İlk Derece Mahkemesi 2025/285 E. 2026/428 K.

T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/285 Esas KARAR NO : 2026/428

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) DAVA TARİHİ : 16/04/2025 KARAR TARİHİ : 05/06/2026 KARAR YAZMA TARİHİ :30.06.2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 04.05.2023 tarihinde davalı ... adına tescilli olduğunu, davalı ... firması tarafından işletildiğini, diğer davalı ... tarafından ... poliçesi ile sigortalı, ... sevk ve idaresindeki ... plakalı belediye otobüsünün direksiyon hakimiyetinin kaybedilmesi nedeniyle, meydana gelen trafik kazasında otobüste yolcu olarak seyahat eden müvekkil ... 'nın yaralandığını, müvekkilinin yaralanması ile meydana gelen kaza arasındaki illiyet bağının ... sayılı soruşturma dosyası ile sabit olduğunu, iyileşme süreci sona erdikten sonra ...'ndan alınan 24.05.2024 tarihli raporda kaza nedeniyle müvekkilinin, en az % 18 oranında sürekli iş göremez, 3 ay süreyle geçici iş göremez ve 15 gün süreyle başka birisinin bakımına muhtaç hale düştüğünün tespit edildiğini, ... tarafından karşılanmayan belgesiz tedavi giderlerinin 12.500,00 TL olarak belirlenen bedelin tespit edilenden daha fazla olduğunu, bilirkişi raporunda ... plakalı otobüsün kronik , fren arızası olduğunun bilinmesine rağmen onarım yapılmadığını,23 yaşındaki ... plakalı otobüsün toplu taşımada kullanıldığından bahisle otobüsün işleteni ...'ın asli kusurlu olduğu olduğunu, aynı bilirkişi raporunda, otobüslerin onarım yapıldığı kademenin Birim Amiri ve Müdürü'nün asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini,araç sürücüsü ...'ın ise ... bünyesinde ...'lı olarak çalıştığını ve tali kusurlu olduğu tespit edildiğini, otobüste yolcu olarak seyahat etmekte olan müvekkile yüklenebilecek herhangi bir kusur bulunmadığını, ... 'ın ... şirketi olduğunu, kaza tespit tutanağı ve soruşturma dosyasında yer alan sair belgelerden anlaşıldığı üzere, ... plakalı otobüs ... adına tescilli olduğunu, ... 'nin 14.02.2020 tarihli ve 455 numaralı kararıyla ... plakalı otobüs ile birlikte belediyeye ait tüm toplu taşıma araçlarının işletme hakkının, 10 yıl süreyle ... firmasına devredilmesine karar verildiğini, davalılar ... ve ... 'ın zararlardan müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunu, öncelikle adli yardım talebimizin kabulü ile müvekkilin yargılama giderlerinden muaf tutulmasını, davalılar adına kayıtlı varsa araç, gayrimenkuller ve banka hesapları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının üzerine ihtiyati tedbir konulmasını, müvekkilinin ileri derecede malul kalması ile ekonomik açıdan kötü duruma düştüğünü, çalışamaz durumda olduğundan Borçlar Kanununun 76. maddesi uyarınca müvekkiline 100.000,00 TL geçici ödeme yapılmasını,davacı ...'ün geçirmiş olduğu trafik kazası nedeni ile fazlaya ilişkin hakları sakla kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL geçici bakıcı gideri tazminatı ve 100,00 TL ... tarafından / karşılanmayan belgesiz tedavi giderinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, 250.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... , ... A.Ş. ve ...'dan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir. CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davada 04/05/2023 tarihinde ...Caddesinde meydana gelen otobüs kazasına istinaden maddi ve manevi tazminat talep edildiğini, davada görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkili idarenin ilgisi yahut kusurlu yahut kusursuz sorumluluğu bulunmadığını davanın husumet nedeni ile reddedilmesini, Müvekkili idarenin davaya konu olayda "araç işleten" sıfatı bulunmadığını, ...'a tümden devri yapılan otobüsler ile ilgili müvekkili idarenin fiili hakimiyeti olmadığını, davalı şoföre gerekli tüm eğitimin verildiğini ve çalışma şartlarının ideal şekilde sağlandığını, araç şoförünün müvekkili olduğu belediyenin değil, ... Şirketinin işçisi olduğunu, davacı tarafın geçici ve sürekli işgöremezlik talepleri de hukuki incelemeye ve yargılama gerektirdiğini, davacıda bir işgöremezlik hali varsa bu durumun davaya konu kazadan kaynaklanıp kaynaklanmadığının ortaya konmasını, davacı tarafın alacak talepleri zamanaşımına uğradığını, davacı ile müvekkili idare ve diğer davalılar arasında arasında bir ticari ilişki olmadığını, müvekkili idarenin meydana gelen kazada kusurlu yahut kusursuz bir sorumluluğu bulunmadığını belirterek öncelikle davada görevsizlik/yetkisizlik kararı verilmesini, neticede ise davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP DİLEKÇESİ : Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasındaki ilişki taşıma sözleşmesinden kaynaklandığını, davacının tüketici konumunda olduğundan iş bu davada tüketici mahkemelerinin görevli olduğunu, davanın yetkili mahkemede açılmadığını, Dava konusu kazanın ... ilçesinde meydana geldiğini bu sebeple davalılar bakımından ortak yetkili mahkeme ... Mahkemeleri olduğunu, aynı trafik kazasından kaynaklı olarak, aynı davalılara karşı mahkememizde ...esas sayılı davaları da açıldığını, iş bu davaların birleştirilmesini, iş bu kazanın meydana gelmesinde müvekkili ... 'ın herhangi bir kusuru bulunmadığını, Resmi Gazetede yayınlanmış olan 08.01.2018 tarihli 30295 sayılı Resmi Gazetede Karayolu Taşıma Yönetmeliği'ne göre "1)Yetki belgesi eki taşıt belgelerine kaydedilecek taşıtlardan, asgari kapasiteyi sağlayacak sayıda özmal otobüsün ilk başvuru ve faaliyet süresince 15 yaşından büyük olmaması şarttır." şeklinde belirtildiğini ancak ... Yönetmeliği (İşletmedeki toplu taşıma araçları ile Özel Halk Otobüsleri ...)Madde 4/h: "Araçların Modeli, aracın sisteme giriş tarihinde 0 yaşında ve engelli yolcu taşıma standartlarına uygun olmak şartıyla, 10 yıldan fazla olamaz..." şeklinde belirtilen hususa rağmen ... ve ... . San. ve Tic. A.Ş. tarafından ... model, 23 yaşındaki aracı toplu taşıma hizmetinde kullandırıldığını, trafik kazasının oluşumuna ... plakalı araçta mevcut olan kronik fren arızasının sebebiyet verdiğinin sabit olduğunu, ... plakalı aracın 08/03/2023 tarihinde kusurlu bir şekilde muayeneden geçirildiğini , iş bu davada avans faizi talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla faize hükmedilecekse yasal faize hükmedilmesi gerektiğini, ceza davasının sonucu iş bu davayı etkileyebilecek nitelikte olduğunu,... Mahkemesi'nde görülmekte olan ... Esas sayılı ceza davasının sonucunun beklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul mahıyetınde olmamak kaydıyla huzurdakı davanın yetkısız mahkemede açıldığını, sigorta sirketinin adresinden hareketle ... Mahkemelerinde açılması gerektiğini, dosyada poliçe limiti değerlendirmesi yapılması gerektiğini, poliçe kapsamındaki kaza başı limit 11.500.000,00 TL olduğunu, kazaya karışan kişi sayısının 43 olduğunu, bu doğrultuda kişi başı limit ortalama 320.000,00 TL olarak tespit edildiğini, poliçe limiti aşılmayacak şekilde hüküm tesis edilmesini, davacı tarafın , dava öncesinde müvekkilİ şirkete başvuruda bulunduğunu işbu başvuru Karayolları Trafik Kanunu' nun, "Doğrudan Doğruya Talep Ve Dava Hakkı" başlıklı 97. Maddesi'nin aradığı anlamda usulüne uygun bir başvuru olmadığını, kusur durumunun tespit edilmesi gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını,kusur çelişkilerinin giderilmesini, kabul anlamına gelmemekle beraber hesaplama yapılacaksa müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğiniolmadığını, kusur durumunun tespit edilmesi gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını,kusur çelişkilerinin giderilmesini, kabul anlamına gelmemekle beraber hesaplama yapılacaksa müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, başvuranın yolcu olarak bulunduğu aracın kapasitesinden fazla kişi ile kullanıldığını, başvuranın aktif çalışmasının bulunması halinde ...’dan geçici iş göremezliğe ilişkin ödeme yapılıp yapılmadığına ilişkin olarak evrak temini gerektiğini,davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte hesaplama yapılacaksa %1,8 teknik faiz üzerinden hesaplama yapılmasını, temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesini belirterek davanın reddini, kabulü halinde, sorumluluğun azami poliçe teminatı ile sorumlu tutulmasına müvekkil şirket aleyhine vekalet ücreti, yargılama giderleri ve faize karar verilmemesine, kabul anlamına gelmemek üzere aleyhe hüküm kurulması halinde ise poliçe limiti ve sigortalının kusur oranı dikkate alınarak hüküm kurulmasını, reddedilen kısım için ise yargılama ücreti ve ücreti vekaletin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP DİLEKÇESİ : Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; maddi ve manevi tazminat davasını kabul etmediğini, yetkili mahkeme ... mahkemeleri olduğunu, kazaya konu aracın her türlü bakım ve onarım işlemlerini zamanında ve eksiksiz olarak yapıldığını, gerekli kontrollerin yapılıp aracın kullanıldığını, dolayısıyla fren sistemindeki arızanın kronik olmadığını ve kronik olmayan arızanın kalıcı şekilde giderildiğini, ... işletmesindeki "... Yönetmeliği'"ne göre ... ait olan aracın müvekkili ...' a devredildiğini, verilen tüm görevleri kademe birimlerinde eksiksiz bir şekilde yerine getirildiğini, kazanın meydana geldiği gün araç hakkında herhangi bir arıza ihbarının olmadığını, sürücünün virajlı ve eğimli güzergahtaki duraklara girerken olması gereken yasal sınırın üstünde bir hızla girdiğini ve kazaya zemin hazırladığını belirterek müvekkili hakkında açılan davanın reddine, yargılama giderlerinin davacılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK:DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIĞIN; Dava; tek taraflı meydana gelen trafik kazasından kaynaklı cismani zararlara ilişkin geçici işgörmezlik ile geçici bakıcı giderleri ile ... tarafından karşılanmayan tedavi giderine ilişkin MADDİ TAZMİNAT ile MANEVİ TAZMİNAT davasına ilişkindir. UYUŞMAZLIK; Davacının içinde YOLCU olarak bulunduğu BELEDİYE OTOBÜSÜNÜN tek taraflı olarak trafik kazası yapması sonucu, içinde yolcu olarak bulunan davacının yaralanması nedeniyle davalı ... şirketinde ... trafik sigortası ile sigortalı olan ... sigorta şirketine, aracın maliki ... ile aracı işleten ... şirketi ile otobüsün sürücüsüne karşı trafik poliçesinden kaynaklı geçici işgörmezlik ile geçici bakıcı giderleri ile tedavi giderine ilişkin maddi tazminat ile ilgililere karşı açılan manevi tazinat davasında, öncelikle kazaya karışan davacının içinde yolcu olarak bulunduğu Belediye otobüsünün sürücüsü ile diğer davalı ve ilgili kişilerin kusur durumunun bilirkişi vasıtası ile tespiti ile birlikte, ... Mahkemesi'nde görülmekte olan ... Esas sayılı ceza dosyasının kusurun tam tespiti bakımdan bekletici mesele yapılıp yapılmayacağıda değerlendirilerek, davacı tarafın kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan yönetmeliğe göre ... ve ... bulunan üniversitelerden maluliyet raporu alınmak sureti kusur ve maluliyet raporları sonucu AKTÜER HESAP BİLİRKİŞİ İle ADLİ TIP UZMANI DOKTOR bilirkişiden alınacak rapor ile birlikte davacı tarafın, davalı ... şirketinden sigorta limiti kapsamında talep edebileceği sürekli ve geçici işgörmezlik ile geçici bakıcı giderleri ile tedavi giderine ilişkin maddi tazminat ile manevi tazminatın belirlenmesine ilişkindir. AYRICA, davalı ...vekili cevap dilekçesinde,YETKİ, GÖREV, HUSUMET, ZAMANAŞIMI DEF'i ile Müterafik kusur-Kemer- savunmasının, Davalı ...Ş vekili cevap dilekçesinde, YETKİ, GARAMETEN PAYLAŞTIRMA, Dava BAŞVURU ŞARTI ile MÜTERAFİK kusur- İstiap- savunmasının, Davalı ... Ulaşım A.Ş. vekili cevap dilekçesinde,YETKİ, MÜTERAFİK KUSUR-istiap- savunması, CEZA MAHKEMESİNİN BEKLETİCİ MESELE yapılması, Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, GÖREV, YETKİ, BİRLEŞTİRME ile Ağır Ceza Dosyasının BEKLETİCİ MESELE yapılmasına ilişkin itiraz ve def'iler ön incelemede değerlendirilmesine ilişkindir. DELİLLER: ... Sigorta'ya müzekkere yazılarak ... Plakalı aracın 04.05.2023 Tarihinde karıştığı kaza sebebiyle hasar dosyasının ve poliçe örneğinin dosyaya kazandırıldığı, ... plakalı aracın 04.05.2023 tarihli sahiplik bilgisinin UYAP sistemi üzerinden dosyaya eklendiği, davacının nüfus aile kaydının UYAP sistemi üzerinden dosyaya eklendiği, ... müzekkere yazılarak davacının kaza tarihi olan 04.05.2023 Tarihinden itibaren gördüğü tedavilere ilişkin tüm tedavi evraklarının dosyaya eklendiği, ...'ya müzekkere yazılarak 04.05.2023 tarihinde gerçekleşen kaza sonrasında davacıya kaza sebebiyle bir gelir bağlanıp bağlanmadığı, bağlandı ise rücuya tabi olup olmadığının tespitinin yapıldığı, lgili emniyet müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacı ve davalı ... ... 04.05.2023 tarihi olan kaza tarihi itibariyle sosyal- ekonomik durum araştırmasının yapıldığı, ...'ye müzekkere yazılarak ... Sayılı dosyalarının Uyap sisteminden dosyamıza eklendiği, ... müzekkere yazılarak davacının kaza tarihi olan 04.05.2023 Tarihinden itibaren gördüğü tedavilere ilişkin tüm tedavi evraklarının dosyamıza kazandırıldığı, ... Mahkemesine müzekkere yazılarak ...Esas sayılı dosyasının Uyap sisteminden dosyamıza eklendiği görüldü. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; tek taraflı meydana gelen trafik kazasından kaynaklı cismani zararlara ilişkin sürekli ve geçici işgörmezlik ile geçici bakıcı giderleri ile tedavi giderine ilişkin MADDİ TAZMİNAT ile MANEVİ TAZMİNAT davasına ilişkindir. Somut olayda davacının kaza tarihinde, davalı ... ULAŞIM A.Ş. tarafından işletilen otobüste biletli yolcu konumunda olduğu anlaşılmaktadır. Dava tarihinden önce 28/05/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketici Kanunu'nun 73/1 maddesinde; "Tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda, tüketici mahkemeleri görevlidir.", aynı Yasa'nın 3.maddesinin 1.fıkrasının 1.bendinde; "Tüketici, işlemi, mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzer sözleşmelerde dahil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder." şeklinde düzenleme yapılmıştır. Yukarıda açıklanan yasa maddeleri ve düzenlemeler ışığında, somut uyuşmazlıkta, davacı tüketici konumunda olup, davalı otobüs işleteni/taşıyıcı ile aralarında akdedilen yolcu taşıma sözleşmesi bir tüketici işlemidir. O halde, tüketici işleminden kaynaklanan bu uyuşmazlığın, Tüketici Mahkemesi tarafından görülmesi gerekir. (... Kararı ) Davanın açıldığı tarih itibariyle 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun'un yürürlükte olduğu, davacının ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket etmesi nedeniyle tüketici, dava konusu taşıma işleminin de tüketici işlemi sayıldığı, buna göre yukarıda belirtilen yasa hükümleri uyarınca işbu davaya bakma görevinin tüketici mahkemesine ait bulunduğu açıktır. Dava konusu olayda davalı ... şirketleri ile davacı arasındaki uyuşmazlığı inceleme görevi ticaret mahkemesine ait ise de işbu dava, taşıyan olan diğer davalıya (... A.Ş.) ve sürücüye, sigorta şirketine ve belediyeye karşı birlikte açılmıştır. Bu durumda davalılar arasında bağlantı olduğu, biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyeceği de muhtemeldir. Hal böyle olunca usul ekonomisi, daha isabetli bir karar verilmesi ve davaların makul bir süre içinde bitirilmesi yükümlüğü açısından, davaların birlikte görülmesi gereklidir. Ayrıca davada davalı ... Şirketleri hakkındaki davanın da ticaret mahkemesine göre daha özel nitelikteki tüketici mahkemesinde görülmesi, göreve ilişkin usul kurallarına da uygun düşecektir. (... Kararı ) Somut olayda; taraflar arasındaki ilişkinin TAŞIMA SÖZLEŞMESİNDEN KAYNAKLANMASI ve davacının da tüketici vasfına sahip olması, davacı yolcu ile davalı ... Ulaşım A.Ş. arasındaki temel ilişki olan taşıma sözleşmesinin dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunu kapsamında kalması gözetilerek, davanın görülmesinde Tüketici Mahkemesi görevli olduğundan, Uyuşmazlığın TÜKETİCİ Mahkemelerin görevine girdiği dikkate alınarak mahkememizin görevsizliğine, dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, dava dosyasının görevli ... Nöbetçi Tüketici Mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle; 1- Uyuşmazlığın TÜKETİCİ Mahkemelerin görevine girdiği dikkate alınarak, dava mutlak ticari dava niteliğinde de olmadığından mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, 2-HMK'nın 114/c maddesi gereğince görev dava şartı olduğundan anılan yasanın 115/2. maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan davanın USULDEN REDDİNE, 3-Tarafların, görevsizlik kararına karşı kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulması halinde ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize müracaatı halinde dava dosyasının görevli ... NÖBETÇİ TÜKETİCİ MAHKEMESİNE gönderilmesine, aksi durumda davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine, 4-Yargılama giderleri ve harcın HMK'nun 331/2 maddesi gereğince görevli mahkemece nazara alınmasına, Dair; Davacı Vekili Av. ... 'ın duruşmada yüzüne karşı, Davalı ... Vekili Av. ... , Davalı ... Vekili Av. ... e-duruşmada yüzlerine karşı, davalı ... vekilinin yokluğunda olmak üzere gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere karar verildi. 05/06/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır