İlk Derece Mahkemesi 2025/132 E. 2026/249 K.

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/132 Esas - 2026/249 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2025/132 KARAR NO : 2026/249 BAŞKAN : ..... ÜYE : .... ÜYE : .... KATİP : ....

DAVACILAR : 1- ... .. 2- ... ... ... 3- ... .. 4- ... ... -.... VEKİLİ : Av. ..... DAVALI : 1- ...... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 2- ..... DAVA : Maddi ... Manevi Tazminat DAVA TARİHİ : 18/02/2025 KARAR TARİHİ : 01/04/2026 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 30/04/2026 Mahkememizde görülmekte olan maddi ... manevi tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili, müvekkillerinin desteğinin içinde yolcu olarak bulunduğu, davalı şirketin işleteni olduğu, dava dışı ... Sigorta A.Ş'nin trafik sigortacısı, diğer davalının ise, ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı bulunduğu ... plakalı araç sürücüsünün tamamen kusurlu olarak yine dava dışı sürücü idaresindeki ... plakalı araca çarpması sonucu 30/03/2024 tarihinde kaza meydana geldiğini, müvekkilleri desteğinin hayatını kaybettiğini, destekten yoksun kaldıklarını, manen de zarara uğradıklarını ileri sürerek ... talep artırım dilekçesi sunarak, müvekkili ... ... (eş) için 300.000,00 TL manevi ... 2.647.430,69 TL maddi, ... ... ... (çocuk) için 400.000,00 TL manevi ... 499.181,29 TL maddi, ... ... (baba) için 150.000,00 TL manevi ... 491.387,55 TL maddi, ... ... için 150.000,00 TL manevi ... 1.241.583,06 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren avans oranında temerrüt faiziyle birlikte davalılardan müştereken ... müteselsilen tahsiline, sigorta şirketinin poliçe limitiyle sorumluluğuna karar verilmesini talep ... dava etmiştir. CEVAP : Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın 03/01/2024-03/01/2025 tarihleri arasında müvekkilince ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesiyle sigorta örtüsüne alındığını, sorumluluğunun 3.000.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı bulunduğunu, müvekkilince tüm sorumluluğun yerine getirilmek istenmesine rağmen davacılar tarafından ödeme tutarının kabul edilmediğini, davacılara ödemenin yapılmamış olduğunu, kazanın meydana gelmesindeki kusur oranlarının belirlenmesinin gerektiğini, hatır taşıması ... müterafik kusur hususunun da dikkate alınmasının zorunlu olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. Diğer davalı, davaya yanıt vermemiştir. KANITLAR : 30/03/2024 tarihli kaza tespit tutanağı ... ekleri ibraz edilmiştir. Müteveffa ... ...'ün veraset ilamı ile aile nüfus tablosu örneği çıkartılmış, kazada ölen bu kişinin, davacıların kızı, eşi ... annesi olduğu tespit edilmiştir. Arabuluculuk anlaşamama tutanağı sunulmuştur. Poliçe ... ekleri celbedilmiştir. Tarafların mali ... sosyal durumları tespit edilmiştir. Davacılara rücuya esas ödeme yapılıp yapılmadığı SGK'dan sorulmuştur. Bingöl C. Başsavcılığı'nın 2024/2633 soruşturma sayılı dosyası getirtilmiş, davacıların desteğinin yolcu olduğu araç sürücüsünün tam kusurlu olarak kazaya neden olduğu, bu kazada kendisinin de öldüğü, sürücü ... ölenin de alkolü bulunduğu ... takipsizlik kararı verildiği tespit edilmiştir. Mahkememizce kusur uzmanı ... aktüer bilirkişiden oluşturulan heyetten kök ... ek raporlar alınmış, bu raporlarda; davacıların desteğinin yolcu olarak bulunduğu ... plakalı dava dışı araç sürücünün meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 47/c., 52/b. ... 84/b. maddelerinde düzenlenen hız, şeritte gitme ... trafik işaretlerine dikkat etme kurallarını ihlal etmekle tam kusurlu bulunduğu, karşı araç sürücüsüne kusur izafe edilemeyeceği, dava dışı aracın trafik sigortacısı ... Sigorta A.Ş. tarafından davacılara dava tarihinden önce 25/06/2024 tarihinde ölüm ... sürekli sakatlık teminat limiti 1.800.000,00-TL tutarında ödeme yapıldığı, ölenin kusurunun olmadığı, yaşasaydı 2 çocuk sahibi olacağını, gelirinin asgari ücretin neti üzerinden hesaplamanın yapılması gerektiğini, SGK'dan ödeme yapılmadığını, bakiye ömür sürelerinin TRH 2010 Hayat Tablosuna göre belirlendiğini, davacı eş için %25 oranında yeniden evlenme ihtimali üzerinden indirim yapılması gerektiğini, dava dışı trafik sigortacısının davacı ... ... (eş) için 859.751,78-TL, ... ... ... (çocuk) için 300.963,65-TL, ... ... (baba) için 236.799,89-TL ... ... ... (anne) için 402.484,68-TL tutarında ödeme yaptığı, söz konusu ödemelerin yeterli olup olmadığını tespit etmek için ödemenin yapıldığı 25/06/2024 tarihindeki verilere göre hesaplama yapıldığı, bu hesaplamaya göre, ... ... (eş) için 2.348.974,49-TL, ... ... ... (çocuk) için 571.116,04-TL, ... ... (baba) için 510.144,48-TL ... ... ... (anne) için 1.102.789,81-TL tazminat ödenmesinin gerektiğinin hesaplandığı, bu haliyle ödemenin yetersiz olduğu, hesap tarih itibariyle yapılan tazminat belirlemesine göre, aynı esaslar alınarak ... yapılan ödemelerin güncelenerek mahsubu sonrası davacı ... ... (eş) için 2.647.430,69-TL, ... ... ... (çocuk) için 499.181,29-TL, ... .... (baba) için 491.387,55-TL ... ... ... (anne) için 1.241.583,06-TL tutarında tazminat alacağının tespit edildiği, davalı ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının limitinin 3.000.000,00 TL olduğu, garameten hesap yapıldığında, anılan davalının sorumluluğunun davacı ... ... (eş) için 1.627.658,09-TL, ... ... ... (çocuk) için 306.899,99-TL, ... ... (baba) için 302.108,35-TL ... ... ... (anne) için 763.333,57-TL tutarında olduğu, davalı sigorta şirketinin başvurudan itibaren 8 işgün sonrası 29/10/2024 tarihinde temerrüte düşmüş olacağı ... aracın hususi nitelik taşıdığı hususları görüş olarak açıklanmıştır. GEREKÇE : Dava, haksız fiil niteliğindeki trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun kalma ... manevi tazminatının tahsili istemine ilişkindir. Somut uyuşmazlıkta davalıların işleten ... ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı bulunduğu araçta davacı ... ...'ün eşi, davacı ... ... ...'ün annesi, diğer davalıların kızları ... ...'ün yolcu olduğu, anılan bu aracın 30/03/2024 tarihinde başka bir araçla kazaya karıştığı, bu kazada önce ... ...'ün, sonra hastanede aracı kullanan kişinin öldüğü, savcılık soruşturma aşamasında davalıların işleten ... ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı bulunduğu araç sürücüsünün kazada tam kusurlu olması ... ölmesi nedeniyle takipsizlik kararı verildiği, davacıların desteği ile ölen bu sürücünün kaza anında alkollü olduklarının yapılan otopsi ile tespit edildiği, davacıların maddi ... manevi zararlarının doğduğunu ileri sürdükleri, davacıların öncesinde dava dışı trafik sigortacısına başvurarak tazminat aldıkları, sonra davalı ihtiyari mali mesuliyet sigortacısına başvurdukları, tazminat ödenmesi istemli ilgili olarak zorunlu arabuluculuğa gidildiği, davalı sigorta şirketinin davanın reddini savunduğu, diğer davalının ise davaya cevap vermediği hususları dosya kapsamıyla sabittir. Çekişme, davalıların işleten ... ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bulunduğu aracın karıştığı kaza sonucu bu araçta yolcu olan davacıların desteğinin ölümü nedeniyle davacıların maddi ... manevi zararlarının doğup doğmadığı, doğmuş ise tutarları ile kusur oranları yönlerinde toplanmaktadır. Haksız fiile dayalı tazminat davalarında haksız fiilin varlığı, kusur, zarar ... illiyet bağı araştırılmalıdır. Davalı sigorta şirketi, davacıların desteğinin bulunduğu aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı sıfatıyla dava edilmiştir. İhtiyari mali sorumluluk sigortası ise, işletenin hukuki sorumluluğunun trafik sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını poliçede yazılı hadlere kadar teminat altına alan sigorta türüdür. Bu nedenle, zarar trafik sigortası poliçesi kapsamında kalmakta ise ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğundan bahsedilemez. Başka bir ifadeyle, trafik sigortası ile sıralı sorumluluk söz konusudur. İhtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğunun doğabilmesi için, zararın trafik sigorta poliçe limitini aşması gerekmektedir. Bu sigorta türünde de, KTK'nın 100. maddesi yollamasıyla aynı kanunun 97. maddesi uyarınca dava açılmadan önce zarar görenin sigortacıya başvuru zorunluluğu mevcuttur. Ancak, usulüne uygun başvuruya rağmen ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı zararı gidermediği takdirde, temerrüde ilişkin olarak ZMMS genel şartlara atıf olmadığı için, TTK'nın 1427/2 maddesi uyarınca 45 gün sonrası temerrüt söz konusu olacaktır. Kural olarak, ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı manevi tazminattan sorumlu değildir. Ancak, sigorta sözleşmesiyle manevi tazminatın teminat altına alınmasına engel hal bulunmamaktadır. Diğer davalı ise, işleten sıfatıyla dava edilmiş olup, işleten, 2918 sayılı KTK'nın 85 ... devamı maddeleri uyarınca tehlike sorumluluğu hükümleri uyarınca bir motorlu aracın işletilmesinden kaynaklı olarak üçüncü kişinin zararından sorumludur. Bu sorumluluk kapsamına, destek zararı ile manevi tazminat da dahildir. TBK'nın 56/2. maddesi uyarınca ağır bedensel zarar veya ölüm halinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar ödenmesine karar verilebileceği düzenlenmiştir. Manevi tazminat, 22.06.1966 tarih ... 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nda da etraflıca açıklandığı üzere, ne bir ceza ne de gerçek anlamda bir tazminattır. Zarar uğrayanın manevi ısdırabını bir nebze dindiren, ruhsal tahribatını onaran bir araçtır. Manevi tazminatın kapsamını takdir hakkı, kural olarak hakime aittir. Hakim, manevi tazminatın tutarını belirlerken, hak ... adalete uygun davranmalı, hukuk biliminden yararlanmalı, toplumun sosyal, ekonomik ... moral yapısını ... özellikle de somut olayın koşullarını gözetmelidir. Takdir edilecek tutar, bir yandan manevi acıları gidermeli, kamuoyu ... sosyal vicdanda kabul görmeli, diğer yandan ise zarar gören açısından zenginleşme aracı olmamalıdır.

