İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2024/479 E. 2025/401 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2024/479
- Karar No
- 2025/401
- Karar Tarihi
T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/479 Esas - 2025/401 TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/479 KARAR NO : 2025/401
DAVA : Marka ile ilgili Kurum kararının iptali, marka hükümsüzlüğü. DAVA TARİHİ : 25/11/2024 KARAR TARİHİ : 23/10/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 23/11/2025
TALEP: Davacı vekili 25/11/2024 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkili şirketin 2021/058780, 107690, 2015/90137 sayılı "...", "...", "vitde-3" ibareli markaların sahibi olduğunu, davalı şirketin bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "... grow" ve "... multivitamin men" ibarelerini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı TÜRKPATENT’e başvuruda bulunduğunu, ... .... .... kod numarası alan başvuruların, Resmi Marka Bülteninde ilanı üzerine müvekkili tarafından Markalar Dairesi Başkanlığına itirazda bulunulduğunu, ancak itirazın yerinde görülmeyerek reddedildiğini, bu red kararın yeniden incelenmesi talebinin de nihai olarak Türk Patent ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme Değerlendirme Kurulu (YİDK) tarafından reddine karar verildiğini, ancak söz konusu kararın yerinde olmadığını, zira; müvekkilinin mesnet aldığı markalarını uzun yıllardır hem iç piyasada hem de dış piyasada tanıttığını ve bu markaları tanınmış hale getirdiğini, davacının markalarının tüketici tarafından “...” olarak anıldığını ve bilindiğini, davacının D3 vitaminini içeren bu ürünlerinin eczanelerde reçetesiz olarak satıldığını, ayrıca dava konusu edilen markaların SMK m. 5/1-b ve 5/1-c hükümlerine göre de tescil edilemeyeceğini, zira bu markaların esas unsuru olan “...” ibaresinin “günlük vitamin/tamamlayıcı”, “grow” ibaresinin “büyümek”, “multivitamin men” ibaresinin ise “erkekler için multivitamin” anlamlarına geldiğini, davacının markalarında kullanılan “3” rakamının “D3” vitaminini nitelemekte olan tali bir unsur olduğunu, dava konusu edilen YİDK kararlarının davacının kazanılmış hakkının ihlali niteliğini haiz olduğunu, ayrıca davacının “...” ibaresinin gerçek hak sahibi de olduğunu, davalının davacının markasının tanınmışlığından haksız bir fayda elde etme niyetinde olduğunu ileri sürerek, YİDK'in .... .... .... .... ..... .... .... sayılı kararların iptaline ve dava konusu markaların tescili halinde hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili tarafından, aynı davada, aralarında hukuki ve fiili bağlantı bulunan iki YİDK kararının iptali talep edildiğinden; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 110. maddesi gereği davaların yığılması durumunun mevcut olduğu anlaşılmakla, dava açılırken tek başvurma ve nispi harç yatırıldığı tespit edildiğinden, yargılama devam ederken davacı vekiline 27/11/2024 tarihli tensip tutanağında eksik olan harcı tamamlaması için 1 haftalık kesin süre verilmiş ve verilen kesin süre içerisinde davacı vekilince 01/12/2024 tarihinde harç noksanı tamamlanmıştır.
CEVAP: Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde özetle: Farklı iki marka konusunda verilen YİDK kararlarının birlikte değerlendirilmesi mümkün olmadığından huzurdaki davanın tefrikine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca davacının TÜRKPATENT nezdindeki itirazları esnasında dayanmadığı SMK m. 6/3 hükmüne dayalı olarak huzurdaki davada da bir hak iddia etmeyeceğini, davacının bu hüküm kapsamında sunulması gereken delilleri dava dosyasına sunmamış olduğunu, dava konusu edilen markaların tescilinin önünde SMK m. 5/1-b ve m. 5/1-c hükümleri kapsamında da bir engel olmadığını, markaların benzer olmadığını, markaların görsel, işitsel, kavramsal açılardan farklı olduklarını, bu nedenlerle ortalama tüketici nezdinde çekişme konusu emtialar açısından markalar arasında bir iltibas tehlikesinin bulunmadığını, ayrıca taraf markalarının kullanılacağı ve dava konusu edilmiş olan emtiaların hitap ettiği ortalama tüketici kesiminin dikkat ve özen seviyesinin yüksek olduğunu, dolayısıyla dava konusu edilen emtialar yönünden karşılaştırılan markaların karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, davacının SMK m. 6/5 hükmüne dayalı iddialarını da somut delillerle ispat edemediğini savunarak, davanın reddini istemiştir. Dava dilekçesi davalı şirkete usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı şirket davaya cevap vermemiştir.
MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR Dava; davanın davalı başvuruları olan 2022/202770 ve 2022/198415 sayılı marka başvuruları ile ilgili olarak TPMK tarafından alınan 2024-M-13148 ve 2024-M-16546 sayılı kararların iptali ve markaların hükümsüzlüğü istemlerinden ibaret olduğu anlaşıldı. Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler TÜRKPATENT'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve GEREKÇE Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı şirketin 2022/202770 ve 2022/198415 başvuru sayılı markası ile davacı tarafın itiraz mesnedi markaları arasında SMK 6/1 maddesine göre iltibas koşulları oluşup oluşmadığı, marka başvurusuna yönelik itiraz sürecinde itiraz mesnedi davacı markaları açısından, SMK 6/5 maddesine göre markalarının tanınmışlığı iddiasının, SMK 6/9 maddesine göre de davalı başvurusunun kötü niyetli yapıldığı iddialarının alınan YİDK kararına ve hükümsüzlüğe etki edip etmeyeceği, TÜRKPATENT'in 2024-M-13148 ve 2024-M-16546 sayılı YİDK kararının iptalinin ve davalı markasının da hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır. İptali istenen 2024-M-13148 sayılı YİDK kararının davacıya 11/10/2025 tarihinde tebliğ edildiği, 2024-M-16546 sayılı YİDK kararının ise davacıya 19/11/2024 tarihinde tebliğ edildiği, 25/11/2024 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı Patent ve Marka Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.
İDARİ AŞAMANIN ÖZETİ 2022/202770 başvuru sayılı markanın dosya örneği incelendiğinde; davalı firmanın 24.12.2022 tarihinde 05. Sınıfa giren bir kısım emtialarda kullanılmak üzere dosyaladığı "... grow" ibareli marka başvurusunun Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından tescil edilmek üzere 27.03.2023 tarihli ve 417 sayılı Resmi Marka Bülteni’nde ilanı üzerine davacının 2015 90137, 2021 058780 ve 107690 sayılı markalarına ve 6769 sayılı SMK’nın m. 5/1-b, m. 5/1-c, m. 6/1 ve m. 6/5 hükümlerine dayalı olarak itiraz ettiği, itirazının ekinde “...” markalı ürünlerinin prospektüslerini, bu ürünlerin satışına ve ihracatına ilişkin çok sayıda fatura ve belge örneğini ve bu ürünlerin tanıtım materyallerini sunmuş olduğu, bu itirazı inceleyen Markalar Dairesi Başkanlığı’nın 03.11.2023 tarihli ve 230763541 sayılı kararı ile, davacının itirazlarını haksız bularak bütünüyle reddine karar verdiği, davacının bu karara aynı markalara ve aynı madde hükümlerine dayalı olarak tekrar itiraz ettiği, bu itirazın da TÜRKPATENT’in Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’nun huzurda dava konusu edilen 10.10.2024 tarihli 2024-M-13148 sayılı kararı nihai olarak reddedildiği anlaşılmıştır. 2022/198415 başvuru sayılı markanın dosya örneği incelendiğinde; davalı firmanın 19.12.2022 tarihinde 05. Sınıfa giren bir takım emtialarda kullanılmak üzere dosyaladığı "... multivitamin men" ibareli marka başvurusunun Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından tescil edilmek üzere 13.03.2023 tarihli ve 416 sayılı Resmi Marka Bülteni’nde ilanı üzerine davacının 2015 90137, 2021 058780 ve 107690 sayılı markalarına ve 6769 sayılı SMK’nın m. 5/1-b, m. 5/1-c, m. 6/1 ve m. 6/5 hükümlerine dayalı olarak itiraz ettiği, itirazının ekinde “...” markalı ürünlerinin prospektüslerini, bu ürünlerin satışına ve ihracatına ilişkin çok sayıda fatura ve belge örneğini ve bu ürünlerin tanıtım materyallerini sunmuş olduğu, bu itirazı inceleyen Markalar Dairesi Başkanlığı’nın 15.11.2023 tarihli ve 230792357 sayılı kararı ile, davacının itirazlarını haksız bularak bütünüyle reddine karar verdiği, davacının bu karara aynı markalara ve aynı madde hükümlerine dayalı olarak tekrar itiraz ettiği, bu itirazın da TÜRKPATENT’in Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’nun huzurda dava konusu edilen 15.11.2024 tarihli 2024-M-16546 sayılı sayılı kararı nihai olarak reddedildiği anlaşılmıştır.
