İlk Derece Mahkemesi 2025/438 E. 2026/565 K.

T.C. .............. 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/438 Esas - 2026/565 TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. .............. 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2025/438 Esas KARAR NO : 2026/565

BAŞKAN : ..... ... ÜYE : ..... ... ÜYE : ..... ... KATİP : ..... ...

DAVACI : ..... - ..... VEKİLİ : ..... -........... DAVALI : ..... - ..... ..... VEKİLİ : ..... - .............

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 18/06/2025 KARAR TARİHİ : 16/07/2026 KARAR Y. TARİHİ : 18/07/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketlerin ..............-..................... YHT Yapımı İş Ortaklığı'nı (VERGi No:.................) oluşturan şirketler olduğunu, müvekkili şirketle cari hesap ilişkisi neticesinde Cari Hesap Ekstresinde de görüleceği üzere farklı tarihlerde ayrı ayrı olmak üzere toplam 19.598.560,40-TL bedelli mal satın aldığını, 11.597.800,00-TL ödeme yapıldığını, ancak kalan borç bakiyesi 8.000.760,40-TL ödenmediğini, müvekkili şirket tarafından davalı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığı tarafından fatura borçları ödenmemeye başlayıp temerrüde düştüğünde müvekkili şirket tarafından, davalı yanın oluşturduğu iş ortaklığına .............. 50. Noterliğinin 19 Şubat 2025 tarih ve 01870 yevmiye numaralı İhtarnamesi tebliğ edilerek fatura borçlarını ödemede temerrüde düştüklerinin bildirildiğini ve yasal takibe geçileceğinin ihtar edildiğini, davalı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığı tarafından iş bu ihtarnameden sonra kısmi ödeme yapıldığını, alacağın 8.000.760,40 TL'lik kısmının tüm yazılı ve şifahi ihtarlara rağmen ödenmediğini, adi iş ortaklığı oluşturan şirketler aleyhine .............. 2. Genel İcra Dairesi'nin 2025/31523 Esas sayılı dosyasında 8.000.760,40 TL ana para ve 755.688,26 TL faiz olmak üzere toplam 8.756.448,66 TL'lik ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı şirketlerin, iş bu borcunu ödememek için icra takibine haksız ve kötüniyetli olarak itiraz ettiğinden takibin durdurulmasına karar verildiğini bunun üzerine, müvekkil şirket tarafından, arabuluculuk müracaatında bulunduğunu, anlaşma sağlanamadığını beyan ederek davanın kabulü ile davalı şirketlerin, .............. 2. Genel İcra Dairesi 2025/31523 Esas sayılı dosyasına yönelik yaptıkları itirazın iptali ile davalılar aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMA: Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; ..............-..................... Yüksek Hızlı Tren (YHT) Projesinin, Türkiye Cumhuriyeti Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'na bağlı Türkiye Cumhuriyeti Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü (AYGM1 veya Proje Sahibi veya İşveren) tarafından yürütülen ve Türkiye'nin başkenti ..............'yı, Türkiye'nin üçüncü büyük şehri olan (nüfusa göre) .....................'e bağlayan önemli bir ulusal ulaşım projesi olduğunu, ..............-..................... Yüksek Hızlı Tren Yapımı İş Ortaklığı'nı oluşturan şirketlerin İsviçre'de faaliyet gösteren .................. ... & ......... ... Ag., İngiltere'de faaliyet gösteren ... İnternational Ltd. (UK) ve Türkiye'de faaliyet gösteren ... İnşaat Ticaret ve Sanayi AŞ olduğunu, söz konusu şirketlerin doğrudan doğruya davacı şirketle herhangi bir sözleşmesel ilişkisi bulunmadığını, davacının dava dilekçesinde bahsedilen fatura ve cari hesap ekstresinin muhatabı huzurdaki davanın davalıları olarak gösterilen müvekkili şirketler "... İnşaat Ticaret Ve Sanayi Aş", "... Internatıonal Uk Ltd." Ve ".................. ............