İlk Derece Mahkemesi 2023/741 E. 2026/529 K.

T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/741 Esas - 2026/529 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2023/741 Esas KARAR NO : 2026/529

.... DAVA : Eser Sözleşmesi, Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 09/11/2023 KARAR TARİHİ : 18/06/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 18/06/2026 .... DAVA : Alacak DAVA TARİHİ : 18/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Eser Sözleşmesinden kaynaklanan Alacak ve Tazminat davalarının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: ANA DOSYADA ; DAVACININ TALEBİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Müvekkili şirket ile davalı idare ile aralarında ....” için 09.12.2019 tarihli sözleşme imzalandığını, davalı Kurumun kendisine ait edimleri ifa etmemesine rağmen işin ikmal edilememesinin sorumlusunun davacı şirket olduğunu bildirerek işin durdurulacağı ve tasfiyeye feshe gidileceği yönünde yazılı bildirimde bulunduğunu, davalı kurumun tutumu ve koşulları itibarıyla ifası idare acısından da imkansız olan işin yapımının sürdürülmesi müvekkili acısından da katlanabilir olmaktan çıktığından Sözleşmenin feshinden başka çözüm yolu kalmadığından, ... noterliği aracılığıyla davalı İdareye gönderilen 29.09.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı yazılı ihbarname ile haklı sebeplerle sözleşme fesh edildiğini , müvekkili şirketin sözleşmeyi haklı sebeplerle fes ettiğini, sözleşme tarihi ile fesih tarihi arasında 1386 gün geçmiş olmasına rağmen 24730 km ile 44360 km güzergahındaki yerlerin parselasyon işlemleri bitirilemediği ve ne zaman bitirileceği de belirsiz kaldığından fiili iş yeri teslimi yapılamadığını , sorunların fesih tarihine kadar çözülmediğinin taraflar arasındaki yazışmalarla da sabit olduğunu , İhale öncesi üzerinde gerekli çalışmaları yapılmayan ve .... Yönetim Kurulu'nun 13.10.2022 tarih ve 2022/450 sayılı son süre uzatımı kararından sonra da devam eden sorunların sözleşmenin ifasını imkansız kıldığını ve bu nedenle müvekkilinin sözleşmeyi fes etmesinin zorunlu hale geldiğini, fesih tarihine kadar davacının yaptığı iş ve imalatlar olduğu nu ve bunlarla ilgili ilgili olarak 12 Adet hakediş raporu düzenlendiğini ve 31.01.2023 tarihi itibariyle sözleşme gereği fiyat farkı uygulaması dahil 24.525.614,01 TL 4 4.414.610,52 TL KDV olmak üzere toplam — 28.940,224,52 TL tutarında iş ve imalata ilişkin hakediş raporu düzenlendiğini , bu miktardan 721.387,05 TL nakit teminat kesintisi, 625.124,82 TL geçici kabul emanet kesintisi, 1.139.871,91 TL gelir vergisi stopajı, 1.688.076,30 TL KDV stopajı, 58.699,24 TL ceza kesintisi olmak üzere 4.347.138,49 TL kesinti yapıldıktan sonra müvekkiline 24.593.086,04 TL ödeme yapıldığını, son hakediş raporunun düzenlendiği 31.01.2023 Tarihinden sonra da müvekkili tarafından yapılan imalatların mevcut olduğunu ve davalı İdare tarafından yaptırılan işlerin bedelinin tam olarak ödenmediğini, ayrıca müvekkilinin sözleşmenin haklı sebeple fesh edilmiş olması nedeniyle menfi ve müspet zararlarının olduğu ve bu zararların davalı tarafından karşılanması gerektiği, Sözleşmenin davacı tarafından haklı sebeple fesih bildiriminin idareye ulaşması üzerine, davalı kurum tarafından davacıya..... sayılı 09.10.2023 Tarihli bir yazı gönderildiği ve ... Kararıyla Taraflar arasındaki sözleşmenin fesh edildiğini ve verilen teminatların güncellenerek irat kaydedilmesine karar verildiğinin bildirildiğini, işin ifa edilmemesinde müvekkilinden kaynaklı bir durumun bulunmadığını, müvekkilinin sözleşmeyi fes etmesinde haklı olduğunu bu nedenle davalı Kurumun Fesih işlemi ve feshe dayalı işlem ve uygulamaları ile teminatların irat