İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2024/476 E. 2025/359 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2024/476
- Karar No
- 2025/359
- Karar Tarihi
T.C. ...3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/476 Esas - 2025/359 TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/476 KARAR NO : 2025/359
DAVA : Marka ile ilgili Kurum kararının iptali, marka hükümsüzlüğü. DAVA TARİHİ : 25/11/2021 KARAR TARİHİ : 09/10/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 09/11/2025
TALEP: Davacı vekili 25/11/2021 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkilinin... .... .... " ibareli tanınmış markaların sahibi olduğunu, davalı Şirketin, "... ..." ibareli başvurusuna anılan markalarına dayalı olarak yaptıkları itirazlarının dava konusu YİDK kararı ile nihai olarak reddedildiğini, oysa tarafların markaları arasında ciddi düzeyde görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunduğunu, markalar arasında emtia benzerliği koşulunun da gerçekleştiğini bu haliyle markaların ortalama tüketiciler tarafından ilişkilendirilmesi ve karıştırılmasının kaçınılmaz olduğunu, müvekkilinin markaları tanınmış olduğundan somut olayda SMK'nın 6/5. maddesindeki koşulların da gerçekleştiğini, dava konusu başvurunun kötü niyetli olduğunu ileri sürerek, YİDK'ın... sayılı kararının iptaline ve dava konusu başvurunun tescili halinde hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde özetle: YİDK tarafından verilen kararın usule ve yasaya uygun olduğunu, taraf markaları arasında benzerlik unsuru bulunmadığını, ilgili tüketiciler tarafından karıştırılmayacağını savunarak davanın reddini istemiştir. Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının 'elvan ... şekil' ve 'truffes' markası ile davalının 'blisstruffle' markaları arasında çok ciddi farklılıklar olup markaların ortalama tüketicilerce ilişkilendirilmesi ve karıştırılmasının mümkün olmadığını, zira; davacının 'elvan ... şekil' markası renk olarak koyu mor benzeri bir renkte olup davalı markasının kırmızı renkte olduğunu, davacının markasından farklı olarak davalı markasında çikolata ve şekerleme görsellerinin dikkat çektiğini, davacı dava dilekçesi ekinde e-ticaret sitelerinde satışa sundukları ürün görsellerini sunmuşsa da davacının bu ürünler üzerinde kullandığı marka şeklini tescil ettirmediğini, davacının markası ile davalı markası kıyaslandığında tek benzerliğin '...'' kelimesinin her iki tarafın markasında da bulunması olduğunu, ancak bu kelimenin ayırt edicilik unsuru barındırmadığını, ilgili piyasada tanımlayıcı biçimde serbest kullanımda olması sebebiyle davacının benzerlik ve ayırt edicilik bulunmadığı gerekçesiyle yaptığı itirazlar ve açtığı iş bu davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, davalıya ait markada ''...'' kelimesinin asli ayırt edici unsur olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
DAVANIN TESPİTİ: Davanın, davalı başvurusu olan ... sayılı marka başvurusu ile ilgili olarak TPMK tarafından alınan... sayılı kararın iptali ve hükümsüzlük isteminden ibaret olduğu anlaşılmıştır.
