İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2025/513 E. 2026/569 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2025/513
- Karar No
- 2026/569
- Karar Tarihi
T.C. ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/513 Esas KARAR NO : 2026/569 DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 28/06/2025 KARAR TARİHİ : 30/06/2026 BİRLEŞEN ANTALYA ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... /... ESAS .../... KARAR SAYILI DOSYASINDA; DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 28/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Asıl davada Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının maliki ve işleteni olduğu, davacı sigorta şirkete ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın ... tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, kazada ... plakalı aracın zarar gördüğünü, davacı sigorta şirketince zarar gören araç için toplam ... TL hasar ödemesi yapıldığını ve araçta oluşan değer kaybı sebebi ile hak sahiplerine ... TL ödeme yapıldığını, kazaya sebebiyet veren sigortalı araç sürücüsünün kaza mahallini terk ettiğini, bu durumun Zorunlu Trafik Sigortası Genel Şartları B.4/f maddesi kapsamında açık rücu sebebi teşkil ettiğini, bu nedenle davacı sigorta şirketi tarafından davalı aleyhine Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının haksız ve kötü niyetli itirazı üzerine takibi durdurduğunu, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla Antalya Genel İcra Müdürlüğü .../... ve .../... Esas sayılı dosyasına yapılan tüm itirazların iptali ile itirazın, ana para, takipten önce işlemiş faiz, faiz oranı ve tüm ferilerini kapsar şekilde iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Asıl davada Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Takip konusu alacağın yargılamayı gerektirmediğini müvekkili şirketin alacaklı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığını, sürücünün olay yerini terk etmesinin zorunlu bir hale dayandığını ve rücu şartlarının oluşmadığını, davacının talep ettiği hasar bedellerinin fahiş olduğunu, açıklanan nedenlerle rücu şartları oluşmadığından tüm davaların reddine karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından sigortalı olan davalının maliki ve işleteni olduğu ... plakalı aracın işleteni olduğunu, ... tarihinde trafik ... plakalı araç ile trafik kazasının meydana geldiğini, kazadan sonra dava dışı araç sürücüsünün olay yerini terk ettiğini, kaza mahallini terk etmesi sebebiyle müvekkili şirketin sigortalısı olan davalıya rücu hakkı doğduğunu, değer kaybı sebebiyle ... TL ödeme yapıldığını, bu ödemenin tahsili için davalı hakkında Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... /... Esas sayılı dosyasında icra takibi yapıldığını, ancak davalının itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu, davalının kötü niyetli olduğunu, yapılan arabuluculuk görüşmesinde de anlaşmanın sağlanamadığını belirterek davalının itirazının iptali ile takibin devamını yine Mahkememizin ... /... sayılı dosyasında araç hasarına ilişkin rücu davası açıldığını ve iş bu dosya ile birleştirilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkememiz Yazı İşleri Müdürlüğünce uyap sisteminden ... ve ... plakalı araçların kim adına kayıtlı olduğuna ilişkin tescil bilgilerinin dosyamız arasına alındığı görülmüştür. ... Sigorta A.Ş'ye müzekkere yazılarak ... tarihinde meydana gelen ... ve ... plakalı araçların karışmış olduğu maddi hasarlı trafik kazasına ilişkin ZMMS ile hasar dosyası ve yapılan ödemelere ilişkin dekontların gönderilmesinin istendiği, celp edilen evrakların dosyamız arasına alındığı görülmüştür. Antalya Genel İcra Dairesinin ... /... Esas sayılı dosyasının uyap sisteminden eklenerek bir örneği dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizin birleşen ... /... Esas sayılı dosyası yönünden ise Antalya Genel İcra Dairesinin .../... Esas sayılı dosyasının uyap sisteminden eklenerek bir örneği dosyamız arasına alınmıştır. İlgili Emniyet Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... ve ... plakalı araçların .... tarihinde ... ... ... Mahallesinde saat ... sıralarında meydana gelen