kaydetmesi ve nakte çevirmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu bildirerek sözleşmenin davacı tarafından haklı sebeplerle fesh edildiğinin ve davalı kurumun feshinin haksız olduğunun tespiti ile teminatları gelir kaydetme ve güncelleştirme işlem ve uygulamasının haksız ve hukuka aykırı olduğunun tespitine, davacının yapmış olduğu iş ve imalat bedeli olarak davalıda kalan hak ve alacaklarından şimdilik 10.000 TL nin ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak tahsiline, nakit teminat kesintisi olarak tutulan olan 721.387,05 TL ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, geçici kabul eksikliklerinde kullanılmak üzere bloke tutulan 625.124,82 TL emanet kesintisinin ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, .... .... tarafından düzenlenmiş olan 04.12.2019 tarihli ....no'lu teminat (Birmilyonyediyüzbin) miktarlı Teminat mektubu nedeniyle uğranılan zarar ile, teminat güncellemesi ismi ile ilave olarak alacaklarından mahsup yapılması halinde, ayrıca mahsup edilen miktar sebebiyle doğacak zararın davalıdan ticari avans faiziyle birlikte tahsiline , sözleşmenin hakli feshi nedeniyle doğan menfi ve müspet zararlarının karşılanması için şimdilik 10.000 TL nin davalıdan ticari avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili 29/09/2025 tarihli ıslah dilekçesinde özetle ; Davalının yapmış olduğu 12 adet Hakediş raporlarında kesilerek emanet hesabın alınan; 721.387,05 TL nakit teminat kesintisi ile 625.124,87 TL geçici kabul emanet kesintisi olmak üzere toplam 1.346.511,92 TL alacağın dava tarihinden itibaren ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkilime ödenmesine, KDV dahil 13 nolu hakediş ve kesin hesap raporuyla yapıldığı subuta ermiş olan (3.158.240,71 TL+ 631.648,14 TL KDV)= 3.789.888,85 Tutarında KDV dahil Bakiye iş ve imalat alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkilime ödenmesine ve haksız olarak paraya çevrilmek suretiyle tahsil edilen teminat mektubu sebebiyle müvekkilimin uğradığı 1.700.000 TL zarar tazminatının, teminat mektubunun paraya çevrildiği 13.10.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan davalıdan alınarak müvekkilime ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. DAVALININ CEVABI: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı şirket arasında “.... kapsamında 09.12.2019 tarihli sözleşme imzalandığını ve işin süresi 365 takvim günü olarak belirlendiğini, yapıma engel teşkil eden mülkiyet sorunları vb. Konular nedeniyle 1.Süre Uzatım sonrasında İş Bitim Tarihinin 12.08.2021 ... 08.10.2020 tarih ve 261 Sayılı Kararı), 2.Süre Uzatım sonrasında 25.03.2022 tarihi .... tarih, 291 Sayılı Kararı), 3.Süre Uzatım sonrasında 19.10.2022 tarihi... Sayılı Kararı), 4.Süre Uzatım sonrasında 07.05.2023 tarihi .... olarak belirlendiğini ve ödenek aktarımları yapıldığı, son süre uzatım kararından sonra davacı şirket tarafından revize iş programı hazırlandığın ve 23.11.2022 tarih, 333868 Sayılı Makam Oluru ile onaylandığını , davacı şirketin kendileri tarafından hazırlanan revize iş programının gerisinde kalındığını, yapılan imalatların gereği gibi olmadığının ve eksik yapıldığının sahada yapılan denetimler neticesinde tutanaklar ile ortaya konulduğunu, bu durumların davacıya bildirildiğini buna rağmen davacı tarafından herhangi bir çalışma yapılmadığını , son olarak İdare tarafından davacıya, .... Sayılı ihtamamenin gönderildiğini İhtarnameye cevaben, davacı tarafından İdareye verilen 28.04.2023 tarih .... Sayılı ve 05.05.2023 tarih, .... Sayılı dilekçeler ile işe başlandığının ve işin bitirileceğinin bildirildiğini, İdare tarafından davacıdan iş termin planı istendiğini ve davacı tarafından verilen iş termin planında işin tamamının 30.08.2023 tarihinde bitirileceğinin taahhüt edildiğini , müvekkili tarafından Taahhüt edilen iş termin planının süre sonu olan 30.08.2023 tarihine kadar sözleşmenin 25.Maddesi gereğince günlük gecikme cezasının uygulanacağı, bu süreçte kalan işlerin tamamlanması gerektiği, .... poliçesi ve teminat mektuplarının sürelerinin güncellenmesi gerektiği, 30.08.2023 tarihinde işlerin tamamlanmaması durumunda Y-İ.G.