&... ... Ag" olmadığını, tüm fatura ve cari hesap ekstresinin ..............-..................... YHT Yapımı İş Ortaklığı adına düzenlenmiş olduğundan, müvekkili şirketler yönünden sözleşmesel bir ilişkinin bulunmadığını, davanın reddi gerektiğini, alacaklı şirketin, .............. 2. Genel İcra Dairesi'nin 2025/31523 E. Sayılı dosyası ile "..............-..................... YHT Yapımı İş Ortaklığına İstinaden, 202300 Cari Kodlu Hesap Ekstresi Bakiye Alacağı" sebebi ile müvekkili şirket aleyhine ilamsız icra takibi başlattığını, davacı tarafın cari hesaba ilişkin başlatmış olduğu icra takibinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davanın reddi gerektiğini, davacı ve davalı müvekkilleri arasında cari hesap ilişkisinin olmadığını ve taraflar arasında buna ilişkin yazılı herhangi bir anlaşmanın bulunmadığını, işbu sebeple, davalılar aleyhine cari hesaba ilişkin hükümlerin uygulanmasının mümkün olmadığını, davacı şirketin, müvekkili şirketler aleyhine .............. 2. Genel İcra Dairesi'nin 2025/31523 E. sayılı dosyası ile başlatmış olduğu ilamsız icra takibinde, "Cari Hesap Bakiye Alacağına Temerrüt Tarihinden İtibaren İşlemiş Faiz" talebinde bulunduğunu, ancak, alacaklı şirket vekilinin takip talebinde, müvekkili şirketlerin hangi tarihte temerrüde düştüğüne ilişkin açıkça bir tarih belirtmediğini, buna ilişkin istenen faizinde ne şekilde hesaplandığının anlaşılamadığını, davacının iddia ve taleplerini asla kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacının alacak talebi için yıllık reeskont faizi talebinde talep ettiği faiz türüne ve faiz başlangıç tarihine de itiraz ettiğini, beyan ederek HMK gereği zamanaşımı, hak düşürücü süre, görev, husumet ve dava şartları itirazları yönünden ileri sürdükleri usule ilişkin itirazların kabulünü, mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddini, davacının yaptığı dava masraflarının üzerinde bırakılmasını, davalı müvekkilinin yaptığı masrafların ve "anlaşmama" halinde bakanlıkça ödenen dava şartı arabulucululuk ücreti başta olmak üzere sair yargılama giderlerinin davacıya yüklenmesini, davacının alacağının bulunmaması, dava ikame etmek suretiyle müvekkili nezdinde haksız bir alacak peşine düşerek davasını kötüniyetli olarak müvekkiline yönelttiğinden HMK m. 329 gereği müvekkili ile vekili arasında akdedilen avukatlık sözleşmesindeki ücretin tamamına ya da mahkemece AAÜT hükümlerinden az olmamak kaydı ile takdir edilecek miktarının davacıya yükletilmesini; mahkeme aksi kanaatte ise AAÜT uyarınca hükmolunacak vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Davalılar ... İnşaat Ticaret Ve Sanayi Anonim Şirketi, ... Internatıonal (UK) Ltd ve .................. ... ... ... AG arasında .............. 54. Noterliği'nin 15/10/2020 tarih, 35182 yevmiye numaralı ..............-..................... Yüksek Hızlı Tren Hattı Yapımı İşi İş Ortaklığı Sözleşmesi imzalandığı görülmüştür. .............. 50. Noterliği'nin 19/02/2025 tarih ve 01870 yevmiye numaralı ihtarnamesinin incelenmesinde; davacı şirket tarafından davalı ..............-..................... YHT Yapımı İş Ortaklığı adına keşide edildiği, ihtarnamede toplam 9.500.400,00 TL bedelin ihtarın taraflarına tebliğini takip eden 5 gün içerisinde davacı şirket hesabına nakden ve defaten ödenmesinin talep edildiği, ihtarnamenin adreste bulunan Metehan Çoban'a 21/02/2025 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

