İlk Derece Mahkemesi 2022/184 E. 2026/248 K.

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/184 Esas - 2026/248 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2022/184 KARAR NO : 2026/248 BAŞKAN : ..... ÜYE :.... ÜYE : .... KATİP :...

DAVACI : ... ..... VEKİLİ : Av. .... DAVALI : 1- ... .... DAVALI : 2- ... ... . VEKİLLERİ : Av. ... Av. .... DAVALI : 3- ... VEKİLİ : Av. ...... DAVA İHBAR OLUNAN : ....... VEKİLİ : Av. ... DAVA : Tazminat DAVA TARİHİ : 15/03/2022 KARAR TARİHİ : 01/04/2026 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 30/04/2026 Mahkememizde görülmekte olan maddi ve manevi tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili, davalıların işleten, sürücü ve ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesi ile teminat aldığı ... plakalı araç ile müvekkilinin yolcu olarak bulunduğu ... plakalı kamyonun 21/10/2019 tarihinde kazaya karıştıklarını, bu kazada müvekkilinin geçici ve kalıcı iş göremeyecek şekilde ağır yaralandığını, maddi ve manevi zararının doğduğunu, meydana gelen kazada davalı sürücünün asli ve tam kusurlu olduğunu ileri sürerek ve talep artırım dilekçesi sunarak, 10,00TL geçici iş göremezlik ve 13.758.755,17 TL sürekli iş göremezlik tazminatının ve 300.000 TL manevi tazminatın 21/10/2019 olan kaza tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faiziyle birlikte davalı sigorta şirketi teminat limiti ile sorumlu olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili nezdinde 12/04/2019-12/04/2020 tarihleri arasında sigorta teminatı altına alındığını, sorumluluğunun araç sürücüsünün kusuru oranında bedeni zararlarda şahıs başına azami 1.500.000,00 TL ve kaza başına manevi tazminat limitinin ise azami 112.500,00 TL ile sınırlı bulunduğunu, kusur oranının belirlenmesinin, engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre de ATK’dan maluliyet raporu alınmasının, TRH 2010 yaşam tablosu ve 1,8 teknik faize göre hesaplama yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik ve tedavi gideri tazminatının poliçe kapsamında olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. Diğer davalılar vekili, müvekkili sürücünün idaresindeki ... plakalı aracı ile seyir sırasında, önünde seyreden motosiklet ve kamyonun hareketlerinde ani bir tehlike sezinleyerek önlem almak için frene basmasıyla zeminin kaygan ve ıslak olması nedeniyle aracın kaydığını, kazanın bu nedenle meydana geldiğini, alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere “hemen kaza noktasında orta refüjde bilgilendirme levhası ve üzerinde gece saat 00:00 ile sabah 09:00 arası refüj sulaması yapıldığından zemin kaygan olabilir işaret levhası...” ibaresi içeren bilirkişi raporu ve olayda adı geçen motosiklet sürücüsünün beyanı ile durumun sabit olduğunu, kazanın 21/10/2019 tarihinde saat 23:45 – 00:00 arasında meydana geldiğini, davacının da içinde yolcu olarak bulunduğu ... plakalı kamyon sürücüsünün takograf incelemesine göre 08:46 da direksiyon başına geçtiğini, kaza saati 2354:’e kadar da direksiyon başında olduğunun, 9 saat 22 dakika araç kullandığının anlaşıldığını, yani sürücünün 22 dakika araç kullanım sınırını aşmış bulunduğunu açıklayarak, davanın reddini savunmuştur. İhbar olunan ... Sigorta A.Ş. vekili, davanın reddini istemiştir. KANITLAR : 21/10/2019 tarihli trafik kaza tespit tutanağı örneği sunulmuştur. Davalı sigorta şirketine müzekkere yazılarak davacı başvuru evrakı, poliçe ve hasar dosyası örneği getirtilmiştir. Davalı sürücü hakkında açılan ve Düzce 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2019/419 Esas sayılı dosyasında görülen ceza dosyası uyap üzerinden celbedilmiştir. Tarafların mali ve sosyal durumlarının tespiti yaptırılmıştır. SGK'dan davacıya rucüya esas ödeme yapılıp yapılmadığı sorulmuştur. Davacının kaza nedeniyle gördüğü tedavilere dair tıbbi kayıtları celbedilmiştir. Davacının SGK hizmet dökümü uyap üzerinden dosya arasına alınmıştır. Kaza tarihindeki yürürlükteki mevzuata göre davacının sürekli iş göremezlik tazminatına esas İstanbul ATK'dan raporu aldırılmış, bu raporda % 96 oranında sürekli iş göremezlik oranın tespit edildiği bildirilmiştir. Makina mühendisi ve aktüer bilirkişiden oluşturulan bilirkişi heyetinden kök ve ek rapor alınmış, bu raporda; davalıların sorumlu olduğu aracın sürücüsü davalının, meydana gelen kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK’nun 52/b-c., 56/c. ve 84/d. maddelerinde açıklanan yakın takip, yüksek hızlı araç kullanma ve kontrolsüz manevra kural ihlallerini yaptığı, kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu, davacının da içinde yolcu olarak bulunduğu ... plakalı dava dışı araç sürücüsü ile yine dava dışı .... plakalı araç sürücüsüne izafe edilecek herhangi bir kural ihlali bulunmadığı, yolcu olan davacı zarar görenin kusursuz olduğu, kusur indirimi yapılmadığı, yaralanması nedeniyle davacının vücut engellilik oranının %96 olduğu, iyileşme iş göremezlik süresinin 18 aya kadar uzayabileceği, başka birinin sürekli bakımına muhtaç olduğunun tespit edildiği, dava dışı ... Sigorta A.Ş tarafından 03/06/2020 tarihinde 360.000,00 TL maddi tazminat ödemesi yapıldığı, Yargıtay içtihatları gereğince, öncelikli olarak bu ödeme verilerine göre hesap yapılması gerektiği, ödeme tarihindeki verilere göre hesaplama yapıldığında, davacı lehine 1.280.619,11 TL sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplandığı, dava dışı trafik sigortacısı tarafından ödeme tarihinde davacıya 920.619,11 TL eksik ödeme yapıldığının tespit edildiği, rapor tarihine göre hesaplamada, davacı lehine, 11.667.471,92 TL sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplanmış olduğu, poliçe limiti olan 390.000,00 TL’nin rapor tarihine kadar yasal faiz oranı ile güncellenmesi sonucu bulunan toplam 617.909,59 TL’nin ve dava arasında davalı ... sigorta tarafından yapılan 150.000,00 TL ödemenin mahsubu sonucu, davacı lehine 10.899.562,33 TL bakiye sürekli iş göremezlik ve 56.473,09 TL geçici iş göremezlik tazminatı hesaplandığı, davalı sürücü ve davalı araç işleteninden tedavi giderleri klozunda yer alan geçici iş göremezlik tazminatı talep edip edemeyeceği, (bu zarar kalemlerinin ibra edilip edilmediği hususu) sayın Mahkemenin takdirine olduğu, davacı vekilinin 05/09/2022 tarihli dilekçesinde davalı ... Sigorta A.Ş ile maddi tazminat yönünden anlaşmaya varıldığının belirtilmiş bulunduğu, tarafların maddi tazminat yönünden sulh oldukları, yeni verilere göre düzenlenen ek raporda ise, davacı lehine 14.594.620,92 TL sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplanmış olduğu, poliçe limiti olan 390.000,00 TL’nin rapor tarihine kadar yasal faiz oranı ile güncellenmesi sonucu bulunan toplam 685.865,75 TL’nin ve dava sırasında davalı ... Sigorta A.