Ş.'nin 47.Maddesinin uygulanacağının (sözleşme feshi) bildirildiğini, Yüklenici kusuru bulunmayan ve yapımına engel teşkil eden yaklaşık 14000km ile 1-420km arası ve 24730km ile 44360km arasındaki atık su ve box imalatları hariç, kalan kısımdaki 0473 1km ile yaklaşık 14000 arası ve 24600km ile 24730km arasındaki imalatların yapımının gecikmesi yüklenici davacının kusurundan kaynaklandığını bildirerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir. BİRLEŞEN .... SAYILI DOSYASINDA ; DAVACININ TALEBİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı kurumumuzca 2019 yılında ihale edilen “ ...r ve/veya Şebeke Hatları Yapım İşi."nin sözleşmesi davalı .... 05.10.2023 tarih ve 323 sayılı kararı ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun "Yasak Fiil veya Davranışlar" başlıklı 25.maddesi “f” fıkrası dikkate alınarak idarenin sözleşmeyi feshetmesi başlıklı 20. maddesinde öngörülen şekilde feshedildiğini, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun “Sözleşmenin feshine ilişkin Düzenlemeler” başlıklı 22. maddesi “19 uncu maddeye göre yüklenicinin fesih talebinin idareye intikali, 20 nci maddenin (a) bendine göre belirlenen sürenin bitimi, 20 nci maddenin (b) bendi ile 21 inci maddeye göre ise tespit tarihi itibariyle sözleşme feshedilmiş sayılacağını, bu karar, karar tarihleri izleyen yedi gün içinde idare tarafından fesih kararı alınacağını, bu karar, karar tarihini izleyen beş gün içinde yükleniciye bildirileceğini, 19, 20 ve 21 inci maddelere göre sözleşmenin feshedilmesi halinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar alındığı tarihten gelir kaydedileceği tarihe kadar Devlet İstatistik Enstitüsünce yayımlanan aylık toptan eşya fiyat endeksine göre güncelleneceğini, güncellenen tutar ile kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tutarı arasındaki fark yükleniciden tahsil edileceğini, fesih kararını takiben, yasa hükmü ve Y.İ.G.Ş. nin 47. maddesi 5.fıkrası doğrultusunda davalı yüklenicinin 1.700.000,00 TL kesin teminat mektubu ve 721.387,05TL tutarındaki ek kesin teminatlarının toplamı olan 2.421.387,05 TL. kesin teminatları 13.10.2023 tarihi itibari ile irad kaydedildiğini, öte yandan, söz konusu işin feshi nedeniyle yapılamayan ancak yapılması aciliyet ve önem arz eden dere ıslahı ve atıksu kollektör inşaatının bir kısmının yapılması işi, ilgili başkanlıkça 21.02.2024 tarihinde ihale edilen ve ihalede işe en uygun teklif veren yüklenici firma Dağ Hafr. İnş. Müh.San. Ve Tic.Ltd. Şti. ile 25.03.2024 tarihinde ikmal işinin sözleşmesi imzalandığını, bu sebeple işin fesh edilmesinden dolayı idarenin menfi zararı oluştuğunu belirterek güncellenen teminat fark alacağı 9.441.958,10.-TL., menfi zarar alacağını için şimdilik 2.000.000,00.-TL. ve ilan bedeli 2.000,00.-TL. olmak üzere şimdilik toplam 11.443.958,10 TL. nın fesih tarihi 05.10.