İlk Derece Mahkemesi 2024/592 E. 2025/372 K.

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/592 Esas - 2025/372 T.C. ... TÜRK MİLLETİ ADINA 6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/592 Esas KARAR NO : 2025/372

HAKİM : ... KATİP : ....

DAVACI : ... ..

VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 1- ... ... VEKİLLERİ : Av... Av. ... DAVALILAR : 2- ... ... ... ... ... ... ...

3- ... ... .....

İLİŞKİLİ KİŞİ : ... ... -....

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ : 28/08/2024 KARAR TARİHİ : 13/05/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 13/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesini özetle: Müvekkil şirketin faaliyet alanıyla ilgili aldığı ihalelere konu işlerin bazen taşeron şirketler aracılığıyla yaptırdığını, davalı şirketlerin müvekkil şirketin taşeronu olarak çalıştığını, davalı şirketlerde çalışan işçilerden ... ... işçilik alacakları için ... Büyükşehir Belediyesi Başkanlığına karşı Arabuluculuk yoluna başvurduğunu, arabuluculuk görüşmeleri neticelerinde tarafların anlaştığını, başvurucunun işçilik alacaklarının ... Büyükşehir Belediyesi tarafından ödendiğini, ayrıca Arabuluculuk ücret ve masrafları ödendiğini ve toplam 21.628,50 TL ödeme tutarı, müvekkil şirketin hakediş alacaklarından 25.08.2022 tarihinde kesildiğini, Büyükşehir Belediyesi tarafından müvekkil şirketin hak edişlerinden kesinti yapılarak tüm ödemenin müvekkil şirket tarafından ödenmek zorunda kalındığını, davalılarla imzalanan hizmet sözleşmesi ve eki şartnamelere göre davalıların sorumlu olduğunu, fazlaya ilişkin tüm hak ve tazminat istekleri saklı kalmak kaydı ile, kısmi dava olarak (her bir davalının 100,00 TL. Tutar ile sınırlı olmak üzere) şimdilik 500,00 TL.'nin ödeme tarihi olan 25/08/2022 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden rücuen tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle; İş Kanunu uyarınca devreden işverenin sorumluluğunun devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlı olduğunu, Dava dışı işçinin müvekkili şirketteki işten ayrılma tarihinin Ekim 2014 olduğunu, dava konusu edilen alacak kalemleri için müvekkili şirket yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, Dava dışı işçi tarafından açılan davanın, müvekkili şirkete ihbar edilmediğini, müvekkili şirketin savunma hakkının kısıtlandığı ve müvekkil şirketin dava konusunda herhangi bir beyanına başvurulmadığı dikkate alınarak müvekkili şirket yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava dışı işçi müvekkili şirketteki iş akdini kendi isteğiyle herhangi bir haklı nedeni bulunmaksızın sonlandırdığını ve kıdem tazmınatı şartlarından olan 1 yıl süreli çalışma şartını çalışma döneminde sağlamadığını, kıdem tazminatına hak kazanmadığını, davacının yapmış olduğu ödemeleri tarafından rücu etmesi dayanaktan yoksun ve yersiz olduğunu, mahkeme aksi kanaatte ise ilgili kıdem tazminatının hesaplanmasında Mahkemeye sunulan dava dışı işçiye ait ücret bordrosu gözetilerek sorumluluk hesabının müvekkili şirkette çalıştığı dönemdeki ücreti yönünden yapılması gerektiğini, davacı şirketin hak edişinden kesilme tarihinden itibaren söz konusu alacaklara avans faizi işletilmesi talebine itiraz ettiğini, müvekkili şirketin temerrüde düşürülmediğini, tip sözleşmelerde yer alan düzenlemeler, işçilik alacakları açısından sorumluluk doğurmadığını müvekkili şirket aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, taraflar arasındaki sözleşmeye göre müvekkili şirket adına ödenen işçilik alacakları vs. olması halinde davacı tarafından müvekkil şirketin teminatından kesinti yapılması gerektiğini, işbu davanın açılması sözleşmeye aykırı olduğunu ve kötü niyetli olduğunu, müvekkil şirketin davacı nezdinde bulunan nakit teminat alacakları olması nedeniyle dava konusu taleplere karşı takas mahsup defi'nde bulunduğunu, Müvekkil şirket aleyhine açılan davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir. Eldeki