Somut olayda iddia, savunma, kaza tespit tutanağı, savcılık soruşturma dosyası kapsamı, kusur ... tazminata ilişkin kök ... ek rapor kapsamı, dava dışı trafik sigortacısı ödemeleri, veraset ilamı, ölüm kaydı, poliçe, oluşturulan hasar dosya ile tüm kanıtlardan, 30/03/2024 tarihinde meydana gelen kazada davacı ... ...'ün eşini, ... ... ...'ün annesini, diğer davacıların anne ... baba olarak kızlarını kaybetmekle, destekten mahrum kalacakları iddiası, hayatın olağan akışına uygun kabul edilmiş, anılan davacıların destek zararlarının meydana geldiği benimsenmiştir. Kusur ... hesap bilirkişi raporunun genel olarak dosya kapsamına uygun ... denetime elverişli olduğu sonucuna varılmış, mahkememizce esas alınmıştır. Her ne kadar, ölenin bilirkişi raporunda kazada yolcu olarak bulunan ... ...'ün kusursuz olduğu kabul edilmiş ise de, soruşturma raporu içeriği, kazada araçta yolcu olarak bulunan başka zarar gören kişinin, ölen sürücü ... davacıların desteğinin alkol aldıklarını bildirmeleri, bu durumu doğrulayan adli tıp raporu ... takipsizlik kararı içeriğinden, ölen desteğini, alkollü sürücünün aracına binmesi .../veya alkol almasına rağmen yolculuğa devam etmesi, sürücüyü uyarmaması nedeniyle zararın meydana gelmesinde %20 oranında mahkememizce müterafik kusurlu kabul edilmiş, buna göre hesap bilirkişisi raporunda davacıların belirlenen nihai zararlarından %20 oranında indirim yapılarak destek zararları belirlenmiştir. Bu kusur oranı mahkememizce takdir edildiğinden, bu nedenle davalı yararına, davacılar aleyhine yargılama gideri ... vekalet ücreti tayin edilmemiştir. Öte yandan, kazanın oluş şekli, tarihi, kusur durumları, paranın alım gücü, manevi tazminatın fonksiyonu ... tüm dosya kapsamından, davacı çocuk ... ... ... için 350.000,00 TL, davacı eş ... ... için 250.000,00 TL, diğer davacılar anne ... baba için ayrı ayrı 100.000,00 TL manevi tazminat takdir edilmiştir. Davalı ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı şirket, ölüm halinde 3.000.000,00 TL maddi ile 150.000,00 TL manevi tazminat limiti ile sorumlu olup, anılan sorumluluklarının tayininde garame kuralı uygulanmıştır. Davacıların destek zararları, esas itibariyle yansıma zararı olup, haksız fiil temellidir. Davalı işleten şirket, davacıların maddi ... manevi zararları itibariyle haksız fiilin meydana geldiği tarihte temerrüte düşmüş kabul edilmiştir. Diğer davalı ise, bilirkişi raporunda belirtilenin aksine başvurudan itibaren 45 gün sonrasında temerrüte düşmüş kabul edilmiştir. Her ne kadar zarara neden olan araç, kayıtlarda hususi geçmekle birlikte, işleteni tacir olup, tacirin yaptığı her iş ticari nitelik taşıdığından, avans oranında temerrüt faizine hükmedilerek aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacıların manevi tazminat davalarının kısmen kabulüne, Davacı anne ... ... için davalı sigorta şirketinin 18.750,00 TL’lik kısmından sorumlu olması kaydıyla 100.000,00 TL, davacı baba ... ... için davalı sigorta şirketi 18.750,00 TL’lik kısmından sorumlu olması kaydıyla 100.000,00 TL, davacı eş ... ... için davalı sigorta şirketi 46.875,00 TL’lik kısmıyla sorumlu olması kaydıyla 250.000,00 TL ... davacı çocuk ... ... ... için davalı sigorta şirketi 65.625,00 TL’lik kısmıyla sorumlu olması kaydıyla 350.000,00 TL manevi tazminatın, davalı sigorta şirketinin temerrüdünün gerçekleştiği 10/08/2024 tarihinden, diğer davalı bakımından ise olay tarihi olan 30/03/2024 gününden itibaren işleyecek avans oranında temerrüt faiziyle birlikte davalılardan müştereken ... müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, kabul edilen manevi tazminat tutarları yönünden alınması gereken 54.648,00 TL nispi karar ... ilam harcının davalılardan (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin bu miktarın maksimum 10.246,50 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) müştereken ... müteselsilen tahsili ile Hazineye irad kaydına, b-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı ... ... yararına kabul edilen manevi tazminat tutarı üzerinden hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin bu miktarın maksimum 18.750,00TL'den sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ... müteselsilen alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren bu davacıya verilmesine, c-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı ... ... yararına kabul edilen manevi tazminat tutarı üzerinden hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin bu miktarın