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. DAVALININ CEVABI: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;.... esas sayılı dosyası ile yürütülen davanın tarafları aynı olduğunu, olay ve olguları aynı konu ve sebeplere dayalı olduklarını, bu nedenle davaların birleştirilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, şayet birleştirme talebi kabul edilmez ise, ... esas sayılı dosyasının sonucunun beklenilmesine karar verilmesini, zira dava sonucunda feshin haklı olup olmadığı ile teminat mektubunun paraya çevrilmesinin haklı veya haksız olduğu, bu sebeple tazmin edilmesine ve tazmin talebinin reddine karar verileceğini, ... ifanın mümkün olmadığını kendisi de kabul etmesine rağmen, iş miktarı ve iş kalemlerinde azaltmaya gitmediği gibi, davalıyı sürekli oyalamak yönüne gittiğini, sürekli olarak sorunların çözüleceğini belirterek, belirsizliği kural haline dönüştürdüğünü, ihale konusu işin bütünlüğü kaybolduğunu, neyin nasıl yapılacağının belirsiz hale geldiğini, davalı firma elinden gelen gayreti gösterdiğini, idarenin kusurundan kaynaklanan tüm engellere rağmen fesih tarihine kadar yapabileceği tüm imalatları tamamladığını, kalan kısımların yapımı, mücbir sebep ve idareden kaynaklanan nedenlerle fiilen ve hukuken imkansız hale geldiğini, bir türlü giderilemeyen sorunlar ve beklemeden kaynaklanan sebeplerle işin ifası imkansız hale geldiğini, idarenin 04.09.2023 tarih ve....sayılı yazısı içeriğinde de kabul edildiği üzere işin ifa edilememesinin sebepleri davalıdan kaynaklı olmadığını, idarenin menfi ve müspet zarar talebi haksız ve mesnetsiz olup hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın .... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, birleştirme kabul edilmediği takdirde, bahse konu dosyanın sonucunun beklenilmesini, hukuki ve fiili mesnetten yoksun davanın reddi talep etmiştir. DELİLLER VE DEĞERLENDİRME: Asıl dava, sözleşmenin haklı nedenle fes edildiğinin tespiti ile hak edişlerden kesilen nakit teminat kesintisi , geçici kabul emanet kesintisi ile fesih tarihinden sonra yapılan işlerden kaynaklanan alacakların tahsili istemiyle açılan alacak ve teminat mektuplarının paraya çevrilmesinden ve sözleşmenin haklı nedenle fes edilmesinden doğan menfi ve müspet zararların tazmini talebiyle açılan tazminat davası , Birleşen dosyada dava ; davacı tarafından sözleşmenin haklı nedenle feshi nedeniyle meydana gelen güncellenen teminat alacağı farkının tahsili için açılan alacak ve sözleşmenin haklı nedenle fes edilmesinden doğan menfi zararların tazmini talebiyle açılan tazminat davası niteliğindedir. Taraflar arasındaki ihtilaf her iki dosyada da sözleşmenin feshinde hangi tarafın haklı olduğu, sözleşmenin feshi nedeni ile tarafların zarar uğrayıp uğramadığı, uğramış iseler zarar miktarının ne kadar olduğu, ana dosyada davacının sözleşmenin feshinden sonra yaptığı işin bulunup bulunmadığı ve varsa bu işler nedeni ile alacağının ne kadar olduğu, teminat mektuplarının paraya çevrilmesinin haklı nedene dayanıp dayanmadığı hususlarında toplanmaktadır. Taraflar arasında 24/05/2019 tarihinde “ ...."nin ihaleye çıkarıldığı, ihaleyi davacının kazandığı ve taraflar arasında 09.12.2019 tarihlinde sözleşme imzalandığı, sözleşme uyarınca davacının.... Yapım İşini üstlendiği, sözleşmenin fesinden önce 12 adet hak ediş yapıldığı ve bu hak edişlerden 721.387,05 TL nakit teminat kesintisi, 625.124,82 TL geçici kabul emanet kesintisi, 1.139.871,91 TL gelir vergisi stopajı, 1.688.076,30 TL KDV stopajı, 58.699,24 TL ceza kesintisi olmak üzere 4.347.138,49 TL kesinti yapıldıktan sonra 24.593.086,04 TL ödeme yapıldığı konularında ihtilaf bulunmamaktadır. Tarafların delilleri toplanmış, hak ediş tutanakları ile sözleşmenin eki idari ve teknik şartname , taraflar arasında yapılan yazışmalar, süre uzatma kararları ve .... sayılı dosyası getirtilmiştir. Taraflar arasında imzalanan sözleşme birim fiyat sözleşmesi olup sözleşme bedeli KDV hariç 28.222.163,90TL olarak belirlenmiştir. Sözleşmenin 9. Maddesin de " . Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 gün içinde Y.