İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2024/920 E. 2026/407 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2024/920
- Karar No
- 2026/407
- Karar Tarihi
T.C. ...3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/920 Esas - 2026/407 T.C. ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/920 KARAR NO : 2026/407
HAKİM : Selçuk DURSUN 174477 KATİP : Ümit ŞAHİN 120334
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 30/12/2024 KARAR TARİHİ : 11/05/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 04/06/2026 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... .... .... .... .... .... .... isimli işçiye 14.10.2024 tarihinde toplam 638.445,09-TL ödeme yapıldığını, imzalanan sözleşme hükümleri gereği personelin tüm hak ve alacaklarından yüklenicilerin sorumlu olduğunu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2004/11-254 E. sayılı ilamında taşeron işçilerin haklarından yüklenicilerin sorumlu tutulduğunu, davalı şirketlerle yürütülen arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığını, müvekkil idarece ödenen 638.445,09-TL tutarındaki bedelin rücuan tahsilinin gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 638.445,09-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan payları oranında tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı ...İnsan Kaynakları ... Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ihale usulü ile hizmet alım sözleşmesi kapsamında alt işveren olarak faaliyet gösterdiğini, işçilerin işe alım ve işten çıkarma süreçlerinde üst işveren olan davacının emir ve talimatlarına bağlı kaldığını, bu nedenle işçilik alacaklarından müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, şirketlerin sorumluluğuna hükmedilmesi durumunda dahi bu sorumluluğun alt işveren olarak çalışılan süreyle sınırlı olması ve 1/2 oranında paylaştırılması gerektiğini, dava dışı işçilerle yapılan sözleşmelerin ihale şartnamesi gereği belirli süreli olduğunu ve sözleşme süresinin bitimiyle iş akitlerinin sonlandırıldığını, davacının tazminat ödediği işçiler yönünden müvekkil şirketin sorumluluğundan bahsedilebilmesi için işçinin çalışma süresinin sonundan itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, bu sebeple öncelikle zamanaşımı itirazlarının dikkate alınması gerektiğini, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112. maddesi uyarınca ihale ile hizmet alımı suretiyle yürütülen işlerde işçilik alacaklarından ihaleyi yapan kamu kurum ve kuruluşunun sorumlu olduğunu, müvekkil şirketin fiilen ve hukuken bir sorumluluğunun bulunmadığını, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2019/988 E. ve 2020/666 K. sayılı kararı uyarınca yüklenicilerin mecburi dava arkadaşı olmadığını ve her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulması gerektiğini, dava açılmasına müvekkil şirketin sebebiyet vermediğini, davacının kendi uygulamaları neticesinde oluşan bir durum söz konusu ise tüm sorumluluğun davacıya ait olduğunu, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini, talep etmiştir. Diğer davalılara usulüne uygun tebliğ işlemi yapılmasına rağmen davaya cevap vermedikleri gibi duruşmalara da katılmamışlardır. DELİLLER: -27/12/2024 tarihli Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Sonu tutanağı, -Taraflar arasında imzalanan Sözleşme ve Eki (Teknik ve İdari Şartname-), -Dava dışı işçinin hizmet cetveli, işe giriş ve ayrılış bildirgeleri, ücret bodroları, -17/07/202 tarihli KÖK, 16/12/2025, 09/04/2026 tarihli ek bilirkişi raporları, MAHKEMENİN GEREKÇESİ: Dava; asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava dışı işçiye ödenen " işçilik alacakları" ile buna ilişkin diğer masraflardan hangi tarafın veya tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir. Dosyada bilirkişi incelemeleri yaptırılmış 17/07/202 tarihli kök, 16/12/2025, 09/04/2026 tarihli ek bilirkişi raporları raporu dosyamız arasına kazandırılmış kök bilirkişi raporunda özetle; "...dava dışı İşçi Hüsnü Aksakalın kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmadığı ve miktarına ilişkin olarak yapılan incelemede; İş yeri dosyanın ve SGK kayıtlarının birlikte incelenmesinde dava dışı işçinin 10.06.2005 ila 07.08.2024 tarihleri arasında toplam 6898 gün yani 19 yıl 1 ay 28 gün süreyle çalışma yaptığı ve işten çıkış kodunun KOD-8 emeklilik sebebiyle işten ayrıldığı görülmektedir. Dava dışı işçinin kıdem tazminatına hak kazanmak suretiyle işten ayrıldığı görülmektedir. Dosya kapsamındaki kıdem tazminatı cetvelinin incelenmesinde; dava dışı işçinin sendikasız olarak çalıştığı dönemde giydirilmiş ücretinin 40.534,03-TL (11 yıl 8 ay 13 günlük çalışma) ücret üzerinden brüt 474.340,70-TL ve sendikalı olarak çalıştığı dönemde ise tavan ücret olan 41.828,42-TL (7 yıl 5 ay 15 gün) üzerinden brüt 311.946,43_TL olmak üzere toplam brüt 786.287,13-TL ve net 780.319,21-TL olarak hesaplandığı ve dava dışı işçiye de bu bedelin ödendiği görülmektedir. Yine kayıtların incelenmesinde dava dışı işçinin 23.02.2017 tarihinde sendika üyesi olduğu ve işten ayrıldığı tarihe kadar sendikalı olarak çalışmaya devam ettiği tespit edilmiştir. Davacı tarafından 24.06.2025 tarihli beyan dilekçesi ekinde sunulan belgelerin incelenmesinde; 19 yıl 1 ay 10 günlük çalışma süresinin tamamının sendikalı olunan dönem ücreti üzerinden yeniden hesaplandığı ve fark kıdem tazminatı olarak 12.985,22-TL tahakkuk ettirilerek bu bedelin 23.05.2025 tarihinde ödendiği görülmektedir. Buna göre dava dışı işçiye yapılan toplam ödeme tutarı 793.304,43-TL’dir. Kıdem tazminatının hesaplanmasında işçinin en son aldığı giydirilmiş ücret üzerinden kıdem tazminatının hesaplanması gerekmektedir. Dava dışı işçinin sendikalı olduğu, sosyal haklardan yararlandığı, TİS sözleşmesinde kıdem tazminatına esas alınacak ücretin 35 gün olarak belirtildiği tespit edilmiştir. Buna göre de dava dışı işçinin son giydirilmiş ücretinin Ağustos/2024 ayında açıklanan 41.828,42-TL kıdem tazminatı tavanını aştığı görülmekte olup hesaplamanın tavana göre yapılması gerekmektedir. Dava dışı işçinin kıdem tazminatının hesaplaması aşağıdaki şekildedir. Yıllık Kıdem Toplam Tazminatı Tutarı Yıl/Ay/Gün Tutar 41.828,42 19 794739,98 41.828,42 1 3485,70 41.828,42 28 3208,76 TOPLAM 801434,44 Damga vergisi kesintisi 0,00759 6082,89 NET KIDEM TAZMİNATI 795.351,55 Davacı işçinin kıdem tazminatı tutarı net 795.351,55–TL olarak hesaplanmış olup davacının dava dışı işçiye 793.304,43-TL ödeme yaptığı tespit edilmiştir. Yukarıda izah edildiği üzere, Nihai takdir mahkemenize ait olmak üzere davacının dava dışı işçiye ödemiş olduğu kıdem tazminatını alt işveren konumundaki davalılara kendi dönemleri ile sınırlı olmak üzere tamamen rücu edebileceği, Davacı tarafından 14.10.2024 tarihinde 780.319,21-TL ve dava tarihinden sonra 23.05.2025 tarihinde 12.985,22-TL ödeme yapıldığı, hesaplamanın ödeme tarihleri dikkate alınarak yapıldığı,.." bildirilmiş, davacı vekilinin itirazı üzerine ek raporlar alınmış, 16/12/2025 tarihli ek raporda özetle; "... davacının dava dışı işçiye ödemiş olduğu kıdem tazminatını alt işveren konumundaki davalılara kendi dönemleri ile sınırlı olmak üzere tamamen rücu edebileceği, Davacı tarafından 14.10.2024 tarihinde damga vergisi dahil 786.287,21-TL ve dava tarihinden sonra 23.05.2025 tarihinde damga vergisi dahil 13.084,53-TL ödeme yapıldığı, hesaplamanın ödeme tarihleri dikkate alınarak yapıldığı, Yukarıda açıklamalara yer verildiği üzere takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere davalı olarak gösterilen şirketlere ilişkin hesaplamalar aşağıdaki şekildedir. ¸ Hesaplanığı..." bildirilmiş, ek rapora karşı taraf vekillerinin itirazları üzerine dosyanın önceki bilirkişiye tevdi ile taraf itirazları ve 29.01.2026 tarihli ve 33152 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7573 sayılı Kanun kapsamında ek rapor alınmasına karar verilmiş 2.ek raporlar alınmış, 09/04/2026 tarihli ek raporda özetle; "... davacının dava dışı işçiye ödemiş olduğu kıdem tazminatını alt işveren konumundaki davalılara kendi dönemleri i le sınırlı olmak üzere tamamen rücu edebileceği , 29.01.2026 tarihli kanun kapsamında yapılan inceleme neticesinde alt yükleniciler ile imzalanan sözleşmelerden sadece 3 adedinin 11.09.2014 – 15.10.2019 tarihleri arasında olduğu ve bu sözleşmelerin 01.01.2015 ila 31.12.2020 dönemlerini kapsadığı, ¸ Hesaplanığı..." bildirilmiş, Alınan kök ve ek rapor içeriğine mahkememizce de itibar edilmiş ve hükme esas alınmıştır.
