İlk Derece Mahkemesi 2024/567 E. 2025/667 K.

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/567 Esas - 2025/667

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/567 Esas KARAR NO : 2025/667

DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 10/08/2024 KARAR TARİHİ : 24/09/2025 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 09/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketler ile... Genel Müdürlüğü Satınalma Daire Başkanlığı arasında 2021/4672 16 ihale kayıt numaralı 01.01.2022-31.12.2023 tarih aralığını kapsayan hizmet alım sözleşmesinin imzalanmış olduğunu, sözleşmenin birden fazla ili kapsamakta olup, iş bu dosya ile ... İl sınırları içerisinde verilen hizmet alımına ilişkin destek tutarı taleplerinin bulunmakta olduğunu, uyuşmazlığın, taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında, davalı idare tarafından müvekkili şirket hakedişlerinden yapılan asgari ücret destek primi kesintilerinin iş bitiminde müvekkil şirkete iade edilip edilmeyeceği hususunda toplanmakta olduğunu, kanun koyucu tarafından işverenlerin rekabet gücünün arttırılması ve kayıtlı istihdamın teşviki, asgari ücretle çalışanların yoğunlukta olduğu küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesinin amaçlanarak 05.07.2022 tarihli 31887 Sayılı Resmi Gazete 'de yayımlanan 7417 Kanun'un 64.maddesi ile 5510 sayılı Kanuna geçici 88.maddenin eklenmiş olduğunu, Kanun maddesinin uygulanması için, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın yetkilendirilmiş olduğunu, bunun üzerine 07.09.2022 tarihinde ... Başkanlığı'nın 2022/19 sayılı genelgeyi yayımlamış olduğunu, Genelgenin yüklenicileri ilgilendiren kısımlarında yer alan düzenlemelerden görüleceği üzere, genelge ile destek tutarlarının hak edişlerden kesileceğinin, işsizlik sigorta fonuna aktarılacağının ve akabinde işverenin borcunun olmaması halinde İşsizlik Sigorta Fonundan destek tutarlarının iade alınacağı ve işverene ödeneceğinin açıkça düzenlenmiş olduğunu, aksi düşüncenin kanunun amacına aykırı düşeceğini, nitekim özü itibariyle aynı olaydan kaynaklanan alacak talebi ile açılan davalarda, yerel mahkemeler, istinaf mahkemeleri ve Yargıtay kararlarında, dava konusu asgari ücret destek tutarları kesintilerinin bir fiyat farkı olmaması, Devlet tarafından verilen bir ek katkı olması, ihale makamının sağladığı bir katkı olmaması nedeniyle, bu destek tutarı miktarlarının idarenin uhdesinde kalmasının kanunun amacına aykırı olacağı yönünde gerekçe oluşturarak yükleniciler lehine karar verildiğinin görülmekte olduğunu, müvekkili şirket hak edişlerine uygulanan kesintinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkil şirkete iadesi gerektiğini beyanla taraflar arasında imzalanan 2021/467216 ihale kayıt numaralı sözleşme kapsamında davalı idarece usul ve yasaya aykırı olarak müvekkil şirket hakkedişlerinden kesilen asgari ücret destek tutarlarının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000.00 TL.nin avans faizi ile birlikte davalı idareden alınarak, müvekkil şirkete verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının dava dilekçesindeki iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olup, huzurda açılmış iş bu davanın reddi gerektiğini, 26.03.2020 tarihli ve 31080 sayılı Mükerrer Resmi Gazete ile yayımlanan 7226 Sayılı Kanunun 29.maddesi ile 5510 Sayılı Kanuna eklenen geçici 80.madde düzenlemesi ile 4734 sayılı Kanun'un 2.maddesinde sayılan idarelerin yaptıkları ve fiyat farkı ödeneceği öngörülen ve ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının ön görüldüğü hizmet alımlarına ilişkin işçiliklerde, sigorta primlerinden mahsup edilerek işsizlik sigortası fonu tarafından karşılanan tutarların idarelerce işverenlerin hakedişlerinden kesileceğinin hükme bağlanmış olduğunu, söz konusu düzenlemeler uyarınca müvekkili idare tarafından davacıların hak edişinden kesinti yapılmış olup, yapılan kesintilerin yasal zorunluluktan kaynaklanmakta olduğunu, davacının hak edişinden yukarıda yapılan