İ.G.S hükümlerine göre yer tesliminin yapılır. Yüklenici işi yer teslim tarihinden itibaren 365 günde işi geçici kabule hazır hale getirecektir.( Bu süreye resmi tatil günleri ve fen noktasında çalışılamayacak günler dahildir, ayrıca süre uzatımı verilmez.) Bu iş yerinde havanın fen noktasında çalışmaya müsait olmayan günler 05.12.2019 ile 20.02.2020 tarihleri arasındadır. " hükmü bulunduğu, sözleşmenin 10. Maddesi gereğince davacı - davalı yüklenicinin 1.700.000,00T7L ,....şubesine ait 1.700.000,00TL bedelli den teminat mektubu verdiği, sözleşmenin 4. Maddesinde fiyat farkı ödemesi yapılacağının kararlaştırıldığı ve fiyat farkı ödemesinin neye göre yapılacağının hüküm altına alındığı, sözleşmenin 25. Maddesinde " Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde en az 10 gün süreli ihtar yapılarak gecikme cezası uygulanır. Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde, gecikilen her gün için sözleşme bedelinin %06 ( onbinde altı) oranında gecikme cezası uygulanır. İhtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminatı gelir kaydedilir ve bu sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Gecikme cezaları ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak hakediş ödemelerinden kesilir. Bu cezaların hakediş ödemelerinden karşılanamaması halinde yükleniciden ayrıca tahsil edilir." hükmünün bulunduğu görülmüştür. Yer teslim tutanağında yer tesliminin 13/12/2019 tarihinde yapıldığı ancak .... sayılı yazı ile kazı izni vermesi ile işe başlama tarihinin 13.08.2020 tarihi olduğu belirtilerek tutanak tutulduğu ve tutanağın taraflarca imzalandığı ve Kanal daire başkanlığınca onaylandığı görülmüştür. Davacı - davalı yüklenici ... yevmiye nolu ihtarnamesinde Sözleşme tarihinden 1386 gün geçmesine rağmen halen 24-730km ile 44360 km güzergahındaki yerlerin parselasyon işlemlerinin bitirilemediğini ve ne zaman bitirileceğinin de belli olmadığını, bu sorun nedeniyle fiili yer tesliminin yapılamadığını belirterek ihtarnamede yazılı gerekçelerle sözleşmeyi haklı nedenle fes ettiğini bildirmiştir. Davalı - davacı iş veren davacı - davalı yükleniciye gönderdiği... sayılı ihtarnamesinde özetle...13.10.2022 tarih ve 450 sayılı kararına istinaden işin bitim tarihinin 07.05.2023 tarihi olduğunu, onaylı iş programının gerisinde kalındığını,bu gün itibariyle gerçekleşmesi gereken iş miktarının ( Nisan2023) 9496,74 oranında ve 27.293.673,01 TL olması gerekirken, işe ait son onaylı 12 nolu hakedişe göre gerçekleşme miktarının 9644,30 oranında ve 12.502.496,46 TL olduğunu, bu konuda gerekli uyarıların yapıldığını , ihtarın tebliğ tarihinden itibaren 10 (on) gün içerisinde işe acilen başlanılması gerektiğini aksi takdirde 10. Günün bitimine müteakip sözleşmenin 25 ve 26. Maddeleri ile Yapım işleri genel şartnamesinin 47.maddesi hükümleri gereğince kurumlarının her hakkı saklı kalmak kaydıyla gereğinin yapılacağını bildirmiş ve ....yönetim kurulunun 05/10/2023 tarih .... sayılı kararı ile de sözleşmenin fesi ile kesin ve ek teminat mektuplarının güncellenerek irat kaydedilmesine karar verilmiştir. Yüklenicinin 29.09.2023 tarihli fesih ihbarından ve iş veren ... yetkilileri tarafından gerekçe gösterilmeden imzadan imtina edilmiştir. Sözleşmenin feshi nedeniyle 05/10/2023 tarihinde durum tespit tutanağı düzenlenmiş , davalı idare heyetince imzalanmış , davacı yüklenici tutanağı kendilerine 17.10.2023 tarihinde gönderildiği bildirilerek 17.10.2023 tarihinde ihtirazi kayıt ile imzalanmıştır. Durum tespit tutanağında yüklenici tarafından yapılan imalatlar belirlenmiş bilahare yüklenici firma idareye verdiği 17/10/2023 tarihli dilekçesi ile yaptığı işleri bildirmiştir. ... tarafından alınan uzman görüşünde özetle; ana dosyada ; Sözleşmenin yüklenici tarafından