.............. 2. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2025/31523 sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı şirket tarafından davalılar ... İnşaat Ticaret Ve Sanayi Anonim Şirketi, .................. ... ... ... Ag ve ... Internatıonal (UK) Ltd yönelik 12/05/2025 tarihinde asıl alacak ve ferileri toplamı 8.756.448,66 TL üzerinden takip başlatıldığı, takip dayanağı olarak "..............-..................... YHT Yapımı İş Ortaklığına İstinaden- 202300 Cari Kodlu Cari Hesap Ekstresi Bakiye Alacak 8.000.760,40 TL" olarak belirtildiği, davalıların vekili aracılığıyla 21/05/2025 tarihinde sundukları itiraz dilekçesiyle borcun tamamına, işlemiş ve işleyecek faiz tutarına, işlemiş ve işleyecek faize, faiz türüne, faiz başlangıç tarihine, faiz oranına ve her türlü fer’ilerine itiraz etikleri, icra müdürlüğünün 21/05/2025 tarihli tensip tutanağı ile takibin durdurulduğu, itiraz dilekçesinin 26/05/2025 tarihinde davacı alacaklıya tebliğ edildiği, davanın İİK 67. maddesi uyarınca süresinde açıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce davalı ..............-..................... YHT Yapımı İş Ortaklığına ait defter ve belgelerin incelenmesi amacıyla Afyonkarahisar Asliye Ticaret Mahkemesi'ne istinabe yazılmış olup, alınan mali müşavir bilirkişi raporunda; iş ortaklığının 2024,2025 dönemi yasal defterlerinin e-defter uygulamasına tabi olduğu, E defter mevzuatına göre Yevmiye ve Defter-i Kebir defterlerinin noterden tasdikinin yapılmadığı, gerek yevmiye gerekse de Defter-i Kebir için 2024- 2025/Ocak ayına ilişkin gönderilen E deftere karşılık olan beratın açılış tasdiki hükmünde, 2024/Aralık ayına ilişkin E deftere karşılık olan beratın ise kapanış tasdiki hükmünde olduğu, buna göre ..............-..................... YHT Yapımı İş Ortaklığı'nın tutmakta olduğu yasal defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yaptırılmış olduğu, dolayısı ile konu olan defterlerin TTK hükümlerine göre usulüne uygun tutulmuş olduğu ve kendi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu yevmiye defterinde davacı şirketin 320. Satıcılar hesabında takip edildiği, 2024 yılında ..............-..................... YHT Yapımı İş Ortaklığı'nın davacı şirketten toplam 17 adet 22.122.000,00 TL lik alış faturası , davalı şirkete fatura borçlarına karşılık toplam 5 adet 10.077,400 TL lik ödeme yapıldığı, 31.12.2024 tarihli kapanış fişinde 12.044.600,00 TL borç bakiyesinin olduğu ve 2025 yılına devredildiği, 2025 yılında 2024 yılından 2025 yılına 12.044.600,00 TL açılış fişi ile borç devri yapıldığı, ..............-..................... YHT Yapımı İş Ortaklığı'nın davacı şirketten toplam 7 adet 7.553.960,40 TL lik alış faturası , davalı şirkete fatura borçlarına karşılık toplam 3 adet 6.602.800,00 TL'lik ödeme yapıldığı, buna göre davacı şirkete takip ve dava tarihi itibariyle; faturalardan kaynaklanan 8.000.760,40 'TL cari hesap borcunun bulunduğu bildirilmiştir. Mahkememizce davacı yana ait ticari defter ve belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, alınan bilirkişi raporunda; davacı şirketin 2022-2023-2024-2025 yılına ait ticari defterlerinin E- Defter olduğu ve yasal süresi içerisinde beratlarının alındığı, davacı şirketin 2023-2024-2025 yılı ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde, taraflar arasında ticari ilişkinin mevcut olduğu, taraflar arasındaki ticari ilişkinin 15/02/2023 tarihinde başladığı, davacı şirket tarafından davalıya 35 adet toplam 34.712.626,50-TL tutarında fatura düzenlendiği, fatura içeriğinin ürün/hizmetin teslim/ifasına yönelik e-İrsaliyelerin olduğu, davacı şirketin davalıdan 26.711.866,10.-TL tutarında tahsilat yaptığı/ödeme aldığı, davacı şirketin (12/05/2025 takip tarihi) itibari ile, (34.712.626,50TL - 26.711.866,10) 8.000.760,40-TL tutarında davalı şirketten alacaklı olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.

