İlk Derece Mahkemesi 2025/465 E. 2026/165 K.

T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/465 Esas - 2026/165 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2025/465 Esas KARAR NO : 2026/165

.... DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 27/06/2025 KARAR TARİHİ : 25/02/2026 KA.YAZ.TARİHİ : 26/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesi ile " Müvekkili ile davalı Şirket arasında Merkez Temizlik Hizmet Alımı işi için Temizlik Hizmet Alım Sözleşmesi akdedilmiş olduğunu, hizmet alım işini yükümlenen dava dışı işçi .... emekli olması nedeniyle, İş Kanunu'nun 112. maddesi uyarınca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 62. Maddesinin birinci fıkrası e bendi, "alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları, ilgili kamu kuruluşu tarafından ödenecektir" hükmü gereği adı geçen işçinin banka hesabına Müvekkil Ortaklık tarafından 332.766,48 TL kıdem tazminatı ödemesi yapılmış olup 01/11/2029-31/10/2022 dönemine ilişkin davalının sorumlu olduğu tutarın 119.975,18 TL olup yapılan yazılı ihtarlara cevap alınamaması üzerine .... E. Sayı numaralı dosyası ile 91.825,60 TL asıl alacak ve ödenen kıdem tazminatına ödeme günlerinden itibaren işletilen (28.149,58 TL) avans faizle birlikte asıl alacak ve faiz toplamı 119.975,18 TL tutarında alacak için ilamsız icra takibi yoluna başvurulduğunu.... davalı Şirketin bahse konu takibe 11.11.2024 tarihinde itiraz ettiğini, takibin yetkiye, borca ve faize dair takibin devamı hususunda bir karar getirilinceye kadar Davalı Şirket hakkındaki takibin durdurulmasına karar verildiğini, davalı Şirket ile Müvekkil Ortaklık arasında arasında 01.11.2019 - 31.10.2022 tarihleri arasında bahse konu .... Müdürlük Merkez Temizlik Hizmet Alımı ile ilgili ihale prosedürüne uygun şekilde hizmet alım işi yapılarak bu iş için belirtilen tarih aralığını kapsayan 1 adet sözleşme akdedildiğini, 01.11.2019 - 31.10.2022 dönemlerine ait sözleşmelerin, sözleşme bedeline dahil olan giderler başlıklı 7. Maddesinde “7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin sözleşmeden doğan her türlü vergi, ihale Kararı'na ait damga vergisi, resim, harç, işçilik bedeli, işçilerin sgk primleri, işsizlik sigorta primleri, vergileri ile, işçilerin giyim, yemek ve ulaşım, ferdi iş kazası sigortası giderleri, (Yüklenici'ye aittir) sözleşme bedeline dahildir. ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak katma değer vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından yükleniciye ödenecektir." hükmünün yer aldığını, yine 01.11.2019 - 31.10.2022 tarih aralığını kapsayan sözleşme dönemine ait akdedilen sözleşmenin 36. Maddesi 1. Bendinde "36.1. Hangi nedenle olursa olsun gerek işçi ücretleri (ücret, ikramiye, ihbar, ve diğer işçi alacakları) ve bunlarla ilgili olarak prim, vergi ve fon gibi konularda ve keza iş kazası ve meslek hastalıkları gibi nedenlerle idare (tp) yüklenici işçilerine ve üçüncü kişilere herhangi bir ödeme yapmak durumunda kalırsa, yüklenici firma bu ödemeleri rücuen idareye derhal ödemekle mükelleftir. aksi halde yüklenicinin önce hak edişlerinden, yetmediğinde teminatından defaten tahsil edilecektir ayrıca yüklenici işçilerinin, ücret, ikramiye , ihbar tazminatı ile diğer işçilik alacakları ve bunlarla ilgili olarak prim, vergi ve fon gibi taleplerle idareye (tp) veya yükleniciye veya idare ve yükleniciyle birlikte dava açılması durumunda dava konusu miktar, dava kısmen açılmışsa dava konusu tamamı kadar miktar, yüklenicinin hak edişinden mahsup edilecek, hak edişi söz konusu meblağı karşılamaya yetmezse kesin teminatından kesilerek alıkonulacaktır. mahsup edilen miktardan davanın kısmen kabul edilmesi halinde bakiye miktar; davanın reddedilmesi halinde mahsup edilen miktarın tamamı kararın kesinleşmesine müteakip yükleniciye derhal ödenecektir." hükmünün yer aldığını, dava dışı işçinin müvekkili ortaklıkça ödenen kıdem tazminatından işçinin işvereni sıfatıyla davalı şirket sorumlu olduğunu, asıl işveren-alt işveren ilişkisi kapsamında müvekkilinin söz konusu ödemeyi davalı şirketten sorumlu olduğu miktarlar oranında rücu etme hakkı bulunduğunu beyanla davalı tarafından ....E. Sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20' sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini'' talep ve dava etmiştir. SAVUNMA: Davalı vekilinin cevap dilekçesi ile ''İstemin zamanaşımına uğradığını, hak düşürücü sürenin geçtiğini, taraflar arasında imzalanan ihale sözleşmesi ve eki şartname hükümlerinde, ihale kapsamında çalışan personellerin kıdem tazminatının hariç tutulmuş olduğunu, Bu ödemelerin tamamının kamu idaresi tarafından şartname ve Kanun hükümlerine istinaden yapılacağının kararlaştırılmış olduğunu, .... sayılı kararında da belirtildiği üzere öncelikle davacının ödemesi gereken bir işçilik alacağının var olup olmadığı, yani dava dışı işçinin yargılamaya