İlk Derece Mahkemesi 2023/667 E. 2025/627 K.

T.C. ...5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/667 Esas - 2025/627 Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili ...5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/667 Esas KARAR NO : 2025/627

DAVA : Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) DAVA TARİHİ : 16/10/2023 KARAR TARİHİ : 17/09/2025 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 25/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkiline ait ... plakalı otobüsün davalı ...Motorlu Araçlar Tic. Tur. AŞ’den 22.03.2022 tarihinde satın alındığını, 22.06.2022 tarihinde aracın arka camının patlaması üzerine satıcı firmaya başvurulduğunu ancak garanti kapsamında değerlendirilmemesi üzerine kasko poliçesi kapsamında değiştirildiğini, arka camın 17.10.2022 tarihinde 2. Kez patladığını ve yine satıcı firma tarafından garanti kapsamında değerlendirilmemesi üzerine kasko poliçesi kapsamında değiştirildiğini, 09.11.2022 tarihinde arka camın 3. Kez patlaması üzerine diğer yetkili servis olan Maden Ticaret Ar. Yed. Par. San. Ltd. Şti.ne başvurulduğunu, arka camın patlama anını gösteren video kaydı bulunduğundan bu kez yetkili servis tarafından garanti kapsamında değiştirildiğini, 09.01.2023 tarihinde aracın arka camının 4. Kez patladığını ve Maden Ticaret Ar. Yed. Par. San. Ltd. Şti.nde iken ... Firmasının Kocaeli Fabrikasından gelen yetkililer tarafından kontrol edilip ölümler yapıldığını ve camın bu kez de garanti kapsamında değiştirildiğini, 20.01.2023 tarihinde arka camın 5. Kez patladığını ve Maden Ticaret Ar. Yed. Par. San. Ltd. Şti.nce garanti kapsamında bir kez daha değiştirildiğini, 10.02.2023 tarihinde arka camın 6. Kez patlaması üzerine aracın Maden Ticaret Ar. Yed. Par. San. Ltd. Şti.ne bırakıldığını ve ...15. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2023/31 D.iş sayılı dosyası ile yapılan tespitte bir yıl içinde 6 kez patlayan arka camın kullanım hatasından kaynaklı patlamadığı, arka camın patlamasının gizli ayıp niteliğinde olduğu, camın seyir esnasında patlaması durumunda yolcu ve trafik açısından tehlike yaratabileceği tespitinde bulunulduğunu, tespit talebinde bulunulduğunu, aracın şehir içi personel taşımacılığında kullanılmakta olduğunu, müvekkilinin aracına duyduğu güvenin sarsılması nedeniyle araçtan beklediği yararı sağlayamadığının açık olduğunu, ayıplı malın misli ile değişimini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00 TL yoksun kalınan karın işleyecek ticari faizi ile davalılardan tahsilini, 5.000,00 TL manevi tazminat ile diğer giderlerin davalılardan tahsilini talep ve etmiştir.

Davalı ...Motorlu Araçlar Tic. Tur. AŞ. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığını, talep edilen tüm alacakların zaman aşımına uğradığını, tespit bilirkişisinin raporunun hükme esas alınamayacağını, raporun tamamen hatalı olduğunu, arızaların hatalı kullanımdan kaynaklandığını, araç üzerindeki tespitin müvekkilinin yokluğunda yapıldığını, yapılan tespitte aracın km.sinin 48.892 olarak tespit edildiğini, buna göre aracın günde 149 km yol katettiğini, dolayısıyla araçta var olduğu iddia edilen arızanın, şehiriçi servis aracı olarak kullanılan araçtan beklenen faydaya etki ettiğinin söylenemeyeceğini, mahkemece diğer seçimlik haklarının değerlendirilmesi gerektiğini, araçtaki arızanın onarım bedelinin 7.000,00 TL olarak belirlendiği dikkate alındığında bu kadar düşük bir bedel ile giderilebilecek bir arıza için misli ile değişim kararının hakkaniyete uygun olmayacağını, araçta üretimden kaynaklanan gizli ayıp bulunmadığını, seçimlik haklarından ücretsiz onarım hakkının kullanıldığını ve camın garanti kapsamında değiştirildiğini, Mahkemece misli ile değişime karar verilmesi halinde kullanımdan kaynaklı değer kaybının hesaplanarak davacıdan tahsiline karar verilmesi gerektiğini, manevi tazminat talebinin hukuka aykırı olduğunu, davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... Oto. San. Tic. Aş. vekili, cevap dilekçesi ile; Müvekkili şirketin satıcı değil aracın ithalatçısı olduğundan müvekkilinin husumet yöneltilemeyeceğini, dava konusu araçta tespit edilmiş üretimden kaynaklanan bir ayıp bulunmadığını, varsa bir ayıbın bilirkişi tarafından tespit edilmesi gerektiğini, varsa ayıbın piyasaya sürülmesinden sonra meydana gelip gelmediği ve kullanımdan kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespit edilmesi gerektiğini, talep edilen yoksun kalınan karın belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olmadığını, talebin kendisince düzenlenen faturalar ile kendisine ait vergi dairesi kayıtları ile ispatlanması gerektiğini, davacının hak düşürücü süre içerisinde ayıp ihbarında bulunmadığını, aracın 22.03.2022 tarihinde satıldığını, hak düşürücü sürenin sona erdiği tarihin 31.03.2022 tarihi olduğunu, ihtarname keşide tarihinin 21.03.2023 ve davanın açıldığı tarihin 16.10.2023 olduğunu, dava konusu aracın arka camının garanti kapsamında yetkili serviste onarıldığını, müvekkilinin kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, araçta üretimden kaynaklanan bir sorun olmadığını ayıbın kullanıcı ve dış etken kaynaklı olduğunu, ayıp olgusunun ispatlanması gerektiğini, tespit raporunun delil niteliğinin bulunmadığını, davaya konu ayıbın önemli/esas ayıp olarak nitelendirilemeyeceğini, davanın kabulü halinde aracın amortisman bedeli, araçta oluşan değer kaybı ve davacının elde ettiği menfaatlerin hesaplanarak iadesinin gerektiğini, davanın reddini talep etmiştir.

... .... .... karar sayılı ilamı ile; “...Davacı, sözleşmeden dönerek bedel iadesini talep etmiş olup davaya konu ayıplar nazara alındığında bedel iadesini gerektiren bir husus olmasa da çoğun içinde az da vardır kuralı gereğince anılan yasanın 4/2. maddesine göre davacının ücretsiz onarım ve bedel indirim hakkının olduğunun kabulü gerekir. Yukarıda açıklandığı üzere toplanan deliller doğrultusunda bedel indirimi ve ücretsiz onarım hususları gözetilerek hakkaniyete uygun bir karar verilmesi gerekirken, bu husus dikkate alınmadan eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.” yönündeki kararı, ... .... .... ... .... .... karar sayılı ilamı; "..imalattan kaynaklanan ayıp nedeniyle sözleşmeden dönmenin mevcut durumda haklı görülmediğinden değer kaybına hükmedilmiş olup, davada gerçek anlamda reddedilen bir kısım bulunmamaktadır. Bu durumda, davalı vekili lehine vekalet ücretine ve davacı aleyhine yargılama giderine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir." yönündeki kararlarından da anlaşılacağı üzere davacının ayıpsız misli ile değişimi veya bedel iadesi talebi durumlarında "çoğun içinde az da vardır" ilkesi gereğince davacının ücretsiz onarım ve bedel indirimi hakkının olduğunun kabul edilmesi gerekmektedir. Yapılan yargılama toplanan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda ; Davacının, davalı ... Otomotiv San. Tic. AŞ. tarafından üretilen aracı, diğer davalı ...Motorlu Araçlar Tic. Tur. AŞ 'den 22/03/2022 tarihli fatura ile 793.000,00 TL bedelle satın aldığı, aracın arka camının 22.06.2022 tarihinde ve 17.10.2022 tarihinde patladığında, davalı şirkete yapılan başvuru sonucu kullanıcı hatasından kaynaklandığından bahisle arka camların kasko sigorta poliçesi kapsamında değiştirildiği, arka camın 10.11.2022 tarihinde 37.207 km.de, 14.01.2023 tarihinde 45.303 km.de, 24.01.2023 tarihinde 45.500 km.de ve 10.02.2023 tarihinde 48.802 km.de patlaması sonucu arka camın davalı şirketin yetkili servisi tarafından garanti kapsamında değiştirildiği anlaşılmaktadır.

.... .... .... ... ... .... ... D-iş sayılı dosya kapsamında bilirkişi ... tarafından düzenlenen raporda; 6 kez patlayan arka camının; 5 mm kalınlığında, 185 x 122 cm ölçülerinde oto camı olduğu, araç üzerindeki arka camın bütün olarak dağılmış olduğu, cam fitillerinde cam kırıntıları bulunduğu, cam yuvasının alt ve kenar kısımları arasında 1 cm kadar farklılık bulunduğu, bir yıl kadar önce alınan aracın arka camının 6 kez patlamasının kullanımdan kaynaklanmasının mümkün bulunmadığı, muhtemelen otobüs kasasının imalattan kaynaklı olarak cam yuvası boşluklarının farklı olmasından dolayı camın kırıldığı belirtildiği görülmüştür. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere; Dava konusu aracın 22.03.2022 tarihinde satın alındıktan 3 ay sona arka camın ilk kez patladığı ve 10.02.2023 tarihine kadar geçen 233 günlük sürede 5 kez daha arka camın patladığı, bu sırada aracın 48.802 km.de olduğu ve 6. patlama anını gösteren kamera görüntüleri birlikte değerlendirildiğinde, camın patlamasının kullanıcıdan kaynaklanmadığı, tespit bilirkişisi tarafından yapılan ölçümlerde arka cam kenar boşlukları arasında 1 cm kadar farklılık bulunduğu tespit edilmiş olup, bu tespit de dikkate alındığında, arka camın patlamasının imalattan kaynaklandığı, cam yuvasında toleranslar dışındaki boşluk nedeniyle arka camın farklı esnemeye bağlı olarak kırıldığı, bu hususun gözle muayene ile fark edilip önlem alınması mümkün bulunmadığından, dava konusu aracın gizli ayıplı olarak davacıya satıldığı kanaatine varılmıştır. Davalı tarafça her ne kadar zamanaşımı itirazında bulunulmuş ise de, davacının her cam kırılması olayı sonrasında yetkili servise başvurduğu görülmekle ayıp ihbarlarının zamanında yapıldığı kanaatine varılmıştır. Davalı tarafça davacının ücretsiz onarım hakkını kullandığı ileri sürülerek misli ile değişim talebinde bulunamayacağı iddia edilmiş ise de, dava konusu aracın camının birkaç defa değiştirilmesine rağmen sorunun devam ettiği, davacının açıkça münhasıran ücretsiz onarım hakkını kullandığına dair yazılı belge bulunmadığı görülmekle bu itirazlara itibar edilmemiştir. Alınan bilirkişi ek raporunda araçtaki ayıpların, sürüş konforunu olumsuz yönde etkileyen, ancak aracın emniyetli seyir etmesi bakımından bir engel teşkil edecek ayıplar olmadığı tespit edilmiştir. Ayıbın giderilmiş olması ve dava konusu yapılan araçtaki ayıpların, sürüş konforunu olumsuz yönde etkileyen, ancak aracın emniyetli seyir etmesi bakımından bir engel teşkil edecek ayıplar olmaması nedeniyle gözetildiğinde 15/4. maddesi uyarınca misli ile değişim hakkının kullanılmasının hakkaniyete uygun bulunmamıştır. Çoğun içinde az da vardır kuralı gereğince her ne kadar misli ile değişim hakkaniyet gereğince mümkün olmasa da bedelde indirim yapılması gerekir. Bilirkişi ek raporunda söz konusu gizli ayıp nedeniyle davacının aracında 30.000,00 TL olarak belirlenmiş olup, bu bedel oranında bedelden indirim yapılmasına karar vermek gerekmiştir. Yargıtay kararlarından da açıkça anlaşılacağı üzere, "çoğun içinde az da vardır" ilkesi gereğince davacı ıslah talebinde bulunmasaydı dahi hakkaniyet gereğince bedel indirimine hükmedilmesi gerekeceği, ancaknden ıslah yapılması aranmamıştır. Ayrıca hakkaniyet gereği bedel indirimine hükmedilmiş olmakla, davacı aleyhine bu nedenle yargılama gideri ve bu kapsamda vekalet ücretine hükmedilemeyeceği (... .... .... karar sayılı ilamı) nazara alınarak hüküm oluşturulmuştur. Davacının ticari kazanç kaybı talebinin bulunması nedeniyle mali müşavir bilirkişi tarafından davacının ticari defterlerinde inceleme yapılmış olup aracın serviste kaldığı süreler dikkate alınarak yapılan hesaplamada davacının 4.137,48 TL ticari kazanç kaybının bulunduğu tespit edilmiştir. Dava konusu aracın ithalatçısının ... .... .... Otomotiv San. Ve Tic. A.Ş olduğu anlaşılmakla, maddi tazminat davası yönünden dava konusu ithalatçıya açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair karar vermek gerekmiştir. Manevi tazminat istemi yönünden yapılan incelemede ise, manevi zarar mal varlığında bir azalmayı değil, kişilik haklarına vaki tecavüz nedeniyle bir kimsenin duyduğu manevi acı ve ıstırabı ifade ettiği, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 58. maddesine göre, kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören kişinin uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar paranın ödenmesini isteyebileceği, ancak her sözleşmeye aykırılığın manevi tazminatı gerektirmeyeceği, davacı tarafça dava konusu olay nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiğinin ispat edilemediği anlaşılmakla istemin reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, 1-Davalı ... .... .... Otomotiv San. ve Tic. A.Ş'ye yönelik açılan maddi ve manevi tazminat istemli davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE

2-Davacı tarafından davalı ...Motorlu Araçlar Ticaret ve Turizm A.Ş aleyhine açılan ayıp oranında bedel indirimi davasının KABULÜ İLE; 30.000,00 TL nin dava tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...Motorlu Araçlar Ticaret ve Turizm A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine, 3-Davacı tarafından davalı ...Motorlu Araçlar Ticaret ve Turizm A.Ş aleyhine açılan ticari kazanç kaybı davasının KABULÜ İLE; 4.137,48 TL nin dava tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...Motorlu Araçlar Ticaret ve Turizm A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebinin reddine 4-Davacı tarafından davalı ...Motorlu Araçlar Ticaret ve Turizm A.Ş aleyhine açılan manevi tazminat davasının reddine, 5-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan alınması gerekli 2.331,93 TL harçtan, alınan 13.662,00 TL peşin harç ve 37,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 11.367,07 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 6-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 maddesi uyarınca takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ...Motorlu Araçlar Ticaret ve Turizm A.Ş'den tahsili ile davacıya verilmesine, 7-Manevi tazminat yönünden davalı ...Motorlu Araçlar Ticaret ve Turizm A.Ş vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ...Motorlu Araçlar Ticaret ve Turizm A.Ş'ye verilmesine, 8-Davalı Anadolu Isızu Otomotiv San. ve Tic. A.Ş vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... .... .... San. ve Tic. A.Ş'ye verilmesine, 9-Davacı tarafından yapılan 786,25 TL posta masrafı, 269,85 TL başvurma harcı, 37,00 TL tamamlama harcı ve 10.500,00 TL bilirkişi masrafı ile delil tespiti için yapılan 82,40 TL başvurma harcı, 269,40 TL peşin harç, 1.040,00 TL gider avansı 1.274,90 TL keşif harcı ve 1.851,23 TL noter masrafı toplamı olan 16.111,03 TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre hesaplanan 15.219,37 TL'sinin davalı ...Motorlu Araçlar Ticaret ve Turizm A.Ş 'den tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerine bırakılmasına, 10-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının davacıya iadesine, Dair, taraf vekillerin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/09/2025