TÜRKPATENT YİDK'in 2024-M-16546 sayılı kararında; "2022/198415 başvuru numaralı "... multivitamin men" ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın reddi yönündeki Markalar Dairesi Başkanlığı kararlarına karşı, yayıma itiraz sahipleri tarafından yapılan itirazlar incelenmiştir. 6769 s. Kanun'un 6 ncı maddesi (1) inci fıkrası, "Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir." hükmünü amirdir. Hükümden de anlaşılacağı üzere, 6769 s. Kanun'un 6/1 maddesi hükmü anlamında karıştırılma ihtimalinden söz edebilmek için öncelikle, iki koşulun birlikte var olması gerekmektedir. Bu iki koşuldan birincisi, tescili talep edilen markanın daha önceden tescilli ya da başvurusu yapılmış bulunan itiraz gerekçesi marka(lar) ile aynı ya da benzer olması, diğeri ise uyuşmazlığa konu markaların aynı ya da benzer mal ya da hizmetleri kapsamasıdır. Bilindiği gibi markalar arasındaki karıştırılma ihtimali incelemesi; markalar arasındaki benzerlik düzeyi, mal/hizmetler arasındaki benzerlik düzeyi, itiraza gerekçe olarak gösterilen markanın ayırt edici gücü ve ilgili tüketici kesiminin dikkat düzeyi gibi bir dizi unsurun değerlendirilmesine dayanır. Bu değerlendirme son tahlilde bütün unsurların birlikte değerlendirilmesiyle yapılmalıdır (AB Adalet Divanı, 22/06/1999, Lloyd Schuhfabrik, AB Adalet Divanı, 11/11/1997, Sabel). İtirazlar yukarıda belirtilen genel ilkeler çerçevesinde incelenmiştir. 1) EİP ECZACIBAŞI İLAÇ PAZARLAMA ANONİM ŞİRKETİ tarafından yapılan itiraz: ... 2) DEVA HOLDİNG ANONİM ŞİRKETİ tarafından yapılan itiraz: İtiraz, başvurunun 2021 058780, 107690, 2015 90137 sayılı "...", "...", "vitde-3" ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali gerekçesiyle 6769 s. SMK'nın 6 ncı maddesi uyarınca reddedilmesi talebini içermektedir. Yapılan değerlendirme sonucunda, işbu başvuru ile itiraza gerekçe olarak gösterilen markaların ihtiva ettiği unsurlar ve bütün olarak bıraktığı izlenim itibariyle, görsel, işitsel veya anlamsal düzeyde ilişkilendirme ihtimali de dahil olmak üzere karıştırmaya yol açabilecek derecede benzer bulunmadığından karıştırılma ihtimali gerekçeli itiraz haklı bulunmamıştır. Öte yandan başvurunun 6769 s. SMK'nın 5/1. maddesinde yer alan ilgili mutlak ret nedenleri açısından ileri sürülen itirazların ve ayrıca 6769 s. SMK'nın 6/5 maddesi bakımından ileri sürülen tanınmışlık gerekçesinin de başvurunun reddi sonucunu doğurmayacağı tespit edilmiş ve işbu itirazın tüm gerekçeleriyle reddi gerekmiştir. KARAR
İtirazların reddedilmesine oybirliği ile karar verilmiştir" şeklinde ifade edilmiştir.
TÜRKPATENT YİDK'in 2024-M-13148 sayılı kararında;
"2022/202770 başvuru numaralı "... grow" ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın reddi yönündeki Markalar Dairesi Başkanlığı kararına karşı, başvurunun 2021 058780, 107690, 2015 90137 sayılı "...", "...", "vitde-3" ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali gerekçeli 6769 s. SMK'nın 6/1 ile birlikte 6/5 maddesi uyarınca reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir. Bilindiği üzere, 6769 s. SMK'nın 6/1 maddesi, ... ... Karıştırılma ihtimali gerekçeli itiraz belirtilen genel ilkeler esas alınarak incelenmiştir. Kurul'da, ilgili tüketicilerin başvuruya konu marka ile itiraza gerekçe olarak gösterilen markaları bütüncül algı çerçevesinde farklı ticari kaynaklardan gelen birbirinden farklı markalar olarak algılayabileceği kanaatine varılmış ve başvuru ile itiraza gerekçe olarak gösterilen markalar bütünüyle bıraktıkları izlenim itibarıyla ilişkilendirilme ihtimali dahil olmak üzere karıştırmaya yol açabilecek derecede benzer bulunmamıştır. Bu itibarla, markalar arasında 6769 s. SMK'nın 6/1 maddesi hükmü anlamında karıştırılma ihtimalinin bulunmadığı kanaatine varılmıştır. 6769 Sayılı SMK'nın 6/5 maddesi ise "Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye'de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hallerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hali saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir" hükmünü içermektedir. Somut olayda, itiraza konu başvurunun itiraz gerekçesi markalar ile karıştırılmaya yol açabilecek derecede benzer görülmemesi de dikkate alınarak başvurunun tescili halinde 6769 sayılı SMK'nın 6/5 maddesinde belirtilen koşulların ortaya çıkmayacağı değerlendirildiğinden tanınmışlık gerekçesine dayalı itiraz haklı görülmemiştir. KARAR
İtirazın reddedilmesine oybirliği ile karar verilmiştir " şeklinde ifade edilmiştir.
Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında; Davalı Başvuru Markaları "... grow" , "... multivitamin men" (2022/198415, 2022/202770 ) 05. sınıf. Davacı Mesnet Markaları "...", "...", "vitde-3" (2021/058780, 107690, 2015/90137) 05 / 29. sınıflar.
Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 05/05/2025 havale tarihli raporda özetle; "1) Karşılaştırılan işaretlerin/markaların görsel, işitsel ve kavramsal açılardan benzer olmadığı, taraf markalarından ortak olan “vit” kısaltmasının ve “D” harfinin tamamlayıcı gıda maddeleri yönünden markasal hüviyette ayırt ediciliğinin bulunmadığı, 2- Davacının davasına/itirazlarına mesnet aldığı markalarının kapsamına giren emtialar ile dava konusu edilen markaların kapsamına giren tüm emtialar yönünden emtia ayniyeti/benzerliği/türdeşliği şartının gerçekleştiği, Dava konusu edilen emtiaların hitap ettiği ortalama tüketici/alıcı kitlesinin bilinç/dikkat/özen seviyesinin düşük olmadığı, (1) ve (3) nolu bentlerde yer alan sebeplerden dolayı, (2) nolu bentteki tespite rağmen, karşılaştırılan markalar arasında karıştırılma ihtimalinin/iltibas tehlikesinin bulunmadığı, Davacının “gerçek hak sahipliği” ve “tanınmışlık” iddialarının davalının markalarının kapsamına giren emtialar açısından tescillerine/hükmüne bir engelinin/etkisinin olamayacağı, Dava konusu edilen markaların markasal hüviyette soyut ve somut ayırt ediciliklerinin bulunduğu ve kapsamlarına alınmak istenilen emtiaları tanımlayıcı niteliği haiz olmadıkları, Dava konusu edilen YİDK kararlarının, bu değerlendirmeler ile çelişmediği/ uyumlu olduğu, Davacının markaların hükümsüzlüğü talebinin, bu değerlendirmeler ile çeliştiği/uyumlu olmadığı," ifade edilmiştir.
Davacı vekilinin, yeni heyetten rapor alınması talebi HMK 30 uncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak talebin kabulü halinde yargılama gereksiz uzayacağından, reddedilmiştir.
TARAF MARKALARI ARASINDA İLTİBAS TEHLİKESİNİN/ KARIŞTIRILMA İHTİMALİNİN OLUŞUP OLUŞMADIĞI HUSUSUNDA DEĞERLENDİRME 1.6769 SAYILI SMK 6/1 MADDESİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMELER A) Emtiaların Sınıfsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme Dava konusu "... grow" , "... multivitamin men" ibareli ve 2022/198415, 2022/202770 başvuru numaralı davalı başvurularının 05'inci sınıflardaki kapsamı aşağıdaki gibidir: "05: Tıbbi amaçlı olmayan ve tamamlayıcı gıda maddeleri (polen, proteinler, karbonhidratlar dahil)." İtiraza ve hükümsüzlüğe dayanak olan 2021/058780, 107690, 2015/90137 sayılı davacı markalarının kapsamında ise 05. sınıftaki bir kısım mal ve hizmetlerin yer aldığı gözlenmektedir. Bu durumda; davalının markalarının kapsamında yer alan emtialar ile aynı kavramı ifade eden emtialar, davacının markalarının kapsamında, farklı kelimeler ile ifade edilmiş şekilde yer almaktadır; bu emtialar aynı alıcı çevresine hitap eden, aynı ihtiyacı karşılayan, aynı kaynaklardan sağlanan, ham maddeleri aynı olan ve birbirleri yerine ikame edilebilir olan tamamlayıcı gıda takviyeleridir. Dolayısıyla; dava konusu edilen markaların kapsamına giren emtiaların tamamı yönünden somut uyuşmazlıkta emtia ayniyeti/benzerliği/türdeşliği şartının gerçekleşmiş olduğu kanaatine varılmıştır.