maksimum 18.750,00 TL'den sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ... müteselsilen alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine, d-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı ... ... yararına kabul edilen manevi tazminat tutarı üzerinden hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ... müteselsilen alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine e-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı ... ... ... yararına kabul edilen manevi tazminat tutarı üzerinden hesaplanan 56.000,00 TL vekalet ücretinin (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin bu miktarın maksimum 45.000,00 TL'den sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ... müteselsilen alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine, 2-Davacıların destek tazminatı davalarının kısmen kabulüne, Davacı anne ... ... için davalı sigorta şirketinin 763.333,56 TL’lik kısmından sorumlu olması kaydıyla 993.266,44 TL, davacı baba ... ... için davalı sigorta şirketi 302.108,35 TL’lik kısmından sorumlu olması kaydıyla 393.110,04 TL, davacı eş ... ... için davalı sigorta şirketi 1.627.658,08 TL’lik kısmıyla sorumlu olması kaydıyla 2.117.944,55 TL ... davacı çocuk ... ... ... için davalı sigorta şirketi 306.899,99 TL’lik kısmıyla sorumlu olması kaydıyla 399.345,03 TL tazminatın, davalı sigorta şirketinin temerrüdünün gerçekleştiği 10/08/2024 tarihinden, diğer davalı bakımından ise olay tarihi olan 30/03/2024 gününden itibaren işleyecek avans oranında temerrüt faiziyle birlikte davalılardan müştereken ... müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 266.659,42 karar ... ilam harcının için peşin alınan 3.416,87 TL ile 16.664,85 TL ıslah harcı toplamı 20.081,72 TL'den noksan olan 246.577,7 TL'nin davalılardan müştereken ... müteselsilen (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin bu miktarın maksimum 184.848,28 TL'den sorumlu olması kaydıyla) tahsili ile Hazineye irad kaydına, b-Davacı tarafça yatırılan 3.416,87 TL peşin harç ile 16.664,85 TL ıslah harcı toplamı 20.697,12 TL' nin davalılardan müştereken ... müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, c-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı ... ... yararına kabul edilen maddi tazminat tutarı üzerinden hesaplanan 154.989,97 TL nispi vekalet ücretinin (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin bu miktarın maksimum 120.500,03 TL'den sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ... müteselsilen alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren bu davacıya verilmesine, d-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı ... ... yararına kabul edilen maddi tazminat tutarı üzerinden hesaplanan 62.897,61 TL nispi vekalet ücretinin (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin bu miktarın maksimum 48.337,34 TL'den sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ... müteselsilen alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren bu davacıya verilmesine, e-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı ... ... yararına kabul edilen maddi tazminat tutarı üzerinden hesaplanan 314.512,24 TL nispi vekalet ücretinin (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin bu miktarın maksimum 245.872,13 TL'den sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ... müteselsilen alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren bu davacıya verilmesine, f-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı ... ... ... yararına kabul edilen maddi tazminat tutarı üzerinden hesaplanan 63.895,20 TL nispi vekalet ücretinin (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin bu miktarın maksimum 49.104,00 TL'den sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ... müteselsilen alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren bu davacıya verilmesine,

3-Arabuluculuk aşamasında harcanan 4.900,00 TL'nin davalılardan müştereken ... müteselsilen tahsili ile Hazineye irad kaydına, karar kesinleştiğinde bu yönde vergi dairesine müzekkere yazılmasına, 4-Davacı tarafça yapılan 615,40 TL başvurma harcı, ile 14.627,00 TL posta/tebligat/bilirkişi gideri toplamı 15.242,4 TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacılara verilmesine, Dair, davacılar vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere 01/04/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi. Başkan ... ✎e-imzalıdır Üye ... ✎e-imzalıdır Üye .... ✎e-imzalıdır Katip .... ✎e-imzalıdır