trafik kazasına ilişkin belgelerin gönderilmesi istenilmiş, celp edilen evraklar dosyamız arasına alınmıştır. Tramer' e müzekkere yazılarak ... plakalı aracın ... tarihinden önce trafik kazasına karışıp karışmadığı, hasar görüp görmediği, varsa hasar dosyasına ilişkin tüm bilgi ve belgeler ile kaza tespit tutanağı varsa mahkememize gönderilmesinin istenildiği, celp edilen evrakların dosyamız arasına alındığı görülmüştür. Taraflara usulüne uygun meşruhatlı davetiyeler tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmıştır. Mahkememizce yapılan yargılamada; asıl ve birleşen dava yönünden davaya konu kazaya sebebiyet veren etkenler ile kusur oranlarının (yüzdesel/oransal) tespiti ile şartları oluşmuşsa davacının talep edebileceği hasar tazminatı ve değer kaybı tazminatının belirlenerek davacının davaya konu icra takibinde talep edebileceği miktarın belirlenmesi hususlarında rapor tanzim edilmesi için bir trafik bilirkişi, bir sigorta eksperi ve makine mühendisi bilirkişiden rapor alınmıştır. Alınan ... tarihli raporda; "...1- Kusur Durumu Yönünden: ... tarihli Ön İnceleme ve Tahkikat Duruşma Tutanağı gereğince, “tarafların kusur durumunun tespiti oransal istendiğinden" yetkili makamın talimatı kapsamında değerlendirme yapılmıştır. A. ... Plakalı Otomobil sürücüsü ... ... ; 2918 Sayılı KTK. Da Belirtilen;39/2, 47/1- D, 52/ 1- B, ve 84/ L Mad. ile Yön. 95. 101. Maddelerini İhlal ettiğinden;9.100 (Yüzde Yüz) Oranında tam kusurlu olduğu, B.Park halinde olan, ... ve ... Plakalı Otomobil sürücülerinin ayrı ayrı kusurunun olmadığı, kanaatine varılarak, Genel değerlendirmenin Sayın Mahkemenin takdirlerine bırakılarak, her üç araç sürücü için K.T.K. na göre, uyup uymadıkları ve ihlal ettikleri trafik kuralları gerekçeleri ile birlikte açıklanmıştır. 2- Tazminat Yönünden Sonuç: Dosya kapsamı, taraf beyanları, Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... /... Esas ve ... /... Esas sayılı takip dosyaları, birleşen Antalya ... . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... /... Esas ve birleşen ... /... Esas sayılı dosyası kapsamında sunulan dava dilekçeleri, eksper raporları, ödeme dekontları, hasar evrakları SBM kayıtları, hasar fotoğrafları ve heyetimizce düzenlenen bilirkişi raporu birlikte değerlendirilmiştir. Yapılan teknik inceleme neticesinde; Dava konusu ... tarihli trafik kazası ile ... plakalı araçta meydana gelen hasarın birbiriyle uyumlu olduğu, Araç üzerinde meydana gelen hasarların dava konusu kazanın oluş şekli ile teknik olarak örtüştüğü, Dosya kapsamında sunulan eksper raporları, hasar evrakları ve ödeme belgelerinin teknik bulgular ile uyumlu olduğu, İnceleme konusu araçta oluşan onarım giderinin KDV dahil ... TL olduğu, Araçta meydana gelen hasar ve onarım işlemleri nedeniyle araçta ikinci el piyasa koşulları itibariyle ... TL değer kaybı oluştuğu kanaatine varılmıştır. Dosya kapsamında; * Antalya Genel İcra Müdi 'nün .... /... Esas sayılı takip dosyasında hasar ödemesine ilişkin ... TL asıl alacak talep edildiği, * Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... /... Esas sayılı takip dosyasında ise değer kaybı ödemesine ilişkin ... TL asıl alacak talep edildiği anlaşılmıştır. Değer kaybı ödemesinin araç maliki dışında ... ... ... adına gerçekleştirilmiş olması nedeniyle; ödemenin hak sahipliği, temsil ilişkisi, alacağın devri veya ödeme yetkisi kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususlarının hukuki değerlendirme kapsamında kaldığı değerlendirilmiştir. Teknik yönden yapılan değerlendirmede; davacı sigorta şirketince hasar ve değer kaybı kapsamında vapılan asıl alacak rakamlarının, dava konusu trafik kazası ile uyumlu ve teknik olarak makul olduğu kanaatine varılmıştır." sonuç ve kanaatine varılmıştır. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE: Asıl ve Birleşen davada Dava, sigortacının kazaya sebebiyet veren sigortalısına yönelik olay yerini terk etmesi sebebiyle rücuen tazminat talebinin tahsiline yönelik başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. maddesinde belirtilen 1 yıllık süre içerisinde, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. ve 5. maddeleri gereğince görev kurallarına; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 5 vd. maddelerinde belirtilen yetki kurallarına uygun olarak görevli ve yetkili Antalya Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmıştır. Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün .../... E. sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklının davacı, borçlunun davalı olduğu, ... TL alacak için takip başlatıldığı, davalı borçlunun takibe itiraz ettiği ve takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür. Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün .../... E. sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklının davacı, borçlunun davalı olduğu, ... TL alacak için takip başlatıldığı, davalı borçlunun takibe itiraz ettiği ve takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür. 2918 Sayılı Kanunun 90. maddesinde "zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/01/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır." 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1 maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı" aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir. Sigortacı, KTK 95/2. maddesi ve ZMSS Genel Şartları B.4. maddesi gereğince tazminat yükümlülüğünün azaltılması veya kaldırılmasına dair halleri üçüncü kişilere karşı ileri süremeyeceğinden zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye dair kanun hükümlerine göre kendi sigorta ettirenine rücu edebilir. Sigortacının kendi sigorta ettirenine karşı açtığı içe rücu davası ile sigortacının sözleşme ve kanun gereği sigorta sözleşmesinin diğer tarafını oluşturan sigorta ettirene karşı defi hakkına dayanarak kendi âkidine dönmesi sağlanmaktadır. Sigortacının rücu hakkı kaynağını sigorta sözleşmesinden almaktadır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2024/11202 Esas 2025/2473 Karar sayılı ilamında "01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4-f maddesinde ise ''Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde'' sigortalıya rücu edilebileceği düzenlenmiştir. Sürücünün olay yerinden haklı neden olmamasına rağmen ayrılması, sigortacının durumunu ağırlaştırmaya elverişlidir. ZMSS Genel Şartları m.B.4-(b) ve (c) sürücü belgesi olmayan bir kişinin veya uyuşturucu ya da alkol etkisi altında bulunan bir sürücünün kazaya yol açması hallerinde de işletene rücu edilebileceğini belirtmektedir. Kaza yerinin terk edilmesi olasılığında bu rücu hakkını kullanma şartlarını kanıtlama imkanı sigortacının elinden alınmış olabilir. Bu açıdan bir kaza söz konusu olduğunda, sürücünün olay yerinde kalmasının istenmesi makul bir beklenti sayılabilir. (Ünan, Samim, "Motorlu araç sigortalarında sürücünün kaza yerinden ayrılması-II",https://sigortacigazetesi.com.tr/motorlu-arac sigortalarinda-surucunun-kaza-yerinden-ayrilmasi-ii/) Olay yerini terk eden sürücünün kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğünü yerine getiremeyeceği açıktır. Sürücünün yokluğunda kaza tutanağının resen kolluk kuvvetlerince tutulması mümkün ise de, alkol raporu düzenlenemez. (Misili, Sinan: Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Uyarınca Sigortacının Sigorta Ettirene Rücu Davası, TBB Dergisi 2017 (133), s. 638) 01.06.2015 tarihinden sonra düzenlenen zorunlu trafik sigorta poliçeleri bakımından uygulanmakta olan Karayolları Motorlu Araçlar ZMMS Genel Şartlarının B.4-f maddesi metni çok iyi kaleme alınmamış olmakla birlikte, madde metninden anlaşılması gereken, maddi ya da bedeni hasara neden olan tüm trafik kazalarında olay yerini terk ile kazanın oluş koşullarına ilişkin gerekli belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması hallerinde sigortacının üçüncü kişilere yaptığı ödeme nedeniyle sigortalısına rücu edebilecek olduğudur. İstisnai durumlar ise "hariç" denilerek gösterilmiştir. Buna göre bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi, can güvenliği nedeniyle uzaklaşması gibi zorunlu hallerde sigortalı bu maddeden kaynaklanan rücu sebebinden kurtulacaktır. Olay yerini terkin zorunlu olduğu haller ve kazanın oluş koşullarına ilişkin gerekli belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranılması halleri sınırlı sayıda olmayıp örnek olarak sayılmıştır. Ancak istisnai haller madde metninin başına yazıldığı için sanki olay yerini terk etme hali sadece bedeni hasara neden olan kazalarda uygulanacakmış, maddi hasarlı kazalarda uygulama alanı yokmuş gibi bir anlama yol açmıştır. Oysaki bedensel hasarlı kaza olmasa dahi olay yerinin terk edilmesi halinde sigorta şirketinin belirtilen istisnalar haricinde sigortalısına rücu edebileceği kabul edilmiştir. Olay yerini terk ile içe rücu sebebi gerçekleşmiş olup olay yerini Genel Şartların B.4-f maddesinde sayılan haller ile benzer zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini, dolayısıyla rücu sebebinin oluşmadığını ispat yükü ise sigortalıdadır. Sigortalı kaza yerini ancak Genel Şartların B.4-f maddesinde sayılan zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini ispatlar ise rücu durumundan kurtulacaktır. Açıklanan nedenlerle Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Genel Şartlarının B.4/f bendine göre kaza yerinin terk edilmesi halinin salt maddi hasarlı trafik kazalarında da içe rücu sebebi olduğu açıktır. " hüküm kurarak kaza yerinin terk edilmesi halinin salt maddi hasarlı trafik kazalarında da içe rücu sebebi olduğunu kabul etmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün meydana gelen kazada %100 kusurlu olduğu, ... ve ... Plakalı Otomobil sürücülerinin ayrı ayrı kusurunun olmadığı, olay yeri tespit tutanağından davalı sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk ettiğinin sabit olduğu, haklı sebeple terk ettiğine yönelik delil sunulmadığı, davaya konu araçta oluşan onarım giderinin KDV dahil ... TL olduğu, araçta meydana gelen hasar ve onarım işlemleri nedeniyle araçta ikinci el piyasa koşulları itibariyle ... TL değer kaybı oluştuğu, yukarıda tarihi belirtilen usul ve yasaya ugun olan bilirkişi raporunda yapılan hesaplamada denetim ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşıldığından davacının asıl ve birleşen davalarının ayrı ayrı kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Asıl davanın KABULÜ İLE, davalının Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... /... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİ ile .... TL asıl alacak ve ... TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ... TL üzerinden takibin aynen DEVAMINA, 2-Birleşen davanın KABULÜ İLE, davalının Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... /... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİ ile ... TL asıl alacak ve ... TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ... TL üzerinden takibin aynen DEVAMINA, Asıl davada; 3-Harçlar kanunu uyarınca alınması gerekli ... TL karar harcından peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile eksik kalan ... TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 4-Davacı tarafından yapılan tebligat, posta ve bilirkişi giderinden ibaret toplam ... TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 5-Davacı tarafından yapılan toplam ... TL ilk dava masrafının davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 6-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ... TL nin DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 7-Davacı tarafça kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde istek aranmaksızın davacıya İADESİNE, Birleşen davada; 8-Harçlar kanunu uyarınca alınması gerekli ... TL karar harcından peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile eksik kalan ... TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 9-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 10-Davacı tarafından yapılan tebligat, posta ve bilirkişi giderinden ibaret toplam .. TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 11-Davacı tarafından yapılan toplam ... TL ilk dava masrafının davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 12-Davacı tarafça kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde istek aranmaksızın davacıya İADESİNE, Dair, davacı vekili ... ve davalı vekili ... yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/06/2026
Katip ... ¸e-imzalıdır
Hakim ... ¸e-imzalıdır