Hedef Tüketici Kesimi Değerlendirmesi Markalar arasındaki karıştırılma ihtimalinin tespitinde kural olarak ortalama tüketiciler dikkate alınacak olup; doktrinde kabul edilen kritere göre malın hitap ettiği makul düzeyde bilgi ve dikkate sahip tüketicilerin tamamının ya da büyük bir bölümünün karışıklık yaşaması değil, bu tüketicilerin bir kısmının karışıklık yaşama ihtimali bulunması, benzerlik ve iltibas bulunduğunun kabulü için yeterli bulunmaktadır. Yukarıdaki hususlar dâhilinde somut olayda, çekişme konusu mallar, tıbbi ürünler olup yerleşik Yargıtay kararları ile bu emtiaların hitap ettiği tüketici kitlesinin dikkat seviyesinin yüksek olduğu kanaatine varılmıştır. Bu noktada bu sınıftaki kimi ürünlerin doğrudan son tüketici tarafından eczane vb. yerler dışında da ulaşılabilir olduğu inmekteyse de işbu aşamada tarafların markalarını hangi emtialarda kullandığı belli değildir. Zira bu sınıfta tescil alınması sonrasında markanın ilgili emtialardan hangisi üzerinde kullanılacağı konusunda marka sahibine bir kısıtlama getirilemeyecektir.
Marka İşaretlerinin Görsel/İşitsel ve Kavramsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme
İşaretlerin benzer olup olmadığı kapsamında; önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli birer faktördür. Ayrıca değerlendirme yapılırken, işaretler parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirilmeli, ancak markayı oluşturan baskın ya da ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır.
Davacının markaları, renk ve şekil unsurlarından yoksun sırf kelime markalarıdır; işaretlerde “VİTDE-3” ve “...” ibareleri, siyah renkli harflerle, aynı satır üzerinde yazılmış halde tek unsur olarak kullanılmıştır ve markaların esas unsurları oldukları hususunda herhangi bir tereddüt yoktur. Bu ibarelerden “VİTDE-3” ibaresinin, davalının markalarında geçen “...” ibaresi ile ortak/benzer bir yönü bulunmadığından, davacının bu markasının özelinde, taraf markaları arasında görsel, işitsel ve kavramsal açılardan bir benzerlik olmadığının, ilave bir inceleme yapılmasına gerek kalmaksızın söylenebileceği düşünülmüştür.
Davalının markaları ise; renk, şekil ve kelime unsurlarının bir arada kullanıldığı karma markalardır; işaretlerde mavi renkli dikdörtgen zeminler üzerine, büyük puntolarla ve beyaz renkli kalın harflerle, sadece baş harfleri büyük olacak şekilde “...” ibareleri, baş harflerinin alt kısmına yeşil renkli basit birer yaprak figürü konuşlandırılmış halde yazılmış ve bu ibarelerin altına/işaretin sağ alt köşesine de, düz yazım karakterindeki yeşil renkli düşük puntolu harflerle, adeta birer dipnot hüviyetinde, “GROW” ve “MULTİVİTAMİN MEN” kelimeleri yazılmıştır. Öncelikle, davalının markalarında yer alan basit yaprak figürünün, işaretlerin markasal hüviyette ayırt ediciliklerine katkısının, kelime unsurlarından daha düşük olduğu değerlendirilmektedir, zira; böyle, basit şekil unsuru yanında baskın kelime unsurları ihtiva eden markalarda “söz görünümden daha yüksek sesle konuşur” ilkesi hâkimdir. Ayrıca; potansiyel müşteriler, bu tür karma markalarda kelime unsuruna diğer unsurlara göre daha fazla önem vereceklerdir. Davalının markalarında geçen ve zaten de İngilizce’de yerleşik birer anlamı haiz olan “GROW” ve “MULTİVİTAMİN MEN” kelimeleri, işarette birer dipnot hüviyetinde konumlandırılmış ve “...” ibaresine göre çok düşük puntolarla yazılmış olduğundan, işaretlerde birer ayrıntı olarak kalmaktadır; dolayısıyla, dava konusu edilen markaların esas unsurlarının “...” ibaresi olduğu değerlendirilmiştir.
