İlk Derece Mahkemesi 2024/84 E. 2025/650 K.

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/84 Esas - 2025/650 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/84 Esas KARAR NO : 2025/650

DAVA : Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) DAVA TARİHİ : 05/02/2024 KARAR TARİHİ : 19/09/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 22/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin, 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamında kurulmuş ve konusunun Devlet Destekli Tarım Sigortaları olan Tarım Sigortaları Havuzunun işletmecisi olduğunu, müvekkil şirketin, ... ili ... .... ... parselde bulunan dava dışı sigortalı ...' a ait buğday ürünü 22043842 numaralı Devlet Destekli Bitkisel Ürün sigorta Poliçesi ile teminat altına alındığı, 27.07.2023 tarihinde, davalının bakım-onarım ve güvenliğinde sorumlu olduğu yüksek gerilim kablosunun yere düşerek kıvılcım çıkarması nedeniyle oluşan yangında dava dışı sigortalıya ait ekinin yanarak hasar gördüğü, sigortalı tarafından yapılan hasar ihbarı neticesinde hasar ekspertiz incelemesi yapılmış ve tespit edilen hasar oranı üzerinden hesaplanan toplam 47.822,00 TL 06.11.2023 tarihinde dava dışı sigortalıya ödendiği, Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesinde, sigortacıya ödenen tazminatın, haksız fiil ile zarara verenlerden ve bu zarardan sorumlu olanlardan halef olarak talep hakkının tanındığı, davaya konu olan alanda bulunan yüksek gerilim hatlarının yapımından, bakımından ve işletmesinden ... ... Anonim Şirketinin sorumlu olduğu, bu nedenle de davada da sorumluluğunun bulunduğu, konu ile ilgili yangın raporunun bulunduğu, Arabuluculuk görüşmesinden de olumlu sonuç alınamadığından, 27.07.2023 tarihinde davalıya ait enerji hattından çıkan yangın nedeniyle dava dışı sigortalıya ödenen 47.822,00 TL'nin ödeme tarihinde itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsiline ve dava giderleri ile vekalet ücretini yangından sorumlu olan davalıdan rücuen tahsil edilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının iddia ve talepleri zaman aşımına uğradığından ve hak düşürücü süre içinde talepte bulunulmadığından, davanın reddedilmesinin gerektiği, dava konusu zarar bedelinin ödendiğini gösterir bir belgenin dosya içerisinde bulunmadığını, ödeme yapıldıysa dava dışı sigortalı zararını karşıladığını, sigorta şirketi görevini yaptığını, bu nedenle bu davayı açmakla hukuki yararının bulunmadığını ve halefiyet hakkından söz edilmesinin mümkün olmadığını, Ziraat Bankasına ait dekontun, davacı sigorta şirketinin dava dışı sigorta ettirene, dava dilekçesinde iddia ettiği haliyle ödeme yapıldığını gösterir bir dekont olmadığını, dava dışı sigorta ettiren ... Cumhuriyet Başsavcılığına da başvurmuş, Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturmada, müvekkil şirkete isnat edilen kasten mala zarar verme suçunun söz konusu olmadığını, burada ancak taksirli halinin söz konusu olabileceğini, suçun taksirli halinin ise ön ödemeye tabi tutulduğunu, 2.787,00 TL'lik ön ödemenin yapıldığını, bunun sonucunda ... Cumhuriyet Başsavcılığınca “Kovuşturma Yapılmasına yer Olmadığına” karar verildiğini, 21.11.2023 tarihinde Teknik Rapor düzenlendiğini, buna göre yangının sebebinin enerji hattındaki iletkenin kopması ile ark meydana geldiğini ve ekili tarlaların hasar gördüğünün belirtildiğini, dava dışı sigorta ettirenin 21.12.2023 tarihli İhbarname ile meydana gelen zarara karşılık 86.926,00 