İlk Derece Mahkemesi 2025/708 E. 2026/590 K.

T.C. İSTANBUL 22. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/708 Esas KARAR NO : 2026/590

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 15/09/2025 KARAR TARİHİ : 15/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıların İdare tarafından yapılan ihalelerin yüklenicisi olduğunu, dava dışı ...'in davalı şirketlerin iş aldığı dönemlerde işe alarak çalıştırılmasına yönelik İdare aleyhine dava açıldığını, yapılan yargılama neticesinde .... İş Mahkemesinin 2016/..., 2020/... kararı ile davanın kabulüne karar verildiğini, ayrıca yargılama gideri ve vekalet ücretinin ödenmesine karar verildiğini, .... Hukuk Dairesinin 2024/... sayılı dosyası ile ilamlı icra takibine başvurulduğunu, yargılama gideri, dava ve vekalet ücretleri, faizleri, asıl alacak ve faizleri toplamı için 211.671,60TL ödeme yapıldığını, ödenen bu meblağın kamu zararı oluşmaması adına dava dışı işçinin SGK kayıtlarına göre çalıştığı tespit edilen yüklenici firmalardan tahsilini talep ettiklerini, ihale şartnameleri ve sözleşmelerde yer alan hükümler ile Kanun hükümleri çerçevesinde taraflar arasındaki ikili ilişki gereği dava dışı işçiyi çalıştırdıkları süre oranında sorumlu olduklarını, işçinin yüklenicinin işçisi olduğunu, idarenin iç ilişkide ödeme zorunluluğu bulunmadığını, asıl işveren olmaktan dolayı yapılan ödemelerin tamamından davalıların sorumlu olduğunu, .... İcra Dairesinin 2024/... sayılı dosyasına ödenmiş olan 211.671,70TL'nin davalılardan müşterek ve müteselsilen rücuen tahsiline karar verilmesini talep ettiklerini belirtmiştir. Davalı tarafın dosyaya cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür. Dava, Tazminat (Rücuen Tazminat) davasıdır. Dosya kapsamında alınan 30/03/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... sorumluluğu bakımından toplam 151.673,79 TL ve ... İnşaat Sorumluluğu bakımından 59.997,91 TL olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından kaynaklı rücuen alacak davasıdır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır. İşçi alacakları nedeniyle asıl ve alt işveren işçiye karşı müteselsilen sorumludur. Asıl işveren ile alt işveren arasındaki uyuşmazlıklarda ise genel hükümler uygulanır. Bu nedenle taraflar arasındaki uyuşmazlığın sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir. Asıl işverenle alt işverenler arasında yapılan hizmet akitlerine göre yapılan iş kapsamında ve değişen alt işverenlere ait işyerinde ara vermeden çalışan işçilerin işçilik alacakları için açtıkları davalar sonunda ödenmesine karar verilen miktarlardan alacaklı işçiye karşı her biri müteselsilen sorumludurlar. Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (işçiye karşı) müteselsilen sorumludurlar. İç ilişkide (alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki ilişkide) ise, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda taraflar kendi aralarında sözleşme yapabilirler. 6098 sayılı TBK’nun 167. (818 sayılı BK nun 146. m.) maddesindeki düzenleme uyarınca, aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça müteselsil sorumlulardan her biri alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu olacaklardır. Yasa hükmünde eşit sorumluluğun müteselsil borçlularda aksinin kararlaştırılmaması halinde uygulanacağı belirtilmiştir. Dava dışı işçinin çalışmış olduğu her bir alt işveren dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından, davalı alt işverenin sorumluluğu da sadece kendi dönemiyle sınırlı olmalıdır. Davalının “son işveren“ olması da bu sonucu değiştirmez. Bununla birlikte feshe bağlı bir hak olan ihbar tazminatından ise, diğer işverenler sorumlu olmayıp, sadece son işveren sorumludur. Başka bir ifadeyle davacı üst işveren, dava dışı işçiye ödemiş olduğu ihbar tazminatını ancak son işverenden rücuen tahsilini talep edebilir. Bunun dışındaki tüm işçilik alacaklarından ise, işçinin çalışmış olduğu dava dışı ve davalı alt işverenler, davacı üst işverene karşı, kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumludurlar. Davalının kendisi dışında başka alt işveren bünyesinde dava dışı işçinin çalışıp çalışmadığı araştırılıp, kendi dönemiyle sınırlı sorumlu tutulması gerekmektedir. (Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 2014/42038 E, 2016/761 K) Yargıtay uygulamaları doğrultusunda asıl işveren ile alt işveren arasında imzalanan sözleşmelerde işçilik alacaklarından hangi tarafın sorumlu olacağına dair hüküm bulunması halinde sözleşmedeki hükme göre sorumluluğun belirleneceği, sözleşmede hüküm bulunmadığı hallerde ise yarı yarıya sorumluluk esasına işçilik alacaklarından asıl işveren ile alt işverenin sorumlu olacağının belirlenmiştir. Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 23/03/2021 tarihli 2021/616 E. 2021/1083 K. sayılı ilamında; "... Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır." şeklindedir. Taraflar (... -... şirketi) arasında imzalanan 2010 Yılı ... ... Şube Müdürlüğü Mes'uliyet Sahası İçerisinde Bozuk, Çökük, Hasarlı ve Hizmet Dışı Kalmış Atıksu ve İçmesuyu Hatlarında Kısmi Yenileme ve Rehabilitasyon işine ait sözleşmenin ve teknik şartnamenin incelenmesinde; sözleşmenin 30. Yüklenicinin sözleşme konusu işte çalıştıracağı personel ile ilgili sorumlulukları ve buna ilişkin şartlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlerin uygulanacağı düzenlendiği görülmüştür. 2010 Yılı ... ... Şube Müdürlüğü Mes'uliyet Sahası İçerisinde Bozuk, Çökük, Hasarlı ve Hizmet Dışı Kalmış Atıksu ve İçmesuyu Hatlarında Kısmi Yenileme ve Rehabilitasyon İşi” ... Türkiye İstanbul Şubesi firmasının .... Noterliği'nin 11.10.2012 tarih ve ... yevmiye nolu sözleşmesi ile ... İnş. Müh. Tur. San. ve Tic. A.Ş.firmasına devir edildiği görülmüş devir sözleşmesinin 3. maddesinde; "İşi devreden ... Türkiye İstanbul Şubesi” nin bu ... Genel Müdürlüğü'ne karşı doğacak bilumum borçlarından ve alacaklarından ... İnş. Müh. Tur. San. Ve Tic. A.Ş, şahsı ve tüm malvarlığı ile müteselsilen borçlu, alacaklı ve sorumlu olacaktır." şeklinde düzenleme yapıldığı görülmüştür. Yapım İşleri Genel Şartnamesi 34. Maddesinde; (1) Yüklenici, yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine uygun olarak, işe aldığı her işçiye, personele ve teknik elemana, bunların adını ve soyadını, işe giriş tarihini, ücretini ve ücretin ödeneceği tarihi gösteren, kendisi veya vekili tarafından imzalanmış usulüne uygun bir karne vermek zorundadır. Ücret miktarı ve ödeme tarihi değişmedikçe bu karne geçerli sayılır. Değişiklik olduğu takdirde yüklenici çalışanlarına verdiği karneyi bu esasa göre, yedi gün içinde değiştirmek zorundadır. Bu yeni karnede önceki bilgilere ilave olarak yeni karnenin geçerlik tarihi mutlaka yazılır. (2) Yapı denetim görevlisi iş yerinde çalışanlar arasında yüklenici veya alt yükleniciler tarafından ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığını kontrol ederek ücretleri ödenmeyen varsa yükleniciden ve alt yüklenicilerden istenecek bordrolara göre bu ücretlerin yüklenici hakedişinden ödenmesini sağlayacaktır. Bunun için yüklenicinin hakediş istemesi üzerine bu istek ve hakedişin ödeneceği tahmini tarih, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 36 ncı maddesinde yazılı olduğu şekilde ilan olunur. İlanın yapıldığı, yapı denetim görevlisinin ve yüklenici veya vekili ile işçi temsilcisinin imzaladıkları bir tutanakla tespit edilerek bu tutanağın bir sureti hakedişin ödeme yerine gönderilir.(5) Yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak işyerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup bunların ücretlerinin ödenmesinden de doğrudan doğruya yüklenici sorumludur. Yüklenici, bunların ücretleri hakkında da aynen kendi elemanları gibi ve yukarıdaki fıkralarda belirtildiği şekilde işlem yapmak zorundadır. Şeklinde düzenleme bulunduğu görülmüştür. Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; dava dışı işçi ...'in SGK kayıtlarına göre 09/09/2011-16/10/2012 tarihleri arasında ... ... Merkezi Hollanda Türkiye-İstanbul Şubesinde, 18/10/2012-20/03/2023 tarihleri arasında ... İnşaat Mühendislik Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinde çalıştığı, ....İş Mahkemesi'nin ... Karar sayılı dosyasında verilen kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 41.Hukuk Dairesi'nin 2021/2934 Esas, 2024/1775 Karar sayılı ilamı ile kaldırılarak "Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, 4.753,14 TL net kıdem tazminatının 20/03/2013 fesih tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiziyle, 3.711,83 TL net ihbar tazminatının dava tarihi olan 28/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle, 1.050,01 TL net yıllık izin ücretinin dava tarihi olan 28/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle, 19.574,73 TL net ücret alacağının dava tarihi olan 28/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiziyle, 1.208,03 TL net AGİ ücreti alacağının dava tarihi olan 28/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle, 1/3 oranında takdiri indirim sonrası geriye kalan 12.404,32 TL net fazla mesai alacağının dava tarihi olan 28/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiziyle, 1/3 oranında takdiri indirim sonrası geriye kalan 2.786,31 TL net hafta tatili ücreti alacağının dava tarihi olan 28/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiziyle, 1/3 oranında takdiri indirim sonrası geriye kalan 415,90 TL net UBGT ücreti alacağının dava tarihi olan 28/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte davalı ... Genel Müdürlüğünden tahsili ile davacıya verilmesine, Diğer davalılar yönünden açılan davanın HMK'nun 150/2 maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına," şeklinde 17/10/2024 tarihinde kesin olmak üzere karar verildiği, bu karara dayanılarak ....İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas sayılı takip dosyası ile ilamlı icra takibi başlatıldığı, davacı tarafından 211.671,70-TL ödeme yapıldığı, taraflar arasındaki sözleşmenin 30.maddesinde personele ilişkin sorumlulukları konusunda Yapım İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlerin uygulanacağı düzenlendiği ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi 34. Maddesinde yüklenicinin işe aldığı her işçiye ücret ödeyeceği, ödememesi halinde bu ücretlerin yüklenici hakedişinden ödenmesini sağlanacağı, alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak işyerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup bunların ücretlerinin ödenmesinden de doğrudan doğruya yüklenicinin sorumlu olacağı kabul edilmiş olup, işçinin işçilik alacaklarından yüklenicinin sorumlu olacağının açıkça düzenlendiği, Mahkememizce yargılama aşamasında alınan 30/03/2026 tarihli bilirkişi raporunun denetime açık ve hüküm vermeye elverişli olduğu, her bir davalı yönünden sorumluluk miktarlarının belirlendiği, davalılarının sözleşme gereği müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları sonuç ve kanaatine varılarak; davanın kabulü ile; 211.671,60-TL nin (davalı ... şirketi 151.673,74-TL'sinden, davalı ... İnşaat Mühendislik şirketi 59.997,86-TL'sinden sorumlu olmak üzere ödeme tarihi olan 23/12/2024 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-Davanın KABULÜ ile; 211.671,60-TL nin (davalı ... şirketi 151.673,74-TL'sinden, davalı ... İnşaat Mühendislik şirketi 59.997,86-TL'sinden sorumlu olmak üzere ödeme tarihi olan 23/12/2024 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 14.459,28-TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 3.614,83-TL harcın mahsubu ile bakiye 10.844,45-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 3-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 4.700,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 4-Davacı tarafından ödenen 615,40-TL başvurma harcı, 3.614,83-TL peşin harç olmak üzere toplam 4.230,23-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, 5-Davacı tarafça sarf edilen 12.935,80-TL tebligat ve bilirkişi ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 6-Davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 45.000,00-TL ücreti vekaletin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 7-Karar kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının HMK m.333 hükmü gereği ilgilisine İADESİNE, 8-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE, Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/09/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır