İlk Derece Mahkemesi 2024/851 E. 2026/118 K.

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/851 KARAR NO : 2026/118

DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 22/11/2024 KARAR TARİHİ : 19/02/2026

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9.maddesine göre Türk Milleti adına yargı yetkisini kullanan bağımsız ve tarafsız -----. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında yapılan yargılama sonucunda dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ DAVA/TALEP; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacıya ait---- yabancı plakalı araç ile davalı sigorta şirketinin sigortalısı davalı ---- ait ---- plakalı araç arasında 07.08.2024 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, kaza sonucu davacıya ait aracın zarar gördüğünü, davacının yabancı plakalı aracında oluşan zararın tespiti amacıyla ekspertiz raporu alındığını, ----- resmi bilirkişi listesine kayıtlı olan bilirkişi tarafından düzenlenen onarım masraflarına dair ön hesaplama raporundan da görüleceği üzere, davalı şirketin sigortalısına ait aracın sürücüsünün kusuruyla meydana gelen kaza sonucunda davacının aracında 11.031,34 Euro tutarında hasar meydana gelmiş ve hasar nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 Euro değer kaybı meydana geldiğini, ---- Hukuku hakkında bilgi sahibi olan bilirkişi tarafından inceleme yapılmasını, faturaya istinaden talep edilen 962,46 Euro tutarındaki tercüme masrafı ve yine faturası sunulan 1.454,54 Euro tutarındaki ekspertiz masrafı, sigortacının ödemek zorunda olduğu makul giderlerden olup hasar tazminatının hesaplanması için yapılan masraflar olarak yargılama giderlerinden sayılmalı ve sigorta limitinin dışında, yargılama gideri olarak sigorta şirketi tarafından karşılanması, Müvekkil aracında meydana gelen hasarın tespiti için 1.454,54 Euro bilirkişi ücreti ödenmiş, araç ruhsatı, ekspertiz raporu, faturası ve sunuşan sair belgelerin tercümesi için 962.46 Euro tercüme masrafı yapıldığı, sigorta poliçe limitinin üzerinde kalan zararımızın araç malik davalıdan tazmini talep edildiği, davada talebimizin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası poliçe limiti olan 200.000.00 TL'nin üzerinde olması nedeniyle sigorta şirketinin sorumluluk limitinin üzerinde kalan zararımızın kazada kusurlu araç maliki ----- müştereken ve müteselsilen tazminini, taraflarca ---- numaralı Karayolları Trafik Kanunu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinden kaynaklanan tazminat talebiyle ---- ve 09.10.2024 tarihli dilekçe ile yapılan yazılı başvuru neticesinde Sigorta şirketi tarafından başvuruda belirtilen ibana kismi ödeme yapılmış ise de, yapılan kısmi ödemenin davacı zararını karşılamadığını, sigorta şirketi tarafından 05.11.2024 tarihinde 155.708,61 TL hasar ödemesi yapılmış olup ödeme yapılan tarihte 1 Euro karşılığı 37.4597 TL olması nedeniyle ödenen 4.156,70 Euro meblağın müvekkil zararını karşılamadığını, fazlava ilişkin hakları ve diğer sorumlulara karşı başvuru hakları saklı kalmak ve davalı Sigorta Şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla; davacıya ait ---- yabancı plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle oluşan 11.031,34 Euro onarım masrafı, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000.00 Euro değer kaybı, ekspertiz raporu masrafı olan 1.454,54 Euro ve Tercüme masrafı olan 962,46 Euro toplamı olan 14.448.34 Euro'dan 05.11.2024 tarihinde yapılan 4.156,79 Euro ödemenin mahsubu ile toplam 10.291.64 Euro'nun fitili ödeme günündeki Türk lirası karşılığının kaza tarihinden karar tarihine kadar işleyecek olan, ticari kredilere uygulanan avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraflara tahmiline karar verilmesini yapılacak tercüme ve tercüme tasdik masraflarının davalı yandan alınarak davacıya verilmesine, dava masrafları ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP /TALEP : Davalı ----- Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı 07.08.2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu ---- plaka sayılı aracın hasara uğradığını beyan ve iddia ederek, ----- plaka sayılı aracın kusuruna istinaden tazminat isteminde bulunduğunu, ---- plakalı araç davalı şirket nezdinde ---- poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile 26/06/2024-26/06/2025 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limiti kaza tarihi itibari ile araç başına 200.000,00-TL'dir. Davacı vekiline hasar bedeli için 155.708,61 TL ödendiğini, tazminata hükmedilmesi halinde ödenen tutarların poliçe limitinden tenzili gerektiğini, poliçe limitini bildirmeleri davayı ve iddiaları kabul anlamında olmadığını, kusur oranlarının tespiti için bilirkişi raporu alınması gerektiğini, davalı şirket tarafından dava konusu aracın onarımı için ekteki ekspertiz raporu doğrultusunda; 155.708,61 TL maddi hasar bedeli ödenmiş olup dava konusu kaza kapsamında zararın karşılanmış olması sebebiyle davanın reddini, açıklanan ve re'sen nazara alınacak nedenlerle, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını beyan ve talep etmiştir. Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı taraf trafik kazasında davalının kusurunu ve kaza nedeniyle meydana gelen zararının miktarını ispatlamak zorunda olduğunu, bu kapsamda davacı tarafın önündeki araca çarpması nedeniyle zararı arttığını, davacının önündeki araca çarpması ise davacı ile dava dışı öndeki aracın sürücüsü arasındaki bir mesele olduğunu, davacının aracının arkasında meydana gelen firarın da bilirkişi taralından hesaplanması, davacınım sunduğu hesaplama raporu tahmini hesaplamalar içeren bir ön rapor olduğunu ve fuzuli malzemeler sayılmış ve işçilik için fahiş fiyatlar belirlendiği, bilirkişi tarafından davacının aracında meydana gelen hasar onarımının tam olarak hesaplanması, Davacının sunduğu eksper hesabı raporu çelişkiler taşıdığını, raporda hem tamir edilecek parçalardan dolayı boya farkı oluşmayacağı ve boyaya gerek olmadığı belirtilmiş hem de boya için hesaplamalar yapıldığını, eksper raporunda davacının aracı için yaklaşık 19.900 Euro değer belirlenmiş, araç değerinin yaklaşık yüzde 55'i kadarlık meblağ ise tamir masrafı olarak hesaplandığını, buna rağmen araçta bir değer kaybı meydana gelmediği de raporda belirtildiğini, davacının aracında kasko sigortası bulunup bulunmadığı, bulunuyorsa davacının kasko sigortacısına başvurarak zararını giderip gidermediği araştırılması gerektiğini, davacı aracını kasko sigortasına başvurarak onardıysa müvekkilden talep edebileceği bir zararı bulunmadığını, ayrıca davacı her ne kadar aracını yurtdışında tamir ettirmek şeklinde hakkı bulunduğunu iddia etse de davacının aracının nerede tamir edildiği belirtilmediğini, davacının aracının tamir edilip edilmediği, edildiyse nerede tamir edildiğinin araştırılmasını ve bu konuda gerekli görülürse davacı asilin isticvap edilmesini, davacı aracını yurt dışında tamir ettirdiyse buna ilişkin fatura sunması, davacı aracını yurt dışında onarmadıysa yurt dışındaki tamir masrafını istemesi mümkün olmadığını, davacının değer kaybı talebi fahiş olduğunu, davacının sunmuş olduğu eksper raporunda araçta önemli bir değer kaybı oluşmadığı açıkça yazıldığını, arz ve izah edilen nedenlerle Mahkemece resen öngörülecek hususlar dikkate alınarak öncelikle yetki itirazının kabulü ile yetkisizlik kararı verilmesini, nihayetinde davanın usulden ve esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

DELİLLER : Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağı, Nüfus Kayıtları, Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı, ----- Noterler Birliği Trafik Tescil Kayıtları, ZMMS Sigorta Poliçesi, Sigorta Hasar Dosyası, Kaza ve kazalı araç fotoğrafları, Yurt Dışı onarım/Ekspertiz ve Tercüme Belgeleri, Tanık, Bilirkişi Raporu, Dosyadaki Sair Bilgi ve Belgeler. TANIK (DAVALI TANIĞI) ----;----- yeğenim olur. Kazayı görmedim ancak kazadan sonra yeğenim beni aradı. ---- ışıklarda kaza yaptığını söyledi. Ben de sanayi de servisim var. Orada çalışıyorum. Kaza mahallinde kazaya karışmış üç araç vardı. Plakalarını hatırlamıyorum. Üç araç zincirleme kaza yapmıştı. Öndeki bayan sol şeritte bulunan cep dolu olduğu için sağ tarafa kaçmaya çalışırken arkadan gelen mercedes bu araca çarpmış. Yeğenimin aracı da mercedese çarpan ---. - araç yurt dışından geldiğinden arkasında bulunan çeki demiri zarar görmüştü. Bir de tamponun alt parçasında bir hasar vardı. Ben kendilerine araçlarını tamir etmeyi teklif ettim. İncelediğimde de bagajında ya da başka herhangi bir yerinde sıkıntısı yoktu. Kendisi de kaza tutanağı tutularak yurt dışındaki kaskosundan kendisinin yaptıracağını söyledi. Hasarı ben kendi tamponcuma gösterdim. 5.000,00 TL civarında tutabileceğini söyledi. Olay anında yaptığımız incelemelerde aracın başka hasarı yoktu. Bana sormuş olduğunuz şekilde yeğenimin aracının mercedesi sürüklemesi gibi bir söz konusu olamaz. Çünkü araçlar arasında bariz sekmen farkı vardır. Tanıklık ücreti talebim yoktur. Benim olaya ilişkin bilgim görgüm bundan ibarettir, dedi. ' şeklinde beyanda bulunmuştur.