konu kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmadığının tartışılmasının gerekli olduğunu, Müvekkil şirket ile davacı taraf arasında imzalanan sözleşme hükümlerine göre işçilere ödenecek kıdem tazminatından müvekkil şirketin sorumlu tutulamayacağını, Kıdem tazminatı karşılığının ihale bedeli içerisinde müvekkil şirketlere ödenmedi, ayrıca 11 Eylül 2014 tarihinde “6552 Sayılı İş Kanunu İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması İle Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun"un yürürlüğe girdiğini, anılan yasanın 6.maddesi ile getirilen düzenleme uyarınca işçiyi istihdam eden idarenin işçinin tüm çalışma dönemine ait hak ve alacaklardan tek başına sorumlu tutulmuş olduğunu, 25/10/2014 tarihli ve 29156 sayılı Resmi Gazetete'de yayımlanan ve 11/9/2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe giren Kamu İhale Genel Tebliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 2. maddesiyle Kamu İhale Genel Tebliği'nin 78.30. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan “...kıdem ve ihbar tazminatları,...” ibaresi madde metninden çıkarılmak suretiyle personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde teklif bedellerinin bileşenlerden olan Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler kapsamından kıdem ve ihbar tazminatlarının çıkarılmış olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini '' talep etmiştir. DELİLLER: .... takip sayılı dosyasının tetkikinde takip alacaklısının davacımız, takip borçlularının Akbel hizmet temizlik inşaat ltd şti, Akel hizmet temizlik tahaahhüt ltd şti, takip konusunun Seval Kaplan a yapılan ödeme nedeniyle 91.825,60-TL asıl alacak 23/02/2024 tarihinden takip tarihine kadar işlemiş 28.149,58-TL işlemiş faiz olmak üzere 119.975,18-Tl nin tahsili olduğu, itiraz üzerine takibin durdurulduğu görülmüştür. Dava dışı işçi .... ın emekliliğe esas hizmet döküm cetveli getirtilmiş, dava dışı işçinin davalı şirket ile davalı .... iş ortaklıkları arasında imzalanan sözleşmeler gereği 1170 gün çalışmasının bulunduğu davacı tarafça dava dışı işçiye emekliliğe ayrılması üzerine 23/02/2024 tarihinde 332.766,48-TL ödeme yapıldığı ,dekontunun ibraz edildiği görülmüştür. Taraflar arasındaki 14/10/2019 tarihli hizmet alım sözleşmesinin 22.1 maddesinin '' yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin 6. Bölümünde belirtilmiş olup yüklenici bunlara aynen uymaya yükümlüdür'' düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür. Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış alınan raporda "...1.Secenek :.Davalı yanın .... numaralı dosyasındaki 91.825,60 TL asıl alacak ve icra takip tarihine kadar işleyen 28.149,58 TL reeskont avans faizi olmak üzere toplam 119.975,18 TL alacağa vaki itirazın iptali ile takibin icra takip tarihinden tahsil tarihine kadar %51,75 ve değişen oranlarda reeskont avans faizi uygulanmak suretiyle devamına karar verilmesi hususundaki takdirin mahkemeye ait olduğu, dava konusu alacağın yargılamayı gerektirip gerektirmediği, limit alacaklardan olup olmadığı hususlarının değerlendirilerek icra-inkar tazminatına hükmedilmesi konusundaki talebin sayın mahkemece değerlendirilmesinin gerekli olduğu,. 2. Seçenek: 1) Davalı yanın .... numaralı dosyasındaki alacağın 91.825,60 TL asıl alacak ve icra takip tarihine kadar işleyen 11.192,66 TL yasal faizi olmak üzere toplam 103.018,26 TL kısmına vaki itirazının iptali ile takibin icra takip tarihinden tahsil tarihine kadar 24 ve değişen oranlarda yasal faiz uygulanmak suretiyle devamına karar verilmesi hususundaki takdirin mahkemeye ait olduğu, 2) dava konusu alacağın yargılamayı gerektirmediği, limit alacaklardan olup olmadığı hususlarının” değerlendirilerek icra-inkar tazminatına hükmedilmesi konusundaki talebin savın mahkemece değerlendirilmesinin gerekli olduğu" denildiği görülmüştür. .... sayılı ilamında ".... Dava, hizmet alımı sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat talebine ilişkindir. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. .... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir...." denildiği görülmüştür. 29/01/2026 tarihinde yürürlüğe giren Bazı Kanunlarda Ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 6.maddesinde "22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. “GEÇİCİ MADDE 12- 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanunun 8 inci maddesinin yürürlüğe girdiği 11/9/2014 ile 15/10/2019 tarihi arasında (bu tarihler dahil) 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemelerinden alt işverenlere rücuya konu tutarların söz konusu ihale sözleşmeleri kapsamında geçen kısmının tahsilinden vazgeçilir.Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla birinci fıkra kapsamında kamu kurum veya kuruluşları tarafından alt işverene rücu edilmek üzere yürütülen davalarda, birinci fıkra uyarınca tahsilinden vazgeçilen kısım için ihtilafın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilir, yargılama gideri ve vekâlet ücreti taraflar üzerinde bırakılır. İcra takiplerinde tahsilinden vazgeçilen kısma ilişkin olarak harç alınmaksızın düşme kararı verilir, takip giderleri ile vekâlet ücreti taraflar üzerinde bırakılır. Ancak, bu kapsamda alt işverene rücu edilerek takip ve tahsil edilmiş olan tutarlar, alt işverenler lehine hiçbir şekilde alacak hakkı doğurmaz ve tahsil edilmiş tutarlar iade edilmez.”hükmünün getirildiği görülmüştür. 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin 1 f fıkrasının e bendinin (1) 5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (... Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı listede yer alan idarelerin merkez ve taşra teşkilatları, il özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketler; merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefalet sandığı, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğü, mahalli idare ve şirket bütçelerinden veya döner sermaye bütçelerinden, anılan liste kapsamındaki diğer idareler için ise kendi bütçelerinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapamaz ve buna imkân sağlayan diğer mevzuat hükümleri uygulanmaz. (2) Bu bendin uygulanmasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; bu Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımlarını ifade eder. Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan, yıl boyunca devam eden, niteliği gereği süreklilik arz eden ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı park ve bahçe bakım ve onarımı ile çöp toplama, cadde, sokak, meydan ve benzerlerinin temizlik işlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilir. Hizmet alım sözleşmesi kapsamında niteliği birbirinden farklı hizmet türlerinin bulunması halinde personel çalıştırılmasına dayalı olup olmama yönünden yapılacak değerlendirme her hizmet türü için ayrı ayrı yapılır. Danışmanlık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilmez. (3) Kurum, hizmet alımının personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı ya da niteliği itibarıyla bu sonucu doğurup doğurmadığı hususunda (2) numaralı alt bentte sayılan kriterleri ayrı ayrı ya da birlikte dikkate almak suretiyle usul ve esaslar belirlemeye yetkilidir." hükümlerini içerdiği görülmüştür. DEĞERLENDİRME: Davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen işçilik ücretlerinin taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi kapsamında davalıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali talep edilmiş , davalı tarafından davanın reddini talep edilmiş olup; Davacı ile davalı arasında14/10/2019 tarihli hizmet alım sözleşmesi bulunduğu, dava dışı işçi .... davalı şirketin adi ortağı şirketler nezdinde .... iş ortaklığı bünyesinde 1170 gün çalışmasının bulunduğu davacı tarafça dava dışı işçiye emekliliğe ayrılması üzerine 23/02/2024 tarihinde 332.766,48-TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı dava dışı işçinin davalı nezdindeki çalışmaları esas alındığında yapılan ödemenin 91.825,60 TL ana para, icra takip tarihine kadar işleyen 28.149,58 TL reeskont avans faizi olmak üzere toplam 119.975,18 TL sinden davalının sorumlu olduğu, BKnun 146 maddesi gereği zaman aşımının gerçekleşmediği, 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde itirazın iptali davasının açıldığı taraflar arasındaki sözleşmeler, şartnameler,.... sayılı ilamı ,bilirkişi raporu, icra dosyası ve tüm dosya içeriği ile anlaşılmakla taraflar arasındaki sözleşme hükümleri uyarınca 1/2 sorumluluk uygulanmasının mümkün olmadığı , ancak davalı ile imzalanılan 13/03/2019 tarihli sözleşmenin tarihi ve davacı kurumun 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin 1 f fıkrasının e bendinde sayılan kurumlardan olması nedeniyle davalı aleyhine açılan davanın 29/01/2026 tarihinde yürürlüğe giren Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 6.maddesi ile "22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa eklenilen geçici 12. madde ile konusuz kaldığı ve adi ortakların dış ilişkide müteselsil sorumlu olduğu gözetilerek aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı üzere; Dava konusuz kaldığından esas hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına, 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00-TL harcın, dava açılışında alınan 1.449,00-TL peşin harçtan düşülmesi sureti ile fazla alındığı anlaşılan 717,00-TL harcın davacıya iadesine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 29/01/2026 tarihinde yürürlüğe giren Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 6.maddesi ile "22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa eklenilen geçici 12. Maddesi gereği taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde .... yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/02/2026

....