İlk Derece Mahkemesi 2024/432 E. 2025/1430 K.

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/432 Esas KARAR NO : 2025/1430

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 15/05/2024 KARAR TARİHİ : 25/12/2025 YAZIM TARİHİ : 25/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalı şirket arasında bir ticari münasebet söz konusu olup davacı tarafından davalıya gönderilen mal ve hizmetlerin karşılığı olarak davacı şirket davalıdan 14.478,60-TL alacaklı olduğunu, işbu tutar ödenmediği için davalı ile irtibata geçilerek borcun ödenmesi istenilmiş, borçlu yine bir ödemede bulunmayınca hakkında Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı icra dosyasından takip başlatıldığını, davalı tarafından işbu takibe mesnetsiz ve afaki bir şekilde itiraz edildiğini belirterek davacı vekili davanın kabulünü, Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptalini, davalının itirazı haksız olduğundan asıl alacağın % 20’ sinden aşağı olmamak üzere icra - inkar tazminatına mahkum edilmesi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını istemiştir. Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır. ARAŞTIRMA; 1-Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyası UYAP aracılığıyla dosya arasına alınmıştır. İncelendiğinde, davacı .... Etiket Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından, davalı ... aleyhine başlatılan fatura alacağına dayalı ilamsız icra takibi olduğu, takip çıkışının 14.478,60-TL alacak olduğu, davalı (borçlunun) 13/11/2023 tarihinde borca itiraz dilekçesi verdiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır. 2-Beylikdüzü Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 21/05/2024 Tarih ve ... Sayılı yazısı ile; davalı şirketin 2022 yılı Ba-Bs formları getirtilmiştir. 3-Davutpaşa Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 21/05/2024 Tarih ve .... Sayılı yazısı ile; davacı şirketin 2022 yılı Ba-Bs formları getirtilmiştir. 4-Beylikdüzü Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 09/07/2025 Tarih ve ... Sayılı yazısı ile; davacı şirketin 2022 yılı Ba-Bs formları yıl bazında karşılaştırmalı olarak getirtilmiştir. 5-Davutpaşa Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 09/07/2025 Tarih ve ... Sayılı yazısı ile; davalı tarafın 2022 yılı Ba-Bs formları yıl bazında karşılaştırmalı olarak getirtilmiştir. 6-Mahkememizce SMMM bilirkişisinden rapor aldırılmıştır. 24/03/2025 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle;

Davacının 2022,2023 ve 2024 yılları Ticari defterlerinin, 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, Ticari defterlerinin HMK 222 mad. gereğince davacı lehine delil niteliğinin Sayın Mahkemenizin takdirinde olduğu, davalı yana ait ticari defterler inceleme için sunulmamış olduğu, davacı yanın incelenen ticari defterlerinde, icra takip tarihi olan 16/10/2023 tarihi itibariyle, davacının davalıdan 14.478,60 TL Alacaklı oldukları tespit edilmiş olduğu, davacı tarafından davalı yana 08.01.2022 tarihinde içeriğinin 2.045 ADET ... MODA KATALOG’u olan KDV Hariç Toplam Tutarı 12.270,00 TL, KDV Dahil Tutarı 14.478,60 TL olan ... Numaralı E-Arşiv Faturası düzenlenmiş olduğu, E-Arşiv Faturası üzerinde İrsaliye yerine geçer açıklaması olduğu, işbu fatura içeriği ürünlerin davalı yana teslim edilmiş olduğuna dair imzalı bir teslim belgesine dosya içeriğinde rastlanmamış olduğu, taraflar arasında düzenlenmiş ve imzalanmış bir sözleşmeye ve davalı tarafı temerrüde düşürecek bir ihtarnameye dosya içeriğinde rastlanmamış olduğu, dosyaya Vergi Daireleri tarafından gönderilen BA BS Bildirimlerinde tarafların birbirine düzenlemiş olduğu İptal edilmemiş E-Arşiv Faturalarının ve E-Faturaların otomatik olarak dahil edilerek gönderilmiş olduğu görülmekte olduğu, ancak, BA BS Bildirimlerinde tarafların birbiri ile ilgili BA BS Bildirimi görülmemiş olduğu, İptal edilmemiş E-Arşiv Faturalarının BA BS Bildirimlerinde görülmesi gerektiği değerlendirilmiş olduğu, Dosyaya sunulu BA BS Bildirimlerinin karşılaştırmalı olarak gönderilmemiş olduğu, Sayın Mahkeme tarafından ihtiyaç duyulması halinde, tarafların bağlı oldukları Vergi Daireleri Müdürlük’lerinden 2022 yılı BA BS Bildirimlerinin yıl bazında karşılaştırmalı olarak tekrar talep edilebileceği değerlendirilmiş olduğu, davacı yan lehine karar alınması durumunda, Davacı yan’ın, icra takip tarihi olan 16/10/2023 tarihinden itibaren asıl alacağına işleyecek yıllık %31,75 ve değişen oranlarda Reeskont Avans Faizi talep edebileceğine ilişkin Takdirin Mahkemeye ait olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. 12/11/2025 Tarihli Ek Bilirkişi Raporunda Özetle; Ek Rapor Kapsamında yapılan tespit ve değerlendirmeler sonucunda,

1-)Tarafların bağlı oldukları Vergi Daire Müdürlükleri tarafından Sayın Mahkeme’ye gönderilmiş cevap yazı ekleri olan BA BS Bildirimlerine göre, tarafların BA BS Bildirimlerinde fark olmadığı, 2-) Davacı tarafından davalı yana düzenlenmiş ve davacının dava konusu alacağının kaynağı 08.01.2022 tarihli içeriğinin 2.045 ADET ... MODA KATALOG’u olan KDV Hariç Toplam Tutarı 12.270,00 TL, KDV Dahil Tutarı 14.478,60 TL olan .... Numaralı E- Arşiv Faturasının Davacı BS Davalı BA Bildirimlerinde olduğu, Davalı tarafından Davacı yana düzenlenmiş İade veya satış niteliğinde bir fatura olmadığı tespit edilmiş olduğu,

3-) Ek Rapor kapsamında dosyaya sunulan BA BS Bildirimlerine ilişkin tespit ve değerlendirme dışında Kök Raporda yapılan tespit ve değerlendirmelerde değişiklik olmadığı, Takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, Sonuç ve kanaatine varılmıştır. DELİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava, açık cari hesaba dayalı alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemlerine ilişkindir.

Tarafların üzerinde anlaşamadıkları konuların; davacının icra takibindeki tutar kadar davalıdan alacaklı olup olmadığı, davalının icra takibine itirazının haksız olup olmadığı, haksızsa icra inkar tazminatı koşullarının bulunup bulunmadığı noktalarında toplandığı anlaşıldı.

Mahkememizce icra dosyası, taraflara ait Ba-Bs formları, dosya arasına alınmış, ticari defterler incelenmiş ve diğer tüm deliller toplanmıştır. Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı icra takip dosyası UYAP aracılığıyla dosya arasına alınmıştır. İncelendiğinde, davacı .... Etiket Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından, davalı ... aleyhine başlatılan ilamsız icra takibi olduğu, takip çıkışının 14.478,60-TL asıl alacak olduğu, davalı (borçlunun) 13/11/2023 tarihinde borca itiraz dilekçesi verdiği ve takibin durduğu, takip dayanağının ticari satımdan kaynaklanan alacak olarak belirtildiği anlaşılmıştır. 2004 Sayılı İİK 67. maddesi gereğince itirazın iptali davalarının görülüp hükme bağlanabilmesi için geçerli bir icra takibi bulunması, süresinde borca itiraz edilmesi ve 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılması dava şartı niteliğindedir.

İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı).

Somut olayda, davacı tarafın iddiası davalı ile aralarındaki ticari ilişki kapsamında fatura borcunun ödenmediği hususlarına dayanmaktadır.