TL'nin kendisine ödenmesini halinde söz konusu hasar nedeniyle müvekkil şirketten her türlü maddi ve manevi zararını tazmin etmiş olacağını, bu hasar nedeniyle müvekkil şirketten hiçbir hak ve alacağının kalmadığını gayrı kabil, rücu kabul ettiğini beyan ettiğini, dava dışı sigorta ettirenin tarlasında yangından kaynaklı meydana gelen zarar nedeniyle 86.926,00 TL'nin, 25.12.2023 tarihinde dava dışı sigorta ettirene banka kanalıyla ödendiğini, müvekkil şirket, dava dışı sigorta ettirene yapmış olduğu ödeme ile fazlasıyla tazmin ettiğini ve borcu sona erdirdiğini, davacı sigorta şirketinin dava dışı sigorta ettirene dava konusu olay nedeniyle herhangi bir sigorta tazminatı ödediğini gösterir belge olmadığı gibi dava konusu olay nedeniyle dava dışı sigorta ettiren nezdinde oluşmuş zarar müvekkil şirketçe giderilmiş olduğundan, davacı sigorta şirketinin halefiyet ilkesine dayanan bir rücu hakkının varlığından bahsedilmesinin mümkün olmadığını, sigorta ettiren hem zarar verenden hem de sigorta şirketinden tazminat almış ise, bu durumun hukuka aykırı olduğunu, müvekkil Şirketçe dava dışı sigorta ettirene fazlasıyla ödeme yapılarak, bu ödeme ile sigorta ettirenin haksız file dayanan sorumluluk tazminatı hakkı ortadan kalktığından sigorta şirketinin de dava konusu edebileceği bir halefiyet hakkı, dolaysı ile iş bu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını, 27.07.2023 tarihinde meydana gelen yangında müvekkil şirketin kasta veya ihmale dayalı herhangi bir sorumluluğu olmadığı gibi kusursuz sorumluluğundan da bahsedilemeyeceğini, Zira müvekkil şirketçe enerji hatlarının tümü devamlı olarak kontrol edildiğini bakımlarının periyodik olarak yapıldığını, buna rağmen yangının enerji hattındaki iletkenin kopması ile ark meydana gelmesi nedeniyle oluştuğunun belirlendiğini, davacının yaptığı dava masraflarının üzerinde bırakılmasını, davalı müvekkilin yaptığı masrafların ve tüm yargılama giderlerinin davacıya yüklenmesini, davacının alacağının bulunmaması, davayı ikame etmek suretiyle Müvekkil nezdinde haksız bir alacak peşine düşerek davasını kötü niyetli olarak müvekkile yönelttiğinden HMK madde 329 gereği müvekkil ile vekili arasında akdedilen avukatlık sözleşmesindeki ücretin davacıya yükletilmesini talep etmiştir. Dava, TTK 1472 maddesi uyarınca devlet destekli ürün sigorta poliçesi kapsamında dava dışı sigortalıya yapılan ödemenin olay nedeniyle sorumlu olduğu iddia edilen davalıdan rücuen tahsili talebine ilişkindir. ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2023/732 soruşturma sayılı dosyası ve dosyasında yer alan deliller celp edilerek dosya arasına alınmıştır. ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı 27/07/2023 tarihli 2023-16526 nolu yangın raporu celp edilerek dosya arasına alınmıştır. Davacı vekiline sigortalısına yaptığı ödemeye ilişkin tüm bilgi ve belgeleri sunmak üzere süre verilmiştir. Dosya kapsamı bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, 05/08/2024 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; Davalı ... ... A.Ş. kendisine ait ve işlettiği Enerji Nakil Hattının bakım ve onarımlarından sorumlu olduğu elektrik kablolarının kopması sonucunda oluşan kıvılcımların etrafa saçılması sonucu yangına neden olduğunu ve dava dışı sigortalılarının tarlalarındaki ürünün yanması sonucunda zarar oluştuğunu, dava dışı sigortalı ...'un tarlasında meydana gelen yangın olayında, davalı ... ... A.