Mahkememizce uyuşmazlık konusu toplanan delil ve belgeler üzerinde inceleme yapmak üzere İnşaat Mühendisi, Mali Müşavir ve Nitelikli Hesaplamalar uzmanından oluşan bilirkişi heyetinden bilirkişi raporu alınmış olup, alınan bilirkişi raporunda; uyuşmazlığın, taraflar arasında sözleşme ve cari hesap ilişkisi olup olmadığı, varsa sözleşmedeki hak ve yi lerin neler olduğu, alacağın var olup olmadığı varsa miktarı, muacceliyet ve temerrüdün gerçekleşip gerçekleşmediği, hangi tarihte gerçekleştiği, akdi ve temerrüt faiz oranlarının sözleşmeye uygun olup olmadığı, asıl ak ve işlemiş faizin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı, asıl alacak ve işlemiş faiz tutarının ne olduğu noktalarında toplandığı, davacı şirket vekilince, .............. 2. Genel İcra Dairesi 2025/31523 esas sayılı icra dosyası ile, 12/05/2025 tarihinde 8.000.760,40.-7L asıl alacak ve 755.688,26.-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 8.756.448,66.-TL alacak üzerinden takip yapıldığı, takip dayanağının ..............-..................... YHT yapımı iş ortaklığına istinaden 202300 cari kodlu cari hesap ekstresi bakiye alacağına ilişkin olduğu, davacı şirketin 2022-2023-2024-2025 yılına ait ticari defterlerinin E- Defter olduğu ve yasal süresi içerisinde beratlarının alındığı, taraflar arasında ki ticari ilişkinin 15/02/2023 tarihinde başladığı, davacı şirket tarafından davalıya 35 adet toplam 34.712.626,50-TL tutarında fatura düzenlendiği, fatura içeriği ürün/hizmetin teslim/ifasına yönelik e-İrsaliyelerin olduğu, davacı şirketin davalıdan 26.711.866,10.-TL tutarında tahsilat yaptığı/ödeme aldığı görülmekle, davacı şirketin (12/05/2025 takip tarihi) itibari ile, 8.000.760,40.-TL tutarında davalı şirketten alacaklı olduğu, davalı Şirket ticari defter ve kayıtlarına göre ise, davalı şirketlerin takip ve dava konusu yapılan borçların tarafi olan ..............-..................... YHT Yapımı İş Ortaklığı' nın ortakları olduğu, davalıların ortağı olduğu, ..............-..................... YHT Yapımı İş Ortaklığı'nın yasal defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yaptırılmış olduğu, dolayısı ile konu olan defterlerin TTK hükümlerine göre usulüne uygun tutulmuş olduğu ve kendi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu, davalıların ortağı olduğu, davalıların ortağı olduğu ..............-..................... YHT Yapımı İş Ortaklığı'na ait ticari defter kayıt ve belgelerine göre; ..............-..................... YHT Yapımı İş Ortaklığı' nın davacı şirkete takip ve dava tarihi itibariyle, faturalardan kaynaklanan 8.000.760,40-TL cari hesap bakiye borcunun bulunduğu, taraflar arasında gerek faturalar, gerek ödeme/tahsilat, gerekse de cari borç/alacak yönünden uyuşmazlık bulunmadığı ve taraf ticari defterlerinin birbirini doğrular nitelikte olduğu, .............. 2. Genel İcra Dairesi 2025/31523 sayılı icra dosyası ile davacının, 8.000.760,40.-TL Cari Hesap Bakiye Alacağı, 755.688,26.-TL Cari Hesap Bakiye alacağına temerrüt tarihinden itibaren işlemiş faizi olmak üzere toplam 8.756.448,66.-TL alacağının tahsilini istediği, davacının temerrüt ihtarı çektiği, ancak ihtarnamenin tebliğ şerhinin dosya kapsamında görülemediği, bu nedenle temerrüt tarihinin tespit edilememesi nedeni ile temerrüt faizinin hesaplanamadığı, ancak tarafların tacir olması nedeni ile 3095 Sayılı Kanunun 2/2. Maddesi gereğince avans faizi uygulayabileceği, takip tarihi 12/05/2025 itibari ile TCMB açıkladığı avans faiz oranının yıllık %44,25 olduğu bildirilmiştir.

Taraf vekillerinin itirazı üzerine mahkememizce alınan ek raporda; davalılar vekilince; “...Raporda, Faturaların E- Fatura Veyahut Ticari E- Fatura Olup Olmadığı Ya Da Faturaların Kabul/Ret Durumu İncelenmemiştir.. müvekkillere faturaların iletilip iletilmediği değerlendirilmediğini, ayrıca belirtmek gerekir ki raporda faturalara ilişkin irsaliye bulunup bulunmadığı, faturalarla verildiği iddia edilen hizmetin uyumlu olup olmadığının da tespiti yapılmadığını, bu haliyle heyet raporu eksik inceleme içerdiği...” itiraz ve beyanları yönünden; bilirkişi Kök Raporu düzenlenir iken, davacı şirkete yönelik yerinde yapılan incelemede, dava konusu tüm mali veriler detayları ile incelenmiş olup, rapora derç edilen her hususa ilişkin somut belgelerin de dava dosyası ekinde (1 mavi klasör) mahkemeye ibraz edildiği/dava dosyasına kazandırıldığı, taraflar arasında ki ticari ilişkinin 15/02/2023 tarihinde başladığı, davacı şirket tarafından davalıya 35 adet toplam 34.712.626,50-TL tutarında fatura düzenlendiği, fatura içeriği ürün/hizmetin teslim/ifasına yönelik e-irsaliyelerin olduğu ve e-faturaların davalı şirkete teslim/tevdiine ilişkin LOG Kayıtları da yine dava dosyasına kazandırılmakla, eksik bir inceleme bulunmadığı, kök rapordan farklı olarak, davacının ihtarnamenin tebliğ şerhini sunması nedeni ile yapılan hesaplama neticesinde, davacının .............. 2. Genel İcra Dairesi 2025/31523 sayılı icra dosyası kapsamında, davacının takip tarihi 12/05/2025 tarihi itibari ile 8.000.760,40 TL asıl alacak 737.736,78 TL işlemiş aşamalı avans faizi 8.738.497,18 TL toplam alacağı talep edebileceği hesaplandığı, tarafların tacir olması nedeni ile 3095 Sayılı Kanunun 2/2. maddesi gereğince avans faizi uygulayabileceği, takip tarihi 12/05/2025 itibari ile TCMB açıkladığı avans faiz oranının yıllık %44,25 olduğu bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. Davadaki uyuşmazlık; taraflar arasında sözleşme ve cari hesap ilişkisi olup olmadığı, varsa sözleşmedeki hak ve yükümlülüklerin neler olduğu Alacağın var olup olmadığı varsa miktarı, muacceliyet ve temerrüdün gerçekleşip gerçekleşmediği, hangi tarihte gerçekleştiği, akdi ve temerrüt faiz oranlarınnı sözleşmeye uygun olup olmadığı, asıl alacak ve işlemiş faizin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı, asıl alacak ve işlemiş faiz tutarının ne olduğu, konularında toplanmaktadır. Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketler, ..............-..................... YHT Yapımı İş Ortaklığı'nı (VERGi No:0700881229) oluşturan şirketler olup, davacı şirketle cari hesap ilişkisi neticesinde Cari Hesap Ekstresine göre farklı tarihlerde ayrı ayrı olmak üzere toplam 19.598.560,40-TL bedelli mal satın aldığı ve 11.597.800,00-TL ödeme yapıldığı, ancak kalan borç bakiyesi 8.000.760,40-TL ödenmediği, davacı şirket tarafından davalı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığı tarafından fatura borçları ödenmemeye başlayıp temerrüde düştüğünde davacı şirket tarafından, davalıların oluşturduğu iş ortaklığına .............. 50.Noterliğinin 19 Şubat 2025 tarih ve 01870 yevmiye numaralı İhtarnamesi tebliğ edilerek fatura borçlarını ödemede temerrüde düştüklerinin bildirildiği ve yasal takibe geçileceğinin ihtar edildiği davalı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığı tarafından ihtarnameden sonra kısmı ödeme yapılmışsa da, alacağın 8.000.760,40 TL'lik kısmının ödenmediği gerekçesi ile tüm yazılı ve şifahi ihtarlara rağmen ödenmediğinden bahisle .............. 2. Genel İcra Dairesi 2025/31523 Esas sayılı dosyasında 8.000.760,40 TL ana para ve 755.688,26 TL faiz olmak üzere toplam 8.756.448,66 TL olarak başlatılan ilamsız icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminat talep etmiştir.