davada, davacı vekili tarafından 27/08/2024 tarihli dava dilekçesiyle; davalılar ... ..., ... ....Ltd. Şti. aleyhine birlikte husumet yöneltilerek dava açılmış ise de, yine davacı vekilinin 06/09/2024 tarihli dilekçesiyle; davalılardan ....AŞ ve ....AŞ yönünden açılan davadan feragat edilmesi üzerine, mahkememizin 17/12/2024 tarihli duruşmasının 1 numaralı ara kararı ile özetle Davacı tarafından davalılardan "... .... Ticaret Anonim Şirketi" aleyhine açılan davanın işbu dosyadan tefrikine, tefrik edilen dosyanın Mahkememizin ayrı bir esasına kaydedilerek ayrı bir esas üzerinden yargılamasına devam olunmasına, tefrike ilişkin masrafların işbu dosyanın gider avansından karşılanmasına, eldeki davada; davacı tarafından diğer davalılar (... ....Ltd. Şti, ... ... ....Ltd. Şti, ... ....Ltd. Şti.) aleyhine açılan davanın yargılamasına devam olunmasına dair karar verilmiştir. Dava hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir. Mahkememizce taraflar arasındaki sözleşmeler, dava dışı içinin işçilik alacaklarına ilişkin ödeme belgeleri ve dava dışı işçinin hizmet dökümü incelenerek dosya kapsamında hesap uzmanı bilirkişiden rapor alınmıştır. 04/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Davacı ... ... ... İşletmeleri Ltd. Şti. ile davalı şirketler arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığı, imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı; davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, 3-Mahkemenin dava dışı işçinin davalı şirkette geçen çalışma süresine göre kendi dönemleriyle sorumlu olduğu, kanaatine varması durumunda; “Dava dışı işçi ... ... ile ilgili olarak Arabuluculuk görüşmelerinde varılan anlaşma neticesinde dava dışı ... Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan ödemeye istinaden 25.08.2022 tarihinde davacının hak edişinden kesilen işçilik alacağı 21.628,50 TL'nin :Toplam 15.423.20 TL sini aşağıda belirtilen miktarlarda davalılara rücu edebileceği kanaatine varılmıştır. ... ... ... ... ... ... ... Nakliye Gıda Ticaret Limited Şirketi'nin 2.105,62 TL sorumlu olduğu, ... ... ... Nakliyat ... ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 6.288,97 TL sorumlu olduğu, ... ... ... ... ... Nakliye Akaryakıt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 7.028,62 TL sorumlu olduğu," hususları belirtilmiştir. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(Aynı yönde açıklamalar için Y. 6 HD. 2021/777E- 2021/551K., Y. 15 HD. 2021/1521E.-2021/2333K., Y. 15. HD 2021/616E.-2021/1083K., Y. 23 HD. 2019/2339E.- 2021/225K., İzmir BAM 2020/1020E.-2021/1082K., sayılı kararları incelenebilir.) Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olay ele alındığında; taraflar arasında düzenlenen hizmet alım tip sözleşmesinde işçi alacakları konusunda tarafların müteselsil sorumluluklarına dair bir düzenlemenin yer almadığı, yapılan ödemenin dava dışı işçilerin davalı yüklenici nezdinde çalıştıkları dönemden kaynaklandığı bu halde davalı yüklenicilerin sorumluluğunun bulunduğu ve davacı tarafından yapılan ödemenin davalıdan rücu edilebileceği anlaşılmıştır. Diğer yandan davalı ... .... Şirketi, davacı nezdinde nakit teminat alacağı bulunduğundan bahisle takas/mahsup defi ileri sürmüş ise de; teminat kesintisinin hangi sözleşme veya hangi tarihli hakedişler yönünden hangi tutarda yapıldığı hususları somutlaştırılmamakla birlikte taraflar arasındaki sözleşme hükümleri uyarınca işçilik alacaklarının ödenmemiş olmasının teminat iadesine engel teşkil ettiği anlaşıldığına göre, somut olayda ihtilafa konu işçilik alacaklarından kaynaklanan rücu istemi tarihi itibariyle davalıların takasa konu edebilecekleri muaccel ve kesinleşmiş bir teminat alacağının bulunmadığı, bu itibarla takas şartlarının oluşmadığı anlaşılmıştır. Yapılan açıklamalar kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davalıların sorumlu oldukları dönemle orantılı olarak hesaplanan tutar yönünden davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Davacı vekili tarafından ödeme tarihlerinden itibaren faiz talebinde bulunulmuş ise de, BK.'nın 117. maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit duruma düşer. Bu durumda alacaklı ancak temerrüt tarihinden itibaren faiz isteyebilir. İhtarnamenin bulunmaması halinde ise icra takibi varsa icra takip tarihinden, icra takibinin bulunmaması halinde ise dava tarihinden itibaren faiz istenebilir.(Aynı yönde bkz. ... BAM 4. HD. 2023/54E., 2023/2335 K., 21/09/2023T.) Davaya konu olayda davacı taraf dava açmadan önce davalıyı temerrüde düşürdüğünü yargılama sırasında iddia ve ispat etmediğinden mahkememizce dava tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle 1-Davanın KABULÜ ile; a.) 7.028,62 TL'nin, dava tarihi olan 28/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ... ... ... ... ... Nakliye Akaryakıt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, b.) 2.105,62 TL'nin, dava tarihi olan 28/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ... ... ... ... ... ... ... Nakliye Gıda Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, c.) 6.288,97 TL'nin, dava tarihi olan 28/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ... ... ... Nakliyat ... ... Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, 2-Alınması gereken toplam 1.053,56-TL karar ve ilam harcından aha önceden peşin ödenen toplam 697,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 355,96-TL harcın; 162,21 TL'sinin davalı ... ... ... ... ... Nakliye Akaryakıt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den, 48,59 TL'sinin davalı ... ... ... ... ... ... ... Nakliye Gıda Ticaret Limited Şirketi'den, 145,16 TL'sinin davalı ... ... ... Nakliyat ... ... Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 15.423,20 TL vekalet ücretinin ; 7.028,62 TL'sinin ... ... ... ... ... Nakliye Akaryakıt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden , 2.105,62 TL'sinin ... ... ... ... ... ... ... Nakliye Gıda Ticaret Limited Şirketinden, 6.288,97 TL'sinin ... ... ... Nakliyat ... ... Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yönünden kabul edilen alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 270,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.125,20 TL harcın, kabul oranlarına göre 512,75 TL'sinin davalı ... ... ... ... ... Nakliye Akaryakıt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den, 153,59 TL'sinin davalı ... ... ... ... ... ... ... Nakliye Gıda Ticaret Limited Şirketi'den, 458,86 TL'sinin davalı ... ... ... Nakliyat ... ... Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacının karşıladığı 2.086,50 TL tebligat gideri, 4.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.086,50 TL yargılama giderinin, kabul oranlarına göre 2.773,62 TL'sinin davalı ... ... ... ... ... ... Şirketi'den, 2.482,07 TL'sinin davalı ... ... ... Nakliyat ... ... Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den alınarak davacıya verilmesine, 6-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18A/13. Maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan ve suç üstü ödeneğinden karşılanan 3.280,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul oranlarına göre 1.494,70 TL'sinin davalı ... ... ... ... ... Nakliye Akaryakıt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den, 447,72 TL'sinin davalı ... ... ... ... ... ... ... Nakliye Gıda Ticaret Limited Şirketi'den, 1.337,58 TL'sinin davalı ... ... ... Nakliyat ... ... Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den alınarak hazineye gelir kaydına, 7-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine, Dair, davacı vekili ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda 6100 Sayılı HMK'nın 341/2. Maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/05/2025

Katip ...

Hakim ....

BU BELGE GÜVENLİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR