taraf ve kanun yolu denetimine uygun, tüm iddia ve talepler yönünden olumlu olumsuz değerlendirme içeren bir gerekçe oluşturulmak ve hüküm kurulmak suretiyle karar verilmesinden ibarettir. Diğer taraftan, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Taleple bağlılık ilkesi" başlıklı 26.maddesinde;“(1) Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." şeklinde düzenleme mevcuttur. Davacı vekilince maddi tazminat talebi fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 1.000,00TL olarak belirlenmiş, dava ıslah da edilmemiş olmasına rağmen mahkemece verilen kararda talep aşılarak 317.285,22 TL üzerinden maddi tazminat alacağının hüküm altına alınması hatalıdır. Dava 6100 sayılı HMK'nın yürürlük tarihi olan 01/10/2011 tarihinden önce ve 11/07/2011 tarihinde açıldığından davanın belirsiz alacak davası olarak nitelendirilip tamamlama harcı miktarı üzerinden dava değerinin belirlenmesi de doğru değildir. ...." gerekçesiyle kararımız kaldırılarak, dosyamız geri çevrilmiştir. Mahkememizce BAMkararı ve dosya kapsamı nazara alınarak yapılan inceleme neticesinde 27/12/2024 tarih ve 2024/752 E., 2024/817K.Sayılı ilamla; " Davacının, davasının; "teminat mektupları- nın haksız olarak nakde çevrilmesi sonrasında müvekkilinin ipotekle yükümlü satın aldığı üç adet taşınmazın, bankanın ödediği teminat mektubu bedellerinin tahsili amacıyla takibe konu edilmesi vede satışı nedeniyle uğradığı zararın tazmini" istemine ilişkin olup, iş bu davanın, haksız fiilden kaynaklanan zarar tazmini istemine dair tek bir dava konusu vede talebi içerdiği anlaşılmaktadır. Dava dilekçesinde, teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin hukuka aykırı olduğunun tespitiyle uğranılan zararın tazmini içerikli tek bir talebin yani taşınmaz satışından kaynaklanan zararın tazmini dava konusu edilmektedir. Mahkememizce sehven yargılama sırasında, iş bu davada teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin haksız olduğunun da tespiti yönünde ayrı bir talep/dava konusu varmış gibi, bu mektup bedelleri üzerinde harç tamamlattırılarak, dava değeri 865.000,00 YTL +1.000, 00 YTL olarak kabul edilmiştir. Davacı vekilince ara kararı gereğince dava değeri bu şekilde harç tamamlanarak yükseltilmiştir. Davacı, taşınmazlarının satışı işleminde, teminat mektupların haksız nakde çevrilmesi ilk eylem olarak belirtilmiş ve bu nakde çevrilme işlemine haksız fiil eyleminin unsuru olarak yer verilmiştir. Ayrı bir talep ve dava konusu yapılmamış, ki yapılmasında da hukuki yararı da yoktur. Yapılan yargılama neticesinde davacının oluşan zarar kaleminin harcı yatırılan dava konusunun altında kaldığı gözetilerek, ıslah aranmaksızın, davanın harç yatırılan değeri nazara alınarak, kısmen kabul ve kısmen reddi yönünde hüküm tesis edilmekle talebi aşar şekilde karar verilmemiştir. Açıklanan tüm bu gerekçelerle davacının haksız fiile dayalı tazminat davasının, ilk kararımızda ayrıntılı olarak belirtilen nedenlerle; davalı Belkonun sözleşme devam ettiği halde teminat mektuplarının nakde çevirme işleminin hukuka aykırı olduğu, yine bankanın bu çevirme işleminin gerçekleştirirken gereken özen yükümlülüğünü yerine getirmediği, akabinde iş bu teminat mektubu bedellerinin de içinde yer aldığı hesap katı ihbarı ile banka, müşterisi ... Mesken aleyhinde kredi hesabını katı ve neticesinde ipotekli takibin yapılması vede ipotekli taşınmazların satışıda banka takibin, tümden yersiz olmadığı , ancak bu teminat mektubu bedellerine ilişkin kısım yönündeki takibin ve buna isabet eden satış bedeli tahsilinin haksız olduğu anlaşılmıştır. Davacının taşınmazlarının takipte satılması nedeniyle uğradığı gerçek zararın bu teminat mektubu bedellerine oranı ile tespit edilen zarar miktarının, bu zararın doğumunda müştereken kusurlu bulunan davalı ... ve davalı banka aleyhinde zarının tazmini yönünde karar vermek gerekmiştir. Ancak diğer davalılar ... .... .... , ...'un bu zarar eylemine iştirakleri yönünde ispat yükü yerine getirilmediğinden aleyhlerindeki davanın ise reddi yönünde" karar verilmiştir. İşbu kararımızında, ... T.A.Ş. ve ......Ltd. Şti. ile davacı vekilleri tarafından istinafı üzerine, ...Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi'nin 28/05/2025 tarih ve 2025/593 E. 2025/1111 K. Sayılı ilamı ile; ".....Davacı tarafça dava dilekçesinde teminat mektuplarının usulsüz şekilde nakde çevrildiğinin tespiti ve oluşan zarar nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000,00 TL maddi tazminat talep edilmiştir. Mahkemece davada iki farklı talep olduğu kabul edildikten sonra 19/09/2019 tarihli celsede tespit talebi yönünden harcın yatırılmadığı belirtilerek bu talep yönünden eksik harcın tamamlanması için davacıya mehil verilmiş, davacı vekilince tamamlama harcı adı altında harç yatırılmıştır. Söz konusu harcın tespit talebi yönünden yatırıldığı açıkça anlaşılmaktadır. Mahkemece davacının bu talebinin haksız fiilin unsuru olarak yer verildiği esasen bu yönde bir talebinin bulunmadığı kabulü ile karar verilmiştir. İlk derece mahkemesinin gerekçesinde belirtildiği gibi teminat mektuplarının nakde çevrilmesi haksız fiilin temelini oluşturduğu iddia edilerek tazminat talepli dava açılmış ise de, davacı vekilince, dava dilekçesinde tespit talebinde bulunulduğu gibi ilk derece mahkemesinin tespit talebi yönünden harcın tamamlanması gerektiği yönündeki ara kararına karşı da bir itiraz ileri sürülmeksizin harç tamamlanmıştır. Şu halde davacının tespit talebinin ayrı bir dava olarak bulunup bulunmadığı noktasında belirsizlik oluşmuştur. 6100 sayılı "Hakimin davayı aydınlatma ödevi" kenar başlığını taşıyan 31.maddesinde "Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir." hükmü yer almaktadır. Bu durumda mahkemece, öncelikle, davacının talepleri açıklatılarak, harcı tamamlanan tespit talebi yönünden müstakil bir talebinin bulunup bulunmadığı nedenleri ile birlikte açıklattırılarak, davacı tarafça bu yönde ayrı ve müstakil bir talebinin bulunduğunun belirtilmesi halinde davacının bu talepte bulunmasında hukuki yararı bulunup bulunmadığı değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir. Diğer taraftan, 6100 sayılı HMK'da talep sonucunun arttırılması usulleri belirsiz alacak davalarında ve kısmi davalarda ayrı ayrı düzenlenmiştir. Islahın düzenlendiği 176 ve devamı maddelerinde ıslahın ne şekilde yapılacağı, zamanı, şekli, etkisi, davanın tamamen ve kısmen ıslahı oldukça anlaşılır ve net bir şekilde düzenlenmiştir. Anılan bu düzenlemeler gereği kısmi olarak açılan davalarda talep sonucu usulüne uygun bir ıslah yapılmaksızın arttırılamaz. Somut uyuşmazlıkta, davacı vekilince maddi tazminat talebi fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 1.000,00TL olarak belirlenmiştir. Yargılama sırasında ıslah suretiyle talep sonucunun arttırılmadığı sabittir. Davacı vekilince de gerek ilk derece mahkemesi yargılama