İDDİA VE SAVUNMA KAPSAMINDA UYUŞMAZLIĞIN NİTELİĞİNE GÖRE, VAKIA VE DELİLLERİN TARTIŞILIP DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE SONUÇLARI: Dava , maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacının maliki/işleteni olduğu araçta meydana gelen hasara bağlı olarak oluşan hasar onarım gideri ve değer kaybı bedelinden oluşan zararlarının ; 6102 Sayılı TTK'nin 1401 vd. ile 1483. maddeleri gereğince zarara sebebiyet verdiği ileri sürülen motorlu araç için düzenlenen ZMMS poliçesi teminatı kapsamında 2918 sayılı KTK'nin 85/son, 91 ve 86/1, 88/1 maddeleri gereğince davalı sigorta şirketi ile 2918 Sayılı KTK'nin 85/1,son, 86/1, 88/1 maddeleri gereğince zarara sebebiyet verdiği ileri sürülen motorlu aracın malik/işleteni ve aynı zamanda 6098 Sayılı TBK'nin 49 vd maddeleri gereğince haksız fiil sorumlusu sürücüsü tarafından tazmin edilmesi istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nin 4/2 maddesi yollamasıyla davanın niteliğine ve değerine göre 6100 Sayılı HMK'nin 316 ilâ 322 maddelerinde düzenlenen basit yargılama usulüne tabi işbu davada mahkememizce dilekçeler aşaması tamamlanmış ve usulüne uygun olarak yapılan davet sonucunda duruşma açılarak öncelikle resen gözetilmesi gereken ZMMS poliçesi yönünden KTK'nin 97.maddesi gereğince davalı sigorta şirketine başvuru ve HMK'nin 114.maddesinde sayılan genel dava şartlarının incelenmesi ve değerlendirilmesine müteakip ön inceleme duruşması icra edilmiş, uyuşmazlık belirlenmiş ve sigorta yönünden ihtiyari olarak gidildiği anlaşılan arabuluculuk sürecinden sonuç alınamadığı anlaşılmakla sebep, süreç ve sonuçları açıklarak tercihen taraflara uyuşmazlığı sulh yoluyla çözmeleri konusunda teşvik ve teklif yapılmasına karşın duruşmada duruşmada hazır bulunan bir kısım taraf vekillerinin beyanına göre tarafların sulh yoluyla çözümü de tercih etmediklerinin anlaşılması üzerine tahkikata geçilerek delillerin toplanması ve incelenmesi tamamlanarak tahkikat bitirilmiş ve karar duruşmasında hazır bulunan davacı vekilinin ve sigorta şirketi dışındaki davalı vekilinin son sözleri de dinlenip zapta yazılmak suretiyle yargılama bitirilmiş ve aşağıdaki hüküm sonucuna ulaşılmıştır. Dosyada mukim belgelere göre ZMMS poliçesi yönünden sigortaya başvuru yapıldığı; arabuluculuk tutanağına göre de zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve anlaşmazlık üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır. Somut olaya geçmeden önce dava konusu olayın hukuki temeli ve uyuşmazlığın çözümüne etki edecek yasal düzenlemelere kısaca değinmekte yarar vardır. Sigorta sözleşmesi, 6102 sayılı TTK'nin 1401. Maddesinde düzenlenmiştir. 6102 sayılı TTK'nin1409. maddesinde sigortacının sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumlu olduğu, 1459. maddede, sigortacının sigortalının uğradığı zararı tazmin edeceği, 1461. maddede ise sigortacının sorumluluğunun sigorta bedeli ile sınırlı olduğu hususlarına yer verilmiştir. Bilindiği üzere haksız fiil ise öğretide; Hukuka aykırı zarar verici fiil olarak tanımlanmaktadır. Haksız fiilin unsurları ise eylem, hukuka aykırılık, zarar, kusur ve illiyet bağı olarak gösterilmektedir. Buna göre haksız fiilden bahsedebilmek için hukuka aykırı bir eylem bulunmalı, bu eylemden bir zararın doğmalı, zararlandırıcı eylemde bulunan kişinin kusurlu bulunması ile zarar ile kusur arasında illiyet bağının olması gerekmektedir. Bu beş unsurun varlığı halinde zarar veren kişi eylemden dolayı zarara uğrayan kişi ya da kişileri maddi ve manevi zararlarını karşılamak durumundadır. Türk Medeni Kanunu’nun 6 ve 6100 Sayılı HMK'nin 190. maddelerinie göre haksız fiilin unsurlarını ispat etme yükü davacıdadır. Davacı zararı, haksız eylemi ve zarar ile haksız eylem arasındaki illiyet bağını ispat etmek durumundadır. 6098 Sayılı TBK'nin 50.maddesine göre de zarar gören ,zararını ve zarar verenini kusurunu ispat yükü altındadır.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasa'nın 85/1. maddesinde, “ bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı” aynı Yasa'nın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiştir. Yine aynı yasanın 88/1 maddesi gereği de bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur. Kaza tarihinde yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir. Yukarıda açıklanan yasal düzenlemelerden anlaşılacağı üzere, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Bu sebepledir ki, sigorta şirketinin sorumluluğu, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunması halinde sözkonusu olup poliçe limitiyle sınırlıdır. Zira, kanunun emredici hükmü gereği yaptırılan zorunlu trafik sigortalarında sigortacı, işletene düşen hukuki sorumluluğu teminat altına aldığına göre, ancak işletenin sorumlu olduğu oranda zarardan sorumlu olacaktır. İşletene hukuken yükletilemeyen zarardan, onun sorumluluğunu teminat altına alan sigortacının sorumlu tutulması da mümkün değildir. Zira sigorta şirketinin sorumluluğu 2918 Sayılı KTK'nin 86/1. maddesi gereğince işletenin eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusuru oranında poliçe limitiyle sınırlıdır. Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir. Hasar onarım bedeli talebi yönünden; Yargıtay'ın istikrar kazanmış uygulamasına göre davalının sorumlu olacağı gerçek zarar miktarının saptanması bakımından, davaya konu kazanın oluş biçimine göre hasar görmesi kaçınılmaz olan araç parçaları ile bu hasarların onarımı için gerekli parça ve işçilik bedellerinin belirlenmesi, hasar onarım bedeline göre tamirin ekonomik olup olmadığı ve tamirin ekonomik olmadığının tespiti halinde araç sovtaj bedeli ile aracın kazadan önceki rayiç bedelinin belirlenip gerçek zarar tutarının hesap edilmesi gerekmektedir. Değer kaybı ise, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir. (Yargıtay ----sayılı ilamı) Yukarıdaki yapılan genel açıklamalar, toplanan deliller ve yapılan yargılama ışığında somut olaya baktığımızda; 07/08/2024 tarihinde ---- ili, ---- ilçesi, ---- Mahallesinde saat 17.20 sularında kaza tarihinde davacının maliki /işleteni ve sürücüsü olduğu ---- yabancı plakalı (-----) hususi nitelikteki otomobil ile davalı---- malik-işleteni ve sürücüsü olduğu ---- plaka sayılı hususi otomobilin karıştığı maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Davalı kişiye ait---- plaka sayılı araç kaza tarihi itibariyle davalı sigorta şirketine 26/06/2024-26/06/2025 başlanğıç - bitiş tarihli araç başına 200.000,00 TL limitli olarak karayollları zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu anlaşılmıştır. 2918 sayılı KTK'nin 83. maddesi gereğince ----- Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü Trafik Düzenleme ve Denetleme Büro Amirliği tarafından düzenlenen maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağının bir örneği dosyaya mübrezdir. Bu tutanağa göre vaki kazada kusurun 2918 sayılı KTK'nin 56/1-c Araçlar arasındaki mesafe: Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar kuralını ihlali nedeniyle tamamen davalı sigorta şirketine sigortalı diğer davalı araç sürücüsünde olduğu anlaşılmaktadır. Olayımızda davacı gerçek kişi yurt dışında (----) yaşamakta olup zarar gören aracını ----- onarımını yaptıracağından bahisle ekspertiz raporuna göre hasar onarım ve değer kaybı için ödenecek paranın anılan ülkedeki piyasa rayiçlerine göre Euro olarak davalılarca tazmin edilmesi gerektiği ileri sürülmüş ve----yapılan/yapılacak işlemelere ve