İlk Derece Mahkemesi 2024/1012 E. 2026/620 K.

T.C. ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/1012 Esas KARAR NO : 2026/620

DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 30/12/2024 KARAR TARİHİ : 01/07/2026

I.İDDİANIN ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili ile davalı arasında ... ve ... tarihli iki ayrı sözleşme imzalandığı, bu sözleşmeler kapsamında üç adet frigorifik kasa imal edilerek teslim edildiği, kasaların tesliminden kısa süre sonra zemin döşemelerinde bozulmalar, panel birleşim yerlerinde ayrılmalar, yağmurlu havalarda su sızdırması, paslanmalar ve çeşitli üretim kaynaklı ayıpların ortaya çıktığı, arızaların davalıya bildirildiği, kasaların onarım için davalıya gönderildiği ancak uzun süren onarımlara rağmen aynı arızaların tekrar ettiği, bu nedenle ihtarname gönderilerek garanti kapsamında kasaların yenileriyle değiştirilmesinin talep edildiği, davalının bu talebi yerine getirmediği, Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesi D.İş dosyasında alınan bilirkişi raporunda kasalardaki ayıpların üretim ve imalat hatasından kaynaklandığının, kullanım hatası bulunmadığının ve davalının ağır kusurlu olduğunun tespit edildiği, sözleşmelerde yer alan garanti ve ayıpsız ifa yükümlülüklerinin ihlal edildiği, müvekkilinin sürekli arızalar nedeniyle lojistik faaliyetlerinde aksama yaşadığı, üçüncü kişilere onarım yaptırmak zorunda kaldığı ve bu kapsamda ... TL + KDV onarım giderine katlandığı, kasaların artık onarımla kullanılabilecek durumda olmayıp yenileriyle değiştirilmesi gerektiği, sözleşmelerin 5.3 maddeleri uyarınca toplam ... TL cezai şart alacağının doğduğu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ... TL maddi tazminat ile ... TL cezai şart bedelinin dava şartı arabuluculuğa başvuru tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir. II. SAVUNMANIN ÖZETİ Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı arasında ... ve ... tarihli sözleşmeler kapsamında üç adet frigorifik kasa imal edilerek süresinde teslim edildiğini, davacının ayıp ihbarını kanunda öngörülen süreler içerisinde yapmadığını, teslimden yaklaşık 19 ay sonra ihtarname gönderildiğini, bu nedenle ayıp ihbarı ve taleplerin süre ve zamanaşımı yönünden reddedilmesi gerektiğini, davacının sunduğu ..., ... ve ... tarihli tespit tutanaklarının tek taraflı düzenlenen ve hukuki delil niteliği bulunmayan belgeler olduğunu, sözleşmeler gereği kontrol ve bildirim usullerine uyulmadığını, yalnızca bir araç yönünden ... üzerinden bildirim yapıldığını, bu araçta yapılan incelemede sorunların aracın hatalı ve aşırı yükle kullanılması, dar alanda manevra yapılması ve kullanıcı kaynaklı nedenlerden meydana geldiğinin tespit edilerek iyi niyet kapsamında ücretsiz onarım yapıldığını ve aracın sorunsuz şekilde teslim edildiğini, sonrasında başka bir ayıp bildirimi yapılmadığını, davacının garanti kapsamında gerekli inceleme yapılmasına imkân vermeden kasaları üçüncü kişilere onarttığını, bu nedenle garanti sorumluluğunun ortadan kalktığını, üçüncü kişilerce düzenlenen onarım faturaları ve belgelerin müvekkiline yüklenemeyeceğini, Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesi D.