Somut uyuşmazlık; davacının iki markası özelinde, taraf markalarının esas unsur olarak kullanılmış olan “...” ve “...” ibarelerinin mevcudiyetinden hareketle, taraf markaların benzediğinin söylenip söylenemeyeceği hususunda toplanmaktadır. Zira; bu ibarelerin ilk harfi ve “vit” şeklindeki son heceleri aynıdır. İbarelerin son hecesi olarak kullanılmış olan “vit” kısaltması, “besinlerde bulunan, yağda veya suda çözünebilme özelliği olan, vücudun sağlıklı gelişimi, sindirim fonksiyonları, enfeksiyonlara karşı bağışıklık kazanması açısından gerekli olan, eksikliği veya fazlalığı çeşitli hastalıklara yol açan, katalizör görevli en basit organik madde” anlamını haiz “vitamin” kelimesinin beynelmilel kullanılan bir kısaltmasıdır ve bu ibareyi gören ortalama tüketicinin algısında doğrudan aynı kavramı oluşturmaktadır, dolayısıyla; bilhassa uyuşmazlık konusu olan “sağlıkla ilgili gıda takviyeleri” yönünden markasal hüviyette ayırt ediciliğinin bulunmadığı değerlendirilmiştir. Aynı şekilde; taraf markalarında ortak olan “D” baş harfi de, D3 vitaminini tanımlamak üzere beynelmilel kullanılan bir harftir; dolayısıyla, taraf markalarında ortak olan unsurların markasal hüviyette ayırt ediciliği bulunmayan, kimsenin tekeline verilemeyecek kelimeler/harfler olmaları nedeniyle, bu ortaklıkların taraf markalarını benzer olarak tanımlamaya yetmeyeceği düşünülmüştür. Böyle, ayırt edici niteliği zayıf olan ibareleri marka olarak seçen kişilerin bunun sonuçlarına katlanmak yani o tanıtma işaretinin bazı tedbirler alınmak ve ilaveler yapılmak suretiyle hafifçe değiştirilmiş şeklinin başkaları tarafından kullanılmasına tahammül etmek zorunda olduğu, böyle ibareleri içeren markalarda ayırt ediciliği düşük olan örtüşen bileşenlerden ziyade diğer unsurlara yönelmek gerektiği yönünde doktrinde ve Yargıtay Kararları’nda yerleşmiş bir görüş de bulunmaktadır. Bununla birlikte; zayıf/ayırt edici niteliği düşük ibareleri ihtiva eden markaların da, zamanla reklam ve yaygın kullanım yoluyla daha yüksek bir ayırt ediciliğe ulaşabileceği, hem öğreti hem Yargıtay tarafından kabul edilmektedir. Zira; tanımlayıcılığı veya bilgilendirme işlevi güçlü olan ibarelerin marka olarak kullanımla ayırt edicilik kazanmaları mümkündür. Öte yandan, herkesin çok sık kullanımına açık, vasıf bildirici ibarelerde veya terimlerde bu dönüşüme izin verilmemiştir. “VİT” kısaltması ve “D” harfinin, böyle dönüşümü hak ettiğinin kabul edilebilmesi için, ülkedeki alıcı/tüketici çevresinin çok büyük bir kısmının bu işaretleri, davacının işletmesi ile bağlantı içinde algılaması gerekir. Bunun için aranacak ölçünün, hiçbir şekilde bir markanın tanınmış olup olmadığını tespit ederken belirlenen ölçüden daha hafif olmamasına dikkat edilmelidir. Çünkü; herkesin kullanımına açık ve bu yönüyle markasal hüviyette herkes tarafından tercih edilebilecek kısaltmaların/harflerin bir kişinin tekeline bırakılması, bir markanın tanınmış sayılmasının sonuçlarından daha önemlidir. Dosya kapsamına göre; “VİT” kısaltması ve “D” harfi yönünden bu tür bir bağımsızlaşmanın sağlandığından bahsedilmesi olanaksızdır.
Davalının markalarının esas unsuru olan “...” kelimesinin başlangıç kısmında geçen İngilizce “day” ibaresi, ülkemizdeki konuşma diline ve ticari hayata da yerleşmiş, “gün/gündüz” anlamlarının bilinebilmesi için İngilizce’ye hâkim olunması gerekmeyen bir ibaredir ve davalının markalarında “D” vitaminini temsilden ziyade “günlük vitamin takviyesi”ni çağrıştırdığı değerlendirilmektedir; bu yüzden de, taraf markalarının tüketici zihninde uyandırdığı ilk algının da farklı olduğu ve markaların kavramsal açıdan da benzemediği değerlendirilmiştir.
Sonuçta; taraf markalarında “...” ve “...” ibarelerinin esas unsur olarak kullanılmış olmasının, karşılaştırılan markaları görsel ve kavramsal açıdan benzer kılmaya yetmediği, yani somut olaydaki markaların, yukarıda yer verdiğimiz yerleşik içtihatlarda bahsi geçen “iltibasın yapılacak küçük bir değişiklikle bertaraf edilebileceği...” durumu ile örtüştüğü öngörülmüştür.
Davacının “...” esas unsurlu markaları özelinde, taraf markalarının esas unsurlarının “de-vit” ve “dey-vit” şeklindeki okunuşlarının, kulakta bıraktıkları “tını”nın benzer olduğunun söylenebileceği düşünülmüştür. Bütün bunlara göre; taraf markalarının görsel ve kavramsal açılardan benzer olmadığı değerlendirilmiştir.
2. SMK 6/3 UYARINCA YAPILAN DEĞERLENDİRME
SMK m. 6/3 ile “Başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmişse, bu işaret sahibinin itirazı üzerine, marka başvurusu reddedilir” hükmü düzenlenmiştir.
Davacı taraf, dava konusu edilen “...” ibaresinin, davalının markalarının kapsamına giren emtialarda, kendisi tarafından Türkiye genelinde kullanıldığını ve bu şekilde gerçek hak sahipliğinin doğduğunu tevsik eden herhangi bir delili, dava/marka işlem dosyasına sunmuş değildir. Ayrıca da; davacının huzurdaki davasına mesnet aldığı markaları tescillidir; halbuki, SMK m. 6/3 hükmü, tescilsiz marka kullanımlarına ilişkin bir düzenlemedir. Bu nedenle de somut olayda, davacının önceki kullanıma dayalı gerçek hak sahipliği iddiasının, davalının markalarının kapsamına giren emtialarda hükmüne bir etkisinin olamayacağı kanaatine varılmıştır.
3. SMK 6/5 UYARINCA TANINMIŞLIK HUSUSUNDA YAPILAN DEĞERLENDİRME 6769 s. SMK 6/5 maddesinin uygulanabilmesi için bir markanın tanınmışlığının tek başına yeterli olmadığı, dava konusu edilen markanın ayırt edicilik karakterini zedelemesi, tanınmış markanın itibarına zarar vermesi veya tanınmışlığından haksız yarar sağlanması ihtimallerinden birinin gerçekleşmesi gereklidir. Davacının dava/marka işlem dosyasına sunduğu delillerden, davacının “...” markasının “D3 vitamini takviyeleri”nde mutad biçimde kullandığı anlaşılmakta ise de bu nitelikte, nicelikte ve içerikte delilden, davacının “...” markasının, 05. Sınıfa giren emtialarla ilişkili sektörlerdeki bilinirliği, bu markaya ve markanın tanıtımına yapılan yatırımlar, bu markanın piyasa payı anlaşılamadığından, bu markanın, “tanınmış” olduğunun söylenmesi de mümkün görülmemiştir. Davacının SMK 6/5 maddesi hükmünde sayılan şartların gerçekleştiğine/gerçekleşme ihtimali olduğuna dair de, dava dosyasına herhangi bir delil sunmamış olduğu gözetildiğinde, zaten de taraf markaları benzer bulunmamış olduğundan, somut olayda, davacının tanınmışlıkla ilgili iddiasının, dava konusu markaların tesciline/hükmüne bir engelinin/etkisinin olamayacağı kanaatine varılmıştır.
4. KÖTÜ NİYET HUSUSUNDA (SMK 6/9) YAPILAN DEĞERLENDİRME
Somut olayda, davalı şirket tarafından yapılan marka başvurusunun kötü niyetli olduğuna ilişkin somut veriler dosya kapsamında bulunmamakta ve markanın kullanılış amacı ve fonksiyonlarına aykırı bir şekilde, davacı veya iyiniyetli üçüncü kişileri baskı altında tutma, onlara şantaj yapma veya engelleme amacına ilişkin herhangi bir olgu ve olay söz konusu olmadığından, SMK 6/9 şartlarının oluşmadığı değerlendirilmiştir.
5. 6769 SMK M. 5/1-B VE 5/1-C MADDESİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRME 6769 s. Kanun 5/1-b maddesine göre “Herhangi bir ayırt edici niteliğe sahip olmayan işaretler”in marka olarak tescil edilemeyecekleri düzenlenmektedir. Kanunun madde gerekçesi incelendiğinde, sicilde gösterilebilir olmasına rağmen, kapsamında yer alan mal ve hizmetler bakımından herhangi bir şekilde ayırt ediciliği bulunmayan, kaynak gösterme fonksiyonuna sahip olmayan dolayısıyla tüketiciler tarafından marka olarak algılanmayacak işaretlerin tescil edilemeyeceği düzenlenmiştir. 6769 s. Kanun 5/1-c maddesine göre “Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin sunulduğu zamanı gösteren veya malların ya da hizmetlerin diğer özelliklerini belirten işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler” olarak düzenlenmiştir. Dava konusu edilen "... grow" ve "... multivitamin men" işaretleri, “...” ibaresini esas unsur olarak ihtiva eden markalardır. Dava konusu edilen markalarda, Türkçe’de “gün/gündüz” anlamlarına gelen İngilizce “day” ve beynelmilel “vitamin” cins isminin kısaltılması olarak kullanılan “vit” ibarelerinin orijinal bir şekilde kurgulanıp bir araya getirilmesiyle, yerleşik bir anlamı/kullanımı olmayan otantik “...” kelimesi yaratılmıştır. Zira; yukarıda belirtilen anlamları itibariyle bu kelimelerin birleştirilmiş hali tüketici zihninde doğrudan bir algı oluşmamaktadır. Bu nitelikteki sözcüklerden oluşturulmuş, birleşik yazılmış haliyle anlamlı olmayan bir kelimenin ortalama tüketici tarafından doğrudan/ilave zihni bir çabaya gerek olmaksızın doğrudan anlamının bilinmesi mümkün olmadığından, “...” ibaresinin markasal hüviyette soyut ayırt ediciliği haiz olduğu değerlendirilmiştir. Sonuçta; bütünleşik hali ile tanımlayıcı olmayan, aksine davalı tarafından yaratılmış/otantik birleşik bir kelime olan “...” birleşik kelimesinin markasal hüviyette soyut ve tescili kapsamına alınmak istenilen emtialar yönünden somut ayırt ediciliği haiz bir işaret olduğu, dolayısıyla da dava konusu edilen "... grow" ve "... multivitamin men" işaretlerinin, kapsamlarına giren emtialardan kavramsal açılardan bağımsız olması, esas unsuru/ihtiva ettiği birleşik kelime itibariyle bu emtiaların temel özelliğini/ işlevini/fonksiyonunu gösteren bir işaret olmaması, esas unsur olarak ihtiva ettiği birleşik kelimenin, işareti gören herkesin zihninde oluşturduğu kavramsal algının aynı olmaması, markasal hüviyette kullanılmak istendiği emtiaları, aynı emtiaları piyasaya arz eden diğer ticari kaynakların/aktörlerin ürünlerinden ayırabilecek olması nedenleriyle, kapsamlarına giren emtialar açısından marka olarak soyut ve somut ayırt edici niteliğe sahip olduğu kanaatine varılmıştır. Dava konusu edilen "... grow" ve "... multivitamin men" işaretlerinin, 05. Sınıfa giren bir takım emtialar açısından tanımlayıcı özelliği bulunup bulunmadığı irdelenmelidir. Yukarıda da değinildiği üzere, yazım özellikleri itibariyle bir bütün olarak “...” kelimesini esas unsur olarak ihtiva eden bu işaretlerin, her ne kadar söz konusu birleşik kelimeyi oluşturan kelimelerin yerleşik birer anlamı var ise de, bu ibarelerin, bir bütün olarak kullanıldığında bilinen/yerleşik bir anlamı/zihinde doğrudan uyandırdığı bir algı olmadığından, tescili kapsamına alınmak istenilen emtialar açısından cins, çeşit, vasıf, tür vs. belirttiğinin söylenmesi mümkün görülmemektedir. Nitekim Yargıtay içtihatlarında da; “...anılan ibarenin özel bir zihni çabaya gerek olmaksızın, sıkı ilişkisi nedeniyle doğrudan ve münhasıran saat emtiası için karakteristik bir özellik belirten bir işaret olduğu sonucuna varılamaz...” demekle; “özel bir zihni çabaya gerek olmaksızın, sıkı ilişkisi nedeniyle doğrudan ve münhasıran bir emtianın karakteristik bir özelliğini belirten işaretlerin” marka olarak tescilinin mümkün olmadığına işaret etmiştir. (Yargıtay 11. HD.nin 03.06.2014 tarih 4470 E.-10387 K. sayılı kararı) Dava konusu edilen işaretlerde, birleşik kelimenin içinden kelimelerin ayrışarak, doğrudan, zihni bir çabaya gerek olmaksızın, cins, çeşit, vasıf, tür vs. belirten/tanımlayıcı bir biçimde algılanması mümkün görülmemiştir. Bütün bunlara göre; dava konusu edilen "... grow" ve "... multivitamin men" işaretlerindeki kelimenin bir bütün olarak algılandığı, bütünsel açıdan ele alındığında tüketici zihninde doğrudan sabit bir algı oluşturmadığı ve bu nedenle de “tanımlayıcı” birer işaret olarak algılanamayacağı kanaatine varılmıştır.
6. HÜKÜMSÜZLÜK TALEBİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRME
Taraf markalarının benzer olmaması ve 6769 sayılı SMK’nın 6/3, 6/5, 6/9 bendi koşullarının mevcut olmaması nedeniyle hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.
Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek dava konusu YİDK kararlarının yerinde olduğu ve hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmış ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: 1-Davanın REDDİNE, 2-Reddedilen 2024-M-13148 sayılı YİDK iptal talepli dava yönünden alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile 187,80 TL bakiye karar harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Reddedilen 2024-M-16546 sayılı YİDK iptal talepli dava yönünden alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile 187,80 TL bakiye karar harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-Reddedilen 2024-M-13148 sayılı YİDK iptal talepli dava yönünden davalı Kurum kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 40.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Kurum'a verilmesine, 5-Reddedilen 2024-M-16546 sayılı YİDK iptal talepli dava yönünden davalı Kurum kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 40.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Kurum'a verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 7-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde PTT aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine, Dair verilen karar, davacı vekili ve davalı kurum vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde... Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/10/2025
Katip 287355 ¸e-imzalıdır
Hakim 125234 ¸e-imzalıdır