aşamalarında, gerekse istinaf başvuru dilekçelerinde davada talep sonucunun arttırılmadığı ısrarla belirtilmiştir. Buna rağmen ilk derece mahkemesince davacı vekiline tespit talebi yönünden harcın tamamlanması için verilen süre sonrası, davacı vekilinin nakde çevrilmesinin hukuka aykırılığın tespiti istenen teminat mektuplarının bedeli üzerinden tamamlama harcı yatırılmasını davanın değerini arttırım olarak kabul ederek ve Hukuk Muhakemeleri mevzuatına aykırı olarak davacının oluşan zararının harcı yatırılan dava konusunun altında kaldığı, bu sebeple ıslah aranmaksızın harç yatırılan değeri nazara alınarak şeklinde tamamen hukuka aykırı bir gerekçe ile taleple bağlılık kuralının aşılarak karar verilmesi oldukça hatalıdır. Zira dava kısmi dava olarak açılmıştır. Harç tespit talebi yönünden tamamlanmıştır. Tazminat talebi yönünden dava değeri 1.000,00 TL'dir ve harç bu miktar üzerinden yatırılmıştır. Talep sonucunu arttıran bir usulü işlem yapılmamıştır. Son olarak, dava konusu haksız fiil sorumluluğu, Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre tazminat borcunun doğabilmesi için failin kusurlu ve hukuka aykırı bir fiili neticesinde zarar doğmalı ve zarar ile fiil arasında uygun illiyet bağı bulunmalıdır. Somut uyuşmazlıkta, davacı tarafça ipotekli olarak satın alınan taşınmazlar üzerinde ipotekler sadece dava konusu edilen teminat mektupları değil, başka borçlar yönünden de tesis edilmiştir. Ayrıca teminat mektupları iş sona ermeden önce nakde çevrilmiş ise de, işin sona erdiği 31.05.2004 tarihinde teminat mektuplarını veren yüklenici firmanın yapılan işten kaynaklı SGK borçlarının bulunduğu, bu sebeple borç miktarı kadar teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin gerekeceği, ayrıca sözleşme sona erdiği gibi teminat mektuplarının iade edilmeyeceği, sözleşmeden kaynaklanan tüm edimlerin tamamlanmasından sonra borcun kalmaması halinde iadenin gerçekleşeceği anlaşılmaktadır. Öte yandan teminat mektuplarının nakde çevrilmesi doğrudan ipotekli taşınmazın paraya çevrilmesi sebebi değildir. Teminat mektupları nakde çevrildiğinde adına teminat mektubu düzenlenen yüklenicinin bu miktarda bankaya borcu oluşmaktadır. Borcun banka ve borçlu arasında yapılan anlaşma şartlarında ödenmesi halinde ipoteğin paraya çevrilmesi söz konusu olmayacaktır. Mahkemece tüm bu hususlar birlikte değerlendirilerek salt teminat mektuplarının nakde çevrilmesi ile zarar arasında uygun illiyet bağının bulunup bulunmadığı değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin belli bir oranda etkisinin olduğu kabul edilerek hüküm kurulması isabetsiz olmuştur. Yukarıda açıklanan nedenlerle, tarafların yukarıda belirtilenler dışında kalan istinaf başvuru sebepleri incelenmeksizin kabulü ile 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a-6 ve 355. maddeleri gereğince mahkeme kararının kaldırılmasına, yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde yeniden değerlendirme yapılması için dosyanın mahkemesine gönderilmesine" yönünde kararımızı kaldırarak dosyamız yeniden mahkememize gönderilmiştir. Mahkememizce geri çevrilen dosyamızın yapılan 24/10/2025 tarihli duruşmasında, davacı vekiline davası açıklattırılmış, davacı vekili; teminat mektuplarının haksız olarak nakde çevrildiklerinin tespiti ile ipoteğin haksız paraya çevrilmesi nedeniyle uğranılan zararın ayrı iki talep olduğu, yine haksız zarar tanzim davasının belirsiz alacak