İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2025/440 E. 2025/440 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2025/440
- Karar No
- 2025/440
- Karar Tarihi
T.C. Ankara Batı 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/440 Esas - 2026/676 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A Yargılama Yapmaya Ve Hüküm Vermeye Yetkili T.C. ANKARA BATI 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/440 KARAR NO: 2026/676
HAKİM : KATİP :
DAVACI : VEKİLLERİ: DAVALI : VEKİLLERİ: DAVALI : VEKİLLERİ: İHBAR OLUNAN : VEKİLİ :
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 29/05/2025 KARAR TARİHİ : 15/09/2026 G. K. YAZIM TARİHİ : 01/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Maliki olduğu ... plakalı araç ile 06/01/2024 tarihinde .... ... otoyolunda seyir halinde iken yol üzerinde bulunan başıboş yabani hayvana çarpması nedeniyle maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, yolun bakımından sorumlu davalı şirketlerin meydana gelen kazada kusurlu olduğunu, bu nedenle aracında meydana gelen değer kaybı, hasar bedeli, kazanç kaybı ile ödemek zorunda kaldığı çekici aracının ücretinin davalılardan tahsili ile kendisine verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar vekili, cevap dilekçesinde özetle..... otoyol firmasının otoyol bakım ve işletimine ilişkin işi anahtar teslim olarak .... Ulaşım şirketine verdiğini, .... Otoyol Şirketi yönünden davanın husumetten reddine karar verilmesi gerektiğini, .... ulaşım şirketinin ise bakım ve gözetim sorumluluğunu yerine getirdiğini, kusur izafe edilemeyeceğini, yola yabancı hayvan çıkmasının beklenmeyen olay kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini beyanla davanın reddine, aksi halde TBK 52. Maddesi gereği tazminattan indirim yapılmasını talep etmiştir. TOPLANAN DELİLLER: -Davaya konu konu kazaya ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesi için Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine yazı yazılmış ve cevabi yazı dosya arasına alınmıştır. -Dava konusu aracın tescil bilgileri sistem üzerinden çıkartılarak dosya arasına alınmıştır. -Kazanın meydana geldiği otoyolun yapım ve bakım işlerine ilişkin sözleşmeler dosya arasına alınmıştır. -Sigorta Şirketine yazı yazılarak davaya konu kazaya ilişkin hasar dosyası dosyamız arasına alınmıştır. -Davacıya ticari kazanç kaybına ilişkin olarak davaya konu aracın gelir ve giderlerini tespit yönünden defterlerini sunması talep edilmiş ve davacı tarafından gelir gidere ilişkin sunulan yazılı belgeler üzerinde mali müşavir bilirkişi tarafından inceleme yapılmıştır. -Davaya konu olayda kusur oranının tespiti ve talep edilen tazminatların hesabı için dosya bilirkişiye gönderilmiş, tanzim edilen rapor dosya arasına alınmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Davaya konu uyuşmazlık davacıya ait .... plakalı aracın davalıların bakım ve gözetiminde olduğu iddia edilen otoyolda önüne yabani hayvan çıkması sonucu meydana gelen kazadan kaynaklı davacı aracında oluşan hasar bedeli, değer kaybı,araç mahrumiyet bedeli ile ödemek zorunda kaldığı araç çekici ücretinin tespiti ve tahsili talebi noktasında toplanmaktadır. Tarafların Kusur Durumu; Mahkememizce meydana gelen kazada kusur oranının belirlenmesi için dosya Adli Trafik Uzmanı ve Makine Mühendisi Bilirkişi Heyetine tevdi edilmiş, düzenlenen 23/10/2025 tarihli raporda, " Kazanın meydana geldiği Otoyolun bakım ve işletmesinden sorumlu olan .... Otoyol Yatırım ve İşletme ile ... Ulaşım İşletme Ve Bakım' ın isimli Kurumun 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde 7/a-l-m-n, a) ''Kara Yolları Genel Müdürlüğü'nün yapım ve bakımından sorumlu olduğu karayollarında can ve mal güvenliği yönünden gerekli düzenleme ve işaretlemeleri yaparak önlemleri almak ve aldırmak" l) "Otoyolların habitatları böldüğü yerlerde Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün görüşünü alarak yaban hayvanlarının geçişlerine izin verecek menfez, ekolojik köprü ve benzeri tesisleri yapmak" m)"Otoyollarda yaban hayvanlarından kaynaklanacak trafik kazalarını önlemek maksadı ile kafes tel çit yapmak" n) "Yaban hayvanlarının muhtemel yaşam alanlarının bulunduğu bölgelerdeki karayollarında uyarıcı levhalara yer vermek" maddelerini ihlal ettiğinden Kazanın oluşumunda BİRİNCİ DERECEDE KUSURLU OLDUĞU (% 100 oranında), Davacı, ...' ın ise 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununda belirtilen kural, yasak ve yükümlülüklerden herhangi birini ihlal etmediğinden Kazanın oluşumunda KUSURUNUN OLMADIĞI,"şeklinde görüş ve kanaatlerinin bildirilmiş olduğu görülmüştür. Davalılar tarafından her ne kadar emsal mahiyetteki dosyalarda alınan ATK Trafik İhtisas Dairesince düzenlenen bir kısım raporlar sunulmuş ise de; davalı tarafından işletilen yol, erişme kontrollü karayolu (otoyol) olup, KTK'nın 3. maddesinde; "Erişme kontrollü karayolu (otoyol - ekspresyol): Özellikle transit trafiğe tahsis edilen, belirli yerler ve şartlar dışında giriş ve çıkışın yasaklandığı, yaya, hayvan ve motorsuz araçların giremediği, ancak, izin verilen motorlu araçların yararlandığı ve trafiğin özel kontrola tabi tutulduğu karayoludur." denilerek tanımlanmıştır. Bu nedenle bu kapsamdaki yolların işletilmesini üstlenen şirket kendisi tarafından işletilen yolun, niteliğine uygunluğunu sağlamakla yükümlüdür. Taşıt yoluna giren yabani hayvanın kazaya neden olduğunun kanıtlanması durumunda, yolun işletilmesini üstlenen firma, yola girmemesi gereken bir hayvanın neden olduğu bir kazada, hayvanın yola girmesinde kendisinin kusuru olmadığını kanıtlamadıkça oluşan zarardan sorumludur. Yola giren hayvanın yabani hayvan olduğuna ilişkin tespit işletme sorumluluğu olan davalının kusursuzluğunu kanıtlayabilmesi için yeterli değildir. Buna göre kazaya, davalı tarafından işletilmekte olan yola giren yabani hayvanın neden olmuş olmasına, yolun niteliği gereği davalının yabani hayvanların taşıt yoluna girmesini engelleme yükümlülüğünün bulunmasına, yabani hayvanın girişinde kendisine izafe edilebilecek kusur olmadığının kanıtlanamamış olmasına, erişme kontrollü yolda, hız limitleri, kazanın oluş şekli ve gece meydana gelmiş olması nazara alındığında kazanın meydan gelmesinde araç sürücüsünün de kusuruna yönelik delil de olmaması nazara alındığında, davalı ... Ulaşım İşletme Bakım A.Ş' nin kusura yönelik itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. (Ankara BAM 35. HD. 2024/30 E, 2025/315 K sayılı ilamı) Değer Kaybı Yönünden Değerlendirmeler; Davacı tarafından meydana gelen kazada aracının değer kaybına uğradığı ve bu nedenle değer kaybı tazminatı talebinde bulunulduğu görülmüştür. Bilindiği üzere değer kaybı; trafik kazası sonucu hasar gören bir aracın onarım yapılmış olsa dahi, geçirdiği kaza nedeniyle rayiç değerinde meydana gelen kalıcı ekonomik eksilmedir. Makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen raporda; davaya konu aracın daha önce (davaya konu kaza haricinde) 6 kazaya karıştığı, söz konusu kazaların ikisinin devrilme, dördünün çarpma olduğu dikkate alındığında reel değer kaybının oluşmadığı yönünde kanaat bildirilmiştir. Araç ağır hasarlı olsa bile onarılmış ve piyasada tekrar değer kazanmışsa, yeni kaza farklı ve önemli bir bölgede meydana gelmişse değer kaybı düşünülebilirse de 2012 model iki kere devrilmiş, 4 kere çarpışma