yasal düzenleme gereği kesilen 203.363,10 TL tutarın ... .... .... .... .... .... .... .... Müdürlüğü'nün 14.08.2023 tarih ve 00014399352 sayılı yazısına istinaden 25.09.2023 tarihinde İşsizlik Sigorta Fonu hesabına müvekkili Kurum tarafından aktarılmış olduğunu, işsizlik fonuna aktarılan tutarların davacılara ödenmesinin kamu zararına sebebiyet vereceğini, nitekim Asgari Ücret Destek Tutarlarının idarelerce işverenlerin hak edişinde kesilmemesi durumunda kamu zararının oluşacağına dair bir çok Sayıştay kararının mevcut olduğunu, ayrıca müvekkili Kurum bünyesindeki ... Bölge Müdürlüğünde gerçekleştirilen teftiş işlemleri neticesinde düzenlenen 09.11.2021 tarih ve 10/2021-27 sayılı teftiş raporunda, başka bir yüklenici iş ortaklığı ile ilgili olarak 2018 Mayıs dönemi ile 2019 aralık dönemine ait söz konusu kesintinin müvekkili Kurumca yapılmaması sebebiyle gerekli düzeltme işleminin yapılması ve 14.651,53 TL asgari ücret destek tutarının ilgili firmalardan tahsil edilmesinin istenmiş olduğunu, ilgili firmanın ödeme yapmaması üzerine taraflarından dava açılması zaruretinin hasıl olmuş olduğunu, ... 32. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/322 E. Sayılı dosyasında görülen davada davalarının kabulüne karar verilmiş olduğunu beyanla haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Dosya bilirkişiye tevdi olunmuş bilirkişi raporunda: Dava konusu ihtilafa ilişkin, Sayıştay Raporlarında bildirilmiş görüşler ile aksi yöndeki az sayıda Bölge Adliye Mahkemesi, Hukuk Dairesi kararlarının takdiri Mahkemeye ait olmak üzere; gerek Sosyal Güvenlik Kurumunca konuya ilişkin yayınlanan Genelgeler, gerekse Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü'nün konuya ilişkin açıklayıcı yazıları, normlar hiyerarşisinde daha altta olup, Kanunun amacına aykırılık teşkil ettiği gibi, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçici 68. (71.,75., 80., 85. ve 88.) madde düzenlemeleri ile, özel sektör işverenlerine, " sigorta primlerinin ödenmesi kapsamında “Asgari ücret desteği” sağlanması amacıyla sigorta primlerinin bir kısmının Hazinece karşılanacağı hükmünün getirildiği, bu indirimin işsizliğin azaltılması ve yatırımların istihdam odaklı arttırılması amaçlı teşvik olması nedeniyle “fiyat farkı” olarak nitelendirilemeyeceği, gerek prim ödeme yükümlüsünün işveren olması, gerekse geçici maddeler ile düzenlenmiş indirimin işveren hissesine uygulanması karşısında bu indirimin işverenin prim ödeme yükümlülüğünü hafifletmek için uygulandığı, işverene Hazinece sağlanan ek bir katkı olduğu, teşvik tutarlarının kesinti konusu yapılabileceğinin yahut Kanun madde hükmü gereği kesinti konusu yapılan tutarların ilgili ... Genelgeleri kapsamında Hazineye aktarılmasının kabul edilmesinin, Hazinece sağlanan teşvikin geri alınması sonucunu doğuracağı ve Kanunun amacına aykırı olacağı, dolayısıyla davacı yüklenicilere sağlanan iş bu asgari ücret destek tutarlarının, teşvik priminden yararlanmaya hak kazanmış davacı yüklenicilerin hak edişlerinden kesinti konusu yapılamayacağı, bu nedenle davacı yüklenicilerin iş bu haksız kesinti miktarlarını davalı Kurumdan iadesi talebinin yerinde olduğunun değerlendirilmiş olduğu bu doğrultuda, yukarıda yapılan hesaplamalar uyarınca, davacı yüklenicinin 01.01.2022-31.12.2023 hizmet döneminde yararlanmış olduğu toplam teşvik tutarının 484.339,15 TL olduğu, davalı idarece davacı yüklenicilerin hakedişlerinden kesinti konusu yapılmış toplam teşvik tutarı ise, yararlandığı teşvik tutarının da üzerinde olmak üzere, 490.460,05 TL olarak tespit edilmiş olup, kesinti konusu yapılmış iş bu tutarın davacı yüklenicilere iadesi gerekeceği kanaati bildirilmiştir. Dava, taraflar arasından imzalanan hizmet sözleşmesi kapsamında davacı şirketlerin hakedişlerinden 5510 Sayılı Yasa'nın geçici 68. maddesi uyarınca yapılan asgari ücret destek tutarı kesintilerinin tahsili istemine ilişkindir. Uyuşmazlık taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalı İdarenin, davacı hakedişlerinden yaptığı bu kesintinin mevzuat ve ... Genelgesine uygun olup olmadığına ilişkindir. Her ne kadar davalı tarafça görev itirazında bulunulmuş ise de; Dava konusu olayda, davacılar ve davalı Devlet Malzeme Ofisi tacirdir. Dava konusu uyuşmazlık ise ticari işletme ile ilgili olduğundan mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır. 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanuna eklenen Geçici 68. maddesinin 1.fıkrası " Bu kanunun 4.maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında haklarında uzun vadeli sigorta kolları hükümleri uygulanan sigortalıları çalıştıran iş verenlerce; a) 2015 yılının aynı ayma ilişkin Kuruma verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde prime esas günlük kazancı 85 TL ve altında bildirilen sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısını geçmemek üzere, 2016 yılında cari aya ilişkin verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının, b) 2016 yılı içinde ilk defa bu Kanun kapsamına alınan işyerlerinden bildirlen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının, 2016 yılı Ocak ila Aralık ayları/ dönemleri için günlük 3,33 TL ile çarpımı sonucu bulunacak tutar, bu işverenlerin Kuruma ödeyecekleri sigorta primlerinden mahsup edilir ve bu tutar Hazince karşılanır." sekizinci fıkrasında ise " 4734 sayılı Kanunun 2.maddesinin birinci fıkrasının (a), (b),(c) ve (d) bentlerinde sayılan idareler tarafından ilgili mevzuatı uyarınca yapılan ve sözleşmesinde fiyat farkı ödeneceği öngörülen hizmet alımlarında, ihale dökümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için birinci fıkra uyarınca Hazine tarafından karşılanacak tutarlar bu idarelerce işverenlerin hak edişlerinden kesilir " şeklindedir. Hazine tarafından 5510 SK.nun geçici 68.maddesine göre, işverene sağlanan Asgari Ücret Desteği, fiyat farkı olmadığı gibi yüklenicinin İdareden alacağı sözleşme bedeline ek bir talep de değildir. Sadece sigorta ödemelerinde, devletin sağladığı bir ek katkıdır. Sigorta primlerini ödemeyi üstelenen yüklenici, kendi sorumluğunu yerine getirirken ve bu arada devletin sağladığı bu katkıdan yararlanırken, bu katkının İdare tarafından kesilmesi yasal değildir. 5510 sayılı yasanın geçici 68. maddesi uyarınca davacılara verilen asgari ücret desteğinin Devlet tarafından sağlanan ek bir katkı olması, yüklenicinin kendi sorumluluğunu yerine getirirken ve bu arada Devletin sağladığı bu katkıdan yararlanırken, bu hakkın idareye geçirilmesinin hukuka aykırıdır. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2022/2536 Esas 2022/2842 Karar, 2022/2538 Esas 2022/2840 Karar, 2021/1680 Esas 2021/2072 Karar) Bu kapsamda somut olay incelendiğinde; davalı idare nezdinde yürütülecek hizmet işi için 2016/425113 ihale kayıt numarası ile üstlenilen ihalede, davalı idare tarafından davacının 2017 yılındaki aylarda hakediş kesintilerinin yapıldığı, söz konusu kesintilerin "asgari ücret destek kesintisi olduğunun" cevap dilekçesi ekinde yer alana dekont suretleri ve davalı idarenin iç yazışmaları itibariyle sabit olduğu, 6661 sayılı yasa ile ek 5510 SK.nun geçici 68.maddesi kapsamında davacı şirkete verilen desteğin davacı şirkete ek katkı olması nedeniyle söz konusu ek katkının davalı tarafından "6661 sayılı hazine yardımı kesintisi" olarak kesilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, 1-Davanın KABULÜ İLE; 490.460,05 TL'nin 5.000,00 TL'sine 10/08/2024 dava tarihinden, 485.460,05TL'sine 27/06/2025 ıslah itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 33.503,32 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 33.075,72 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 maddesi uyarınca takdir olunan 77.569,01 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvurma harcı, 1.287,00 TL posta masrafı, 4.000,00 TL bilirkişi ücreti toplamı olan 5.714,60 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.800,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 7-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/09/2025