davası olduğu ve bedel arttırım dilekçesi sunabilmek için zararı hesaplayan uygun bilirkişi raporu alması gerektiği, rapor alındığında bedel arttırım dilekçesi sunabileceği beyan edilmiştir. Bu durumda teminat mektubunun haksız olarak nakde çevrildiğinin tespiti istemine yönelik davanın; BAM kararı içeriği ve yasal düzenlemeler nazara alındığından, davacının teminat mektuplarının nakde usulsüz çevrildiğinin tespitine ilişkin iş bu davasında hukuki bir yararı bulunmadığı, iş bu talebinin zarar talepli davada inceleneceğinden dava şartı yokluğundan reddi gerektiği, ancak davalı ...'un dava başında tüm talepler yönünde davayı kabul ettiği yönünde, Mahkeme huzurundaki beyanı nedeniyle 6100 sayılı HMK nun 308. maddesi nazara alınarak ... yönünden davanın kabulüne, diğer davalılar yönünden ise red kararı vermek gerekmiştir. Ayrıca ipoteklerin haksız olarak nakde çevrilmesi nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemi yönünde, davanın, 6100 sayılı HMK'nın yürürlük tarihi olan 01/10/2011 tarihinden önce 11/07/ 2011 tarihinde açıldığı ve dava tarihinde yürürlükte HUMK ta belirsiz alacak davasının düzenlenmediği, nazara alınarak kısmi dava olduğu kabul edilmiştir. Ayrıca işbu zarar tazmin davasının haksız fiile dayandığı ve zarar talep edilebilmesi için, kusurlu bir fiil bulunması ve bu fiil neticesinde zararın doğduğunun ispatı gereklidir. Bu kapsamda kesin nitelikte bulunan BAM kaldırma kararında; "davacı tarafça ipotekli olarak satın alınan taşınmazlar üzerinde ipotekler sadece dava konusu edilen teminat mektupları değil, başka borçlar yönünden de tesis edilmiştir. Ayrıca teminat mektupları iş sona ermeden önce nakde çevrilmiş ise de, işin sona erdiği 31.05.2004 tarihinde teminat mektuplarını veren yüklenici firmanın yapılan işten kaynaklı SGK borçlarının bulunduğu, bu sebeple borç miktarı kadar teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin gerekeceği, ayrıca sözleşme sona erdiği gibi teminat mektuplarının iade edilmeyeceği, sözleşmeden kaynaklanan tüm edimlerin tamamlanmasından sonra borcun kalmaması halinde iadenin gerçekleşeceği anlaşılmaktadır. Öte yandan teminat mektuplarının nakde çevrilmesi doğrudan ipotekli taşınmazın paraya çevrilmesi sebebi değildir. Teminat mektupları nakde çevrildiğinde adına teminat mektubu düzenlenen yüklenicinin bu miktarda bankaya borcu oluşmaktadır. Borcun banka ve borçlu arasında yapılan anlaşma şartlarında ödenmesi halinde ipoteğin paraya çevrilmesi söz konusu olmayacaktır. Mahkemece tüm bu hususlar birlikte değerlendirilerek salt teminat mektuplarının nakde çevrilmesi ile zarar arasında uygun illiyet bağının bulunup bulunmadığı değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin belli bir oranda etkisinin olduğu kabul edilerek hüküm kurulması isabetsiz olmuştur." yönündeki tespit ve kabulü dikkate alınarak, yapılan değerlendirmede; teminat mektuplarının ... tarafından tazmini istemi tarihinde her ne kadar sözleşme feshedilmemiş ise de, daha sonrasında ... nun şirketten alacaklı olduğu, SGK vs. borçlarının bulunduğu, bu nedenle teminat mektubunun nakde çevrilmesinde netice itibariyle haksız olmadığı, yine bankanın nakde çevrilme işleminde vede satışı amacıyla ipoteklerin takibe konu edilmesi ve satışı işleminde, borçlu şirketin teminat mektubu bedelleri dışında da bankaya borçları bulunduğu ve hesap katı ihtarına rağmen ödenmediğinden kusurlu eylemin bulunmadığı gibi davacının ipotek