İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2023/427 E. 2025/724 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2023/427
- Karar No
- 2025/724
- Karar Tarihi
T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/427 Esas - 2025/724 Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO : 2023/427 Esas KARAR NO : 2025/724
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 16/06/2023 KARAR TARİHİ : 05/11/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 25/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, İDDİA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin davalı kurum tarafından açılan hizmet alım ihalesini kazandığını ve sözleşmenin imzalandığını ve personel istihdam edildiğini, davacı şirketin yükümlülüklerini eksiksiz şekilde yerine getirerek işi bitirdiğini, gerekçede işverenlerin rekabet gücünün artırılması, kayıtlı istihdamın teşviki, küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesi amaçlanarak 5510 sayılı Kanun'a geçici maddenin eklendiğini, 2021 yılı için 5510 sayılı Kanun'a geçici 85. Maddenin, 2022 yılı için 5510 sayılı Kanun'a geçici 88. maddenin eklendiğini, Maddelere göre davacı şirketin tüm şartları yerine getirdiğini, aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresinde verdiğini, çalıştırdığı kişilerin sigorta primine esas kazançlarını tam olarak bildirdiğini, .... borcu olmaması nedeniyle teşvikten faydalandığını ancak davalı tarafından tahakkuk ettirilen tesviklerin davacı sirketin hak edislerinden kesildiğini, kesintilerin haksız olduğunu, avans faiziyle iadesinin gerektiğini, kamu ihalesini alan şirketlerin teşvikten faydalanamayacağına ilişkin kanunda bir kaydın yer almadığını, bu yönde emsal kararlar olduğunu belirtmiş, Fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere davacı şirketin .... ihale kayıt numaralı ihalelerin hak edişlerinden kesilen 2021-2022 yıllarına ilişkin asgari ücret destek tutarlarının şimdilik 10.000,00 TL'sinin her bir kesintinin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle davalı taraftan tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili harcını 28/10/2025 tarihinde yatırdığı ıslah dilekçesi ile dava değerini 71.195,94 TL artırmıştır. SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;5510 sayılı Kanun'un geçici 85. Maddesinin 1. Fıkrasına göre asgari ücret desteğinin doğrudan işverenlere verilmediğini, işverenlerin .... ödeyecekleri primden mahsup edileceğini ve bu tutarın işsizlik sigortası fonundan karşılanacağını, Anılan maddenin 9. Fıkrasında şu düzenlemenin yer aldığını: “4734 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde sayılan idareler tarafından ilgili mevzuatı uyarınca yapılan ve sözleşmesinde fiyat farkı ödeneceği öngörülen hizmet alımlarında, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için birinci fikra uyarınca İşsizlik Sigortası Fonu tarafından karşılanacak tutarlar bu idarelerce işverenlerin hak edişinden kesilir.” 2022 yılı asgari ücret destek tutarına ilişkin düzenlemenin 5510 sayılı Kanun geçici madde 88'de yer aldığını, bu tutarların işverenlerin hakedişinden kesileceğine ilişkin hükmün aynen korunduğunu, hakedişten yapılan kesintilerin Kanun'un emredici hükmünden kaynaklı yapıldığını, 5510 sayılı Kanun geçici madde 85 ve 88'in 9. Fıkralarına göre asgari ücret destek tutarlarının idarece hakedişten kesileceğini ve bunun şartlarının şöyle sıralandığını, 4734 sayılı Kanun madde 1/a, b, c, d'de sayılan kurumlarca ihale yapılması gerektiğini, Sözleşmelerde fiyat farkı ödeneceğine ilişkin hükmün yer alması gerektiğini, İhale dokümanında personel sayısının belirli olması gerektiğini, Sözleşmede haftalık çalışma saatinin tamamının idarece kullanılacağının öngörüldüğünü, Teşekkülün 4734 sayılı Kanun madde 2/1-b'deki idarelerden birisi olup sermayesinin tamamının devlete ait bir iktisadi devlet teşekkülü olduğunu, Teşekkül ile davacı şirket arasında .... ihale kayıt numaralı ihaleler yapıldığını ve sözleşmelerin imzalandığını, sözleşmelerde madde 14'te fiyat farkı ödeneceğine ilişkin hüküm yer aldığını,.... ihale kayıt numaralı ihalelerin üçünün de ihale dokümanlarında çalıştırılacak personel sayısının ve ne iş yapacaklarının belli olduğunu, .... ihale kayıt numaralı ihalelerin üçünde de çalıştırılacak işçilerin haftalık çalışma saatlerinin tamamının idarede kullanılacağının öngörüldüğünü, Teşekkül tarafından asgari destek tutarlarının hakedişten kesildiğini, davacı şirketin bahsettiği kararların dava ile uyumsuz olduğunu, hakedişten kesinti yapılmasının yasanın açık hükmü olduğunu belirtmiş, davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. YARGILAMA : Dava ; 5510 SK.nun Geçici 68.maddesi uyarınca sağlanan ve davacı şirketin hak edişlerinden kesilen 2021-2022 yıllarına ilişkin Asgari Ücret Desteği tutarının faizi ile birlikte tahsili istemine ilişkindir. Taraflarca ibraz olunan deliller toplanmış, davaya konu dönem kesintilerini içerir davalı idare kayıtları getirtilerek Bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi heyetinin asıl ve ek raporlarında; Davalı İdarenin 5510 sayılı Kanunun Geçici 85. Ve Geçici 88. Maddelerine göre kesinti yapmaya yetkili kurum olduğu, Bununla birlikte ... tarafından konulan 16.08.2021 ve 07.09.2022 tarihli Asgari Ücret Destek konulu Genelgelerin 6. Maddelerine göre, İdarenin kesinti yapmadan önce Yüklenicinin borç durumunu sorgulaması gerektiğinin belirtildiğini, dosya kapsamında yer alan ... tarafından Sayın Mahkemeye hitaben yazılan 09.01.2024 tarihli yazı ve ekindeki belgelere göre davacının dava konusu dönemlerde herhangi bir ... borcunun bulunmadığını, aynı tarihli yazı ekinde gönderdiği belgelerden, davacıya devlet tarafından asgari ücret Desteğinin her iki yıl için toplam (44.272,86 + 108.451,03)= 152.723,89 TL olduğunu bildirmişlerdir. Dosya kapsamına, sunulan ve toplanan delillere uygun bilirkişi heyeti raporundaki tespitler yeterli görülmüş, hukuki nitelendirme mahkememizce yapılmıştır. GEREKÇE : Davacı şirket, davalı kurum tarafından açılan hizmet alım ihalesini kazandığını ve sözleşmenin imzalandığını, yükümlülüklerini eksiksiz şekilde yerine getirerek işi bitirdiğini, 5510 sayılı Kanun'un geçici 85 ve geçici 88. Maddeleri gereği davacı şirketin tüm şartları yerine getirdiğini ve teşvikten faydalandığını ancak davalı tarafından tahakkuk ettirilen teşviklerin davacı şirketin hak edişlerinden kesildiğini, kesintilerin haksız olduğunu, avans faiziyle iadesinin gerektiğini belirtmiştir. Davalı kurum ise, 5510 sayılı Kanun'un geçici 85. Maddesinin 1. Fıkrasına göre asgari ücret desteğinin doğrudan işverenlere verilmediğini, işverenlerin ...'ya ödeyecekleri primden mahsup edileceğini ve bu tutarın işsizlik sigortası fonundan karşılanacağını, maddenin 9. Fıkrasında hak edişten kesinti yapılması hususunun düzenlendiğini, geçici 88. Maddede de benzer düzenlemenin yer aldığını, olayda hak edişten kesinti yapılması için Kanun'da şartların mevcut olduğunu, buna göre teşekkülün 4734 sayılı Kanun madde 2/1-b'deki idarelerden birisi olup sermayesinin tamamının devlete ait olduğu, taraflar arasındaki sözleşmelerde madde 14'te fiyat farkı ödeneceğine ilişkin hüküm yer aldığını, ihale dokümanlarında çalıştırılacak personel sayısının ve ne iş yapacaklarının belli olduğunu, çalıştırılacak işçilerin haftalık çalışma saatlerinin tamamının idarede kullanılacağının öngörüldüğünü belirtmiştir. 27.10.2021 tarihli .... İhtiyacı Santral Teknik Temizlik İşlerinin Yaptırılması Hizmeti Alımına Ait Sözleşme'nin 5. Maddesinde söz konusu işin 130 kişi ile 3 yıl süreyle yapılacağının, 26.08.2021 tarihli .... İhtiyacı Malzemesiz Yemek Hazırlanması ve Dağıtımı ile Genel Temizlik Hizmeti Alımına Ait Sözleşme'nin 5. Maddesinde söz konusu işin 47 kişi ile 3 yıl süreyle yapılacağının, 19.08.2021 tarihli .... Sorumluluğundaki Tesislere Ait Hizmet Binaları ve Açık Alanların Elektrik, Mekanik, Bakım, Onarım, Temizlik ve Destek Hizmetlerinin Karşılanması Hizmet Alımına Ait Sözleşmenin 5.1. maddesinde, söz konusu işin 2 yıl süre ile 246 nitelikli personel ile karşılanacağının kararlaştırıldığı görülmüştür. Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalının, davacı hakedişlerinden yaptığı bu kesintinin mevzuat ve ... Genelgesine uygun olup - olmadığına ilişkindir. Bu kapsamda, taraflar arasında imzalanan sözleşmelerin tamamında işin kaç personel ile yapılacağının düzenlendiği anlaşılmıştır. Yine söz konusu sözleşmelere bakıldığında, işin idare nezdinde ve sözleşmede belirtilen süre boyunca yapılacağının kayıt altına alındığı görülmektedir. Bununla birlikte, Asgari Ücret Desteği, sigorta ödemelerinde devletin yüklenicilere sağladığı bir ek katkıdır. Dolayısıyla sigorta primi ödeme yükümlülüğünü yerine getiren yükleniciye devletin sağladığı söz konusu katkının, yüklenicinin herhangi bir prim borcu olmaması durumunda idare tarafından kesilmesi uygun değildir. Zira; ... tarafından yürürlüğe konulan 16.08.2021 tarihli “Asgari Ücret Desteği” konulu Genelgenin 6. Maddesinde “Bilindiği üzere, 5510 sayılı Kanunun geçici 85 inci maddesinde “4734 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde sayılan idareler tarafından ilgili mevzuatı uyarınca yapılan ve sözleşmesinde fiyat farkı ödeneceği öngörülen hizmet alımlarında, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için birinci fıkra uyarınca İşsizlik Sigortası Fonu tarafından karşılanacak tutarlar bu idarelerce işverenlerin hak edişinden kesilir.” hükmü yer almaktadır. Bu bakımdan, geçici 85 inci madde kapsamında destekten yararlanan işverenlerin yararlandıkları destek tutarlarının ihale makamlarınca hakedişlerinden kesilebilmesi için, söz konusu destek kapsamında yararlanılan tutar görüntülenerek kesinti yapılacaktır.” Hükmü yer almakta, İdarelerce e-borç sorgulama” ekranından Yine ... tarafından yürürlüğe konulan 07.09.2022 tarihli “Asgari Ücret Desteği” konulu Genelgenin 6. Maddesinde ise, “Bilindiği üzere, 5510 sayılı Kanunun geçici 88 inci maddesinde “4734 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde sayılan idareler tarafından ilgili mevzuatı uyarınca yapılan ve sözleşmesinde fiyat farkı “ödeneceği öngörülen hizmet alımlarında, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık işçilikler için birinci fikra uyarınca .... tarafından karşılanacak tutarlar bu idarelerce işverenlerin hak edişinden kesilir.” hükmü yer almaktadır. Bu bakımdan, geçici 88 inci madde kapsamında destekten yararlanan işverenlerin yararlandıkları destek tutarlarının ihale makamlarınca hakedişlerinden kesilebilmesi için, söz konusu destek kapsamında yararlanılan tutar “İdarelerce e-borç sorgulama” ekranından görüntülenerek kesinti yapılacaktır." Hükmü yer almaktadır. Görüleceği üzere, ilgili Genelgelerde İdareler tarafından kesinti yapılabilmesi için öncelikle yüklenicinin borcunun bulunup bulunmadığının sorgulanmasının gerektiği belirtilmiştir. Bu doğrultuda dosya kapsamında yer alan .... .... tarafından Sayın Mahkemeye hitaben yazılan 09.01.2024 tarihli yazı ve ekindeki belgelere göre davacının dava konusu dönemlerde herhangi bir .... borcunun bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, İdare tarafından yapılan davacının hak edişlerinden yapılan kesintilerin iade edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir. .... YD İtiraz No sayılı kararı ile, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42. Maddesinin (a) bendine göre usulünce bulunmadığı ve bu hükmü iptal ettiği, Hazine tarafından 5510 SK.nun geçici 68.maddesine göre, işverene sağlanan Asgari Ücret Desteği, fiyat farkı olmadığı gibi yüklenicinin İdareden alacağı sözleşme bedeline ek bir talep de değildir. Sadece sigorta ödemelerinde, devletin sağladığı bir ek katkıdır. Sigorta primlerini ödemeyi üstelenen yüklenici, kendi sorumluğunu yerine getirirken ve bu arada devletin sağladığı bu katkıdan yararlanırken, bu katkının İdare tarafından kesilmesi yasal değildir. Dosya kapsamından davacı yüklenicinin hak ettiği dava konusu 2017 yılına ait Asgari Ücret tutarlarının 1.287.384,66 TL olduğu ve bu tutarların davalı tarafından davacı şirketlerin hak edişlerinden kesildiği, yapılan kesintinin haksız olduğu anlaşılmıştır. Davacının davaya konu dönem için talepleri haklı olduğundan açılan davanın kabulüne karar verilmiştir. TBK.nun 117.maddesine göre; muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarı ile temerrüde düşer. Dosya kapsamından, davaya konu alacak için davalının ihtar ile temerrüde düşürüldüğü kanıtlanamadığından davacılar alacağına dava ve ıslah tarihinden itibaren avans faiz işletilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın kabulü ile, 10.000,00 TL'nin 16/06/2023 dava tarihinden, 71.195,94 TL'nin 28/10/2025 ıslah tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 2-Bu karar nedeniyle alınması gerekli 5.546,49 TL harçtan peşin alınan 179,90 TL ile 1.215,85 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 4.150,74 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davacı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL peşin, 179,90 TL başvurma harcı, 1.215,85 TL ıslah harcı ile 9.587,50 TL posta-bilirkişi ücreti toplamı 11.163,15 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 3.120,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekili Av. .... Davalı Vekili Av. .... ın yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05/11/2025
Katip .... ¸e-imzalıdır.
Hakim .... ¸e-imzalıdır.
Not : Bu evrak 5070 sayılı Elektronik imza yasası kapsamında imzalanmıştır.