özellikle ekspertiz raporuna ilişkin bilgi ve belgelerin tercümeleri sunulmuştur. Davacı vekili tarafın KTK'nin 97.maddesi gereğince davalı sigorta şirketine başvuru yaptığı anlaşılmış olup, davalı sigorta şirketi tarafından oluşturulan hasar dosyası ve poliçe örneği de getirtilmiştir. Buna göre davalı sigorta şirketi tarafından 155.708,61 TL ödeme yapıldığı görülmüştür. Somut olayda uyuşmazlığın temelinin meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle doğrudan kusur, hasar, hasar onarım ve hasara bağlı olarak değer kaybı üzerinde yoğunlaştığı ve kusur oranının tespiti ile hasar onarım maliyetinin ve bağlı değer kaybı zararlarının ortaya çıkarılması halinde uyuşmazlığın aydınlanacağı aşikardır. Mahkememizce bu kapsamda HMK'nin 266.maddesi gereğince uyuşmazlığın çözümü özel ve teknik bilgi gerektirdiğinden kusur ve zararın varlığı ile oran ve miktarları yönünden rapor düzenlenmesi için dosya ---- Bilirkişilik Bölge Kurulu Listesinden resen seçilen Makine Mühendisi bir bilirkişiye tevdi edilmiştir. Bilirkişi Makine Mühendisi ----- tarafından düzenlenen 17/09/2025 tarihli raporda özetle ; A-) Sürücü--- sevk ve idaresindeki ----- plakalı aracı ile 2918 Sayılı Karayolları Trafık Kanunu ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı Yönetmeliğin ilgili bentlerinde açıklanan hükümler gereği, trafik kurallarını ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda etkenlik arz ettiği için % -100 oranında KUSURLU OLDUĞU, B-) Sürücü ---- sevk ve idaresindeki---- plakalı aracı ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı yönetmelikte belirtilen sürücülerin uyması zorunlu kurallara riayet ettiği bu kazanın oluşumunda alabileceği herhangi bir tedbir ve önlem bulunmadığından kendisine kusur izafe edilmesinin uygun görülmediği ve kazanın meydana gelişinde atfı kabil kusuru bulunmadığı, C-) 07.08.2024 tarihinde meydana gelen kaza da Trafik kazası tespit tutanağındaki bilgiler ve dosya içeriğinde mevcut Oto Değerleme Uzmanı tarafından ---- numaralı, 09.09.2024 tarihli rapor üzerinde yapılan incelemelerde,---- plakalı araca ait hasar bilgilerinin, araç üzerinde oluşan hasarlı parçalar ile uyumlu olduğu değerlendirmesi yapılmıştır. D-) Davacı tarafın derdest davaya konu ettiği talebin, sigortalısının belirlenen kusur oranı nispetinde davalı sigortacının,--- plakalı --- marka, ----tipi araç için düzenlediği ve riziko anında geçerli ve yürürlükte olduğu çekişmesiz olan araç başına 200. 000,00 TL (kaza tarihi itibari ile güvence hesabı üzerinde yapılan incelemede) limit üzerinden ---- sayılı Zorunlu Mali Sorumluluk (trafik) Sigortası kapsamında olduğu, E-) Yargıtay ----. Hukuk Dairesinin --- Esas ve ----Karar sayılı emsal kararında belirtilen hususlar dikkate alınarak yapılan teknik incelemede: Bu bilgiler dâhilinde --- plakalı, ---- marka,- model araçta oluşan Hasar ve Değer Kaybı bedeli için, derdest davaya konu ettiği ve davalıların tazmin etmesini istediği toplam zararının, “ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle, hasar bedeli, 11.031,34-Euro değer kaybı bedeli -1.200,00 -Euro olarak hesap edildiği . F-) Ekspertiz ücretinin 450 Euro olacağı ve ekspertiz giderinin yargılama gideri kapsamında bulunduğuna yönelik tespit, hesap ve görüş bildirilmiştir. Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilerek vaki beyan ve itirazlar değerlendirilmiştir. Bu kapsamda öncelikle kusura yönelik itirazların hiçbir temeli bulunmadığından yerinde görülmemiş; somut olayda kaza sonucunda zabıtaca düzenlenen kaza tespit tutanağı, bu tutanaktaki tespitler ve bilirkişi raporuna göre davalıya sigortalı aracın önündeki davacının aracına takip mesafesini korumayarak arkadan çarptığı ve böylece davalıya sigortalı araç sürücüsünün KTK'nin 52/c maddesindeki diğer bir aracı izlerken yukarıdaki fıkrada belirlenen durumları göz önünde tutarak güvenli bir mesafe bırakmak kuralını ve KTK'nin 84/d maddesinde düzenlenen arkadan çarpma asli kuralını ihlal ettiği, kazanın tek sebebinin bu eylemler olduğu ve böylece kazada davalıya sigortalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu (%-100) kabul ve takdir edilmiştir. (TBK, 74/1, HMK. 266 vd, 281/1, 282 Yargıtay ---.HD---- Hasar onarım bedeli ve değer kaybı bedeline gelince öncelikle hemen ifade edilmelidir ki; Yargıtay HGK'nin 06.04.2016 tarih, ----Karar sayılı kararı uyarınca; araç malikinin geçici olarak Türkiye'ye getirdiği aracının meydana gelen kaza sonucunda hasar görmesi nedeniyle aracın onarımını Türkiye’de yapması konusunda zorlanamayacağı, aracını Türkiye’de veya ikamet ettiği ülkede tamir ettirmek konusunda seçimlik hakka sahip olduğu, yabancı ülkede tamiri seçmiş olması halinde o ülkedeki tamir bedellerinin tahsilini talep etme hakkının bulunduğuna hükmedilmiştir. Öte yandan 6098 sayılı TBK'nin 99. maddesi gereğince konusu para olan borç ülke parasıyla ödenir. Ancak ödemenin ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödenmesi kararlaştırılmış ise alacak ödemenin bu para birimiyle veya ülke para birimiyle ödenmesini istemede seçimlik hakka sahiptir. Yenilik doğurucu nitelikteki bu hakkın kullanılmasıyla birlikte hakkı kullanan kişi bu kararından geri dönemez. Yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde alacaklı, bu borcun vade veya fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası olarak ödenmesini isteyebilir. Yabancı para cinsinden yapılan harcamalar, yabancı para alacağı olarak dava edilebilir ve ödeme günündeki kura göre işlem görür. Davacı alacağı, yabancı para cinsinden meydana gelmiş olup fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığının tahsiline karar verilmesi gerekir. Yabancı para borcuna hangi faizin uygulanacağı 3095 sayılı Kanun'un "Yabancı para borcunda faiz" kenar başlıklı 4/a maddesinde düzenlenmiş olup ilgili düzenlemede; “Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.” kuralına yer verilmiştir. Bu açıklamalar ışığında tekrar somut olaya döndüğmüzde davacı seçimlik hak kapsamında aracının yurt dışında onarımını gerçekleştirmek amacıyla her bir işlemi belgeye bağlamış ve tercümelerini dosyaya sunmak suretiyle seçimlik hak kapsamında yabancı para alacağı olarak dava konusu yapılmış durumdadır. Bu kapsamada dosyaya sunulan bilirkişi raporunda işin esası yönünden doğrulandığı üzere yurt dışında hazırlanan eksper, hasar ve onarım belgelerine göre davacının toplam 10.291,64 Euro hasar onarım ve 1.200,00 Euro değer kaybı bedeli zararının oluştuğu, gerçek zararın yurt dışındaki maliyetler üzerinden karşılanmasının gerekmesi ve talebin de yabancı para üzerinden olması karşısında zarar gören aracın marka ve modeline göre işbu hasar onarım ve değer kaybı bedelinin dosyaya sunulan hasar dosyasına havi tercümeli belgeleri ışığında zarara uygun ve yerinde olduğu, haksız eylem ile zararı arasında illiyet bağı bulunduğu kabul ve takdir edilmiştir. Böylece olayda benimsenen bilirkişi raporu da gözetildiğinde davalı tanığının beyanlarının sonuca etkili olmadığı, yukarıda açıklanan yasal nedenlere göre davacının haksız fiil kapsamında bu zararlarını zarar veren aracın sigortacısı sıfatıyla davalı sigorta şirketinden, işleten ve aynı zamanda haksız fiil sorumlusu malik sürücüden müştereken ve müteselsilen isteyebileceği değerlendirilmiştir. Davacı vekili tarafından dava HMK'nin 109.maddesi gereğince kısmi alacak davası olarak açılmış ve bilirkişi raporuna müteakip ıslah yoluyla talep artırılarak harç tamamlanmıştır. Binaenaleyh, davacının davasını TBK'nin 49, 50/1,51, KTK- 85/1-son, 91/1, 86/1 , 88/1 ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları gereğince yargılamaya hakim olan ilkeler nezdinde TMK, 6 ve HMK, 190. maddeleri esaslarına göre esastan ispat ettiği ve davasında esastan haklı olduğu sonuç ve kanaatiyle ; taleple bağlılık ilkesine göre eldeki olayda davalı şirket ve gerçek kişi yönünden haksiz fiil tarihinde; davalı sigorta şirketi yönünden ise başvuruya bağlı olarak KTK'nin 97 ve 99.mddesi gereğince oluşan temerrüt tarihi, 3095 sayılı kanunun 4/A maddesi uyarınca işlemiş ve işleyecek faiz tür ve oranı, poliçe teminat limiti ve ödemeye göre kalan miktar ile TBK'nin 99.maddesi gereği yabancı paraya ilişkin seçimlik hak da gözetilmek suretiyle davanın kabulü ile; a-10.291,64 Euro bakiye hasar onarım bedeli tazminatının; davalı gerçek kişi (malik-işleten-sürücü) yönünden kaza/ haksız fiil/ temerrüt tarihi olan 07/08/2024 tarihinden, diğer davalı sigorta şirketi yönünden ise 2918 sayılı KTK'nin 97 ve 99/1 maddelerine göre temerrüt tarihi olarak belirlenen 22/10/2024 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/A maddesi uyarınca kamu bankalarının aynı yabancı para türünden bir yıl vadeli mevduata uyguladıkları en yüksek faiz uygulanmak ve fiili ödeme günündeki----- efektif döviz satış kuru üzerinden hesaplanmak suretiyle; (davalı sigorta şirketinin araç başına maddi 200.000,00 TL poliçe teminat limitine göre kalan 44.291.00 TL ile sınırlı/sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, b- 1.200,00 Euro değer kaybı bedeli tazminatının; davalı gerçek kişi (malik-işleten- sürücü) yönünden kaza/ haksız fiil/ temerrüt tarihi olan 07/08/2024 tarihinden, diğer davalı sigorta şirketi yönünden ise 2918 sayılı KTK'nin 97 ve 99/1 maddelerine göre temerrüt tarihi olarak belirlenen 22/10/2024 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/A maddesi uyarınca kamu bankalarının aynı yabancı para türünden bir yıl vadeli mevduata uyguladıkları en yüksek faiz uygulanmak ve fiili ödeme günündeki --- efektif döviz satış kuru üzerinden hesaplanmak suretiyle; (davalı sigorta şirketinin araç başına maddi 200.000,00 TL poliçe teminat limitine göre kalan 44.291.39 TL ile sınırlı/sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. ( AY.9, 36 ,138, 141, TMK, 1/1, 6 ,KTK. 81,82, 83, 84, 85, 86, 88, 91, 97,99, 109/1, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. Maddesi, TBK, 49, 50/1,51, 74, 99, 117/1, 2 TTK, 1401 vd, 1483 vd, HMK, 25, 26, 27, 29, 30,31 146, 187/1, 190, 198, 266 vd, 282,320,321,322 ) 6100 Sayılı HMK'nin 332/1 maddesine göre, 323. maddesinde sayılan yargılama giderlerinden, 326/1-3 maddeleri gereğince aleyhlerinde hüküm verilen davalılar (davalı sigorta şirketi poliçe limiti oranında) müteselsilen sorumlu tutulmuştur. Yargılama giderlerinin (harç ve vekalet ücreti) hesabında yabancı paranın dava tarihindeki efektif döviz kuru karşılığı Türk Lirası esas alınmıştır. (Yargıtay----- Yargılama gideri kapsamında dosyaya mübrez tercümesi yapılmış belgelere göre 1.454,54 Euro ekspertiz ücreti ve 962,46 Euro çeviri ücretlerinin de karar tarihindeki döviz kuru üzerinden TL. karşılığının davalılara yüklenmesi gerekmiştir. Öte yandan Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin 26/2. maddeleri gözetilerek dava öncesi Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinine gelince işbu dava KTK'nin 97/1.maddesi uyarınca yalnızca sigortaya başvuru şartına tabi olup, ayrıca 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. Fıkrası gereğince zorunlu arabuluculuğa tabi bir dava olmadığı, nitekim ZMMS 2918 sayılı yasada düzenlenmiş olup trafik sigortacısına karşı açılacak davaların zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi olmadığı halde davacı tarafça arabuluculuk sürecine başvurulmuş olduğundan, davalı sigorta şirketinin arabuluculuk ücretinden sorumlu tutulması da mümkün bulunmamaktadır. Şu halde davalı sigorta şirketi yönünden ihtiyari nitelikteki arabuluculuk sürecinden ve ücretinden davacının sorumlu tutulması gerekmiştir. (----- Bütün bunlara göre 6100 Sayılı HMK'nin 297/2 maddelesi gereğince aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-)Davanın KABULÜNE, 2-)a-10.291,64 Euro bakiye hasar onarım bedeli tazminatının; davalı gerçek kişi (malik-işleten-sürücü) yönünden kaza/ haksız fiil/ temerrüt tarihi olan 07/08/2024 tarihinden, diğer davalı sigorta şirketi yönünden ise 2918 sayılı KTK'nin 97 ve 99/1 maddelerine göre temerrüt tarihi olarak belirlenen 22/10/2024 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/A maddesi uyarınca kamu bankalarının aynı yabancı para türünden bir yıl vadeli mevduata uyguladıkları en yüksek faiz uygulanmak ve fiili ödeme günündeki ---- efektif döviz satış kuru üzerinden hesaplanmak suretiyle; (davalı sigorta şirketinin araç başına maddi 200.000,00 TL poliçe teminat limitine göre kalan 44.291.00 TL ile sınırlı/sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, b-1.200,00 Euro değer kaybı bedeli tazminatının; davalı gerçek kişi (malik-işleten- sürücü) yönünden kaza/ haksız fiil/ temerrüt tarihi olan 07/08/2024 tarihinden, diğer davalı sigorta şirketi yönünden ise 2918 sayılı KTK'nin 97 ve 99/1 maddelerine göre temerrüt tarihi olarak belirlenen 22/10/2024 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/A maddesi uyarınca kamu bankalarının aynı yabancı para türünden bir yıl vadeli mevduata uyguladıkları en yüksek faiz uygulanmak ve fiili ödeme günündeki--- efektif döviz satış kuru üzerinden hesaplanmak suretiyle; (davalı sigorta şirketinin araç başına maddi 200.000,00 TL poliçe teminat limitine göre kalan 44.291.39 TL ile sınırlı/sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 3-)Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 26.051,85 TL karar ve ilam harcından; peşin alınan 6.345,45 TL harç ile ıslah harcı olarak yatırılan 180,00 TL harcın mahsubuyla bakiye 19.526,40 TL harcın davalılardan ( davalı sigorta şirketinin 3.126,22 TL kısmı ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına, 4-)Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazineye irad kaydına, 5-)Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvurma harcı, 6.345,45 TL peşin harç, 180,00 TL ıslah harcı, 60,80 TL vekalet harcı, 582,50 TL posta masrafı, 7.500,00 TL bilirkişi masrafı, 75.206,41 TL ekspertiz ve çeviri ücreti olmak üzere toplam 49.763,61 TL yargılama giderinin; davalılardan ( davalı sigorta şirketinin 8.403,98 TL kısmı ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 6-)Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden; Avukatlık Kanunu'nun 164/5 maddesine göre davacı vekili için karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca hesap ve takdir edilen 61.020,29 TL nispi vekalet ücretinin; davalılardan ( davalı sigorta şirketinin 7.322,43 TL kısmı ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 7-)6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, ( Yazı İşleri Müdürü tarafından Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince resen işlem yapılmasına, ) Dair; davacı vekilinin ve davalı --- vekilinin yüzlerine karşı, davalı ---- vekilinin yokluğunda ; 6100 sayılı HMK'nin 341/1, 342, 343, 344 ve 345/1 maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf harç ve giderleri yatırılmak suretiyle mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçeyle ---- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.