Bu kapsamda davacı tarafın sözleşme ve ticari ilişki kapsamında faturaya konu ürünlerin davalı yana eksiksiz ve ayıpsız teslim edildiğini ispat külfeti bulunmaktadır. Davacı tarafın dava dilekçesi ile ticari defterlere delil olarak dayandığı görülmektedir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanun' da ticari defterlerle ispata ilişkin hükümlere yer verilmemiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 222. maddesi “Ticari Defterlerin İbrazı ve Delil olması” başlığı altında ticari defterlerle ispata ilişkin hükümler getirmiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu 222. Maddesinde; "(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz." hükümlerine yer verilmiştir. Yargıtay uygulamasına göre; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 222. maddesi gereğince; ticari davalarda, yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasa'da delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delildir (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 26/09/2018 tarih 2018/2696E. 2018/3431K. sayılı ilamı). Türk Ticaret Kanunu faturayı tanımlamış değildir. Ancak kanun faturanın düzenlenmesi hakkında bazı kurallara yer vermiştir. Fatura tanzim edilmesinin öncelikli koşulu, tacirin ticari işletmesi bağlamında mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olmasıdır. Bu koşul, faturanın nitelik itibarıyla sözleşmenin ifa safhası ile ilgili bir belge olmasının da gereğidir. Dolayısıyla taraflar arasında bir sözleşme olmadan gönderilen belge, faturanın şekil şartlarını taşısa bile, gerçek anlamda bir fatura olmayıp, öneri (teklif) niteliğinde bir yazıdır. Şüphesiz, taraflar arasındaki sözleşmenin hukuken geçerli olması gerekir. Bu anlamda batıl bir sözleşmeye dayanılarak gönderilen faturaya süresi içinde itiraz edilmemesi, fatura içeriğinin kabul edilmiş sayılması sonucunu doğurmaz. Fatura içeriğinin kabul edilmiş sayılmasına ilişkin karinenin uygulanması temel borç ilişkisi doğuran bir sözleşmenin varlığı halinde söz konusu olabilir. Taraflar arasında sözleşmenin bulunup bulunmadığı hususu çekişmeli ise, ispat yükü kuralları çerçevesinde öncelikle sözleşmenin varlığı ispat edilmelidir (Özçelik, Volkan; Fatura İçeriğinin Kabul Edilmiş Sayılması, TBB Dergisi 2018 (138), s. 212 vd.). Faturanın delil olması ile ticari defterlerin delil olması birbirinden farklıdır. 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddeye göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir ise de akdî ilişkinin yazılı delillerle ispatı gerekir. Fatura ticari defterlere kayıt edilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili TTK'nın 222. maddeye bakmak gerekir. Bu nedenle ticari defterlere kaydedilmiş fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar. Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir. Bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (6102 Sayılı TTK 21/2).

Tarafların BA ve BS kayıtlarında dava konusu faturaların kayıtlı olması halinde tarafların ticari defterlerinin incelenmesine gerek yoktur. Zira münazaalı hususlar bizatihi tarafların kayıtları ile ispatlanmış kabul olunur (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 19/11/2015 tarih 2015/3302 Esas 2015/12272 Karar sayılı ilamı).

Mahkememizce tarafların ticari defteri incelenerek rapor düzenlenmesi için dosya SMMM bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi, yukarıda özetine yer verilen kök ve ek raporunu dosyaya sunmuştur. Mahkememizce alınan raporlar dosya kapsamına uygun, denetime elverişli ve kanaat verici bulunmuştur. Mahkememizce davalı tarafa ticari defterlerini ibraz etmek üzere usulüne uygun bildirim yapılmasına rağmen davalı tarafın ticari defter ve belgelerini incelemeye esas olmak üzere mahkemeye ibraz etmediği görülmüştür. Somut olay değerlendirildiğinde; davacı tarafın incelenen ticari defterlerinde alacak kalemlerinin bu defterlerde kaydedilmiş olması tek başına alacağın varlığına veya fatura içeriği mal ve hizmetlerin teslimi konusuna delil oluşturmamaktadır.

Ancak, Mahkememizce 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 83. Maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu 222/3 gereğince, ticari defterlerin incelenmesine karar verilmiş ise de usulüne uygun ihtarata rağmen davalı tarafça ticari defterlerin ibraz edilmediği görülmektedir.

Taraflar arasında ticari ilişkinin mevcut olduğu, davacı tarafın ticari defterlerinin kayıtları usulüne uygun olduğundan davacı lehine delil vasfı taşıdığı, davacı tarafından dava ve takip konusu edilen fatura alacağının davacı tarafın ticari defterlerinde yer aldığı anlaşılmaktadır.

Ayrıca, ek bilirkişi raporunda da yer verildiği üzere, tarafların bağlı oldukları Vergi Daire Müdürlükleri tarafından Mahkemeye gönderilmiş olan BA BS Bildirimlerine göre, tarafların BA BS Bildirimlerinde fark olmadığı, davacı tarafından davalı yana düzenlenmiş ve davacının dava konusu alacağının kaynağı 08.01.2022 tarihli içeriğinin 2.045 ADET ... MODA KATALOG’u olan KDV Hariç Toplam Tutarı 12.270,00 TL, KDV Dahil Tutarı 14.478,60 TL olan .... Numaralı E- Arşiv faturasının davacı BS, davalı BA bildirimlerinde kayıtlı olduğu, davalı tarafından davacıya düzenlenmiş iade veya satış niteliğinde bir faturanın olmadığı tespit edilmiştir. Takibe ve davaya konu faturanın davalının bağlı olduğu vergi dairesi müdürlüğüne BA formları ile bildirilmiş olması, fatura içeriği malların veya hizmetin davalıya teslim edildiğinin ve davalının sözleşme kapsamında bu teslime bir itirazının bulunmadığının kabulü gerekmektedir. (Yargıtay 19. HD' nin 2015/12329 E., 2016/6138 K. ve 2014/11846-15110 E.K. sayılı kararları da bu yöndedir.) Buna göre, davacı ile davalı arasındaki ticari ilişkinin varlığı, davacı tarafın davalı ile aralarındaki ticari ilişkiden kaynaklı edimlerini yerine getirdiği, davalıya yansıtılan ve takibe konu 14.478,60-TL fatura bedelinin usulüne uygun olduğu hususlarının; davacı tarafın ticari defterler kayıtları, davalı tarafın defterlerini ibrazdan kaçınması ve vergi dairesi kayıtları ile davacı tarafından ispat edildiğinin kabulü gerekmiştir.

Davalı tarafın takibe konu alacağı ödediğini yazılı belge ile ispat edemediği kanaatine varıldığından, davanın kabulü ile takibe yapılan itirazın iptaline karar vermek gerekmiştir. Davacı vekili, itirazın iptali talebi ile birlikte icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur. Borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için likit ve belirlenebilir bir alacağın mevcut olması gerekmektedir. Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması, böylece borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Buna göre davalı borçlu tarafından ticari defter ve vergi müdürlüğü kayıtları ile sabit olan alacağın tereddütsüz bir şekilde likit ve belirlenebilir olması nedeni ile davalı borçlu aleyhine kabul edilen alacak miktarı üzerinden %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM;Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜNE,

-Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı takip dosyasında davalının yaptığı itirazın iptali ile, takibin 14.478,60-TL asıl alacak ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi yürütülmek suretiyle DEVAMINA,

-Kabul edilen asıl alacağın %20'si tutarında icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 2-Alınması gereken 989,03-TL karar harcından daha önce Mahkememiz dosyasına yatırılan 427,60-TL peşin harcının indirilmesi ile geriye kalan 561,43-TL eksik harcın davalıdan alınması ile Hazine'ye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin harç ve 427,60-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 855,20-TL harcın davalıdan alınması ile davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 6.130,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınması ile davacıya verilmesine, 5-Arabuluculuk ücreti 3.120,00-TL'nin davalıdan alınması ile Hazine'ye gelir kaydına, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen tutar üzerinden hesaplanan 14.478,60-TL vekalet ücretinin davalıdan alınması ile davacıya verilmesine, 7-Kullanılmayan avansın kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa geri verilmesine, Dair, kabulüne karar verilen kısım yönünden istinaf sınırının altında kaldığından kesin olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/12/2025

Katip ... Hakim ... E imzalıdır E imzalıdır