Dava dışı işçiye ödenen tazminatın ne kadarından davalıların sorumlu olduğu tartışma konusu olup, Yargıtay 6. HD'sinin 2021/1763E 2021/2455K sayılı 21.12.2021 tarihli ilamında da "Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir….İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar." şeklinde belirtildiği üzere kıdem tazminatı yönünden her bir alt yüklenicinin kendisinde gerçekleşen çalışma süresi ile sınırlı olarak tam sorumlu olduğu değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, dosyanın incelenmesinde; dava dışı Hüsnü Aksakal’ın üst işveren davacı nezdinde ve davacının hizmet alım işi yaptığı çeşitli alt yükleniciler nezdinde çalışma yaptığı ve davacının emekli olması üzerine davacı tarafından kıdem tazminatı ödendiği ve ödenen bu bedelin alt yüklenicilere rücu edilmesi istemiyle davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Taraflar arasında akdedilen tüm sözleşmelerin ortak "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları" başlıklı maddesinde; "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür." Belirtilmiştir. Sözleşmenin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin "Mevzuata uygunluk" başlıklı 12.maddesinde;"İlgili bütün bildirimlerin ve bütün ödemelerin yapılması da dahil olmak üzere yüklenici (a) İşlerin yürütülmesine, tamamlanmasına ve işlerde olabilecek kusurların düzeltilmesine ilişkin olarak bütün kanun, KHK, tüzük, yönetmelik, kararname, genelge, tebliğ ve diğer ilgili mevzuata, (b) Malları veya hakları, işler dolayısıyla herhangi bir şekilde etkilenen veya etkilenebilecek olan kamu kurum ve kuruluşlarının düzenlemelerine uyacak ve bu hükümlerin ihlali nedeniyle ortaya çıkabilecek bütün sorumluluk ve cezalardan dolayı idarenin zararını karşılayacaktır." Düzenlemesine yer verilmekte olup 4857 sayılı İş Kanunu’nun "Tanımlar" başlıklı 2.maddesinde "…asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur." Düzenlemesi dikkate alındığında davacının dava dışı işçilere ödemek durumunda kaldığı bedellerin davalılardan akdi ilişki, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi hükümleri çerçevesinde talep edebileceği değerlendirilmiştir. 17/07/202 tarihli kök, 16/12/2025, 09/04/2026 tarihli ek bilirkişi raporları, hesaplamasına göre; dava dışı işçinin, davalı şirketlerin alt işveren olduğu sözleşme çerçevesinde davacıya ait işletmede çalışmış olup, hizmet alım sözleşmesine göre de sorumluluk alt işverenlere ait olduğundan, davacının ödediği işçilik alacakları yönünden hesap edilen tüm alacağından, dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemi kapsayan kısmıyla sınırlı olarak oranlanma yapılmak suretiyle davalılardan talep edebileceği mahkememizce değerlendirildiğinden davanın kısmen kabulüne, hükme esas alınan bilirkişi raporu ile hesaplanan toplam 398.758,79-TL sının davalı şirketlerden sorumlu oldukları miktarlarla alınıp davacıya ödenmesine, davacı alacağına ödeme tarihi olan 14/10/2024 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, 29.01.2026 tarihli ve 33152 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7573 sayılı “Bazı Kanunlarda Ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında; bakiye alacak kısmı için (250.310,67-TL) açılan dava yönünden ise; Gezerler Akaryakıt İnş..Limited Şirketine, ... Tur Organizasyon ..Limited Şirketine, MSD Temizlik Ltd.Şti- Zaloğlu Tur.izm A.Ş iş ortaklığına karşı açılan davada 29.01.2026 tarihli ve 33152 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7573 sayılı “Bazı Kanunlarda Ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında karar verilmesine yer olmadığına, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle, 1-Davanın kısmen kabulü ile, 141.495,06-TL'sının Ürün Ticaret Taahhüt Paz. Limited Şirketinden, 191.209,03-TL'sının...Temizlik Güv... Limited Şirketinden, 66.054,20-TL'sının ...İnsan Kaynakları .. Ticaret Limited Şirketinden olmak üzere toplamda 398.758,79-TL'nin davalılardan alınıp davacıya ödenmesine, Davacı alacağına ödeme tarihi olan 14/10/2024 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, Gezerler Akaryakıt İnş..Limited Şirketine, ... Tur Organizasyon ..Limited Şirketine, MSD Temizlik Ltd.Şti- Zaloğlu Tur.izm A.Ş iş ortaklığına karşı açılan davada 29.01.2026 tarihli ve 33152 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7573 sayılı “Bazı Kanunlarda Ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, HARÇ 2-Harçlar Kanununa göre alınması gereken 27.239,21 TL harçtan peşin alınan 10.903,05 TL harç ile tamamlanan 181,45 TL harçların mahsubu ile eksik 16.154,71 TL harcın davalıların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan; 5.731,69-TL'sının Ürün Ticaret Taahhüt Paz. Limited Şirketinden, 7.746,18-TL'sının...Temizlik Güv... Limited Şirketinden, 2.676,84-TL'sının ...İnsan Kaynakları .. Ticaret Limited Şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına, YARGILAMA GİDERİ 3.1-Davacı tarafından peşin yatırılan harçlar dahil ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen, aşağıda dökümü de yapılan 28.797,90 TL yargılama giderinin - 29.01.2026 tarihli ve 33152 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7573 sayılı bazı kanunlarda ve 375 sayılı KHK de değişiklik yapılmasına dair Kanun gereği davalıların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan toplam (%61,44) 17.693,43 TL nin davalıların sorumluluk oranlarına göre paylaştırılması sonucunda, 6.277,62 -TL'sının Ürün Ticaret Taahhüt Paz. Limited Şirketinden, 8.483,99-TL'sının...Temizlik Güv... Limited Şirketinden, 2.931,81-TL'sının ...İnsan Kaynakları .. Ticaret Limited Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, 3.2-Davacı tarafından peşin yatırılan harçlar dahil ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen, aşağıda dökümü de yapılan 28.797,90 TL yargılama giderinin - 29.01.2026 tarihli ve 33152 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7573 sayılı bazı kanunlarda ve 375 sayılı KHK de değişiklik yapılmasına dair Kanun gereği davalıların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan toplam (%38,56) 11.104,47 TL nin davacı ve davalı taraflar arasında 1/2 (5.552,23 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına) oranında paylaştırılması sonucunda karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verilen davalıların sorumluluk oranlarına göre (1/3) paylaştırılması sonucunda, 1.850,74 -TL'sının Gezerler Akaryakıt Limited Şirketi 1.850,74-TL'sının ... Tur Organizasyon .. 1.850,74-TL'sının MSD Temillik ve Zaloğlu Turizm İş Ortaklığından alınarak davacıya verilmesine, VEKALET ÜCRETİ 4-Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 63.801,41-TL vekalet ücretinin davalıların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan; 22.643,13-TL'sının Ürün Ticaret Taahhüt Paz. Limited Şirketinden, 30.592,77-TL'sının...Temizlik Güv... Limited Şirketinden, 10.565,51-TL'sının ...İnsan Kaynakları .. Ticaret Limited Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, ARABULUCULUK ÜCRETİ 6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-14. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.000,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan; 1.419,20-TL'sının Ürün Ticaret Taahhüt Paz. Limited Şirketinden, 1.918,00-TL'sının...Temizlik Güv... Limited Şirketinden, 662,80-TL'sının ...İnsan Kaynakları .. Ticaret Limited Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, 7-HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair; Davacı vekilinin yüzüne karşı, karşı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ...Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvurmak suretiyle istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11.05.2026
Katip 120334 ¸[e-imzalıdır]
Hakim 174477 ¸[e-imzalıdır]
DAVACI YARGILAMA GİDERLERİ Başvurma Harcı 427,60 TL Peşin Harç 10.903,05 TL Vekalet Harcı 60,80 TL Islah harcı 181,45 TL Tebligat ve müzekkere 7.225,00 TL Bilirkişi Ücreti 10.000,00 TL TOPLAM 28.797,90 TL