ÖNCEKİ DEĞERLENDİRME: Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda 26/05/2022 tarihli ve 2021/347 E., 2022/163 K. sayılı kararla; taraf markaları kapsamında yer alan malların "pekmez" emtiası dışında aynı/aynı tür veya benzer olduğu, davacının itirazına mesnet 2004/09656 sayılı markası ile dava konusu başvurunun işaretler bakımında da benzer bulunduğu, uyuşmazlık konusu "..." ibaresinin özellikle çikolata, tatlı, pasta ve şekerleme ürünlerinin adı haline geldiği ve bu ve benzer ürünler yönünden tanımlayıcı nitelikte olduğu, buna göre dava konusu marka kapsamında yer alan “Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Bal, Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül,Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar” malları yönünden "..." ibaresinin ayırt ediciliğinin düşük olduğu, bu mallar yönünden markalar arasında iltibas bulunmadığı, ancak uyuşmazlık konusu marka kapsamında yer alan "Arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Çaylar, buzlu çaylar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç." ürünleri yönünden tanımlayıcı ya da ürünün niteliğini belirten zayıf bir marka olmadığı, sayılan mallar yönünden iltibas koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile YİDK'in... sayılı kararının 30. sınıf “Arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Çaylar, buzlu çaylar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç.” emtialar yönünden kısmen iptaline, dava konusu markanın sayılan mallar yönünden kısmen hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Bu kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, ...Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nce 01/11/2024 tarih ve 2022/1567 Esas, 2024/1735 K. "Somut uyuşmazlıkta da ilk derece mahkemesince, hükmün gerekçe kısmında uyuşmazlık konusu "..." ibaresinin dava konusu marka kapsamında yer alan "Çaylar, buzlu" çaylar malları yönünde ayırt ediciliğinin düşük bulunduğu, bu nedenle bahsi geçen mallar yönünden tarafların markaları arasında iltibas koşullarının oluşmadığı belirtildikten sonra devamında bu sefer uyuşmazlık konusu "..." ibaresinin dava konusu marka kapsamında yer alan "Çaylar, buzlu" çaylar malları yönünden tanımlayıcı ya da ürünün niteliğini belirten zayıf bir marka olmadığı, bu nedenle sayılan mallar yönünden tarafların markaları arasında iltibas koşullarının oluştuğu gerekçesine yer verilerek, hem gerekçe içinde hem de gerekçe ile hüküm arasında çelişkiye yol açılmıştır. Bu husus, az yukarıda açıklanan gerekçeli kararın kendi içinde çelişkili olmamasına ve kararın gerekçesi ile hükmün birbirine uyumlu bulunmasına ilişkin ilke ve yasa hükümlerine aykırıdır. O halde, gerekçeli kararda yaratılan çelişki giderilecek şekilde yeniden bir karar verilmesi zorunlu olduğundan, usul ve yasaya aykırı olan hükmün kaldırılması gereklidir. Her ne kadar bölge adliye mahkemeleri, hukuki denetimin yanında aynı zamanda maddi vakıa incelemesi de yaparak, tahkikat sonucuna göre yeniden esas hakkında hüküm kurabilir ya da yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde, veyahut kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında karar verebilirse de somut olayda, mahkeme kararının gerekçesi kendi içinde çelişkili olduğu gibi gerekçe ile hüküm de çelişkili bulunduğundan, ortada hukuki ve maddi vakıa denetimine elverişli bir hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle Dairemizce kararın gerekçesinde ve gerekçe ile hüküm arasında yaratılan çelişki giderilecek şekilde davanın yeniden görülüp yeni bir karar verilmesi için ilk derece mahkemesine ait kararın esası incelenmeden kaldırılmasına ve HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir." şeklinde gerekçelerle Mahkememiz kararı kaldırılarak dosya Mahkememize gönderilmiştir.
YENİ DEĞERLENDİRME Mahkememizin 26/05/2022 tarihli 2021/347 Esas, 2022/163 Karar sayılı kararı istinaf edilmiş olup, Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesinin 12/11/2024 tarihli 2022/1567 E, 2024/1735 K sayılı ortadan kaldırma ilamı neticesiyle mahkememize gelmiş olmakla esas defterinin 2024/476 Esas numarasına kaydı yapılmıştır.
Mahkememiz 2021/347 Esas sayılı dosyasında (önceki esas) bilirkişi heyetinden alınan 20/04/2022 havale tarihli raporda özetle; "1) Dava konusu marka ile davacının itiraza mesnet markalarının aynı veya ayırt edilemeyecek derecede benzer işaretler olmadığı, 2) Dava konusu marka başvurusunda yer alan malların itiraz gerekçesi markaların kapsamında bulunan mallarla aynı/aynı tür veya benzerolduğu, 3) Taraf markalarında ortak unsur olarak yer alan... ibaresinin dava konusu marka kapsamında yer alan “Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Bal, Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül, Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri.Çaylar, buzlu çaylar.Şekerlemeler,çikolatalar,bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar” emtiaları yönünden tanımlayıcı nitelikte olduğu, bu emtialar yönünden markalar arasında iltibas ihtimalinin bulunmadığı, 4) Taraf markalarının“Arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar.Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar.Çaylar, buzlu çaylar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez” ürünleri açısındangenel izlenim yönünden benzer olduğu, ilgili tüketicinin marka sahipleri arasında idari veya ekonomik bir bağlantı kuracağı, markaları arasında iltibas ihtimalinin bulunduğu, söz konusu mallar yönünden tescil engelinin bulunduğu" ifade edilmiştir.