İş dosyasındaki bilirkişi raporunda ağır kusur tespiti bulunmadığını ve rapora itiraz edildiğini, davacının üçüncü kişilere yaptırdığı tadilatların keşiften önce gerçekleştirildiğini, bu nedenle bilirkişi tespitlerinin gerçeği yansıtmadığını, sözleşmedeki cezai şart hükümlerinin oluşmadığını, davacının teslim sırasında ihtirazî kayıt koymadığını, ücretsiz onarım dışında doğrudan değişim ve tazminat talebinin kanuna aykırı olduğunu, kasalardaki sorunların üretim hatasından değil kullanıcı kusurundan kaynaklandığını, bu nedenle maddi tazminat, cezai şart ve diğer tüm taleplerin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek davanın usulden ve esastan reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesinin .../... D. İş sayılı dosyası, Üsküdar ... Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamenin ve ihtarnamenin tebliğine ilişkin tebligat parçası, ... tarihli yapılan keşif tutanağı, ... tarihli bilirkişi raporu, ... ve ... tarihli bilirkişi heyeti kök ve ek raporları. Tanık beyanları. Davalı Tanığı ... ... ; "davaya konu kasa ve içerisine döşenen klima, yine kasaya monte edilen yükleme lifti davalı şirket tarafından yapılmıştır, işin yapımı sırasında kendim çalıştım, teslim edildikten sonra bize parça parça bildirim geldi, yani hatırlamadığım bir tarihte şoför geldi, aracı vurduğunu söyledi, dorsenin arka sol tarafını vurmuştu, onarımını sağladık, aracı teslim ettik, buna ilişkin tutanak tutuldu diye hatırlıyorum, ancak şoför davacı tarafa kaza yaptığına ilişkin bilgi vermemiş, ikinci seferde karşı taraf silikonlar ayrıldı diyerek yine dorseyi getirdiler, kontrol ettiğimizde kendiliğinden ayrılması mümkün olmadığını, maket bıçağı ile aşağıya kadar ön taraftaki silikonun kesildiğini anladık, ancak yine de tekrar silikon çekip gönderdik, bildiklerim bundan ibarettir tanıklık ücreti talebim yoktur." şeklinde beyanda bulunmuştur. Davalı Tanığı ... ... ; "Ben yaklaşık on yıl kadar ... Şirketinde çalıştım, şu an orada çalışmıyorum, ancak dava konusu edilen frigo kasaların satışı yapıldığı sırada da bu firmada işçi olarak çalışmaktaydım, satımdan altı yedi ay sonra hangi araç için geldiğini hatırlamıyorum ancak satılan üç araçtan biri onarıma gönderildi, ilk gelen aracın problemi tabanını kırılmış kasanın ek yerlerinde bulunan silikonlar sökülmüş bir şekilde onarıma gelmişti, onların kusuru nedeniyle meydana gelmişti, onarım sırasında da karşı taraf ile sözlü bir tartışma yaşandı, daha sonra da diğer iki araç için vurmadan dolayı geldi, araçları kullandıkları yer otel olduğu araçları kullandığı yerin dar olduğu araçların ebatlarının büyük olduğu yüklü olarak dönmeye çalışırken de arka dingillerin inik vaziyette olması gerekirken kalkık olması sebebiyle kasaya zarar vermesi nedeniyle gelmişlerdi. Bu araçlarda tamir edilerek kendilerine teslim edildi. Sözleşmenin içeri hakkında bilgim yoktur, biz sadece onarıma gelen araçları tamir ederiz , çalıştığım süre boyunca herhangi bir şikayet olmamıştı, ilk defa bu firmadan bu şekilde şikayet yapıldığını gördüm." şeklinde beyanda bulunmuştur. Davalı Tanığı ... ... ; "Ben davalı işyerinde 10 yıldır çalışırım. Usta başıyım. Dava konusu ... kasaların imalatını bizzat yaptım. Bu kasalarda kasa panellerinde ... izolasyon malzemesi kullanıldı. Bu piyasada üretimi yapılan en kaliteli malzemedir. Kasanın alt ızgarasında -18 dereceye kadar dayanaklı izole madde kullanıldı. Yine kasanın tabanı su ve neme dayanaklı su kontrplağı ile kaplıydı. Su kontrplağının üzerine su epoksisi dökülüydü. Kasanın panelleri kalın ve iyi bir malzemeden imal edilmişti, biz üç frigo kasayı 2022 yılları sonlarına doğru davacıya teslim ettik, yaklaşık bir hafta sonra aracın şoför bölümünün üzerine şapka olarak tabir edilen eklentinin koyulacağını, bu eklentinin klima hava girişini kapatacağından bahisle klima havalandırması için şapka olarak tabir edilen rüzgarlıkta delikler açılması istenildi, görevimiz olmamasına rağmen yaptık, bu işi yaparken araçlara eğilip baktığımda üç aracın da şasesinin eğik olduğunu tespit ettim, sorduğumda aracın araçların otel kısmındaki yola sığmadığı için dingillerini kaldırdıklarını söylediler, ben bunun kasaya zarar vereceğini, aracın arka kuyruğu düştüğü için ve kasanın üzerine oturduğu alt şase eğildiği için kasa tabanında yamulmaya sebep olacağını söyledim, yola sığmadığı için buna mecbur oldukları ifade ettiler, Rüzgarlıklara dilek açtıktan 15 gün sonra araçlardan biri aracın sol arka çerçevesinin vurulduğunu ve kimseye haber vermeden düzeltilmesini rica etti, ben bunu bile kimseye bilgi vermeden düzelttim, teslimden yaklaşık iki üç ay sonra tabanda çatlamalar olduğundan bahisle bi bakılmak için bize geldi, geldiğinde aracın dingillerinin kaldırılması sebebiyle panel tabanlarında ciddi şekilde yamulma olduğunu, kasanın bir çok yerinde vuru ve delikler olduğunu, sorduğumda yüklemecilerin özensiz olduğunu söylediler. Dingil olmadığından dolayı bütün yük panele biniyordu. Paneller bu denli yükü taşıyacak kalınlıkta malzemeler değildir. Yine davacının yükleme yaptığı ahşap paletler üzerinde açıkta çivi ve bunun gibi malzemeler bulunabilmesi nedeniyle yükleme yaparken beton kadar sert olmayan ve darbe aldıktan sonra açılmaya müsait epoksilerde kırılmalar tespit ettik. Yama yaptık. Panel birleşim noktalarında herhangi bir ayrılma yoktu. Yalnızca aracın yan çevrelerinde yükten dolayı alüminyumlarında ufak ayrılmalar mevcuttu. Bunu da silikon çekmek suretiyle giderdik. Akabinde tazyikli su tutarak sızdırmazlığını test ettik. Ayrıca lift için dayama takozu takıldı. Zaten bu durumda yapılabilecek bir onarım işlemi yoktu. Bu tarz arızalar dingil kaldıran araçlarda çok doğaldır. Bu onarımdan sonra başka bir sefer gelmediler. Aracı başka bir kasa firmasında gördüm. Her bir araç bir buçuk gün onarımda kaldı. Araçlarda tavandan damla damla su sızıntısı olduğu söylenmişti. Ben buna karşı ... marka silikonlardan 3 araç için 100 adet kullanarak panel birleşim noktalarına içerden silikonla müdahale ettim. Ayrıca alüminyum kenarlara da silikon uyguladım. Dingili kaldırılan araçlardan olduğu için ilerde bu noktada şikayet olacağını düşünerek detaylı bir onarım yaptım. Zeminde herhangi bir çökme tespit etmedim. Frigo kasa imalatı davalı şirketin esas faaliyetleri arasındadır" şeklinde bayanda bulunmuştur. Davalı Tanığı ... ... ; "Ben davalı işyerinde bir dönem çalıştım. Kasaların imal edildiği dönemde çalışmaktaydım. Kasaların tesliminden sonra bir iki ay içerisinde işten ayrıldım. Kasaların imalat ve tesliminden sonra bir daha görmedim. Onarım veya başkaca bir aşamaya dahil değilim. Kasaların dış cepheleri için Türkiyede üretim yapan iki firma vardır. Bunlardan birinden almak zorundasınızdır. Panellerde ... izolasyon malzemesi kullanıldı. 