geçirmiş ve ön tampon zararı olan aracın belirtilen istisnai şartları yerine getirdiği düşünülemeyeceğinden davacının değer kaybına yönelik talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Ticari Kazanç Kaybı Yönünden Değerlendirmeler; Karayolları Trafik Kanununun 3. Maddesinde işleten tanımı yapılmış, buna göre ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse bu kimse işleten sayılır denilmiştir. Dosya kapsamında mahkememizce celp edilen kayıtlardan davalı....' ın kaza tarihinde araç maliki olduğu anlaşılmıştır. Davacı aracın ruhsatında kullanım amacı "Yük Nakli" olarak belirlendiği, aracın ticari vasıfta olduğu göz önünde bulundurularak davacı tarafa öncelikle davaya konu edilen aracın kazadan önceki 6 aya ilişkin gelir ve zorunlu giderlerini bildirmek ve ticari defterlerini sunmak üzere süre verilmiş, akabinde dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir. Mali Müşavir bilirkişi tarafından davacının sunduğu gelir- gidere ilişkin kayıtlarda inceleme yapılmış, Kazanç kaybı bedelinin hesaplanmasında alanında uzman bilirkişi tarafından aracın tamiri için gerekli makul süre, araç perte ayrılmış ise yeni araç alıncaya kadar geçecek süre üzerinden hesaplama yapılması gerektiği emsal yargı kararlarında önemle vurgulandığından makine mühendisi bilirkişi tarafından yapılan inceleme neticesinde davaya konu kaza nedeniyle davacının aracının onarımda kaldığı ve kullanılamadığı makul sürenin 10 gün olduğu belirlenmiş ve kaza tarihi itibariyle ticari kazanç kaybı miktarının 6 aylık ortalamaları alınarak 20.093,10-TL olduğu tespit edilmiştir. Davaya konu uyuşmazlık ticari kazanç kaybına ilişkin olup davacının talebi yasal faiz olduğundan taleple bağlı kalınarak yasal faize hükmedilmiştir. Hasar Bedeli Yönünden Değerlendirmeler; TBK'nın 49. maddesi gereğince, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. KTK'nın 85/son maddesi kapsamında, araç işleteni de, sürücüsünün kusuru ile verdiği zararlardan kendi zararı gibi sorumlu olduğundan, zarar görenin zararının giderilmesinden sorumludur. Geniş anlamda zararı; "bir kişinin mal varlığında veya şahıs varlığında iradesi dışında meydana gelen eksilme" olarak tanımlamak mümkündür. (Prof. Dr. Fikret Eren, Borçlar Hukuk Genel Hükümler sy. 589, 2020 ) Mal varlığında meydana gelen eksilme ise maddi zarar olarak tanımlanmaktadır. Haksız fiil neticesinde ortaya çıkan her türlü ekonomik eksilme ve kayıp zarar kapsamına girer. Zarar gören, zarar sorumlusundan karşılanmasını talep edebilir. Davaya konu olayın meydana gelmesinde davacının kusurunun bulunmaması hususu da göz önünde bulundurularak, kaza nedeniyle söz konusu araçta meydana gelen zarar nedeniyle davacı tarafından katlanılan bedelin kanunun açık hükmü gereği davalı Ulaşım Şirketi tarafından karşılanması gerekmektedir. Söz konusu zararın hesaplanmasında aracın tamiri için gereken tutar serbest piyasa koşullarına göre değerlendirilmiş, hesaplamanın bu yönüyle yüksek yargı kararlarında aranan şartları taşıdığı, tarafların ve mahkememizin denetimine açık, hüküm kurmaya elverişli olduğu görülmüştür. Davacının söz konusu zararının 52.600,00 TL olarak belirlenmiştir. Çekici Ücreti Yönünden Değerlendirmeler; Davacı tarafından çekici ücretine ilişkin sunulan faturanın teyidi açısından ticari defterlerini sunmamasından kaynaklı herhangi bir kayıt tespit edilememiş, ödemeye dair herhangi bir belge dosyaya sunulmamış, davacının bu yöndeki talep ve iddialarının usulünce ispat edemediği değerlendirilmekle bu yöndeki taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir. Sorumluluk Yönünden Değerlendirmeler; Davalılar arasında imzalanan 07/06/2018 tarihli sözleşme