İlk Derece Mahkemesi 2024/454 E. 2025/812 K.

T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/454 Esas - 2025/812 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/454 Esas KARAR NO : 2025/812

... DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 05/07/2024 KARAR TARİHİ : 13/11/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 13/11/2025

BİRLEŞEN .... ESAS SAYILI DOSYASINDA:

.... DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 05/07/2024 KARAR TARİHİ : 15/01/2025 KAR.YAZ.TAR. : 15/01/2025

BİRLEŞEN ... ESAS SAYILI DOSYASINDA:

.... DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 05/07/2024 KARAR TARİHİ : 08/11/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 11/11/2024

.... DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 05/07/2024 KARAR TARİHİ : 08/11/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 11/11/2024

.... DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 02/10/2024 KARAR TARİHİ : 05/11/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 06/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davalarının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVACININ TALEBİ: Davacı vekili ana dosyada ve birleşen .... esas sayılı dosyalarında ki dava dilekçelerinde özetle; Müvekkilinin dava dışı .... 'ye aralarında yapılan sözleşme uyarınca dava konusu çeklerinde aralarında bulunduğu toplam 18 adet ve 20.639.332,00TL bedelli çekleri teslim ettiğini, verilen bu çeklerin dava dışı .... 'ye teslim edildiğini, dava dışı şirket tarafından edimlerin yerine getirilmemesi üzerine müvekkili şirket tarafından davalı şirketi ile dava dışı şirkete ihtarname gönderilerek sözleşme gereğince teslim edilen malların teslim edilmesinin yada çeklerin iadesinin talep edildiğini, çeklerin karşılıksız değil bedelsiz çekler olduğunu , davalının karşılıksızdır kaşesi vurdurmuş olduğu çekler karşılığında mal teslim edilmediği gibi bu çeklerin yerine yeni çekler verildiğini, dava dışı .... .....Ltd. Şti. ile davalı şirket arasında yapılan protokole istinaden davalıya yeni çekler verilerek bedelsiz kalan çeklerin iadesi hususunda anlaşıldığını ancak davalı şirketin bu anlaşmaya rağmen müvekkili şirket hakkında hem hukuki hemde cezai işlem başlattığın bildirerek bedelsiz kalan ve ...sayılı, dosyasında takibe konu edilen çekler yönünden müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespiti ile takibin iptaline, icra takibinin kötü niyetli ve haksız olarak yapılması nedeni ile %20 oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DAVALININ CEVABI :Davalı vekili ana dosyada ve birleşen ....esas sayılı dosyalarında ki cevap dilekçelerinde özetle ; davacı ile müvekkili arasında imzalanan protokol ve ticari ilişki bulunmadığın , davacının çeklerin keşidecisi müvekkilininde çeklerin hamili olduğunu, bedelsizlik iddiasının TTK 599. Madde gereğince kişisel defi olduğundan müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini, davacının ticari ilişki içinde olduğu dava dışı .... Karşı açmış olduğu bir menfi tespit davası bulunmadığın, müvekkili şirket ile dava dışı şirket arasında yapılığı iddia edilen protokolün müvekkili şirkte çalışanı ... ile yapıldığını, müvekkili şirketin tek yetkilisinin .... olduğunu ve geçerliliğinin bulunmadığın, bu konuda .... soruşturma nolu dosyası ile Resmi Belgede Sahtecilik ve Dolandırıcılık suçlarından şikayette bulunulduğunu bildirerek davanı9n reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE DEĞERLENDİRME: Ana dosyada ve birleşen dosyalarda dava; ... sayılı dosyalarında takibe konu çekler nedeni ile borçlu olmadığının tespiti istemiyle bedelsizlik iddiasına dayanılarak açılan menfi tespit davası niteliğindedir. Taraflar arasındaki ihtilaf takibe konu çeklerin bedelsiz kalıp kalmadığı, bedelsizlik iddiasının davalıya karşı ileri sürülüp sürülemeyeceği, davalı ile dava dışı ... arasında yapıldığı iddia edilen protokolün geçerli olup olmadığı ve geçerli ise bunun davalıya karşı davacı tarafından ileri sürülüp sürülemeyeceği hususlarında toplanmaktadır. ... . aleyhine 25/11/2023 keşide tarihli 300.000,00TL bedelli, 30/11/2023 keşide tarihli 800.00,00TL bedelli, 20/11/2023 keşide tarihli 800.000,00TL bedelli ve 25/11/2023 keşide tarihli 500.000,00TL bedelli çeklerden kaynaklı toplam 2.634.902,63 alacağın tahsili için kambiyo senetlerine mahsus takip yolu ile icra takibi başlatıldığı, .... aleyhine 30/08/2023 keşide tarihli 500.000,00TL bedelli çekten kaynaklı toplam 546.468,89 alacağın tahsili için kambiyo