Türk Hukukunda kural olarak her dava, dava tarihindeki durum ve koşullara göre karara bağlanır. Ancak itirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlı davalardan olduğundan tarafların alacak borç durumu ve haklılık durumu icra takip tarihi itibariyle tespit edilir. (Yargıtay 19. HD.11.11.2015 tarih, 2015/5365 Esas, 2015/14528 K.; 14.11.2019 tarih, 2017/4726 E, 2019/5144 K.).İİK. 67. maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasında; usulüne uygun yapılmış ve itiraz edilmiş icra takibinin bulunması dava şartıdır. İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı). Sözleşme hukukunda temel koşul, sözleşmenin kurulmasından sonra tarafların sözleşmeden doğan yükümlülüklerini, kararlaştırılan şekilde ve zamanda yerine getirmek zorunda olmalarıdır. Sözleşme kurulduktan sonra, şartlarda değişiklik ortaya çıksa bile, taraflar sözleşme gereğini aynen yerine getirmek zorundadır. Temel kural budur ve bu kurala “ahde vefa” (söze bağlılık) ilkesi denilmektedir. Geçerli şekilde kurulmuş bir özel hukuk sözleşmesinde, tarafların sözleşmeye uygun hareket etmeleri, edimlerini sözleşmeye uygun olarak yerine getirmeleri, edimin ifasını imkânsız hâle getiren her türlü davranıştan kaçınmaları zorunludur. Tarafların sözleşmeyle üstlendiği borcun hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesi hâlinde ifa etmeme sonucu meydana gelir. Tarafların delilleri toplanmış icra dosyası ve tarafların ticari defterleri incelenmiştir. Davaya konu alacak bakımından ispat yükü davacı tarafta olmakla birlikte ticari davalarda, ya da iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatlanmalıdır. Ticari defterler kesin delillerdendir. Davacıda dava dilekçesinde ticari defterlere dayanmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir.

Ticarî defterlerin ibrazı ve delil niteliği, HMK’nın 222. maddesinde düzenlenmiş olup maddenin 1. fıkrasında mahkemenin, ticarî davalarda tarafların ticarî defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebileceği ve aynı maddenin 2. fıkrasında ise ticarî defterlerin, ticarî davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması gerektiği düzenlenmiştir. Ticarî defter kayıtları ikinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan tarafın, ticarî defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticarî defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticarî defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir (HMK m. 222/3). Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticarî defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olurlar. (HMK m. 222/4). Adi ortaklığın tüzel kişiliği olmadığından adi ortaklık hak ve fiil ehliyetine sahip değildir. Hak ve fiil ehliyeti olmadığı için taraf, dava ve takip ehliyetine de sahip değildir. Bu nedenle ortaklar adi ortaklık sözleşmesindeki amacı gerçekleştirebilmek için yapacakları işleri hep birlikte veya kararlaştırdıkları temsilci aracılığıyla yapabilirler. Adi ortaklık bağımsız bir kişiliğe sahip olmadığı için ortaklığın alacaklısı bulunmadığı gibi adi ortaklığın kendisi de borçlu olamaz. Adi ortaklıkta ortakların birlikte ya da temsilci vasıtasıyla üstlendikleri borçlardan her bir ortak alacaklıya karşı tüm mal varlığıyla birinci derecede, sınırsız ve müteselsil olarak sorumludur. Oysa ticari ortaklıklarda örneğin bir anonim veya kollektif ortaklıkta bu ortaklıklar tüzel kişiliğe sahip oldukları için üçüncü kişilere karşı üstlenilen ortaklık borçlarından öncelikle ve birince derecede bizzat ortaklık sorumludur. Adi ortaklık aslında bir isimden ibarettir. Bunun nedeni kişiliğinin hukuki ehliyetinin ve ortaklığı temsil edecek organlarının bulunmamasıdır. Bundan dolayı da sonuçta adi ortaklık demek tek tek ortaklar toplamı, başka bir deyişle ortaklar topluluğu demektir. Dolayısıyla ortaklık borcu denildiği zaman bundan "tek tek tüm ortakların borcu" kastedildiği için ortaklar birinci derecede borçlu durumundadırlar (Fikret Eren, Borçlar Hukuku Özel Hükümler, 7. Baskı, .............., 2019, s. 853-854). Adi ortaklık tüzel kişiliğe sahip olmadığı için alacaklılar bu ortaklığa karşı dava açamaz, takipte bulunamazlar. Alacaklıların gerektiğinde başvurabilecekleri bir ortaklık mal varlığı da yoktur. Bu nedenle alacaklılar yalnız ortaklar aleyhine dava açıp, takipte bulunabilirler. Ancak dava ve takibin bütün ortaklara karşı yapılması gerekir. Çünkü adi ortaklıkta alacaklara karşı borçlardan yalnız ortaklar sorumlu oldukları için dava ve takip ehliyetine de yalnız ortakların tamamı sorumludur. Adi ortaklığın tüzel kişiliği bulunmadığı ve alacaklıların başvurabilecekleri bir kişi ve mal varlığı olmadığı için ilk olarak doğrudan doğruya ortaklara başvurulmaktadır (Fikret Eren, Borçlar Hukuku Özel Hükümler, 7. Baskı, .............., 2019, s. 891-892).Türk Borçlar Kanunu'nun 638/1. maddesi “Ortaklık için edinilen veya ortaklığa devredilen şeyler, alacaklar ve ayni haklar, ortaklık sözleşmesi çerçevesinde elbirliği hâlinde bütün ortaklara ait olur.” şeklinde olup tüzel kişiliği olmayan adi ortaklığa ait mal varlığı bulunmadığından, adi ortaklığın borcu veya alacağından da söz edilemez. TBK’nın 637/2. maddesine göre adi ortaklığı oluşturan ortaklar alacaklı veya borçlu olabilirler. TBK’nın 638/3. maddesine göre ortaklar, birlikte veya bir temsilci aracılığıyla bir üçüncü kişiye karşı ortaklık ilişkisi çerçevesinde üstlendikleri borçlardan müteselsilen sorumludurlar. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 18/06/2025 tarih, 2024/12-787 Esas, 2025/367 Karar) Davadaki uyuşmazlık; icra takibinda yapılan itirazın iptali davasında davalıların oluşturduğu ortaklığın ne olduğu, davacı şirket ile davalılarla ilgili sözleşme ve cari hesap ilişkisi olup olmadığı, varsa sözleşmedeki hak ve yükümlülüklerin neler olduğu, alacağın var olup olmadığı varsa miktarı, muacceliyet ve temerrüdün gerçekleşip gerçekleşmediği noktalarında toplanmaktadır. Dava, cevap, ticari defterler ve kayıtlar, e-fatura, e- irsaliye, Log Kayıtları, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre yapılan incelemede; davacı şirket tarafından davalılar ... İnşaat Ticaret Ve Sanayi Anonim Şirketi, .................. ... ... ... Ag ve ... Internatıonal (UK) Ltd yönelik 12/05/2025 tarihinde asıl alacak ve ferileri toplamı 8.756.448,66 TL üzerinden takip başlatıldığı, takip dayanağı olarak "..............-..................... YHT Yapımı İş Ortaklığına İstinaden- 202300 Cari Kodlu Cari Hesap Ekstresi Bakiye Alacak 8.000.760,40 TL" olarak belirtildiği, davalıların vekili aracılığıyla 21/05/2025 tarihinde sundukları itiraz dilekçesiyle borcun tamamına, işlemiş ve işleyecek faiz tutarına, işlemiş ve işleyecek faize, faiz türüne, faiz başlangıç tarihine, faiz oranına ve her türlü fer’ilerine itiraz etikleri, icra müdürlüğünün 21/05/2025 tarihli tensip tutanağı ile takibin durdurulduğu, itiraz dilekçesinin 26/05/2025 tarihinde davacı alacaklıya tebliğ edildiği, davanın İİK 67 maddesi uyarınca süresinde açıldığı davalılar ... İnternational (UK) Ltd, ... İnşaat Ticaret Sanayi A.Ş ve .................. AG şirketlerinin diğer davalı ..............