Ş.'nin tamamen kusuru bulunduğunu, Yangın sonrası Ekspertiz tarafından belirtilen ve hesaplandığı iddia edilen (Dosya içinde bununla ilgili bir doküman bulunmamaktadır) hasar bedelinin sigortalısına ödenerek zarar görenin halefi olduğunu, davacının davalıdan sigortalıya ödediği (iddia edilen) 47.822,00 TL'yi TTK hükümlerine göre ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile rücu talebinin yerinde olduğunu, ... ... A.Ş.'nin, ...'a zararı karşılığı ödediği tazminatın söz konusu davanın dışında olduğu görüşü ile konunun hukuki yönden incelenebilmesi için Sigortacı-Hukukçu bir Bilirkişinin atanmasının uygun olacağı rapor edilmiştir. Bilirkişi kök raporuna itirazlar doğrultusunda dosya kapsamı bilirkişi heyetine yeniden tevdii edilmiş, 17/12/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Davalı ... ... A.Ş. kendisine ait ve işlettiği Enerji Nakil Hattının bakım ve onarımlarından sorumlu olduğu elektrik kablolarının kopması sonucunda oluşan kıvılcımların etrafa saçılması sonucu yangına neden olduğunu ve dava dışı sigortalılarının tarlalarındaki ürünün yanması sonucunda zarar oluştuğunu, dava dışı sigortalı ...'un tarlasında meydana gelen yangın olayında, davalı ... ... A.Ş.'nin tamamen kusuru bulunduğunu, Yangın sonrası Ekspertiz tarafından belirtilen ve hesaplandığı iddia edilen (Dosya içinde bununla ilgili bir doküman bulunmamaktadır) hasar bedeli ile ilgili bilgilerin bildirilmemesi nedeniyle heyetimizce hesaplama yapıldığını, Davacının zarar bedelini dava dışı sigortalıya ödeyerek zarar görenin halefi olduğu, rücu talebinin yerinde olduğunu, “Dava dışı ...'un meydana gelen yangından dolayı oluşan zararının heyetimizce hesaplanan miktarının 107 190,30 TL olduğunu, ... ... A.Ş.'nin, ...'a zararı karşılığı ödediği tazminatın söz konusu davanın dışında olduğu görüşü ile konunun ayrıca incelenmesi gerektiğinin uygun olacağı rapor edilmiştir. Ziraat Bankasına müzekkere yazılarak 06/11/2023 tarihinde, 47.822,00 TL'nin kime ödendiği, ya da paranın kim tarafından çekildiği, ödemeye/paranın gönderilmesine dair buna ilişkin ayrıntılı dökümün, parayı alan kişi ya da kurumun açıkça belirtilerek mahkememize gönderilmesi istenmiştir, 28/05/2025 tarihli yazı cevabında ise ,47.822,00TL'lik ödemenin 06/11/2023 tarihinde 1 Sayılı ... .... .... Kooperatifinin hesabına aktarıldığı bildirilmiştir. MADDE 1453- (1) Rizikonun gerçekleşmemesinde menfaati bulunanlar, bu menfaatlerini mal sigortası ile teminat altına alabilirler. MADDE 1472- (1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Tüm dosya kapsamına göre; davacı şirketin, ... ili ... .... .... parselde bulunan dava dışı sigortalı ...' a ait buğday ürünü 22043842 numaralı Devlet Destekli Bitkisel Ürün sigorta Poliçesi ile teminat altına alındığı, 27.07.2023 tarihinde, davalının bakım-onarım ve güvenliğinde sorumlu olduğu yüksek gerilim kablosunun yere düşerek kıvılcım çıkarması nedeniyle oluşan yangında bilirkişi heyetince tespit edilen dava dışı sigortalının gerçek zararının 107 190,30 TL olduğu,...'un tarlasında meydana gelen yangın olayında, davalı ... ... .... .... A.