bedellerin ödeyerek taşınmaz satışını engelleyebileceği halde buna ilişkin bir işlemde yapmadığından banka işleminde hukuka aykırılık olmadığı kabul edilmiştir. Tüm bu nedenlerle davalı ...'un davayı kabul beyanı nazara alınarak talep edilen değer üzerinde tazmin isteminin kabulü, diğer davalılar yönünde ise yukarıda açıklanan nedenlerle haksız eylem unsurlarının gerçekleşmediği nazara alınarak, açılan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacının, teminat mektuplarının usulsüz nakde çevrilmesinin tespitine yönelik davalı ... dışındaki davalılar aleyhindeki davasının hukuki yarar yokluğundan reddine, 2- Davacının, haksız zarar tazmini talebine yönelik davalı ... dışındaki davalılar aleyhindeki davasının reddine, 3-Davacının, davalı ... aleyhindeki teminat mektuplarının usulsüz nakde çevrilmesinin tespitine yönelik davasının Kabulü ile; Davalı ... tarafından ... lehine verilen 14/04/2003 tarihli 23514565 numaralı ve 422.000.000.000.ETL'lik kesin teminat mektubunun, YİNE ... tarafından ... lehine düzenlenmiş, 28/01/2003 tarih 23592625 numaralı 443.000. 000.000.ETL'lik kesin teminat mektubunun nakde çevrilmesinin usulsüz olduğunun TESPİTİNE, 4-Davacının ... aleyhindeki tazminat talebinin kabulü ile; 1.000TL'nin adı geçen davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 5-Kabul edilen 865.000,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 59.088,15 TL karar ve ilam harcından 18,40 TL peşin harç, 14.727,63 TL tamamlama harcı toplamı olan 14.746,03 TL harcın düşümü ile eksik kalan 44.342,12 TL harcın davalı ...'dan alınarak hazineye gelir kaydına, 6-Davacı tarafından yatırılan 18,40 TL başvuru harcı, 18,40 TL peşin harç, 7,80 TL vekalet harcı, 14.727,63 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 14.772,23 TL harcın davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davacının karşıladığı 1.260,00TL yazışma gideri, 10.900,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 12.160,00 TL yargılama giderinin, kabul/ talep oranına göre hesaplanan 12.145,96 TL'sinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 14,04 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 865.000,00TL üzerinden takdir edilen 133.100,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, 9-Davalı ...'dan kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 1.000,00TL üzerinden takdir edilen 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine, 10- Davalı ... tarafından yapılan yargılama gideri olarak 1.900,00-TL posta masrafının davacıdan alınarak, adı geçen davalıya ödenmesine, 11-Davalı ... .... .... tarafından yapılan yargılama gideri olarak 691,75-TL posta masrafının, davacıdan alınarak, adı geçen davalıya ödenmesine, 12-Davalılar ... ve... .... .... kendisini vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince reddedilen tespit davası yönünden hesap edilen 30.000,00-TL ve tazminat istemi yönünden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 1.000,00TL üzerinden takdir edilen 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalılara ödenmesine, 13-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine, Dair, Davacı vekili Av. ... .... .... davalı ... vekili Av. ... , davalı ... ...vekili Av. ... ve davalı ... vekilinin yüzlerine karşı, diğer tarafların yokluğunda oy birliği ile verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/10/2025

"Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."