İlk Derece Mahkemesi 2024/901 E. 2026/413 K.

T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/901 Esas - 2026/413 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA GEREKÇELİ KARAR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/901 Esas KARAR NO : 2026/413

..... DAVA : Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Davalar (Finans İhtisas) (Alacak) DAVA TARİHİ : 16/12/2024 KARAR TARİHİ : 18/05/2026 KARAR Y.TARİHİ : 29/05/2026

Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonucunda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. I-İDDİALAR Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili bankanı.... Mühendislik olan 25/07/2011 tarihli .... Numaralı 7.000.000,00TL bedelli teminat mektubu keşide edildiğini, davalı tarafın, müvekkili bankaya gönderdiği 05/06/2015 tarihli teminat mektubu yazısı ile .... işine ait sözleşmesi, yapım işleri genel şartnamesi 47.maddesine göre yüklenicinin kusuru nedeniyle Yönetim Kurulumuzun 04.06.2015 tarih ve 19-245 sayılı kararı ile feshedilmiştir. Bu itibarla, V.... sayılı bakiyesi 5.239.779,84TL (orijinal tutar 7.000.000,00TL)’lik avans teminat mektubunun tazmin edilmesi gerekmektedir.’ gerekçesi ile teminat mektubunun tazminini talep ettiğini, davalının tazmin talebi üzerine 25.07.2011 tarih ve ..... sayılı bakiyesi 5.239.779,84 TL'nin 06.05.2015 tarihinde müvekkili banka tarafından davalıya ödendiğini, müvekkili banka tarafından düzenlenen lehtarı dava dışı ...olan ve muhatabı davalı ..... olan 25.07.2011 tarih ve ... sayılı bakiyesi 5.239.779,84TL bedelli teminat mektubunun davalı şirket tarafından haksız olarak tazmin edildiğini, dava konusu teminat mektubunun lehtarı .... teminat mektubunun muhatabı davalı .....’nin sözleşmeyi haksız olarak feshetmesi ve kusuru nedeniyle işin yürütülemediğinin tespiti, sözleşmenin ayakta tutulmasına karar verilmesi, bu talebin kabul görmemesi halinde dava konusu işin karşılığı davalıya verilen teminatların iade edilmesine karar verilmesi için ..... dosyasında dava açtığını, dava dosyasına sunulan bilirkişi raporunda, .... elektrik iletim hattının yapım işiyle ilgili olarak sözleşme sonrası.... ilinde meydana gelen 2 deprem nedeni ile hat çalışmalarının kesintiye uğraması, davalı kurumun kamulaştırma ve yer teslimi işlemlerini zamanında yapmaması nedenleri ile sözleşmenin kurum tarafından feshinin haksız olduğunun belirtildiği, ... dosyasında verilen 25.11.2020 tarihli gerekçeli kararında da .... elektrik iletim hattı yapımına ilişkin sözleşmede, işin tamamlanmamasında davacı yüklenicinin kusuru bulunmaması nedeniyle davalı iş sahibinin sözleşmeyi feshinin haksız olduğu belirtildiğini, bu nedenle davalı tarafından teminat mektubunun tazmininin talep edilmesi haksız ve hukuka aykırı olduğunu, tazmin tarihinden çok sonra dava dışı lehtarın açtığı yukarıda açıklanan dava ile tazmin talebinin haksız olduğunu öğrenilerek derhal işbu davanın açıldığını, dava dışı ... 16.10.2021 tarihinde vefat ettiğini, mirasçıların tamamının mirası reddettiğini, .... T.C. Kimlik numaralı Av. ..... Kimlik numaralı Av. .... tereke tasfiye memuru olarak görevlendirildiğini, müvekkili bankanın adı geçenden olan alacağının (dava konusu teminat mektubu tazmin bedeli dahil) söz konusu tereke dosyasına kaydının 23/05/2023 tarihli dilekçe ile talep edilmiş ise de tazmin bedeli şimdiye kadar ...’dan tahsil edilemediğini, dava dışı ...., dava dilekçesi ve dosyaya (..... dosya ile birleşen aynı mahkemenin ... sayılı dosyası) sunduğu diğer dilekçelerde; ‘H.234 .... elektrik iletin hattının yapım işi ihalesi olup, bu ihale için müvekkil firma tarafından davalıya verilen ve nakde çevrilen 2 adet teminat mektubu olduğunu ve aşağıda bildirilen teminat mektuplarının haksız olarak nakde çevrildiğinin bildirildiğini, davalı şirketin aynı iş için verilen başka bir mektup (...’ ne tazmin tarihinden (05/06/2015) itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte iade edilmesine karar verildiğini, teminat mektubu lehtarı ... yönünden ise teminat mektubu tazmin bedelini tazmin eden bankaya ödememiş olması nedeniyle davanın reddine karar verildiğini, anılan mahkeme kararının .... sayılı kararı ile asli müdahil bankalar yönünden davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesi ile kaldırıldığını, Asli müdahil bankaların davalarının husumet yönünden reddi kararının aşağıda belirtilen gerekçeler ile usul ve yasaya aykırı olduğunu, ayrıca, ...tarafından, teminat mektubu lehtarı yönünden ise davasının kabulüne karar verilmesi gerekirken, yerel mahkemenin ret kararına karşı istinaf yoluna gidilmemiş olması nedeniyle davanın reddine karar verildiğini, Teminat mektubu lehtarı ... tazmin edilen dava konusu teminat mektubu ile ilgili bankaya ödeme yapmadığından, söz konusu teminat mektubunun tazmin bedelinin kendisine ödenmesi iddiası ile davalı hakkında dava açamayacağından, ...’ın söz konusu gerekçesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek Müvekkili bankanın ... Ticari şubesince düzenlenen, muhatabı davalı (.....), lehtarı .... sayılı bakiyesi 5.239.779,84TL (orijinal tutar 7.000.000,00TL) bedelli teminat mektubu ile ilgili, davalının 05/06/2015 tarihli haksız ve hukuka aykırı tazmin talebi üzerine, davalıya ödenen tutarın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 500.000,00 TL’lık kısmının, ödeme tarihinden (05/06/2015) itibaren 3095 sayılı kanunun 2/2. maddesinde öngörülen temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkil bankaya verilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

II-SAVUNMALAR Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; usul yönünden: Dava konusu teminat mektubunun lehtarı ... olup, davacı banka ile davalı Teşekkül arasında herhangi bir eser sözleşmesi veya doğrudan hukuki ilişki bulunmadığını, Teminat mektubu ilişkilerinde borçlu banka, muhatap ise yalnızca teminatın lehdarı olup; bankanın muhataba karşı bu kapsamda alacak davası açmasının hukuken mümkün olmadığını, nitekim .... içtihatlarında da, banka ile iş sahibi arasında sözleşmesel bağ bulunmadığı hallerde bankaya husumet yöneltilemeyeceğinin açıkça kabul edildiğini, bu nedenle davanın, husumet yokluğu nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, buna ek olarak, davacının tazmin talebinin zamanaşımına uğradığını, esas yönünden ise; Dava konusu işin,.... 380 kV Enerji İletim Hattı yapımına ilişkin olup, davalı Teşekkül ile .... Mühendislik arasında 01.07.2011 tarihli sözleşme imzalandığını, Yüklenici firmanın sözleşme süresince edimlerini gereği gibi yerine getirmemiş, işin önemli bir kısmını tamamlamamış, mali acze düşmüş ve gerekli uyarılara rağmen çalışmalara başlamamış olduğunu, Bu sebeplerle sözleşmenin yüklenicinin kusuru nedeniyle 2015 yılında feshedildiğini, davaya konu teminat mektubunun kesin teminat değil, avans teminat mektubu olduğunu, bu mektup ile yükleniciye ödenen 7.000.000 TL avansın geri ödenmesinin güvence altına alındığını, yüklenicinin işi tamamlamaması ve avansın hakedişlerden mahsup edilememesi nedeniyle, teminat mektubunun mevzuata ve sözleşmeye uygun şekilde nakde çevrildiğini; bir kısmının hakedişlerden mahsup edilmiş, kalan bakiyenin ise gelir kaydedildiğini, bu işlemin Yapım İşleri Genel Şartnamesi ve sözleşme hükümlerine tamamen uygun olduğunu, davacının, sözleşmenin haksız feshedildiği iddiasına dayanarak avans teminat mektubunun iadesini talep etmesinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, ayrıca, davalı Teşekkül temerrüde düşürülmediğinden avans faizi talebinin de hukuka aykırı olduğunu savunmuş davacının usul ve esasa ilişkin tüm iddiaları dayanaksız olup, davanın usulden ve esastan reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER 1.Tarafların arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığına dair arabuluculuk son tutanağı. 2.... nolu, 29.06.2011 tarihli, 3.382.380TL bedelli teminat mektubu, 3....Olduğu. Davanın taraflar arasındaki elektrik iletim hattı ve trafo inşaasına yönelik eser sözleşmesine dayalı murazaanın giderilmesi ve teminat bedelinin iadesi istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama sonucunda; " 1-Davacı ...'ye ödenmesine, " şeklinde karar verildiği, kararın istinafı üzerine ...Karar sayılı ilamı ile onanarak hükmün 18.02.2025 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. 5. Bilirkişi raporu. Bankacı bilirkişiden alınan 22.03,2026 tarihli raporunun sonuç kısmında özetle; .... sayılı dosyada alınan bilirkişi raporları ve gerekçeli karar içeriği incelendiğinde; işin gecikmesinde ve tamamlanamamasında yüklenicinin kusurunun bulunmadığı, gecikmenin idare kaynaklı kamulaştırma sorunları ve mücbir nitelikte olaylardan kaynaklandığı, bu nedenle sözleşmenin idare tarafından haksız şekilde feshedildiği yönünde tespitler bulunduğu, bu kapsamda fesih işleminin yüklenici kusuruna dayanmadığı yönünde yargısal tespitler bulunduğundan, teminat mektubunun nakde çevrilmesinin temel risk gerçekleşmeden yapılıp yapılmadığı ve bu haliyle hukuki dayanağının bulunup bulunmadığına dair nihai ve hukuki takdirin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu, davacının, şimdilik 500.000,00 TL’lık kısmının, ödeme tarihinden (05/06/2015) itibaren 3095 sayılı kanunun 2/2. maddesinde öngörülen temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkil bankaya verilmesi yönündeki isteminin münhasıran Sayın Mahkeme'nin takdirinde olduğu şeklinde görüş bildirilmiştir. IV- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE Dava, davalının yapmış olduğu, .... numaralı bakiyesi 5.239.779,84 TL (Orjinal tutar 7.000.000,00 TL ) bedelli teminat mektubunun haksız ve hukuka aykırı tazmin edildiği iddiasıyla davalıdan tanzim tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte iadesi istemine ilişkindir. Dosya kapsamı, toplanan delilleri, hükme esas alınan bilirkişi raporu, .... sayılı bakiyesi 5.239.779,84TL (orijinal tutar 7.000.000,00TL)’lik avans teminat mektubunun tazmin edilmesi gerekmektedir." gerekçesi ile teminat mektubunun tazminini talep ettiği, davalının tazmin talebi üzerine 08.06.2015 tarihinde tazmin edilen 5.239.779,84 TL tutarın davacı banka kaynağından ödendiği, teminat mektubu metni incelendiğinde ise, mektubun “avans teminat mektubu” olarak düzenlendiği, avansın geri alınmasının gerekmesi hâlinde bankanın ödeme taahhüdünü içerdiği bu tür teminat mektuplarının, yükleniciye ödenen avansın sözleşmeye uygun biçimde kullanılması ve mahsup edilebilir olması riskini güvence altına ... sayılı dosya kapsamı ile işin gecikmesinde ve tamamlanamamasında yüklenicinin kusurunun bulunmadığı, gecikmenin idare kaynaklı kamulaştırma sorunları ve mücbir nitelikte olaylardan kaynaklandığı, bu nedenle sözleşmenin idare tarafından haksız şekilde feshedildiği yönünde tespitler bulunduğu, bu kapsamda fesih işleminin yüklenici kusuruna dayanmadığı yönünde yargısal tespitler bulunduğu, teminat mektubunun nakde çevrilmesinin temel risk gerçekleşmeden yapıldığı anlaşılmıştır. Anılan nedenlerle; davanın kabulü ile, 500.000,00 TL’nin ödeme tarihinden (05/06/2015) itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödemesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. V-HÜKÜM 1-Davanın kabulü ile 500.000,00 TL 'nin ödeme tarihi olan 05.06.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Karar ve İlam Harcı 2. 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 34.155,00- TL harçtan peşin alınan 8.538,75-TL harcın mahsubu ile bakiye 25.616,25-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, Yargılama Giderleri ve Gider Avansı 3. Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak 480,00 TL, bilirkişi ücreti olarak 6.000,00-TL olarak yapılan toplam 6.480,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 4. Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç, vekalet harcı toplam 9.027,15 ‬-TL yargılama harcının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 5. Taraflarca depo edilen varsa gider avansı ile delil avansından bakiye tutarların karar kesinleştiğinde HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca ilgilisine İADESİNE, 6. Arabuluculuk Kanunu 18A/13 maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asagari Ücret Tarifesi uyarınca 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Vekalet Ücreti 7. Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 80.000,00 -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine, Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren .... Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile ....yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. . 18/05/2026

....