BAM ortadan kaldırma ilamında işaret edilen hususlar dikkate alınarak; Mahkememizce 16/01/2025 tarihli celsede; Mahkemece re'sen belirlenecek 3 kişilik bilirkişi heyeti (1 marka uzmanı, 2 gıda sektör bilirkişisi) aracılığıyla tarafların sav ve savunmaları ile 6769 sayılı SMK'nun ilgili maddeleri uyarınca taraflar yönünden sahip oldukları markaların ayrı ayrı dökümlenmesi mal hizmet listelerinin tablo halinde gösterilmesi ve YİDK kararının iptali ile hükümsüzlük konularında inceleme yapılması için Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 10/03/2025 havale tarihli raporda özetle; "1. Somut olayda; taraf markaları arasında çekişmeli olan “...” ibaresinin, 30. Sınıfın 05. ve 10. alt sıra emtiaları bakımından çeşit bildiren bir ibare olarak algılanabilir olmasına bağlı olarak markasal algı yaratmayacağı değerlendirildiğinden, SMK m. 6/1 koşullarının çekişmeli 30. Sınıfta "Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar" ve "Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler” emtiaları dışında kalan "Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez” malları açısından oluştuğu, 2. Somut olayda SMK m. 6/5 koşullarının oluşmadığı, 3. Salt hukuki niteliği itibariyle davacının m. 6/9’a dayalı kötüniyet iddiasının nihai takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu, 4. Buna göre dava konusu 21.09.2021 tarih ve... sayılı YİDK kararının iptali ve ... başvuru numaralı markanın hükümsüzlüğü talebinin takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu," ifade edilmiştir.
Taraf vekillerinin rapora itirazları üzerine Mahkememizce "Bilirkişi raporunun incelenmesinden raporun ikinci sayfasında başvuru sahibinin kullanım ispatı talepli itiraza karşı görüş sunduğunun bildirildiği, ancak bu itirazın raporda incelenip değerlendirilmediği anlaşılmakla; kullanım ispatı bakımından idari aşamada ileri sürülen talebin incelenmesi ve taraf vekillerinin rapora itirazlarını karşılar ek rapor alınmasına," şeklinde ara karar ile uzman bilirkişi heyetinden alınan 06/05/2025 havale tarihli ek raporda özetle; "1. YİDK aşamasında ileri sürülen kullanım ispatı talebine ilişkin sunulan delillerin markasal kullanımı ispata yeterli olmadığı, 2. Taraf vekillerinin itirazları kapsamında yapılan inceleme neticesinde kök rapordaki görüşlerimizi koruduğumuzu, 3. Buna göre dava konusu 21.09.2021 tarih ve... sayılı YİDK kararının iptali ve ... başvuru numaralı markanın hükümsüzlüğü talebinin takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu," ifade edilmiştir.
Bu kere ek rapor Mahkememizce incelenmiş ve 03/06/2025 tarihli duruşmada verilen ara kararlarla; "Dosya kapsamında BAM ortadan kaldırma kararı öncesi ve sonrasında alınan bilirkişi raporlarında ... ibaresinin tanımlayıcı olduğu yönünde görüş bildirilmekle tanımlayıcı nitelikte olduğu belirtilen mallar arasında 2 raporda farklılık oluştuğu anlaşılmakla; dosyanın ikinci bilirkişi heyetine yeniden tevdi ile ilk rapor ve ikinci rapor arasındaki tanımlayıcı olduğu belirtilen mal hizmetler bakımından çelişkiyi giderir ve tanımlayıcı olarak bildirilen mal hizmetlerin ayrıca ve açıkça yazıldığı ek rapor alınmasına" şeklinde karar kurulmuş ve uzman bilirkişi heyetinden alınan 16/07/2025 havale tarihli ikinci ek raporda özetle; "Kök rapordaki görüş ve değerlendirmelerimizi koruduğumuzu, bu çerçevede “...” ibaresinin “Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar.” ve “Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler” açısından tanımlayıcı olduğu, SMK m. 6/1 koşullarının çekişmeli 30. Sınıfta "Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar" ve "Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler” emtiaları dışında kalan "Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez” malları açısından oluştuğu görüş ve kanaatinde olduğumuzu saygıyla arz ederiz" ifade edilmiştir.
Davacı vekilinin, yeni heyetten rapor alınması talebi HMK 30 uncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak talebin kabulü halinde yargılama gereksiz uzayacağından, reddedilmiştir.
TARAF MARKALARI ARASINDA İLTİBAS TEHLİKESİNİN/ KARIŞTIRILMA İHTİMALİNİN OLUŞUP OLUŞMADIĞI HUSUSUNDA DEĞERLENDİRME 1.6769 SAYILI SMK 6/1 MADDESİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMELER A) Emtiaların Sınıfsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme Dava konusu "... ..." ibareli ve 2019/11781 başvuru numaralı davalı başvurusunun 30'uncu sınıflardaki kapsamı aşağıdaki gibidir: "30: Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez"
İtiraza ve hükümsüzlüğe dayanak olan 2004/09656, 2005/51327 sayılı davacı markalarının kapsamında ise 30. sınıftaki bir kısım mal ve hizmetlerin yer aldığı gözlenmektedir. Bu kapsamda dava konusu markaların tescilli olduğu 30. sınıf malların (pekmez dışında) tamamının aynı/aynı tür olduğu, ayrıca bir gıda ürünü olduğundan, ortalama tüketici kitlesi, kullanım amacı, fiyatı, alım sıklığı, üretim dağıtım ve satış kanalları ile yerleri, diğer gıda malları ile aynı/benzer olan “pekmez” malı bakımından da benzerlik bulunduğu tespit edilmiştir.
B.Marka İşaretlerinin Görsel/İşitsel ve Kavramsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme İşaretlerin benzer olup olmadığı kapsamında; önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli birer faktördür. Ayrıca değerlendirme yapılırken, işaretler parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirilmeli, ancak markayı oluşturan baskın ya da ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır. Davalı markası şekil, renk ve kelime ögelerini haiz ... ...+ŞEKİL unsurlarından oluşan bir karma markadır. Marka işaretinde ilk anda göze çarpan unsur; kırmızı fon üzerindeki “...” ibaresidir. Markadaki “...” ibaresi çok küçük ve geri planda bırakılmış, ayrıca tercih edilen renkler sebebiyle ilk anda seçilmemektedir. İşarette yer alan çikolata ve çikolata aromalarına ilişkin (hindistan cevizi, karamel, çilek, fındık vs.) görseller ise herkesin kullanımına amade kılınmış tali unsurlardır. Davacının "Truffes" kelime markası “Truffes” sözcüğünden ibarettir. Davacının kelime ve şekil unsurlarını içeren diğer markası ise “Elvan ... ŞEKİL” olup davacının çatı markası “Elvan” olduğundan bu marka ile özünde korunmak istenen ibarenin “...” olduğu değerlendirilmiştir. Markaları görsel olarak ele aldığımızda; davalı markasında kullanılan "... ..." sözcüğünün, davacının "truffes" şeklindeki markasında aynen yer aldığı, el yazısı kullanılması ve “f” harflerinin aynı şekilde tasarlanması sebebiyle görsel olarak işaretlerin birbirine çok yakınlaştığı, ayrıca işaretlerde kullanılan çerçevelerin de hemen hemen aynı olduğu anlaşılmakla markalar arasında görsel benzerlik bulunduğu değerlendirilmiştir. Ayrıca davacının “Truffes” markası ile ilk beş harfi aynı toplamda altı harfi ortak olan davalı markası bakımından da görsel benzerlik bulunduğu kanısına varılmıştır. Markaları işitsel olarak değerlendirdiğimizde; ister yazıldığı gibi “tırufle, tıruffes” ister orijinal dilinde “tırafıl, tırafs, tirüf” ya da “türüf” olarak telaffuz edilsin markalar kulakta bıraktığı tını bakımından benzerdir. Markaları kavramsal olarak değerlendirdiğimizde, İngilizce kökenli “...” sözcüğü ile Fransızca kökenli “Truffes” sözcüklerinin Türkçe karşılığı “yer mantarı”dır. Dolayısıyla markalar arasında kavramsal ayniyet söz konusudur. Taraf markalarında ortak ibare olan “..." ibaresinin tanımlayıcı bir ibare olduğuna yönelik davalı vekilinin savunmasının irdelenmesi gerekmiştir. Bu kapsamda bilirkişi heyetine ek görevlendirme yapılmıştır. Alınan raporda şu hususlar belirtilmiştir: Ülkemizde truf/trüf mantarı, trüf/trüf çikolatası olarak bilinen, İngilizcede “trafıl” olarak telaffuz edilen; 1. "Düzensiz, pürüzlü kabuklu bir patatese benzeyen, özellikle kalkerli topraklardaki geniş yapraklı ormanlık alanlarda yetişen, keskin kokulu bir yeraltı mantarı" 2. "Tipik olarak rom ile tatlandırılmış ve kakao ile kaplanmış, çikolata karışımından yapılmış yumuşak bir tatlı" anlamında olan bir kelime olduğu tespiti yapılmış olup, alınan raporda bundan sonra şu tespitler yapılmıştır: "Trüf mantarı, gıda olarak tüketilen yüksek değerli bir üründür. Bu ürünün aroması güçlü olduğundan, yemeğe güçlü bir aroma (tat-koku) vermektedir. Fiyatı oldukça yüksek olan bu ürün, taze olarak da tüketilebilmektedir. Taze olarak tüketildiğinde “310121..., fresh” Nice sınıflandırmasında 31'inci sınıfta iken, çeşni olarak da kullanıldığında ise 30'uncu sınıfı 05'inci alt sırasına girmektedir. “Trüf çikolatası” da sektörde ürün ambalajında “... chocolate” olarak da tanımlanabilmektedir ve bu ürün 30'uncu sınıfın 10'uncu alt sırasında dahildir. Dolayısıyla her iki anlamdaki ürünler gıda ürünü olup, eldeki vakada 30'uncu sınıfın 05'inci sırasındaki “Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar” ve 10'uncu sırasındaki “Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler” emtiaları bakımından cins/ çeşit bildirir niteliktedir ve bu mallar bakımından ayırt edici niteliği olmayan, sektör kullanımına açık kalması gereken bir ibaredir. Kalan mallar açısından bu şekilde kesin bir değerlendirme yapılamamakta olup, bunun istisnası, ürün bileşiminde ... kullanıldığı açıkça belirtilen ürünlerdir. Ambalajlı bir ürün etiket bilgisi, ürünün “trüf mantar tozu ya da ekstresi” ya da “.../Trüf Çikolatalı/trüf çikolata aromalı İçecek Tozu” olduğunu anlatıyor ise ambalaj üzerindeki ... kelimesinin tasviri nitelikte olduğundan bahsedilebilir. Diğer taraftan, ... ibaresinin ülkemiz gıda sektöründe emtiayı tanımlama açısından yaygın kullanılan bir ibare olmadığı dikkate alındığında, bu işaretin ürünü diğerlerinden ayırt etmeye yarayan işaret olarak kullanımından da bahsedilebilir. Türk Gıda Mevzuatı, bir gıda ürününün ambalajı üzerinde kullanılan kelime/ibarelerle ilgili olarak; incelemeye konu ibare eğer çeşit bildiren bir ibare olarak algılanıyor ise, o ürünün bileşiminde mevzuatı ile belirlenen düzeyde bulunması gerektiğine, ürün adı olarak kullanım için de alışılagelmiş ad olması gerektiğine işaret etmektedir. Yani bir ürün, özel bir adla (örneğin trüf çikolatası) olduğu gibi bir adlandırma yapılacak ise resmi adı ya da alışılagelmiş adı olmalıdır. Aslında, gıda mevzuatında (örneğin ülkemiz Türk Gıda Kodeksi Kakao ve Çikolata Ürünleri Tebliği-Tebliğ No: 2017/2918) ... çikolatası ya da çikolatalı ... diye tanımlı bir çikolata çeşidi yoktur. Dolayısıyla ... çikolatası ibaresi ürünün resmi adı değildir. Yukarıda yapılan tanımla ... ibaresinin 2. "Tipik olarak rom ile tatlandırılmış ve kakao ile kaplanmış, çikolata karışımından yapılmış yumuşak bir tatlı anlamında olan bir kelimedir" açıklaması ile bu ürünün çikolata olmadığı, çikolata kaplı ürün olduğu açıklanmış, -Trüf çikolatası - ibaresi açısından da içinde gerçekten trüf bulunan yada trüf mantarı şeklinde üretilmiş ürün için, “Trüf çikolatası’da sektörde ürün ambalajında “... chocolate” olarak da tanımlanabilmektedir” denilmiş, taraf markalarında ortak ibare olan “..." ibaresinin; ülkemizde truf/trüf mantarı, trüf/trüf çikolatası olarak bilinen, İngilizcede “trafıl” olarak telaffuz edilen, “1. Düzensiz, pürüzlü kabuklu bir patatese benzeyen, özellikle kalkerli topraklardaki geniş yapraklı ormanlık alanlarda yetişen, keskin kokulu bir yeraltı mantarı; 2.Tipik olarak rom ile tatlandırılmış ve kakao ile kaplanmış, çikolata karışımından yapılmış yumuşak bir tatlı” anlamında olan bir kelime olduğu belirtilmiştir. Trüf mantarı, gıda olarak tüketilen yüksek değerli bir üründür. Bu ürünün aroması güçlü olduğundan, yemeğe de güçlü bir aroma (tat-koku) vermektedir. Dünyanın en pahalı gıdalarından biri haline geldiği bilinen/belirtilen trüf mantarı ve bu mantardan elde edilen ekstraktı, endüstriyel uygulamalar açısından potansiyeli olan bir üründür ve gıda, parfüm, medikal ürünler gibi birçok yerde kullanımı mümkündür. Diğer taraftan, dünyada "..." ibaresinin birçok sınıfta marka olarak kullanımı da mevcuttur. Örnek olarak Fransız Chocmod, firması ürettiği çikolata ile kapladığı trüf ürünlerini, çikolata ile kapladığı marshmallow ürünlerini “Truffettes de France” markası altında pazarlamaktadır. Yine fırıncılık ürünlerinde “Entenmann’s cake ...” markası, trüf mantarı, kurutulmuş trüf mantarı, konserve trüf mantarı için “Napa ... Company” markası ABD’ de tescilli markalardandır. Yer mantarının özel bir çeşidi olan trüf mantarının İngilizcedeki özel adı olan ...; gıda sektöründe (ticari ürün üreten veya hazır yemek üretenler dahil) taze, kurutulmuş olarak gıda ürünlerine doğrudan ya da ekstrakt olarak kullanımı mümkün olan bir üründür. Ancak fiyatının çok yüksek olması, bilinirliğinin az olmasına bağlı olarak, ülkemizde bu ürünün yaygın kullanımından bahsedilememekte, ağırlıklı olarak ihracat amaçlı üretilen ürünler, dış pazara sunulmaktadır." Tescilli markalar dikkate alındığında ise, “...” ibaresinin, sadece ülkemizde değil, trüf mantarını uzun yıllardır bilen ve kullanmakta olan ülkelerde dahi, gıda emtialarının üzerinde marka olarak kullanılmakta olduğu görülmüştür. Dolayısıyla, ülkemiz gıda sektöründe “...” ibaresinin, sektöründe yaygın kullanımından “alışılagelmiş ad olduğundan, bugün itibariyle bahsedebilmek mümkün değildir. Üstelik dosya içeriğinde bunun aksini ispata yarar bir delil de bulunmamaktadır. Eldeki vakada incelemeye konu ürünler gıda ürünleridir. Çok dikkatli, bilgili ve İngilizce tarım ve gıda terminolojiye aşina olan tüketicilerin “...” sözcüğünün anlamını bilmesi muhtemeldir. Diğer taraftan, ülkemiz gıda ürünlerinin alıcıları olan kamuoyu kendi kendisine alışveriş yetisinde olan her yaştan kişilerdir. Günlük tüketime konu olan ve görece ucuz olan bu ürünlerin alıcıları, ülkemiz coğrafyasında yaşayan genel halktır. Bu kişilerinin önemli bir kısmının ... ibaresini gördüğünde, doğrudan bir gıda emtiası ile bağlantı kurma olasılığının düşük olduğu değerlendirilmiştir. Davacı yana ait 2005/51327 sayılı markanın, beyaz zemin üzerine ilk harfi büyük devam harfleri küçük siyah harflerle yazılmış "Truffes" ibaresinden oluştuğu, başkaca kelime ya da şekil unsuru içermediği; 2004/09656 sayılı markasının ise “elvan ...” ibaresinden oluştuğu, marka görselinin üst kısımdaki "elvan” ibaresinin nispeten daha küçük punto ile yer aldığı bunun hemen altında da “..." ibaresinin bulunduğu görülmektedir. Davacının “elvan" ibaresini içeren diğer markalarının da bulunduğu bilindiğinden, bu işaretin davacı yan açısından çatı marka olarak nitelendirilebileceği değerlendirilmiştir. Taraf markaları arasında çekişmeli olan “...” ibaresinin, yukarıda yapılmış olan teknik değerlendirmeler ışığında 30. sınıf içerisinde yer alan 05 ve 10uncu alt sıra emtiaları bakımından markasal algı yaratmayacağı değerlendirildiğinden, davacı yanın 2004/09656 sayılı markasının bu mallar bakımından ayırt edici unsur çatı ibare olmasına rağmen "elvan" markası olarak algılanacağı ve ilgili tüketicinin “...” ibaresine markasal bir değer affetmeyeceği, kalan mallar bakımından ise "...” ibaresinin ayırt edici unsur olarak değerlendirmesinin mümkün olabileceği değerlendirilmiştir. Davalı yana ait dava konusu "..." markasının kapsadığı 30. sınıf içerisinde yer alan "Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar.” ve "Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler” emtiaları bakımından yapılan değerlendirmede, her iki tarafa ait markada "..." kelimesi ortak unsur olmakla birlikte anılan ibarenin yukarıda da belirtilen anlamından ötürü sektörel bir kavram, cins çeşit bildirir nitelikle bir kelime olarak değerlendirilebileceği, sektördeki katılımcıların eşit kullanım hakkı olan böylesi bir sözcüğün markasal bir vasfa haiz olmadığının değerlendirilebileceği, bu ibarenin ön veya son ekler ya da farklı kelime ve şekil unsurları eklenerek, iktisadi anlamda farklı kaynaklara işaret edecek nitelikte markalar oluşturulmasının mümkün olacağı ve sayılan bu mallar bakımından markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal açıdan iltibas ihtimali bulunmadığı değerlendirilmiştir. Böylelikle Mahkememizce; ... ibaresinin "yiyecek ve içecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharat, domates sosları dahil olmak üzere soslar," ve "şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler" açısından tanımlayıcı olduğu değerlendirilmiştir. Sonuç olarak bu çerçevede “...” ibaresinin “Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar.” ve “Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler” açısından tanımlayıcı olduğu, 30. Sınıfta kalan "Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez" malları açısından taraf markaları arasında iltibas ihtimalinin oluşacağı kanaatine varılmakla davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: 1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE YİDK'in... sayılı kararının "Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez” malları açısından iptaline, 2-Dava konusu edilen ... sayılı markanın "Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez” malları açısından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, 3-Fazlaya ilişkin istemlerin REDDİNE, 4-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile 556,10 TL bakiye karar harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 40.000,00TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 40.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 7-Kabul ret oranının takdiren 1/2 olarak belirlenmesine, davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen 17.172,00 TL yargılama giderinden payına düşen 8.586,00 TL’nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, kalanının davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde PTT aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine, Dair verilen karar, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde ...Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 09/10/2025
Davacı Masraf Dökümü: İlk Masraf 127,10.-TL Posta Masrafı 443,50.-TL Bilirkişi Ücreti 16.300,00.-TL İstinaf Başvuru Harcı 220,70-TL İstinaf Karar Harcı 80,70-TL Toplam 17.172,00.-TL