ile anahtar teslim usulü ile otoyolun yapım ve bakımı ..... Ulaşım şirketine bırakılmış olmakla, kazanın oluşumunda davalı .... Otoyol şirketinin kusurundan bahsedilemeyeceğinden bu davalı aleyhine açılan davanın reddi gerektiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirlendiği üzere davalı .... Ulaşım şirketinin olay tarihinde yabani hayvanların otoyola çıkmaması konusunda gerekli özeni göstermediğinden olayın oluşumunda kusurlu olduğu, davacının aracında meydana gelen zararın hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirlendiği, TBK'nun 49. ve 54. maddeleri uyarınca kusurlu yanca zararın tazmininin gerektiği, bu hali ile davalı ... Ulaşım şirketi yönünden davanın sübut bulduğu kanaatine varılmıştır. (Ankara BAM 35. HD. 2025/390 E, 2026/467 K sayılı ilamı) Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dosyada aldırılan bilirkişi raporunun tarafların ve mahkememizin denetimine açık, bilimsel verilere uygun, gerekçeli ve hüküm kurmaya elverişli olduğu görülmekle işbu rapor hükme esas alınmış, ... Otoyol Şirketi Yönünden davanın husumetten reddine, ticari kazanç kaybına ilişkin talebin kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçeler uyarınca; A-Davalı ... Otoyol Yatırım İşletme A.Ş. aleyhine açılan davanın husumet nedeni ile reddine, B-Davalı ....Ulaşım İşletme Bakım A.Ş. aleyhine açılan davanın KISMEN KABULÜ ile, 1-52.600,00 TL hasar bedelinin kaza tarihi olan 06/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek (taleple bağlı kalınarak) yasal faizi ile birlikte işbu davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 2-20.093,10 TL ticari kazanç kaybı bedelinin kaza tarihi olan 06.01.2024 tarihinden itibaren işleyecek (taleple bağlı kalınarak) yasal faizi ile birlikte işbu davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 3-İspatlanamayan çekici ücreti ile değer kaybına ilişkin talebin REDDİNE, 4-Alınması gereken 4.965,57-TL harçtan dava açılırken peşin olarak alınan 615,40-TL ve tamamlama harcı olarak alınan 1.240,00-TL harç olmak üzere toplam 1.855,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.110,17-TL harcın DAVALI .... ULAŞIM İŞLETME BAKIM AŞ' DEN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 5-Davacı tarafça yatırılan ve mahsup edilen 615,40-TL peşin harç, 1.240,00 TL tamamlama harcı ile ile 615,40 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 2.470,80 TL harcın DAVALI .... İŞLETME BAKIM AŞ' DEN tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre hesaplanan ve takdir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin .... ULAŞIM İŞLETME BAKIM AŞ' DEN tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 7- DAVALI .... İŞLETME BAKIM AŞ kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre hesaplanan ve takdir olunan 8.350,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya VERİLMESİNE, 8- DAVALI ... YATIRIM İŞLETME AŞ kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 7/2 hükümlerine göre hesaplanan ve takdir olunan 12.966,90-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya VERİLMESİNE, 9-Davacı tarafça yapılan 18.211,40-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre belirlenen 16.335,05-TL'sinin DAVALI ... İŞLETME BAKIM AŞ' DEN tahsili davacıya VERİLMESİNE, bakiyenin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 10-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde İADESİNE, 11-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 4.600,00 TL arabuluculuk giderinin 4.126,05 TL' sinin DAVALI .... İŞLETME BAKIM AŞ' den, 473,95 TL' sinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.15/09/2026
Katip .... E-imzalıdır Hakim ....E-imzalıdır