senetlerine mahsus takip yolu ile icra takibi başlatıldığı, ... aleyhine 30/09/2023 keşide tarihli 500.000,00TL bedelli ve 22/09/2023 keşide tarihli 750.000,00TL bedelli çeklerden kaynaklı toplam 1.377.168,93 alacağın tahsili için kambiyo senetlerine mahsus takip yolu ile icra takibi başlatıldığı, ... . aleyhine 30/10/2023 keşide tarihli 700.000,00TL bedelli ve 31/10/2023 keşide tarihli 750.000,00TL bedelli çeklerden kaynaklı toplam 1.587.752,29 alacağın tahsili için kambiyo senetlerine mahsus takip yolu ile icra takibi başlatıldığı, ... . aleyhine 25/12/2023 keşide tarihli 700.000,00TL bedelli ve 30/12/2023 keşide tarihli 800.000,00TL bedelli çeklerden kaynaklı toplam 1.647.636,34 alacağın tahsili için kambiyo senetlerine mahsus takip yolu ile icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır. Dava konusu çekler incelendiğinde çeklerin keşidecisinin davacı .... olduğu, çeklerin ciro yoluyla davalı.... soruşturma nolu dosyası , ticaret sicil kayıtları getirtilmiştir. Davalı şirkete ait ticaret sicil kayıtlarından davalı şirketin 26.09.2022 tarihli genel kurulunda Gülşen Kumaş 'ın 26.09.2025 tarihine kadar yönetim kurulu başkanı olarak şirketi münferiden temsile olarak seçildiği ve bunun 27/09/2022 tarihli ticaret sicil gazetesinde ilan edildiği anlaşılmıştır. Davacı tarafından dava dışı ... ......Ltd. Şti, 'ye ... yevmiye nolu ihtarnamesinin gönderilmiş , ihtarnamede ... ait keşide tarihleri , çek numaraları ve bedelleri bildirilen toplam 18 adet çekin verilen siparişler teslim edilmediğinden iadesinin talep edilmiştir. Davacı tarafından davalı şirkete .... yevmiye nolu ihtarnamesinin gönderilmiş , ihtarnamede dava dışı ... verilen çeklerin bedelsiz kaldığı ve iadesinin talep edildiği ancak verilen cevapta çeklerin ...'nin uhdesinde olduğunun bildirildiği, bedelsiz kalan çeklerin iadesi, olmadığı taktirde çeklerin hiç bir şekilde kullanılmaması talep edilmiştir. Davacı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen protokol dava dışı... adına ... tarafından imzalanmıştır. Birleşen .... esas sayılı dosyada dava konusu ... arasında düzenlenen protokolde yer almadığı anlaşılmıştır. Menfi tespit davasında ispat yükü kural olarak alacaklı olduğunu iddia eden tarafa yani davalıya düşer. Ancak davalının alacağı senede dayanıyorsa ispat yükü yer değiştirerek senetten dolayı borçlu olmadığını iddia eden davacı tarafa düşer (.... Karar sayılı ilamı). Borçlunun, temel borç ilişkisinden dolayı herhangi bir nedenle sorumlu tutulamayacağını ileri sürerek açtığı menfi tespit davası, öğreti ve uygulamada bedelsizliğe dayalı menfi tespit davası olarak adlandırılmaktadır. Bedelsizlik ise, bir kambiyo senedinin ihdasına neden olan temel alacağın herhangi bir nedenle mevcut olmamasıdır (....). Başka bir deyişle bir kambiyo taahhüdünün temel alacağı geçersizse ya da sona ermişse, o kambiyo taahhüdü bedelsiz demektir. Bu anlamda senedin bedelsiz sayılmasında esas alınan husus, temel borç ilişkisinin kendisi değil, bu temel borç ilişkisinden doğan temel alacaktır. Bu itibarla bedelsizliğe dayalı menfi tespit davası ile maddi hukuk bakımından borcun mevcut olup olmadığının tespiti amaçlanmakta; borçlu olmadığını iddia eden borçluya, genel hükümlere göre bu durumu tespit imkânı verilmektedir. Dava neticesinde borçlu olunmadığının tespiti hâlinde ise davacı (borçlu) hakkında bir icra takibi başlatılması engellenmiş olacak veya başlatılan ve devam eden icra takibi iptal edilerek, davacının mevcut olmayan bir borcu ödemesi engellenmiş olacaktır. Bedelsizlik iddiası, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı TTK) 687. maddesi anlamında bir kişisel def'îdir. Bedelsizlik bir kişisel def'î olduğundan düzenleyen tarafından kural olarak ancak senet lehtarına karşı ileri sürülebilir. Ancak borçlu, hamilin senedi bilerek kendi zararına devraldığını kanıtlamak şartıyla hamile karşı da bedelsizlik def'îni ileri sürebilir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 183 ve devamı maddelerinde düzenlenen alacağın temliki, alacaklı ile onu devralan üçüncü şahıs arasında borçlunun rızasına ihtiyaç olmaksızın yapılabilen ve sadece kazandırıcı bir tasarruf işlemi niteliğini taşıyan yazılı şekle bağlı bir akittir. Aynı Kanunu’nun 188. maddesi gereğince borçlu, devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları, devralana karşı da ileri sürebilir. Buna göre temliki öğrenen iş sahibi, temlik olmasaydı önceki alacaklıya (yükleniciye) karşı ne tür defiler ileri sürebilecekse, aynı def'ileri yeni alacaklıya (temlik alan kişiye) karşı da ileri sürebilir (.... 