-..................... YHT Yapımı İş Ortaklığı'nın ortakları olduğu, davalı iş ortaklığına yönelik olarak TBK'nın 637 vd. maddeleri gereğince adi ortaklık hükümlerinin uygulanması gerektiği, bu bağlamda davacı şirket ile davalı iş ortaklığı arasındaki ticari ilişkinin 15/02/2023 tarihinde başladığı, davacının usulüne uygun tutulan ticari defter ve belgelerine göre davacı şirket tarafından davalı iş ortaklığına 35 adet toplam 34.712.626,50 TL tutarında fatura düzenlendiği ve davalılardan toplam 26.711.866,10 TL tahsilat yaptığı bu itibarla takip tarihi olan 12/05/2025 tarihi itibariyle davacı şirket defter ve kayıtlarına göre davacının davalı şirketlerden 8.000.760,40 TL alacaklı olduğu, davalı ..............-..................... YHT Yapımı İş Ortaklığı'nın usulüne uygun tutulan ticari defter ve belgelerine göre de davalıların davacı şirkete takip ve dava tarihi itibariyle faturalardan kaynaklanan 8.700.760,40 TL alacağının bulunduğunun tespit edildiği, mahkememizce yapılan bu tespite ve davacı şirket tarafından davalı şirketlere ve iş ortaklığına keşide edilen .............. 50. Noterliği'nin 19/02/2025 tarih ve 01870 yevmiye numaralı ihtarnamesinin 27/02/2025 tarihinde davalı yana tebliğ edildiği, tebliğ tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faiz tutarının 737.736,78 TL olduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. Alacağın cari hesapla ilgili fatura alacağına dayandığı ve likit olduğu anlaşılmakla İ.İ.K.'nun 67/2. maddesi gereğince alacağın %20 si oranında 1.747.699,43-TL icra inkar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş; davacı kısmen de olsa haklı olduğundan yasal koşulları oluşmayan kötüniyet tazminatına ilişkin davalı talebinin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Ayrıntılı gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE Davalıların .............. 2. Genel İcra Dairesi’nin 2025/31523 Esas sayılı dosyasında 8.000.760,40 TL asıl alacak 737.736,78 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 8.738.497,18 TL alacak üzerinden itirazlarının kısmen iptali ile takibin devamına, 2-Hükmolunan alacağın %20'si oranında olan 1.747.699,43 icra inkar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine 3-Davacı takipte kısmen de olsa haklı olduğu ve kötü niyeti tespit edilemediğinden davalının kötü niyet tazminat isteminin yasal koşulları oluşmadığından reddine, 4-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul ve red oranına göre hesaplanan 946.924,86-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Davalılar duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul ve red oranına göre hesaplanan 17.951,48-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine, 6-Alınması gerekli karar ve ilam harcı olan 596.926,75-TL harcın dava açılırken ödenen 105.756,02 TL harçtan mahsubu ile bakiye 491.170,73-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, 7-Davacı tarafından yapılan 110.760,00-TL (bilirkişi ücreti, tebligat ve posta gideri olmak üzere) yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 110.532,93-TL yargılama gideri ile dava açılırken ödenen 105.756,02-TL peşin harç ile 615,40-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 216.895,35-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına, 8-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.700,00-TL'nin kabul ve red oranına göre 9,64-TL'sinin davacıdan tahsili bakiye 4.690,36-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazine'ye irat kaydına 9-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalılar vekilinin (e-duruşma) yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde .............. Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/07/2026