8 cm taban kalınlığında diye hatırlıyorum. Dava konusu kasanın kontrüksiyon kısmı demir malzemedendir. Yan panel çelikle desteklenerek araya ahşap su kontarası konulmak suretiyle izalasyon sağlanır. Fakat kasalarda kırılmaya sebep olan asıl şey malzeme kalitesi değildir . Ben davacının oteline işten ayrıldıktan sonra da gitmiş olmak ve araçları da dışarıda görmem sebebiyle araçların dingillerinin kaldırıldığını biliyorum. Bu dingillerin kaldırılması kasanın üzerine oturduğu ağırlık merkezinin değişmesine ve yük ile birlikte kasanın yamulup burkulmasına sebep olmaktadır. Bu genelde manevra kabiliyetini artırmak için yapılır, sık karşılaşılan bir durumdur dedi. Teknik şartnamede bana okumuş olduğunuz kısım bizim ürettiğimiz ürün niteliğine birebir uymaktadır. 8 cm üzerine araya ahşap su kontarası konulmak suretiyle taban kalınlığı 10 cm bulur" şeklinde beyanda bulunmuştur. Davacı Tanığı ... ... ; "Ben davacı şirkette kuruluşundan buyana 4 yıldır şoför olarak çalışıyorum. Davalı şirketten soğutuculu frigo kasalar alınmıştı. Bu kasalardan biri de benim şoförü olduğum ... plakalı kasa idi. Bu araçla bizzat kendim sevkiyat yaptım. Kasaları kullanmaya başladıktan yaklaşık 1-2 ay sonra kasanın birleşim noktalarında açılmalar olduğu, ızgaralarda açılmalar olduğu, panel birleşim noktalarında ayrılmalar olduğunu tespit ettik ve müdürlerimize bilgi verdik. Akabinde davalı şirketten alınan 3 firigo kasa peyder pey onarım için davalı şirkete götürüldü. Her bir araç 5-10 gün kadar onarımda kaldı. Geldiğinde kasaların ayrılan noktalarına silikon çekildiğini gördük. Onarımlar sırasında orda değildim. Başka bir tamirat yaptılarsa bilmiyorum, benim gördüğüm yalnızca silikondu. Onarımdan sonra 5-6 aylık kullanımın sonunda aynı hatalar tekrar nüksetti. Zeminde çatlak ve bozulmalar, tavandan su sızıntıları ve çökmeler vardı. Ben bu kasayla virajlara girerken dahi korkuyordum. Diğer araçta benim aracımdan daha fazla hasar vardı. ... plakalı aracın tavanında daha ciddi problemler olduğunu hatırlıyorum. (... tarihli tutanak) Bu tutanaktaki ismim altındaki imza bana aittir. Hatırladığım kadarıyla bunu onarımdan sonraki 5-6 aylık kullanım akabinde devam eden problemler üzerine tuttuk. Tutanakta yazan problemler devam edince şirket yönetimi davalı firma ile iletişime geçti detaylarını bilemiyorum. Anlaşamayınca kasaları başka bir firmaya onarım için götürüp tamir ettirdik. Zira kullanmak zorundaydık dediler. Yükleme liflerinde ve klimalarda herhangi bir problem yoktu dedi. Dava konusu kasaları ..., ..., ... gibi yakın beldelere transferlerde kullandık. Zira çok sağlıklı değillerdi. Başka marka kasalarla ..., ... gibi daha uzak yerlere sefer düzenlendirdik. Diğer markalarda herhangi bir sorunla karşılaşmadık. Asfalt olmayan bir yoldan gitmeyiz . Onarım yaptırdığımız 3 firma paneller ve birleşim noktalarının sağlıklı olmadığını, bu sebeple onarımın fayda göstermeyeceğini belirtti. Kasaları mecburen kullanmaya devam ettik. Fakat yalnızca yakın beldelerde transfer yaparken kullanabildik . 3. Firma tarafından yapılan onarımın kapsamını bilemiyorum. Yalnızca bir kasanın içerisine 3-4 metre komple saç konulduğunu biliyorum. Bu tamirat tahminen ... plakalı araca yapılmıştır." Davacı Tanığı ... ... ; "Ben davacı şirkette 2022 yılı ... ayından beri şoför olarak çalışıyorum. Davalı şirketten soğutuculu frigo kasalar alınmıştı. Bu kasalardan biri de benim şoförü olduğum ... plakalı kasa idi. Bu araçla bizzat kendim sevkiyat yaptım. Dava konusu kasayı kullanmaya ... ayında başladım. Bir kaç aylık kullanımdan sonra