'ne çekilen ihtarnamede ve dava dışı .... arasında düzenlenen protokolde yer almadığı, Protokolde davacı taraf olmadığı gibi protokolün davalı şirket adına temsil yetkisi bulunmayan kişi tarafından imzalandığı, davacının dava dışı çeklerin hamili .... Aleyhine menfi tespit davası açmadığı , savcılık dosyasına alınan bilirkişi raporu ile protokol birlikte değerlendirildiğinde dava dışı ... tarafından davacı şirkete ait çeklerle birlikte davalıya başka kişi ve şirketlere ait çeklerinde ciro edildiği, davacı tarafından davalının çekleri bilerek kendi zararına devraldığını kanıtlayamadığı, başka bir deyişle çeklerin bedelsizliği iddiası nispi defi olup, iyiniyetli hamile karşı ileri sürülemeyeceğinden ana dosyada ve birleşen mahkememizi.... esas sayılı dosyasında açılan davaların reddine karar vermek gerekmiştir. ( .... v.b karaları ) HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın reddine, 2-a) Mahkememizin .... Esas sayılı dosyada alınması gerekli 615,40 TL harcın peşin alınan 25.616,25TL harçtan mahsubu ile fazla yatırıldığı anlaşılan 25.000,85TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde yatırana iadesine, b) Birleşen Mahkememizin.... Esas sayılı dosyasında alınması gerekli 615,40 TL harcın peşin alınan 8.538,75TL harçtan mahsubu ile fazla yatırıldığı anlaşılan 7.923,35TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde yatırana iadesine, c) Birleşen Mahkememizin .... Esas sayılı dosyasında alınması gerekli 615,40 TL harcın peşin alınan 21.346,88TL harçtan mahsubu ile fazla yatırıldığı anlaşılan 20.731,48TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde yatırana iadesine, d) Birleşen Mahkememizin .... Esas sayılı dosyasında alınması gerekli 615,40 TL harçtan peşin alınan 24.762,38TL harçtan mahsubu ile fazla yatırıldığı anlaşılan 24.146,98TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde yatırana iadesine, e) Birleşen Mahkememizin .... Esas sayılı dosyasında alınması gerekli 615,40 TL harçtan peşin alınan 40.986,00TL harçtan mahsubu ile fazla yatırıldığı anlaşılan 40.370,60TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde yatırana iadesine, 3-Davacı tarafından mahkememizin ... esas sayılı dosyalarında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-a) Ana dosyada 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında alınması gereken 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, b)6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca mahkememizin birleşen... Esas sayılı dosyasında alınması gereken 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, c) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca mahkememizin birleşen .... Esas sayılı dosyasında alınması gereken 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, d)6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca mahkememizin birleşen 2024/458 Esas sayılı dosyasında alınması gereken 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, e)6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca mahkememizin birleşen 2024/663 Esas sayılı dosyasında alınması gereken 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 5-a)Davalı mahkememizin .... Esas sayılı dosyasında kendisini vekille temsil ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 354.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafına verilmesine, b)Davalı mahkememizin .... Esas sayılı dosyasında kendisini vekille temsil ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 80.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafına verilmesine, c)Davalı mahkememizin .... Esas sayılı dosyasında kendisini vekille temsil ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 193.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafına verilmesine, d)Davalı mahkememizin ...Esas sayılı dosyasında kendisini vekille temsil ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 221.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafına verilmesine, e) Davalı mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında kendisini vekille temsil ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 228.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafına verilmesine, 6-HMK 333. maddesi uyarınca artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin yokluğunda davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren Mahkememize .... ilgili Hukuk Dairesine gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/11/2025

... E İmza