Ş.'nin tamamen kusuru bulunduğu,her ne kadar davalı yan dava dışı sigortalı ile aralarında yapmış oldukları 21/12/2023 tarihli ibraname ile kendilerine yapılan ihbar sonucunda açılan hasar dosyası neticesinde 27/07/2023 tarihli yangın nedeni ile 86.926,00 TL ödeme yapıp dava dışı sigortalı ...' dan her türlü maddi ve manevi zararlarının tazmin edildiğinden bahis ile ibraname alındığını ve davacının bu davayı açmakta haklı olmadığını beyan etmişler ise de, dava dilekçesine ekli 220443842 poliçe nolu 12/01/2023 başlangıç 21/08/2023 bitiş tarihli Devlet Destekli Katılım Bitkisel Ürün Sigortası Poliçesi'nin incelenmesinde dolu ,fırtına ,yangın ... Gibi belirtilen hallerde ,buğday ürününde meydana gelecek zararlarının belirtilen sigorta bedeli kadar teminat altına alındığı,ancak poliçenin 1. Sayfasında 1 Sayılı ... Tarım Kredi Kooperatifinin dain-i mürtehin olarak bulunduğu, " TMK Madde 879 - Muaccel olan sigorta tazminatı, malike ancak bütün rehinli alacaklıların rızasıyla ödenebilir. Sigorta tazminatı taşınmazın eski hâle getirilmesi için harcanacaksa, malik tarafından yeterli bir güvence gösterilmesi koşuluyla kendisine ödenir.","TTK madde 1456- (1) Sınırlı ayni hak ile takyit edilmiş bir mal üzerindeki, malike ait menfaat sigortalandığı takdirde, kanunda aksi öngörülmemişse, sınırlı ayni hak sahibinin hakkı sigorta tazminatı üzerinde de devam eder.(2) Sigortacıya, mal üzerinde sınırlı ayni hak bulunduğu bildirildiği takdirde, ayni hak sahiplerinin izni bulunmadıkça, sigortacı sigorta tazminatını sigortalıya ödeyemez. Ayni hakkın sicille alenileştiği veya sigortacının bunu bildiği durumlarda bildirime gerek yoktur. Sigortalı menfaate konu malın tamiri veya eski hâline getirilmesi amacıyla ve teminat gösterilmesi şartıyla, tazminat sigortalıya ödenebilir." Kanun maddelerinin bu hükümlerine göre ,sigortacı ,sigortalının gerçek zararını ,sigorta bedelini aşmamak şartı ile sigorta poliçesinde ayni hakkını derch ettirmiş bulunan daini mürtehine öncelikle ödemekle yükümlüdür .Ziraat Banka'sı Levent Şubesi'nin mahkememize gönderdiği 28/05/2023 tarihli yazı cevabında davacı sigorta şirketince ,dava dışı sigortalının olay nedeni ile zarar bedeline ilişkin 47.822,00TL'lik ödemenin ,daini mürtehin şerhi ve yasa nedeni ile 06/11/2023 tarihinde 1 Sayılı ... Tarım Kredi Kooperatifinin hesabına gönderdiği sabit olmakla ,buna göre davacı sigorta şirketinin yangın olayının meydana gelmesinde tam kusurlu bulunan davalıya rücu şartlarının TTK 1472.maddesi gereğince oluştuğu, her ne kadar davalı yan dava dışı sigortalıya ödeme yaptığı ve ondan ibraname aldığını iddia ederek davanın reddine karar verilmesi istemiş ise de ,ödemeden önce daini mürtehin'in dava dışı sigortalıya ödeme yapılmasına rıza gösterdiklerine dair herhangi bir belge sunulmadığı gibi böyle bir iddiada da bulunulmadığı, yapılacak 2. ödemeden dolayı davalı yanın sebepsiz zenginleşme hükümlerine dava dışı sigortalıya başvurma hakkının bulunması nedeniyle de dosyaya sunulan ibraname hükme esas alınmayarak , TTK 1472.maddesi gereğince yasal şartları oluşan davanın kabulüne ,47.822,00 TL'nin ödeme tarihi olan 06/11/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, , dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ İLE; 2-47.822,00 TL'nin 06/11/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 3-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 3.266,72 TL harçtan peşin alınan 816,69 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.450,03‬ TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına 4-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan 119,50 TL posta masrafı, 427,60 TL başvurma harcı, 816,69 TL nispi harcı ve 11.000,00 TL bilirkişi masrafı toplamı olan 12.363,79‬ TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 7-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/09/2025