kasaların sandiviç panel olarak tabir edilen birbirine geçmeli panellerinin silikonlarında açılmalar, tabanda çökmeler ve köşe bentlerinde kopmalar meydana geldi. Bunun üzerine davalı şirkete onarım için araç götürüldü. Araç 15 gün kadar onarımda kaldı. ... tarihinde aracı tekrar aldım. Yalnızca basit bir silikon işlemi yapılmıştı. Biz aracı onarım için götürdüğümüzde aracımın şasesinin yamuk olduğunu ve dingil kaldırdığımızı sorunların bu yüzden olduğunu söylediler. Fakat biz diğer soğutuculu kasalarda da aynı araçları kullanırız. Böyle bir sorunla karşılaşmadık. Araçlar zaten dingil kaldırılan araçlardandır. Onarımdan sonraki kullanımlarda transpaletle yükleme yaptığımız için tabanın diğer bölümlerinde çökmeler devam etti. Tavan kısmından su sızıntıları devam etti, ayrıca tavanın alt paneli neredeyse 20-30 cm sarktı. Bu sorunlar devam edince ve anladığımız kadarıyla davalı şirketle anlaşılamayınca başka bir üçüncü firmaya onarım yaptırıldı. Benim aracıma komple saç döşendi. Diğer araca yarım saç atıldı. 3 araç birer kere davalı şirkette onarım gördü. Bunun haricinde neredeyse 3 araç toplam 10 kere başka firmalarda onarım gördü. En son ... plakalı aracın kasası sökülüp başka bir marka kullanıldı. Diğer iki araç atıl vaziyette durmaya devam ediyor. Benim aracım genelde ... ilçesine sefer yapardı. Diğer iki araç ... ve ... ilçelerine giderdi. ... da seferimiz olsa da dava konusu kasaların takıldığı araçlar kasalar sebebiyle zayıf olduğundan ve tehlike oluşturduğundan ...'a sefere gitmezdi. Benim aracımda saç atılması dışında tampon tarafındaki demirde kırılma olduğundan kaynak işlemi ile sol arka köşebendi düşmesi nedeniyle tamirat görmüştür. ... plakalı aracın kasası dava konusu kasalarda aynı boyutlarda bir kasa ile değiştirildi" şeklinde beyanda bulunmuştur. Davacı Tanığı ... ... ; "Ben davacı şirkette ... yılında şoför olarak işe başladım. 2023 yılı ... ayına kadar şoför olarak çalıştım. ... plakalı aracın şoförüydüm. Ben bu aracı kullanmaya başladığımda dava konusu soğutuculu kasayla araç hali hazırda bir buçuk iki ay kullanılmıştı. Aracı kullandığımda yağmur sularının içeriye girdiğini, araç yıkandığında su aldığını, tabanda çökmeler olduğunu ve kasanın sallanarak trafikte tehlike oluşturduğunu tespit ettim. Akabinde ...-... tarihleri arasında araç davalı ... firmasında onarımda kaldı. Geldiğinde yalnızca birleşim noktalarına silikon çekildiğini gördük. Tabandaki çökmeler veya diğer arızalar için herhangi bir işlem yapılmamıştı. Hali ile sorunlar devam edince başka firmalara onarım yaptırıldı. Bu onarımlar ... plakalı aracın arka kısmına saç çekilmesi, diğer iki aracın saçlarının onarılması şeklindeydi. Fakat bu onarımla da araçlar 4-5 ay kadar kullanılabildi. Mevcutta yalnızca hafif yükler için kısa mesafede kullanılabilmektedir. Dava konusu 3 aracı ..., ... ve ... teslimatlarında kullanabilmekteyiz. ... teslimatına ... ... dan alınan sorunsuz kasalarla devam etmekteyiz. Kasalarda açıklar olduğundan ve sallandığından uzun yola çıkılamamaktadır. Saç çekilmesi dışında üst köşe sacının düşmesi akabinde onarılması, taban çökmeleri sonucu ... çekilmesi, tampon kısmındaki onarımlar dışındaki onarımlar ile birkaç daha onarım gördü. ... ... kasaları ile dava konusu kasalar aynı boyuttadırlar. (... tarihli tutanak) Tutanaktaki ismim altındaki imza bana aittir. Bu tutanağı davalı firmaya onarıma gitmeden evvel tutmuştuk Davalı firmaya araçları onarım için diğer arkadaşlar götürdü. Arızaların davalının kabulünde olup olmadığını bilmiyorum Davaya konu araçların kasalarında sürtme veya başkaca bir kaza sonucu hasar oluşmadı" şeklinde beyanda bulunmuştur. Davacı Tanığı ... ... ; "Ben davacı şirkette operasyon müdürü olarak çalışıyorum. Dava konusu kasaları ... ... ayları arasında teslim aldık. Teslim anında herhangi bir problem yoktu. Kullanımdan itibaren ilk 6 ay içerisinde panel birleşme noktalarında açılmalar, zemin çatlakları ve silikon malzemede dökülmeler tespit edildi. Akabinde araçlar ... tarihinden başlamak üzere 15-20 günlük aralık ve onarım süreleri ile davalı firmada tadilat gördü. Bu tadilat perçin noktalarının yeniden montajı ve yeniden silikon çekilmesi şeklinde basit tadilatlardan öteye gitmedi ve arkadaşlara biz kasayı teslim ettik niye sorun için bize geliniyor gibi söylemlerde bulunuldu. Ayrıca araçların kasalarında bir sorundan ziyade araçların şaşelerinin eyik olduğunu, dingillerinin kaldırılmış olduğunu ve sorunların bu sebeple doğduğu söylendi. Fakat aynı marka model araçlarda kullandığımız aynı boyutlardaki diğer soğutucu kasalarda böyle bir sorunla karşılaşmadık. Tamir için dava konusu 3 araçta gösterdiğimiz diğer firmalar sorunun kasaların üretimindeki hatalar ve malzeme kalitesizliği nedeniyle olduğunu söyledi. Davalı firmadaki tadilattan sonra araçların tavan kısmından su sızdırmaları, paslanmalar ve araç birleşim noktalarında ayrılmalar devam etti. Araçlar bu nedenle sallanıyor ve trafik güvenliğini tehlikeye sokuyordu. Bu sebeplerle biz davalı firma haricinde başka firmalardan tamirat yoluna gittik, zira ... firması olduğumuzdan daha kısa sürede çözüm almak zorundaydık. 3 araca da tekrar saç çekildi. Bunun dışında silikon çekilmesi, perçin montajı, dış birleştirme noktalarının onarımı gibi konularda tamirat yaptırdık. Sorunlar düzelmedi, beklenen verimi alamadık. Bu 3 araç ... yer alan 2 tesis ve ..., ... tesislerine çalışırdı. Bodrumdaki tesislere güvenlik sebebiyle bu araçları çıkarmazdık. (..., ..., ... tarihli tutanaklar) Bu tutanaklardaki ismim altındaki imza bana aittir. Sorunların başlangıcından devamına kadar ki süreçte bu tutanakları tuttuk Mevcut durumda araçlardan birinin kasasını söküp başka bir kasa taktık, diğer 2 kasa atıl vaziyette durmaktadır. Araçlar bu sebeple çalışamamaktadır. Davalı firmadan kasaların değiştirilmesini talep etsek de onarım yapılabileceği bildirildiğinden anlaşamadık. Arızaların ilk ne zaman çıktığını net olarak söyleyemem fakat yoğun sezonda ve işlerimizi aksatmayacak şekilde sorunlar başladı. Fakat kasaların zeminindeki oyulmalar arttığında ve sezon yavaşladığından ilk olarak ... ayları gibi bizzat ben davalı firma sahibi ... beye ulaşıp sorunları aksettirdim. Kasaların teslim anında genel görünümünde bir sorun olmadığını gördük. Sorunlar kullanımla beraber ortaya çıktı. Sözleşmede yer alan kontronörler teslim anındaki kontrolle yükümlü olduğundan ilerleyen süreçte tutanakta bu kişilerin imzasına gerek görmedik ki ilerleyen süreçte işten ayrılmışlardı" şeklinde beyanda bulunmuştur. IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ Dava eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminat ve cezasi şart istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Taraflar arasındaki 855 cm iç boy, 245 cm iç