İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2023/838 E. 2025/252 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2023/838
- Karar No
- 2025/252
- Karar Tarihi
T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T. C. A N K A R A 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO : 2023/838 KARAR NO : 2025/252
HAKİM : Dr. ... ... KATİP : ... ...
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 06/12/2023 KARAR TARİHİ : 24/04/2025 GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 28/04/2025 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı arasında franchise sözleşmesi düzenlendiğini, düzenlenen sözleşme uyarınca müvekkili şirketin fatura alacağının mevcut olduğunu, iş bu alacağın AZA2023000001948 Fatura No'lu 21.08.2023 tarihli 52.346,54 TL bedelindeki fatura ve AZA2023000001979 Fatura No'lu 28.08.2023 tarihli 49.933,19 TL bedelindeki faturadan kaynaklandığını, davalı şirketin müvekkiline toplamda 102.279,73 TL borcu olduğunu, bu borcun tahsili için müvekkili tarafından davalı şirket aleyhine ... 7. İcra Dairesinin 2023/21416 (Yeni esas ... 7. Genel İcra Dairesi 2023/220968) esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ancak davalı şirket tarafından icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini ve söz konusu takibin durdurulduğunu, bunun üzerine arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşılamadığını, tüm bu sebepler ile ... 7. İcra Dairesinin 2023/21416 (Yeni esas ... 7. Genel İcra Dairesi 2023/220968) esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptalini ve takibin devamını, davalı aleyhine asıl alacağın %20'sinden az olmaması kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir. Davalı vekilinin dava dilekçesinde özetle; ... 7. Genel İcra Dairesi 2023/220968 Esas sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine icra takibi başlatıldığını, müvekkili tarafından yasal süresi içerisinde takibe itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, icra takip dosyasına konu edilen alacağın AZA2023000001948 numaralı ve 21.08.2023 tarihli 52.346,54 TL bedelindeki fatura ve AZA2023000001979 numaralı 28.08.2023 tarihli 49.933,19 TL bedelli faturaya dayandırıldığını, müvekkilinin söz konusu faturalardan icra takibi ile haberdar olduğunu, fatura içeriğindeki ekipmanların müvekkile teslim edilmediğini, bu nedenle davanın reddi gerektiğini belirterek %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Karşıyaka Vergi Dairesi Müdürlüğüne, İvedik Vergi Dairesi Müdürlüğüne, ... 7. Genel Müdürlüğüne müzekkereler yazıldığı görüldü. İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla 16/07/2024 tarihinde bilirkişi Şükran Türkan'dan bilirkişi raporu aldırılmıştır. Mahkememizce 15/01/2025 tarihinde bilirkişi İrfan Özsoy'dan bilirkişi raporu aldırılmıştır Dava, taraflar arasında imzalanan sözleşmeden doğan fatura alacağının davalıdan tahsili amacıyla başlatılan icra takibinin iptali istemlidir. (İİK md. 67) Taraflar arasındaki sözleşme sureti, faturalar, bilirkişi raporu, ticari defter ve kayıtlar, müzekkere cevapları ile getirtilmesi gerekli tüm deliller dosyaya celp edilmiştir. ... 7. İcra Müdürlüğünün 2023/220968 esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine 28/08/2023 tarihinde başlatılan icra takibinde 102.279,73 TL alacağın istendiğini, takibin dayanağının taraflar arasında imzalanan ticari sözleşmeden doğan 21.08.2023 tarih, AZA202300000 Evrak Nolu Fatura Alacağı 52.346,54 TL , 28.08.2023 tarih, AZA202300000 Evrak Nolu Fatura Alacağı 49.933,19 TL olduğu, ödeme emrinin davalıya 08/09/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafından 14/09/2023 tarihinde borca, faize ve tüm ferilerine itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğunu, davacının yasal süresi içerisinde itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır. Taraflar arasında Dayı Kürek Lahmacun Franchise Sözleşmesi başlıklı 28.07.2023 tarihli sözleşme incelendiğinde, davacının ''Frachise Veren'' davalının ''Franchise Alan'' olarak gözüktüğü, sözleşmenin konusu başlıklı 2. maddesinin ''Sözleşme konusu hizmetlerin sunumu için Franchise Veren'in münhasır mülkiyet hakkına sahip olduğu markalar, ticaret unvanları, İşyeri'nin tasarımı ve renk bileşimleri, teçhizat vecihazların yerleşimi, cihaz ve teçhizatların faaliyet kantrolleri ve kontrol” yöntemleri, hizmet uygulamaları ve politikaları, know howa ilişkin fikri veya sınai Mülkiyet haklarının Franchise Alan'a tanınması konusunda tarafların karşılıklı hak ve yükümlülüklerin belirlenmesidir.'' şeklinde olduğu, sözleşme süresinin imza tarihinden itibaren 5 artı 5 yıl boyuna geçerli olacağı, uyuşmazlık çıkması halinde ... mahkemeleri ve icra müdürlüklerinin yetkili olduğunun kararlaştırıldığı anlaşılmıştır. HMK'nın 222. maddesi uyarınca tarafların ticari defter ve kayıtlarının ibrazı istenilmiş olup, davalı için İzmir Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat yazısı ile 16/07/2024 tarihinde bilirkişi Şükran Türkan'dan aldırılan bilirkişi raporuna göre; Davalı tarafından sunulan mal ve hizmetin davacıdan alındığı, davacı yanın Franchise Sözleşmesine karşılık gelen alacak için icraya konu edilen faturaların davacı ve davalı yan tarafından vergi dairesine beyan edildiği, her iki Vergi daireleri tarafından sunulan Ba-Bs formlarında, davacı şirketin 102.279,83 TL (KDV dahil) satış faturası tanzim etmiş olduğu, davalı şirketin davacı şirkete 52.346,54 TL (KDV dahil) iade faturası tanzim edilmiş ve beyan edilmiş olduğunun mevcut kayıtlardan anlaşıldığını, davalının icra takibine geçildiği gün dava konusu 28.08.2023 tarihli 52.346,54 TL tutarda iade faturası düzenleyerek defterlerine kaydetmiş ise de tek başına iade faturası düzenlenmesi yeterli olmayıp, iade faturası içeriği malın da iadesi gerekmesine karşın davacının malın davalı yana iade edildiğine dair bilgi ve belge sunmadığı, takdir sayın Mahkemeye ait olmak üzere, dava konusu alacak aslının davacı tarafça talep edildiği gibi 102.279,83.-TL olması gerektiği tespit edildiğinden, davacının davalıdan olan asıl alacak miktarı olan 102.279,83 TL için dava tarihinden itibaren faiz hesaplanması gerektiği kanaatine varıldığı rapor edilmiştir. Davacının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için mahkememizce 15/01/2025 tarihinde bilirkişi İrfan Özsoy'dan aldırılan bilirkişi raporuna göre;Dosya kapsamı ve tarafların incelenen ticari defter kayıtları gözönüne alındığında, kdv toplamı 102.279,73 TL olan dava konusu iki faturadan ; 1)Davalı Ateş Grup ltd.şti.nin 21.08.2023 tarihli 52.346,54 TL'lik ilk fatura karşılığında düzenlediği 28.08.2023 tarihli aynı tutarlı iade faturasının, davacı AZ Bilişim defterlerinde kayıtlı olmamakla birlikte davacı şirket tarafından Ba beyannamesiyle beyan edilmiş olması nedeniyle geçerli olduğu kabul edilecekse; davacının takip/dava tarihleri itibariyle, 28.08.2023 tarihli AZA2023000001979 nolu kdv dahil 49.933,19 TL'lik ikinci fatura nedeniyle 49.933,19 TL alacaklı olacağı, 2)Aksi durumda davacının 102.279,73 TL alacaklı olacağı, davacı talebinin de aynı tutar olduğu rapor edilmiştir. Deliller değerlendirilmiştir. Faturaya tebliğ tarihinden itibaren sekiz gün içinde (mücerret) itiraz edilmemiş olması hâli, sadece o faturanın -miktar ve fiyat yönünden- münderecatını kabul anlamını taşır, yoksa o faturada yazılı malın alıcıya mutlaka, daha önce teslim edilmiş olduğu anlamına gelmez; satıcının faturada yazılı malı alıcıya veya kanuni temsilcisine teslim ettiğini ayrıca ispat etmesi zorunludur. Kısaca, ticari işletmeye ilişkin olarak ve belli faaliyetlerde bulunma hâlinde tacirler tarafından o faaliyetle ilgili olan karşı taraf adına düzenlenmesi gereken ticari bir belge niteliğindeki fatura, sözleşmenin yapılması ile ilgili değil; taraflar arasında yapılmış bir satım, hizmet, istisna ve benzeri sözleşmenin ifa safhası ile ilgili bir belgedir... Faturayı alan kişi 8 gün içinde faturaya itiraz etmezse, faturanın dayandığı temel borç ilişkisinin bulunmadığının faturayı alan kişi tarafından ispat edilmesi gerekir. Ancak, faturayı alan kişi, öngörülen süre içinde faturaya ve bununla birlikte temel borç ilişkisine de itiraz ederse, genel hükümler çerçevesinde ispat yükü faturayı düzenleyen tacire ait olacaktır. (Bkz. Yargıtay HGK'nun 14/05/2019 tarih ve 2017/19-823 esas, 2019/553 karar sayılı kararı). Somut olayda, taraflar arasında yukarıda detayları verilen sözleşme uyarınca ticari ilişki bulunduğu, davacının bu ilişkiye istinaden fatura bedelinin tahsili amaçlı başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali amaçlı eldeki davanın açılmış olduğu, tarafların bilirkişi incelemesine sunulan ve lehine delil teşkil eden ticari defter ve kayıtlarının birbiriyle uyumlu olmadığı, 28.08.2023 tarihli AZA2023000001979 nolu (41.610,99 TL+kdv) 49.933,19 TL tutarlı faturanın her iki tarafın kayıtlarına işlendiği, dava konusu iki faturadan 21.08.2023 tarihli 1948 nolu 44.104,20 TL + kdv = 52.346,54 TL'lik ilk fatura karşılığında, davalı tarafından 8 günlük süresi içinde aynı tutarlı 28.08.2023 tarihli GIB202300000004 nolu iade faturası düzenlendiği, bu fatura bedelinin davalının kendi defterlerinde davacı alacağından düşüldüğü, iade faturasının davacı kayıtlarında yer almadığı, davalının fatura konusu ürünlerin teslim edilmediği iddiasında bulunması ve süresi içinde iade faturasını düzenlemesi nedeniyle 21.08.2023 tarihli 1948 nolu (44.104,20 TL+kdv) 52.346,54 TL bedelli fatura konusu malların davalıya teslim edildiğini ispat yükünün yukarıda belirtilen Yargıtay uygulaması da dikkate alınarak faturayı düzenleyen davacıda olduğu, davacı tarafa bu nedenle verilen süre içinde malların teslim edildiğine dair ispata elverişli bilgi-belge mahkememize sunulmadığı, davacının dava dilekçesinde yemin deliline dayanmadığı, bu nedenle davacının 28.08.2023 tarihli AZA2023000001979 nolu 41.610,99 TL+kdv=49.933,19 TL tutarlı fatura yönünden icra takibinde haklı olduğu, diğer fatura ilişkin davalının icra takibine itirazının yerinde olduğu anlaşılmıştır. Dosya içerisinde toplanan deliller, bilirkişi raporu, ticari defter ve kayıtlar, icra dosyası ile tüm dosya içeriğine göre, davacı tarafın yukarıda açıklanan gerekçelere uygun olarak 49.933,19 TL asıl alacak için icra takibi yapmakta haklı olduğu, fazlaya ilişkin istemin reddi gerektiği, kabul edilen asıl alacak likit olduğundan davacı lehine icra inkar tazminatı verilmesi gerektiği anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile kabul oranında yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın kısmen kabulü ile ... 7. Genel İcra Dairesinin 2023/220968 takip sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile 49.933,19 TL üzerinden takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, Asıl alacak likit olduğundan %20 oranında icra inkar tazminatının davalı tarafından davacıya ödenmesine, 2-Kabul edilen 49.933,19 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 3.410,94 TL karar ve ilam harcından 1.235,29 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 2.175,65 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvuru harcı, 1.235,29 TL peşin harç, 38,40 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1.543,54 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacının karşıladığı 2.674,00 TL tebligat gideri, 6.250,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 8.924,00 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 4.356,72 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 4.567,28 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 1.596,81 TL'sinin davacıdan, 1.523,19 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 49.933,19 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 52.346,54 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 8-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 28/04/2025
Katip ... ¸e-imzalıdır
Hakim ... ¸e-imzalıdır