Ş tarafından İMM poliçesinden yapılan 150.000,00 TL ödemenin mahsubu sonucu, davacı lehine 13.758.755,17 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplandığı, 16/12/2025 tarihli duruşmasında alınan karar gereğince takdir mahkemeye bırakılarak, ZMMS poliçesinden 360.000 TL ödeme yapıldığı dikkate alınarak, alternatifli hesaplama yapıldığı, davacı lehine 14.594.620,92 TL sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplanmış olduğu, poliçe limiti olan 360.000,00 TL’nin rapor tarihine kadar yasal faiz oranı ile güncellenmesi sonucu bulunan toplam 633.106,85 TL’nin ve dava arasında davalı ... sigorta tarafından yapılan 150.000,00 TL ödemenin mahsubu sonucu, davacı lehine 13.811.514,07 TL bakiye sürekli iş göremezlik ve 56.473,09 TL geçici iş göremezlik tazminatı hesaplandığı yönünde görüş bildirmiştir. Davacı vekili, davalı ... Sigorta A.Ş ile ilgili 'makbuz ve ibraname' başlıklı belge sunarak, anılan davalı ile maddi tazminat ve fer'ileri konusunda anlaştıklarını, maddi tazminat, yargılama gideri ve vekalet ücreti bakımından bu davalı yönünden maddi tazminat davasının konusunun kalmadığını açıklamıştır. GEREKÇE : Dava, haksız fiil niteliğindeki trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Somut uyuşmazlıkta davacının yolcu olarak yer aldığı araçla, davalıların işleten, sürücü ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı bulunduğu aracın 21/10/2019 tarihinde kazaya karıştıkları, davacının bu kazada yaralandığı, davalı sürücü hakkında ceza davası açıldığı, anılan davada sürücü davalının tam kusurlu kabul edilerek mahkumiyetine karar verildiği, kararın kesinleşmediği, davacının işbu davasında geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile manevi tazminat talep ettiği, davalıların ayrı ayrı davanın reddini savundukları, yargılama sırasında maddi tazminat davası bakımından davalı sigorta şirketi ile davacının anlaştığı, davacının, maddi tazminat davası bakımından davalı sigorta şirketi hakkındaki davasının konusunu kalmadığını bildirdiği hususları uyuşmazlık konusu değildir. Çekişme, davalıların işleten, sürücü ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı bulunduğu araç ile davacının yolcu olarak yer aldığı aracın karıştığı kazada kusur durumları, davacının ileri sürdüğü zarar kalemlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleşmiş ise tutarları ile davalıların bu zararlardan sorumlu olup olmayacakları noktalarında toplanmaktadır. Davalı sigorta şirketi, zarara neden olduğu ileri sürülen aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı sıfatıyla dava edilmiştir. İhtiyari mali sorumluluk sigortası, işletenin hukuki sorumluluğunun trafik sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını poliçede yazılı hadlere kadar teminat altına alan sigorta türüdür. Bu nedenle, zarar trafik sigortası poliçesi kapsamında kalmakta ise ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğundan bahsedilemez. Başka bir ifadeyle, trafik sigortası ile sıralı sorumluluk söz konusudur. İhtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğunun doğabilmesi için, zararın trafik sigorta poliçe limitini aşması gerekmektedir. Bu sigorta türünde de, KTK'nın 100. maddesi yollamasıyla aynı kanunun 97. maddesi uyarınca dava açılmadan önce zarar görenin sigortacıya başvuru zorunluluğu mevcuttur. Ancak, usulüne uygun başvuruya rağmen ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı zararı gidermediği takdirde, temerrüde ilişkin olarak ZMMS genel şartlara atıf olmadığı için, TTK'nın 1427/2 maddesi uyarınca 45 gün sonrası temerrüt söz konusu olacaktır. Kural olarak, ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı manevi tazminattan sorumlu değildir. Ancak, sigorta sözleşmesiyle manevi tazminatın teminat altına alınmasına engel hal bulunmamaktadır. Davalı ... ..., işleten sıfatıyla dava edilmiş olup, işleten, 2918 sayılı KTK'nın 85 ve devamı maddeleri uyarınca tehlike sorumluluğu hükümleri uyarınca bir motorlu aracın işletilmesinden kaynaklı olarak üçüncü kişinin zararından sorumludur. Bu sorumluluk kapsamına, maddi ve manevi tazminat da dahildir. Diğer davalı ise, sürücü sıfatıyla dava edilmiş olup, haksız fiil hükümlerine göre koşulları oluştuğunda zarar ile haksız fiil arasında nedensellik olduğunda davacının tüm zararlarından sorumlu olması gerekecektir. TBK'nın 56/2. maddesi uyarınca ağır bedensel zarar veya ölüm halinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar ödenmesine karar verilebileceği düzenlenmiştir. Manevi tazminat, 22.06.1966 tarih ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nda da etraflıca açıklandığı üzere, ne bir ceza ne de gerçek anlamda bir tazminattır. Zarar uğrayanın manevi ısdırabını bir nebze dindiren, ruhsal tahribatını onaran bir araçtır. Manevi tazminatın kapsamını takdir hakkı, kural olarak hakime aittir. Hakim, manevi tazminatın tutarını belirlerken, hak ve adalete uygun davranmalı, hukuk biliminden yararlanmalı, toplumun sosyal, ekonomik ve moral yapısını ve özellikle de somut olayın koşullarını gözetmelidir. Takdir edilecek tutar, bir yandan manevi acıları gidermeli, kamuoyu ve sosyal vicdanda kabul görmeli, diğer yandan ise zarar gören açısından zenginleşme aracı olmamalıdır.

Dava konusu olayda iddia, savunmalar, toplanan kanıtlar, kaza tespit tutanağı, sürücü davalı hakkındaki ceza dosyası içeriği, poliçe, sigorta başvuru dosyası, kusur ve hesap bilirkişisi raporları ile tüm dosya kapsamından, davalıların işleten, sürücü ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bulunduğu araçla davacının yolcu olarak yer aldığı aracın 21/10/2019 tarihinde kazaya karıştıkları, bu kazanın oluşumunda dosya kapsamına uygun, denetime elverişli olarak düzenlenen, ceza davasıyla uyumlu ve mahkememizce de kabul gören bilirkişi raporunda açıklandığı üzere, davalı sürücünün takip mesafesine dikkat etmeme, hızlı araç kullanma ve manevra kuralları ihlal ederek tam kusurlu olduğu, kazada yaralanan davacının %96 oranında malul kaldığı, sürekli olarak başkasının yardımına muhtaç hale geldiği, yine dosya kapsamına uygun, denetlenebilir, maluliyet oranı, gelir durumu, dava dışı trafik sigortacısının sorumlu olduğu limitin güncellenerek mahsubu ile dava sırasında ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında ödenen tutarı da dikkate alan hesap raporunda açıklandığı şekilde, davacının 56.473,09 TL geçici iş göremezlik ve 13.758.755,17 TL sürekli işgöremezlik zararının tespit edildiği, davalılar arasındaki sorumluluğunun eksik teselsül hükümlerine dayalı olduğu, davalı sigorta şirketinin ödemesinden diğer davalının da yararlanması gerektiği, ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğunun sıralı sorumluluk olduğu, davacının sürekli iş göremezlik tazminat zararının, dava dışı zorunlu trafik sigortacısının sorumluluk limitini aştığı, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun doğduğu, esas itibariyle bu davalı ile davacı arasında sürekli iş göremezlik tazminatı bakımından anlaşmanın sağlandığı, davacının bu davalı bakımından maddi tazminat davasının konusu kalmadığından bahisle karar verilmesini istediği, vekalet ücreti ve yargılama gideri taleplerinin olmadığını bildirdiği, diğer davalıların işleten ve sürücü olarak sorumluluklarının devam ettiği, davalı sigorta şirketinin ödemesinin, sakatlık teminatı bakımından olduğu, davacının genç sayılacak yaşta sürekli yatalak kalacak şekilde yaralandığı, manen de zararının doğduğu iddiasının hayatın olağan akışına uygun bulunduğu, kazanın oluş şekli, tarihi, kusur durumu, davacının zararının boyutu ve tüm dosya kapsamından 300.000,00 TL manevi tazminat isteminin yerinde olduğu, davalı sigorta şirketinin de 112.500,00 TL tutarında manevi zarar için teminat verdiği, bu tutardan sorumluluğunun bulunduğu, zarara neden olan aracın ticari nitelik taşımadığı, yasal oranda temerrüt faizine hükmedilmesi gerektiği, davalı işleten ve sürücünün, haksız fiilin ika edildiği kaza günü itibariyle temerrüte düştükleri, diğer davalının ise, başvurudan itisaren 45 gün sonra temerrütünün gerçekleştiği sonucuna varılmış, dava ve ıslah dilekçeleri de dikkate alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacının, davalı ... Sigorta A.Ş hakkındaki açtığı sürekli iş göremezlik tazminat davasının konusu kalmadığından bu davalı hakkındaki davada karar verilmesine yer olmadığına, 2-Davacının davalılar ... ... ve ... ... hakkındaki tazminat davasının kabulüne, 10,00 TL geçici iş göremezlik ve 13.758.755,17 TL sürekli iş göremezlik tazminatı toplam 13.758.765.17 TL’nin kaza tarihi olan 21/10/2019 gününden itibaren işleyecek yasal oranda temerrüt faiziyle birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 2-a 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 939.861,24 TL karar ve ilam harcı için peşin alınan 1.028,07 TL ile 46.989,65 TL tamamlama harcı toplamı 48.017,72 TL'nin mahsubu ile noksan olan 891.843,52 TL'nin davalılar ... ... ve ... ...'dan tahsili ile Hazineye irad kaydına, 2-b Davacı tarafça yatırılan 1.028,07 TL peşin ve 46.989,65 TL tamamlama harcı toplamı 48.017,72 TL' nin davalılar ... ... ve ... ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine,

2-c Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına kabul edilen maddi tazminat tutarı üzerinden hesaplanan 1.138.762,96 TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ... ve ... ...'dan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine, 3-Davacının manevi tazminat isteminin kabulüne, davalı ... Sigorta A.Ş'nin 112.500,00 TL’lik kısmından sorumlu olması kaydıyla 300.000,00 TL manevi tazminatın, davalı ... Sigorta A.Ş’nin temerrüde düştüğü 06/11/2021 tarihinden, diğer davalıların ise kaza tarihi olan 21/10/2019 gününden itibaren işleyecek yasal oranda temerrüt faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 3-a 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, manevi tazminat yönünden alınması gereken 20.493,00 TL nispi karar ve ilam harcının davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş'nin bu miktarın maksimum 7.684,87 TL'den sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irad kaydına, 3-b Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına kabul edilen manevi tazminat tutarı üzerinden hesaplanan 48.000,00 TL nispi vekalet ücretinin (davalı ... Sigorta A.Ş'nin bu miktarın maksimum 45.000,00 TL'den sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile kendini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine, 4-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.360,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irad kaydına, karar kesinleştiğinde bu yönde vergi dairesine müzekkere yazılmasına, 5- Davacı tarafça yapılan 80,70 TL başvuru harcı ile 12.137,00 TL posta/tebligat/bilirkişi gideri toplamı 12.217,7 TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine, Dair, Davacı vekili ile davalılar ... ... ve ... ... vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere 01/04/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi. Başkan ... E_İmzalı Üye .... E_İmzalı Üye ... E_İmzalı Katip ...612 E_İmzalı