haklı nedenle fesh edildiği, Yüklenicinin yaptığı işlerin bedelinin: KDV dahil 32.730.113,38 TL olduğu, yükleniciye 24.593.091,09 TL ödeme yapıldığı, işin süresinde teslim edilmediği gerekçesi ile uygulanan 1.947.329,31 TL ceza kesintisinin hakkaniyet kurallarına ve hukuka uygun olmadığı, Sözleşme kapsamında idarenin aldığı ve irat kaydettiği teminat mektubu ve nakit teminatların irat kaydedilmesi işleminin haksız olduğu, Yüklenicin yaptığı işlere bağlı olarak idareden bakiye alacaklarının 158.240,71 TL 13 nolu hakediş imalat bedeli ve 631.648,14 TL , 13 nolu hakediş bedeli için %20 KDV , 721.387,05 TL Nakit Teminat kesintisi ve 625.124,82 TL Geçici kabul emanet kesintisi olmak üzere toplam: 5.136.400,72 TL olduğu,İdarenin paraya çevirmek suretiyle irat kaydettiği banka teminat mektubundan kaynaklı olarak yüklenicin ayrıca 1.700.000 TL zarara uğradığı, bu zararın teminatın paraya çevrilme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte yükleniciye ödenmesi gerektiği, Birleşen dosyada ; İhale sözleşmesinin yüklenici tarafından haklı nedenle fesh edilmesine binaen ilk ihale ile ikinci ihale arasındaki farka dayalı olarak idarenin zarar talep edemeyeceği, İrad kaydedilen teminatların, ihalenin haklı sebeple fesh edilmiş olması sebebiyle güncellenmesinin talep edilemeyeceği, İkinci ihaleye çıkılması ile ilgili ilan bedeli talep edilemeyeceği bildirilmiştir. Mahkememizce alınan 15/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden ve taraflar arasında yazışmaların incelenmesi sonucu: Ana dosyada dava konusu bu sözleşmenin yerine getirilmesinde; Froje yetersizlikleri, proje değişiklikleri, kamuya ait izinler, altyapı deplaseleri ve karar süreçlerinin işlerin gecikmesinde çok öne çıktığının anlaşıldığı bu nedenle davacı yüklenicinin tarafın sözleşmeyi haklı nedenle fesih şartlarının oluştuğu, davacının fazladan yaptığı iddia ettiği işlere ilişkin alacak talebinin değerlendirilebilmesi ve kesin hesabın sonuçlandırılabilmesi için ; 13 nolu hak edişin ve davalı idarenin durum tespit tutanağında yapıldığı belirtilen her farklı bölgeye ait işler içinde yer alan , her farklı yapıya ait imalat pozlarına ait iş miktarlarının, davalı idare tarafından tablo halinde veya her iş için ayrı ayrı açıklamalar şeklinde yazılarak , aynı şekilde; davacı firmanın davalı idareye gönderdiği 17.10.2023 tarihli yazısında belirttiği durum tespit tutanağında belirtilen her farklı bölgeye ait işler içinde yer alan her farklı yapıya ait imalat pozlarına ait iş miktarlarının, davacı firma tarafından tablo halinde veya her iş için ayrı ayrı açıklamalar şeklinde yazılarak mahkemeye sunulması gerektiği, -Mali incelemede ... edişte 965 EMANET kesintisi olarak 625.124,87 TL davacının alacağının göründüğü, bu durumda davacıdan Sözleşmenin 30.2. maddesi gereği hakedişlerden yapılan %5 kesin hesap teminat kesintisi toplam tutarı 625.124,87 TL olduğu, - ... oluru ile sözleşme feshedilmesinden dolayı irad kaydedildiği, kesin teminat kesintisi için hakedişler den yapılan toplam nakit teminat kesinti tutarının 721.387,05 TL olduğu tespit edildiği, -Davacının sözleşmeyi hakle sebeple fesh ettiğinin mahkemece kabul edilmesi halinde ... şubesi tarafından düzenlenmiş olan 04.12.2019 tarihli ...no'lu 1.700.000 TL meblağlı nakde çevrilen Teminat mektubunun iadesi hususu nun Sayın mahkemenin takdirinde olduğu, - Davacının menfi-müspet zarar talepleri bakımından: Davacının sözleşmeyi haklı sebeple feshettiğinin Sayın mahkemece kabulü halinde sözleşmede fesih halinde Müspet zarar talebine ilişkin hüküm olmadığı Sayın mahkemenin dikkatine sunularak ; davacının menfi zararla ilgili zarar kalemlerini ve belgelerini bildirmesi halinde hesaplama yapılabileceği , Birleşen dosyada davacı ... sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle güncellenen teminat farkı alacağı, menfi zarar ve ihale ilan bedeli talep etmiş olup Asıl dava kapsamındaki ayrıntılı incelemelerimizde ... sözleşmeyi fesih sebepleri oluştuğu tespiti yapıldığından... “nin talepleri değerlendirilmediği, mahkemece aksi yönde kanaate varılması halinde; - Dava konusu olan ve feshi yapılan işin; sözleşme feshinden sonra kalan imalatların nevi ve miktarlarının liste halinde verilmesi gerekmekte olup, bu miktarların tespiti için işin ise fesih sonrası işin kesin hakedişine girecek her imalatın bu dosya kapsamında belirlenmesi gerektiği, - Dava konusu işe ait birinci ihalede en uygun teklifi veren 2.ci firmanın teklif birim fiyatlı listesinin dosya ya kazandırılması halinde hesaplama yapılabileceği bildirilmiştir. Bilirkişilerin bildirdiği eksiklikler tamamlandıktan sonra tarafların itirazları da değerlendirilerek ayni bilirkişilerden alınan 06/04/2026 tarihli ek raporda özetle; Gecikmelerin sorumluluğunun İdare Kaynaklı olması nedeniyle davacı yüklenicinin sözleşmeyi haklı nedenle fes ettiği kanaatinde oldukları bu nedenle yüklenici davacı firmanın 13 nolu hak edişinden kesilen 1.947.329,31 TL gecikme cezası tutarının davacı yüklenici firmaya iadesinin gerekeceği, idare tarafından 13 nolu hak ediş dahil tüm ara hak edişlerden Sözleşmenin 10.2.1 maddesi gereği fiyat farkı için oluşan %6 Ek Kesin teminat kesintisi olan toplam 866.433,18 TL'nin iadesinin gerektiği, Sözleşmenin 30.2. maddesi gereği hakkedişler den yapılan %5 kesin hesap teminat kesintisi toplamı olan 662.165,00 TL tutarının iadesinin gerektiği, davacının hak edişlerinden kesilen 721.387,05 TL nakit teminat kesintisinin iadesinin gerektiği, ...Tarafından Düzenlenmiş Olan 04.12.2019 tarihli ... No'lu Teminat 1.700.000,00TLbedelli miktarlı teminat mektubunun paraya çevrilmesi nedeni ile bu bedelin iadesinin gerektiği, davacı firma sözleşmeyi haklı nedenle feshetmek zorunda kalmış olduğundan sözleşmenin kalan kısmı için kazanç kaybı oluştuğu , buna göre TBK 408 uyarınca yapılan kesinti yöntemi ile; Kalan iş bedeli olan 14.971.374,28 TL'ye göre kar kaybı bedelinin 1.197.709,94 TL olarak hesaplandığı görüş ve kanaati bildirilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ; Ana dosyada ; taraflar arasında 09.12.2019 tarihlinde imzalanan “ Akyurt İlçesi Ulupınar Deresi Islahı ve Kuşaklama Atıksu Kollektör ve/veya Şebeke Hatları Yapım İşi." ne ilişkin sözleşme konusu işin yapımının Froje yetersizlikleri, proje değişiklikleri, kamuya ait izinler, altyapı deplaseleri ve karar süreçlerinin uzun sürmesi nedeni ile geciktiği, gecikmenin davalı - davacı idareden kaynaklandığı bu nedenle davacı - davalı yüklenicinin sözleşmeyi haklı nedenle fes ettiği, sözleşmenin feshinden sonra davalı - davacı ASKİ tarafından 13 Nolu hakediş raporunun düzenlendiği , bu hak edişin kesin hak ediş niteliğinde olduğu, rapora göre yapılan iş miktarının KDV hariç 3.158.240,70 TL KDV dahil 3.789.888,85TL olduğu , idare tarafında 13. Nolu hakediş bedelinden; 1.947.329,31 TL gecikme cezası , 145.046,13 TL ek teminat kesintisi , 37.040,13 TL nakit teminat kesintisi yapıldığı , kesintilerden sonra yükleniciye 1.660.473,15 TL ödenmesi gerektiği, 13 nolu hakedişin tasfiye ve kesin hesap mahiyetinde yapılmış olması sebebiyle ek teminat ve nakit teminat kesintisinin yükleniciye iadesi gerektiği dikkate alınarak yapılmaması gerektiği ve davacı yüklenicinin sözleşmeyi haklı nedenle fes etmesi ve gecikmelerin idareden kaynaklanması nedeni ile hak edişten kesilen 1.947.329,31 TL gecikme cezası kesintisini de haksız ve hukuka aykırı olduğu bu nedenle davacının 13. Nolu kesin hak ediş nedeni ile davalı idareden 3.789.888,72 TL alacaklı olduğu, davacı yüklenicinin 12 adet Hak edişinden kesilerek emanet hesabın alınan; 721.387,05 TL nakit teminat kesintisi ile 625.124,87 TL geçici kabul emanet kesintisi olmak üzere toplam 1.346.511,92 TL teminat kesintisine sözleşmenin feshi nedeni ile davalı idare tarafından el konulduğu, davacı yüklenici sözleşmeyi aklı nedenle fes ettiğinden el konulan bu bedeller ile paraya çevrilen 1.700.000,00 TL bedelli teminat mektubu nedeniyle de davacı yüklenicinin alacağının bulunduğu, davacı yüklenicinin sözleşmenin feshi nedeni ile kar kaybından kaynaklanan 1.197.709,94 TL zararının oluştuğu anlaşılmış olduğundan davacı yüklenicinin ıslah dilekçesi esas alınarak ve HMK 26. madde kapsamında taleple de bağlı kalınarak davanın kabulüne, Birleşen dosyada ; davalı yüklenici tarafından sözleşmenin haklı nedenle fes edilmiş oması nedeni ile davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Ana dosyada davanın kabulü ile A - 721.387,05 TL nakit teminat kesintisi ile 625.124,87 TL geçici kabul emanet kesintisi olmak üzere toplam 1.346.511,92 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı .... alınarak davacı ....'ye verilmesine , B- 13 nolu hak edişten kaynaklanan 3.789.888,85 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ....alınarak davacı ...'ye verilmesine , C- 1.700.000,00TL 'nin teminat mektubunun ırat kaydedildiği tarih olan 13/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ....'ye verilmesine , D- 10.000,00TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı.... alınarak davacı .... verilmesine , 2- Birleşen dosyada davanın reddine , 3-Ana dosyada alınması gereken 467.677,63TL harçtan dava açılırken alınan 52.368,36TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 64.876,00TL ıslah harcının mahsubu ile eksik yatırıldığı anlaşılan 350.433,27TL'nin davalı ASKİ Genel Müdürlüğünden tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-Birleşen .... Esas sayılı dosyasında alınması gerekli 732,00TL harçtan peşin alınan 195.434,20TL'nin mahsubu ile fazla yatırıldığı anlaşılan 194.702,20TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine, 5-Ana dosyada yapılan 11 e tebliğat ücreti 120,00TL , dosya kapak ücreti 15,00TL, 17 normal tebliğat ücreti 3.841,00TL, 1 kep ücreti 2,00TL, bilirkişi ücreti 95.000,00TL olmak üzere toplam 98.978TL'nin (58.500,00TL'si davalı tarafından yapılmakla) 41.120,00TL ile dava açılırken alınan 52.368,36TL peşin harç ile 269,85TL başvurma harcı ile 64.876,00TL ıslah harcı olmak üzere toplam 158.634,21TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 6-Ana dosyada davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 7-Birleşen dosyada davalı tarafından yapılan 184,00TL tebliğat ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine, 8-Ana dosyada karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret tarifesinin 13/1. Maddesi gereğince kabul edilen kısım üzerinden hesaplanan 823.712,06TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacı tarafına verilmesine, 9- Birleşen dosyada karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret tarifesinin 13/1. Maddesi gereğince red edilen kısım üzerinden hesaplanan 1.069.318,74TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalı tarafına verilmesine, 10-Ana dosya yönünden zorunlu arabuluculuk ücreti olan 3.120,00TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 11-Birleşen dosya yönünden zorunlu arabuluculuk ücreti olan 3.600,00TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına 12-HMK 333. maddesi uyarınca artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren Mahkememize Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/06/2026

....