İlk Derece Mahkemesi 2024/47 E. 2024/392 K.

T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/47 Esas - 2024/392 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/47 Esas KARAR NO : 2024/392

DAVA : Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali) DAVA TARİHİ : 01/02/2024 KARAR TARİHİ : 18/10/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 21/10/2024 Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili 01/02/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacının 1953’ten beri ilaç sektöründe faaliyet gösteren, yüzde yüz Türk sermayeli bir şirket olduğunu, ilaç sektöründeki 300 kuruluş içinde 3. sırada ve Türkiye’nin ilk 500 büyük firması içerisinde yer aldığını, aynı zamanda ürünlerini 50 ülkeye ihraç ettiğini, davacının “...” ibaresinin tescili için davalı ... nezdinde dosyaladığı ... sayılı başvurunun tesciline diğer davalı firmanın SMK m.6/1 hükmüne dayalı olarak dosyaladığı itirazlarının ... ... tarafından kabul edilerek davacının markasının bütünüyle reddedilmesinin haksız ve hukuka aykırı bir işlem olduğunu, zira kısmi redde mesnet alınan ... sayılı ve "..." ibareli markanın ... adından türetilmiş zayıf marka niteliğini haiz olduğunu, bu markalı ilaçların prospektüs bilgisine bakıldığında etken maddesinin "..." olduğunun netlikle görülebileceğini, ayrıca taraf markalarındaki "..." ibaresinin de ilaç sektöründe "...” yani “cildiye”nin kısaltması olarak yaygın kullanımı bulunan ve ayırt ediciliği olmayan jenerik bir takı olduğunu, dolayısıyla davalının "...+..." ibaresinden müteşekkil markasının ayırt ediciliğinin zayıf olduğunu, ayrıca ... sicilinden taraf markalardaki “...” ibaresiyle başlayan veya “...” ibaresini de ihtiva eden pek çok markanın bulunduğunun görülebileceğini, yerleşik içtihatlara göre ilaç sektöründe ... adına işaret eden ibarelerin markasal hüviyette kimsenin tekeline verilemeyeceğini, dolayısıyla taraf markalarının görsel, işitsel ve kavramsal açıdan benzediğinden bahsedilemeyeceğini, ayrıca davacının markasının reddedildiği emtiaların başta doktorlar olmak üzere bilinçli bir kesime hitap ettiğini, ayrıca günümüzde e-reçete sisteminin kullanıldığı da gözetildiğinde hastanın ilaç tercihini bizzat kendisinin yapmadığını, tedavisini yapan doktorun reçeteyi yazmadan önce ilacı zihninde belirlediğini ve e-reçete sistemini kullandığını, bu doğrultuda hastası için uygun gördüğü ilacın adını direkt sistemden seçtiğini, eczacının ise hastaya ilaç verirken tekrar bir ilaç adı sorgulaması yapmadığını, sisteme önceden girilmiş bilgilere göre zaten ilaç markasını otomatik görüntülediğini, bu yolla ilacı hastaya verdiği göz önünde bulundurulduğunda ilaç markaları bağlamında bir iltibasın veya karışıklığın oluşmasının günümüz koşulları itibariyle mümkün olmadığını ileri sürerek, ... ...’nın dava konusu edilen 24.11.2023 tarih ve ... sayılı kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı ... vekili 09/02/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Somut uyuşmazlıkta karşılaştırılan taraf markalarının birbirleriyle karıştırılma ihtimali doğuracak derecede benzer olduğunu, bu nedenle davacının markasının reddedildiği emtiaların hitap ettiği ortalama tüketiciler açısından markaların aynı şirkete ait olduğu izleniminin uyanma ihtimalinin yüksek olduğunu, ayrıca davacının markasının reddedildiği emtialar açısından davalı firmanın markasının tescilli olduğunu, dolayısıyla taraf markaları arasında karıştırılma ihtimalinin bulunduğunu, bu nedenlerle davadaki taleplerin reddinin gerektiğini savunmuştur. Davalı, ... A.Ş., dava dilekçesinin kendisine tebliğ edilmesine rağmen yasal süre içinde cevap dilekçesi sunmadığından, 6100 sayılı HMK m.128 hükmü uyarınca dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılmıştır. UYUŞMAZLIK: Dava, 5000 sayılı ..... Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.15/C hükmüne göre açılan ... Kararının İptali istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı kurumun tesis ettiği ... sayılı ... kararının hukuka uygun olup olmadığı, davacıya ait ... sayılı "..." ibareli marka başvurusu ile davalı şirkete ait redde mesnet ... sayılı "..." ibareli marka arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyası ile alâkalı kayıtlar getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, bilirkişi heyetinden özel veya teknik hususlara ilişkin rapor alınmış, 06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: İşlem dosyasının tetkikinde; davacı şirketin "..." ibareli 02.11.2021 tarihinde gerçekleştirdiği ... sayılı marka başvurusunun yapılan ilk incelemeler sonrasında ...'nca 27.01.2022 tarih ve 389 sayılı .....'nde ilan edildiği, söz konusu ilana karşı davalı şirketin 11.03.2022 tarihinde ... sayılı markayı mesnet göstererek itirazda bulunduğu, davacı yanın 18.07.2022 tarihli itiraza karşı görüş dilekçesi sunduğu, yayına yapılan itirazın ...'nca SMK m.6/1 hükmü uyarınca kabulüne karar verildiği, başvurunun reddedildiği, bu karara karşı davacı yanın 29.11.2022 tarihinde itiraz dilekçesi sunduğu, davalı şirketin 05.01.2023 tarihli itiraza karşı görüş dilekçesi sunduğu, yapılan itirazı değerlendiren ..... sayılı ... kararı ile itirazın ve başvurunun reddine karar verdiği, bu kararın davacı marka vekiline 01.12.2023 tarihinde tebliğ edildiği, iki aylık hak düşürücü süre içinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6.maddesinin 1.fıkrasına göre; Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir. Karıştırma ihtimali, ortalama tüketicilerin, her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurmasıdır. Bu durum, bir mal veya hizmetin alıcısının bildiği veya duyduğu bir mal veya hizmeti aldığı zannı ile başka bir işletmenin aynı veya benzer malını ya da hizmetini alma ihtimali biçiminde tanımlanmaktadır. Karıştırılma ihtimali, iltibas kavramından daha geniş bir kavram olup, doğrudan ve dolaylı karıştırılma ihtimali olarak ikiye ayrılır. Bu ayrıma göre eğer mal veya hizmetin aynı işletmeden ileri geldiği yönünde bir algılama ortaya çıkıyor, yani bir işletmeye ait mal veya hizmet, başka bir işletmeye ait mal veya hizmet ile karıştırılıyor ve bu nedenle satın alınıyorsa doğrudan karıştırılma ihtimali söz konusudur. Buna karşın, eğer mal veya hizmetin markası birbirinden ayırt ediliyor ancak bunların aynı işletmenin markaları olduğu ya da bu mal veya hizmetin aralarında ekonomik veya idari bağlantı bulunan işletmelerden geldiği biçiminde bir algılama oluşuyor ise bu halde de dolaylı karıştırılma ihtimalinden söz edilir. Karıştırılma ihtimalinden bahsedilebilmesi için öncelikle önceki ve sonraki markalar arasındaki mal veya hizmet sınıflarının aynı ya da benzer olması gerekir. Mal veya hizmetlerin benzer olup olmadığının belirlenmesinde, karşılaştırılacak mal veya hizmetlerin benzer alıcı çevresine hitap edip etmediği, benzer ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı, aralarında hammadde-yarı mamül-mamül ürün ilişkisi bulunup bulunmadığı, birbirleri yerine ikame ya da tamamlayıcı ürün ya da hizmet olup olmadıkları, dağıtım kanallarının ortak olup olmadığı, marketlerde aynı reyon ya da raflarda satılıp satılmadıkları, aynı toptancılarda satılıp satılmadıkları gibi kriterler göz önünde tutulmalıdır. Sınıfsal benzerlik karşılaştırmasında gerek Nice sınıflandırması gerekse de ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğleri mahkemeler bakımından bağlayıcı değildir. Somut olayın özelliklerine göre ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğinde farklı sınıflarda yer almalarına rağmen ilgili alıcısı nezdinde karıştırmaya yol açacak nitelikteki ürün ve hizmet markalarının kapsadıkları mal ve hizmet sınıflarının benzer olarak değerlendirilmesi de mümkündür. Karıştırılma ihtimali bakımından sınıfsal benzerliğin söz konusu olması halinde önceki ve sonraki markanın aynı ya da benzer olup olmadıklarının incelenmesi gerekir. Markaların aynı ya da benzer olup olmadıkları incelenirken markayı oluşturan her bir unsura göre değil, bir bütün olarak karşılaştırılan markaların bıraktığı genel, global izlenim, markaların bütünü ile bıraktığı etki dikkate alınacaktır. Markalarda eğer tanımlayıcı unsurlar var ise bu unsurlar değerlendirme dışı bırakılacaktır. Global değerlendirmeye göre, karşılaştırılan markalar arasında karıştırılma ihtimalinin mevcut olup olmadığı incelenirken, ilgili alıcısı nezdinde bıraktıkları genel intibaya göre markaların benzer olup olmadığı, markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunup bulunmadığı, ortalama alıcısının algısının ve satın alma kararı verirken göstereceği özen ve dikkat derecesinin ne olduğu, markalar veya işletmeler arasında bağlantı ihtimalinin söz konusu olup olmadığı gibi hususlar incelenerek değerlendirme yapılmalıdır. Bu şekilde inceleme yapılırken, markanın toplumda ne kadar tanındığı, markaların ayırt edici unsurlarının neler olduğu, markanın hitap ettiği ürün ya da hizmetin tüketici kitlesinin kimler olduğu, bu kitlenin satın alma sürecinde göstermeleri beklenen dikkat ve algılama düzeyinin ne olduğu, mal veya hizmetin niteliğinin ve fiyatının ne olduğu, markanın ne kadar özgün, ayırt edici ya da tanımlayıcı olduğu, seri marka algılamasına yol açıp açmadığı gibi hususlar dikkate alınmalıdır. Belirtilen açıklamalar ışığında, tarafların iddia ve savunmaları, marka işlem dosyası, redde mesnet marka, hukuki nitelendirme hali hariç olmak üzere maddi vakıalara ilişkin tespitler barındıran bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; İlk olarak belirtilmesi gerekir ki; ....Hukuk Dairesi'nin ve Hukuk Genel Kurulu'nun yerleşmiş uygulamasına göre (.....) ... kararının yerinde olup olmadığı, kararın alındığı tarihteki koşullara göre değerlendirilmelidir. (.....) Eldeki talep de salt ... kararının iptali istemini barındırdığından ... karar tarihi olan 24.11.2023 tarihindeki marka işlem dosyasında mevcut maddi ve hukuki olgular dikkate alınarak ve salt marka işlem dosyası ile sınırlı olarak değerlendirme yapılmıştır. Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda tablolaştırıldığı üzere; davacının marka başvurusunun reddedildiği emtialar, davalı şirketin redde mesnet markasının kapsamında birebir yer almaktadır. Dolayısıyla somut uyuşmazlıkta emtia ayniyeti şartının gerçekleşmiş olduğu, ilave bir inceleme yapılmasına gerek kalmaksızın söylenebilecektir. Taraf markaları, şekil unsurlarından yoksun kelime markalarıdır. Davacının markasında “...” ibaresi, özel bir yazım karakterindeki siyah renkli büyük harflerle, davalının markasında da “...” ibaresi, düz yazım karakterindeki kalın ve kırmızı renkli harflerle, sadece baş harfi büyük olacak şekilde yazılmıştır. Taraf markaları başka unsur ihtiva etmediğinden, esas unsurlarının “...” ve “...” ibareleri olduğu hususunda herhangi bir tereddüt yoktur. “...” ve “...” ibarelerinin Türkçe’de veya yerleşik olarak bilinen dillerde herhangi bir anlamı yoktur. Her ne kadar davacı taraf davalı şirketin redde mesnet markasının ilacın etken maddesinden/... adından müteşekkil olduğunu ileri sürmüşse de; davalının “...” markalı ürünlerinin etken maddesinin “...” olduğu, “...” ibaresinin bu ... adından bir hayli farklılaşmış olduğu, türetilmiş haliyle doğrudan bir etken maddenin adını çağrıştırmadığı, böyle bir türetmenin orijinal, yani markasal hüviyette ayırt ediciliği yüksek bir kelime yaratmış olduğu düşünülmektedir. Aynı husus; davalının markasının diğer hecesi olan “...” ibaresi için de söylenebilecektir. “...” ibaresi tıp dilinde “deriyle ilgili” anlamına gelen bir terim olarak sıklıkla kullanılıyor ise de, “...” şeklinde türemiş hali, orijinaldir ve bütünleşik olarak herhangi bir jenerik anlamı haiz değildir. Taraf markaları global olarak karşılaştırıldığında; dava konusu marka başvurusundan çıkartılan ve iş bu davaya konu olan emtialar ile davalı şirkete ait redde mesnet marka kapsamında yer alan emtiaların aynı olduğu, emtialar arasında benzerlik düzeyinin artmış olması halinde markalar arasındaki iltibas tehlikesinin bertaraf edilmesi için markaları oluşturan işaretler arasındaki farklılık derecesinin artmış olmasının gerekeceği (.....), somut olayda da; karşılaştırılan markaların kapsamlarındaki emtiaların aynı olması nedeniyle ilgili tüketici kesimi nezdinde ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesinin bertaraf edilmesi için markaları oluşturan işaretler arasındaki farklılık derecesinin artması gerektiği, dava konusu marka başvurusunun "..." ibaresinden, redde mesnet markanın "..." ibaresinden oluştuğu, her iki markada yedi harfin müşterek olduğu, bu durumun markalar arasında görsel ve işitsel düzeyde yüksek düzeyli benzerliği sebep olduğu, başvuru markasının dördüncü sırasında bulunan "O" harfinin markaları aynı ya da ayırt edilemeyecek derecede benzer olmaktan kurtardığı, ancak ilgili tüketici kesimi nezdinde markaları benzer olmaktan ayıramadığı, zira, gerek başvuru markasının, gerekse redde mesnet markanın umumi intiba olarak ilaç etken maddesi, jenerik unsur, tasviri ibare içermediği, buna göre, daha önce redde mesnet markayı gören, işiten, bu markalı emtialardan yararlanan davaya konu malların hitap ettiği dikkatli ve bilinçli tüketici kesiminin dahi, daha sonra davaya konu markayı davaya konu emtialar üzerinde gördüğünde veya işittiğinde, bunlardan faydalanmak için ayıracağı sınırlı süre içerisinde, bu markayı redde mesnet marka ile ilişkilendireceği, markaların aynı ticari kökenden geldiği hususunda yanılsamaya düşerek tüketim tercihinde bulunacağı, bir kısım tüketici kesiminin markaların farklı ticari kökenlerden geldiğini fark etse bile marka sahipleri arasında idari veya ekonomik bir bağlantı bulunduğu yönünde kafa karışıklığı yaşayacağı, dolayısıyla karşılaştırılan markalar arasında davaya konu emtialar bakımından ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunduğu kanaatine varılmıştır. Yukarıda izah edilen gerekçelerle; davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcı peşin alındığından ayrıca harç ikmaline yer olmadığına, 3-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL peşin harç, 427,60 TL başvurma harcı, 60,80 TL vekalet harcı, 7.500,00 TL bilirkişi ücreti, 390,00 TL posta-tebligat masrafı olmak üzere toplam 8.806,00 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı ... A.Ş. tarafından yapılan 182,40 TL vekalet harç sarfiyatına ilişkin yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... A.Ş.'ye verilmesine, 6-HMK m.333 hükmü gereği karar kesinleştiğinde artan avansın yatıran tarafa re'sen iadesine, Dair, davacı vekilinin, davalı kurum vekilinin ve davalı şirket vekilinin yüzüne karşı, HMK m.341 ve m.345 hükümleri gereği kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ..... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/10/2024

Katip ..... E imzalıdır

Hakim ..... E imzalıdır