en 245 cm iç yükseklik özelliklerine sahip 1 adet Soğutuculu ... Kasa İmalatı, 1 adet ... Soğutuculu Klima, 1 adet ... Marka Alüminyum Tablalı 2 Ton Kapasiteli Yükleme Liftinin anahtar teslim usulüne göre yapılması işi konulu, toplam ... TL ve ... TL olmak üzere toplam ... TL bedelli ...ve ... tarihli sözleşmelerde tarafların edimlerini yerine getirip getirmediği, ayıplı/eksik ifanın olup olmadığı, var ise ayıptan sorumluluğa dair yasal koşulların oluşup olumadığı, taraflar arasında akdedilen ... tarihli ve ... tarihli Sözleşmelerin 5.3. Maddesi uyarınca toplam ... TL cezai şart bedeli ve zarar tazmiantının davalıdan tahsilinin gerekip gerekmediği noktasında toplandığı belirlenmiştir. Kural olarak götürü bedelli eser sözleşmelerinde, iş bedelinin tamamı veya bir kısmı ödenmemiş ise, yüklenici işi kararlaştırılan götürü bedelle yapmak zorunda olduğundan yüklenicinin hakettiği imalât bedelinin, fiziki oran yöntemi ile başka bir ifadeyle yüklenicinin sözleşme kapsamında gerçekleştirdiği imalâtların eksik ve ayıpları da dikkate alınarak işin tamamına göre fiziki oranının tespit edilip, bulunacak bu oranın götürü iş bedeline uygulanması suretiyle saptanması ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek hesaplanması gerektiği kabul edilmektedir. Bu şekilde belirlenen iş bedeli yapılan ödemelerden az ise, iş sahibi fazla ödediği bedelin iadesini; fazla ise yüklenici ödenmeyen iş bedeli alacağının tahsilini isteyebilir. (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, 2020/2407 Esas, 2020/3033 Karar) Ancak götürü bedelli sözleşmelerde iş bedelinin tamamı ödenmiş ise, eksik ve ayıplar nedeniyle fiziki oran kurulması gerekmez; bu durumda iş sahibi, eksik ve ayıplı işlerin giderim bedelini isteyebilir. (ÖZTÜRK, Muammer; GÖZÜTOK Zeki: Usul ve Esaslarıyla Eser Sözleşmesi Uygulaması, 2019, s. 569) Yukarıda da açıklandığı üzere, götürü bedelli sözleşmelerde iş bedelinin tamamı ödenmiş ise, eksik ve ayıplı işler nedeniyle fiziki oran kurulması gerekmez; bu durumda iş sahibi, eksik ve ayıplı işlerin giderim bedelini isteyebilir. Yine Yargıtay 15. H.D.'nin pekçok içtihatında da bahsi geçtiği üzere; eser sözleşmelerinde iş sahibi makul sürede eksiklikleri tespit edip bunları yükleniciden talep etmelidir. Aksi halde, zamanaşımı süresi içinde ayıplı, eksik işlerin giderim bedelini talep edebilir ise de, davayı geciktirerek açması nedeniyle giderim bedelinin artmasına neden olacağından ve haksız fiil sorumluluğuna ilişkin hükümler sözleşmeye aykırılık halinde de uygulanacağından 6098 sayılı TBK'nın 114/2. maddesinin yollaması ile 52/1. maddesi gereğince giderim bedeli dava tarihine göre değil, teslimden itibaren eksik ve ayıplı işleri tespit ve dava açmak için teslim tarihine eklenecek makul süre sonunda mahalli piyasa rayiçlerine göre belirlenmelidir. Eksik işlerin giderim bedelinin belirlenmesine ilişkin esaslar niteliğine aykırı olmadığı hallerde ayıplı işlerin giderim bedeli yönünden de geçerlidir. (bkz. benzer mahiyette Yargıtay 11. H.D.'nin 2016/11019 Esas, 2018/5841 Karar, 15. HD.'nin 2019/2559 Esas, 2019/3731 Karar, 15. HD.'nin 2016/1240 Esas, 2017/1562 Karar, 15. HD.'nin 2015/4420 Esas, 2015/5242 Karar, 2018/2563 E., 2018/4079 K. sy. İlamları). Bu ilkler ışığında eldeki davanın değerlendirilmesinde; taraflar arasındaki eser sözleşmesine konu soğutuculu (frigo) kasaların, montajının yapıldığı ... plakalı kasada; Zemin döşemelerinde bozulmalar yırtıklar, Panel birleşim yerlerinde ayrılmalar, Yer süpürgelik ve orta koruyucu paslanmaz panel çıtalarda ayrılmalar, Pvc kablo koruyucularda kopma sarkmalar, Su almasında dolayı paslanmaların olduğu, ... plakalı kasada; Zemin döşemelerinde bozulmalar yırtıklar, Panel birleşim yerlerinde ayrılmalar, Yer süpürgelik ve orta koruyucu paslanmaz panel çıtalarda ayrılmalar, Su almasında dolayı paslanmaların olduğu ... plakalı kasada; Zemin döşemelerinde bozulmalar yırtıklar Panel birleşim yerlerinde ayrılmalar Yer süpürgelik ve orta koruyucu paslanmaz panel çıtalarda ayrılmalar Pvc kablo koruyucularda kopma sarkmalar Su almasında dolayı paslanmaların olduğu ve bu ayıpların üretim hatasından kaynaklandığı delil tespit raporunda ve kök raporda tespğit edilmiş bulunsa da davalı yanın eser sözleşmesine konu kasaların monte edildiği araçların şaselerinde işlem yapılması nedneiyle ayıpların ortaya çıktığı yönündeki itirazı üzerine bu konuda inceleme yapmaya ehil imkanlara sahip ... ... adlı işletmede bilirkişiler marifetiyle inceleme yapılmıştır. Bu inceleme sonucunda bilirkişi ek raporunda tespit edildiği üzere; araçların üzerindeki kapalı kasalar uzun olduğu için kasayı tam olarak oturtmak için davaya konu 3 adet aracın şasesine birer metre ilave yapılmış olduğu, yapılan bu ilave nedeniyle kasaların şaseye tam olarak oturtulabildiği fakat şaseye yapılan ilave nedeniyle araçların kuyruk kısımlarından düştüğü, kuyruk kısımlarındaki bu düşmeler nedeniyle şasenin orta kısımlarında eğim oluştuğu, şasenin bu orta kısımlarındaki oluşan eğim nedeniyle kasanın da zarar gördüğü, ayrıca kasaların arkasındaki hidrolik kapağın yaklaşık 1,5 ton olduğu dikkate alındığında, açık vaziyette üzerindeki insan ve yük hareketlerinde kuyruk kısımlarındaki düşüklüğün artacağı ve bunun sonucu şaselerin orta kısımlarımdaki eğimin daha da artarak üzerindeki kasayı ciddi derecede zorlayarak hasarı artırabileceği, şaseye yapılan yaklaşık birer metre ilavenin orijinalde olmayıp sonradan yapılmış olduğu tespit edilmiştir. Hüküm vermeye ve denetime elverişli bilirkişi heyeti ek raporu uyarınca eser sözleşmesine konu frigo kasalarda oluşan hasarların şaseye sonradan ilave edilen bu birer metrelik şase parçalarından kaynaklandığı yani emtialardaki ayıpların yüklenicinin kusurundan kaynaklanamadığı, bizatihi eser sahibinin kusuru olduğu, davalı tanık beyanları ile desteklenen bilirkişi ek raporundaki tespitler uyarınca davalının ... ve ... tarihli sözleşmeye konu edimlerini eksiksiz yerine getirdiği, yükleniciye atfedilecek herhangi bir kusuru bulunmadığı belirlendiğinden ... tarihli ve ... sözleşmelerin cezai şarta dair 5.3 maddeleri ve açıklanan tespitler doğrultusunda davanın reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gerekli ... TL harçtan alınan ... TL peşin harcın mahsubu ile artan ... TL harcın istemi halinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafından yapılan ... TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 7-Yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın, HMY’nin 333/1. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra, re’sen ilgilisine geri verilmesine, Dair, Davacı vekili ile Davalı vekilinin yüzlerine gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 01/07/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır