İlk Derece Mahkemesi 2025/25 E. 2026/21 K.

T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/25 Esas - 2026/21 T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/25 Esas KARAR NO : 2026/21

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 10/01/2025 KARAR TARİHİ : 16/01/2026 KARAR YAZMA TARİHİ :02.02.2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarafından yapılan güvenlik hizmeti alımı ihaleleri kapsamında davalı firmalar bünyesinde özel güvenlik görevlisi olarak çalışmakta iken ... yoluyla emekliye ayrılan ... e ( 11.07.2024 tarihinde 145.642,89 Brüt) (...) 1475 sayılı İş Kanunu md.14 gereğince hak etmiş olduğu kıdem tazminatı tutarı yasal kesintiler işveren/taşeron firmalardan paylarına düşen tutarları Kurumumuz hesabına yatırmaları istenmiş ancak alt işveren/taşeron davalı firmalardan sadece ... ... A.Ş. tarafından 30/10/2024 tarihinde (... için (26.612,13-TL)) itirazen kısmi bir ödeme yapıldığını, ve ...'nın sorumlu olduğu miktar olan 43.755,99-TL Kurumumuzca hak edişinden kesilmiş olup, diğer firmalar tarafından ise herhangi bir ödeme yapılmadığını, Davalılar ile hizmet alımı sözleşmeleri akdedilerek müvekkil Kurum tesislerinin muhtelif hizmetleri davalı yüklenici şirketlere ihale edildiğini, Davalılar ile yapılan sözleşmeler gereği iş anahtar teslimi verilmiş bir iş olduğunu, Kurum ile davalılar arasında imzalanan Sözleşmelere göre işçi alacaklarından davaların sorunlu olduğunu, belirterek Bu nedenlerle: fazlaya ilişkin tüm haklarımız saklı kalmak kaydıyla fazlaya ilişkin tüm haklarımız saklı kalmak kaydıyla (yargılama esnasında Sayın Mahkemece yaptırılacak bilirkişi incelemesi neticesinde alınacak bilirkişi raporuyla firma sorumlulukları tespit edildiğinde toplam tutar üzerinden ıslah edilmek üzere) davalı firmalar çalışanı davadışı işçi ... (TCKN:...)'e 11.07.2024 tarihinde ödenen toplam 145.642,89-TL'den ... ... A.Ş. tarafından 30/10/2024 tarihinde |... için (26.612,13-TL) itirazen yapılan kısmi ödemenin ve Kurumumuzca ...'nın sorumlu olduğu miktar olan ve hakedişinden kesilen 43.755,99-TL'nin mahsubuyla, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md.109 hükmü gereğince şimdilik 10.000,00 TL'lik kısmının ödeme tarihlerinden itibaren hesaplanacak avans faiziyle birlikte davalı firmalardan her bir firmanın dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı sorumluluğu kapsamında tahsiline, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin de davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ: -.... Hiz. A. Ş. Vekili Cecap Dilekçesinde Özetle: İşçinin 01.01.2021 - 31.01.2023 tarihleri arasında asıl işverenin güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, davacının da kabulünde olduğu üzere müvekkil şirket 26.612,13 tl davacı kuruma ödeme yapmıştır. Müvekkil şirketin başka bir sorumluluğu bulunmadığını, dava dışı personele yapılan ödemede müvekkil işverenin sorumluluğunun hesaplanmasında "sınırlı sorumluluk ilkesi" gereği kendi döneminde ödediği ücretle sınırlı hesaplamasını, kabul anlamına gelmemek üzere tbk madde 167 hükmü çerçevesinde yarı oranda sorumluluk hükümlerinin uygulanamsı gerektiğini belirterek bu nedenler ile Davacının usul ve yasaya aykırı haksız davasının müvekkil şirket yönünden reddine, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini karar verilmesini talep etmiştir. DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK:Davanın; davacının taraflar arasındaki hizmet sözleşmeleri kapsamında davalılar bünyesinde çalışan işçi ...'ün ... yoluyla emekli olması ile iş akdinin sona ermesi nedeniyle davacı kuruma tazminat talebiyle yaptığı başvurusu neticesinde davacı kurumca ödenen tazminatların ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizleriyle birlikte davalılardan sorumlulukları oranında rücuen tahsili istemine ilişkin olduğu istemine ilişkin olduğu görüldü. Mahkememiz yetkisine itiraz edilmemiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı ... ... Ltd Şti tarafından davaya cevap verilmediğinden dava dilekçesindeki tüm hususlar uyuşmazlık konusu olmakla birlikte, özellikle cevap veren davalı yönünden davanın kısmi dava olarak açılıp açılamayacağı ile tüm davalılar yönünden davacının yapmış olduğu ödemenin mevzuata ve taraflar arasındaki sözleşmelere uygun olup olmadığı, davalıların davacının yapmış olduğu ödemelerden sorumlu olup olmadıkları, sorumlu iseler miktarları ve sorumluluklarının nitelikleri, faizin başlangıcı ve oranına ilişkin olduğu tespit edildi. DELİLLER:Davacı vekilinin davaya konu talep sonucunu her bir davalı yönünden açıklayıp, kuruşlandıramaya ilişkin tensip ara kararı uyarınca dilekçesini sunduğu, ...'ya yazılan müzekkereye cevap verildiği anlaşıldı. Akabinde dosyanın tespit edilen uyuşmazlıklar konusunda rapor düzenlenmesi için iş mevzuatı konusunda nitelikli hesap uzmanı bilirkişi ...'a tevdine karar verilmiş ve bilirkişi raporu dosyaya kazandırılmıştır. BİLİRKİŞİ RAPORU : Bilirkişi raporu ile; Davacı talebinin: şimdilik 10.000,00 TL nin ödeme tarihi olan ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans fazı ile birlikte sorumlulukları oranında davalılardan tahsili olduğu, Davacı ... ile davalı şirketler arasında hizmet alımına ait sözleşmeler imzalandığı, imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, Dava dışı işçi ayrılan ... nın hizmet ilişkisinin 1475 Sayılı İş Kanunun yürürlükte bulunan 14. maddesine göre kıdem tazminatının ödenmesini gerektirecek şekilde sona erdiği, Mahkemenin: Dava dışı işçinin davalı şirketlerde geçen çalışma süresine göre kendi dönemleriyle sorumlu olduğu kanaatine varması durumunda: Dava dışı işçi ayrılan ... ye Davacı ... tarafından 11.07.2024 tarihinde tüm hizmet süresi üzerinden ödenen toplam 145.642,89 TL Kıdem tazminatının Bakiye 75.274,77 TL sini davalılardan rücuan tazminini talep edebileceği hesaplanmış olup, işletilecek faizin mahkemenin takdirinde olduğu, kanaatine varmıştır. ISLAH DİLEKÇESİ: Davacı vekili ıslah dilekçesi ile 10.000,00-TL olarak açtıkları davayı 65.274,77-TL artırarak 75.274,77-TL'ye artırdıklarını ıslah etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; dava dışı işçiye işçi alacağı olarak ödenen kıdem tazminatının davalılardan rücuen tahsiline ilişkindir. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. ( ...) Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.

Bu kapsamda, toplanan delillere, tarafların iddia ve savunmalarına, karar vermeye elverişli bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre; somut uyuşmazlıkta davacı ile davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi mevcut olup, 4857 sayılı Kanunun 2/6. maddesine göre, davacı asıl işverenin davalı alt işverenlerin dava dışı işçisi ...'e karşı, o işyeri ile ilgili İş Kanunundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu tutulduğu, yani kanun kapsamında, asıl ve alt işverenlerin dış ilişki itibariyle işçiye karşı müteselsil sorumlu oldukları, söz konusu düzenlemenin işçi alacağını güvence altına alma amacı taşıdığı, asıl ve alt işverenler arasındaki ilişkide ise, Borçlar Kanunun ve sözleşmeler hukukunun esas alınacaktır. Buna göre somut olayda, davacı ... davalı şirketler ile hizmet alım sözleşmesi imzaladığı görülmüş olup, tarafların, sorumlulukların belirlenmesinde kanuna açıkça aykırı olmadıkça öncelikle sözleşme hükümleri, sözleşme eki teknik şartname ve ihale dokümanları nazara alınacaktır. Sözleşme eki genel şartname uyarınca, yüklenicinin istihdam ettiği işçinin muhatabı ve sorumlusunun yüklenici olmasına, yüklenicinin işçilerine ödemesi gereken kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti gibi ödemelerdeki aksamalarda her türlü yasal sorumluluğun yükleniciye ait olmasına göre davacının asıl işveren olarak yaptığı ödemeden, işçinin davalı şirketlerde çalıştığı döneme isabet eden kısmı ile sınırlı olmak üzere davalıların sorumlu oldukları kanaatine varılmış olup karar vermeye elverişli 11.06.2025 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda, davalıların hizmet alım sözleşmesi olan dönemle sınırlı olmak üzere davanın kabulüne karar vermiştir. Ayrıca taraflar tacir olduğundan, rücen tazminat alacağa ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle; 1-)Davanın KABULÜ ile, 75.274,77TL rücuen tazminatın davalıların hizmet alım sözleşmesi olan dönemle sınırlı olmak üzere: a) Davalı ... Şirketi için 4.200TLnin 11.07.2024 temerrüt tarihinden, 28.844,40TLsinin ise 19.11.2025 ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile, b) Davalı ... Şirketi için 5.800,00TLnin 11.07.2024 temerrüt tarihinden, 36.430,37TL'sinin ise 19.11.2025 ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, 2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 5.142,02 TL harçtan, dava açılışında alınan 615,40 TL peşin harç ve ıslah nedeniyle alınan 1.115,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.730,40 TL harcın düşülmesi ile kalan 3.411,62 TL harcın 1.497,70 TL'sinin Davalı ... Şirketi 1.913,92 TL'sinin Davalı ... Şirketinden ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE, 3) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 4.700,00 TL arabuluculuk ücretinin 2.063,30 TL'sinin Davalı ... Şirketi 2.636i,70 TL'sinin Davalı ... Şirketinden ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE, 4) Davacı tarafından yapılan 615,40 TL peşin harç, 1.115,00 TL ıslah harcı, 615,40 TL başvurma harcı, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti, 830,00 TL posta gideri, olmak üzere toplam 8.175,80 TL yargılama giderinin 3.589,18 TL'sinin Davalı ... Şirketi 4.586,62 TL'sinin Davalı ... Şirketinden ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, 5) Davacının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin 19.755,00 TL'sinin Davalı ... Şirketi 25.245,00 TL'sinin Davalı ... Şirketinden ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, 6) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANA İADESİNE, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalı vekillerinin yokluğunda taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 16/01/2026

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır