İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2023/565 E. 2024/385 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2023/565
- Karar No
- 2024/385
- Karar Tarihi
T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/565 Esas - 2024/385 TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/565 Esas KARAR NO : 2024/385
DAVA TARİHİ : 28/12/2023 KARAR TARİHİ : 09/10/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 11/10/2024 Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili 28/12/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; 29. sınıf yönünden tescili talep edilen 09.11.2021 tarih ve ... sayılı “...” esas unsurlu marka başvurusunun müvekkiline ait, uzun yıllardan beri yaptığı yatırımlar, harcadığı emek ve sermaye ile sektöründe ayrıcalıklı bir yer edinen "..." markaları ile yazılış, okunuş ve telaffuz bakımından ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğu, benzer mal ve hizmetlerde tescilinin istendiği, orta seviyede tüketicide bu durumun iltibasa neden olacağı, her iki markanın da yazılış, okunuş ve telaffuz bakımından ayırt edilemeyecek kadar benzer olması ve “...” esas unsurlu müvekkili markalarının tanınmış olması göz önünde bulundurulursa karıştırılma ihtimalinin çok yüksek olduğu, onlarca seçenek özgürlüğüne sahipken karşı tarafın müvekkili markasıyla aynı kelime ve şeklin marka olarak seçilerek müvekkili markası ile iltibas yaratmaya çalıştığı davaya konu başvurunun SMK m. 6/1, 6/5 ve 6/9 hükümleri gereğince tüm sınıflar yönünden tümüyle reddedilerek ... kararının iptaline karar verilmesi gerektiğini belirterek; ...'nun 31.10.2023 tarih ... sayılı kararının iptaline ve ... no'lu marka başvurusunun tüm sınıflar yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı ... vekili 15/01/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafa ait ... sayılı markaları beş yıldan uzun süredir tescilli olduğundan, diğer davalının kullanım ispatı talebinin incelenebilir olduğu, kullanım ispatı talebi sonrası delil sunması gereken marka sahibinin şüphe yaratmayan, düzenli ve kurallara uygun ve mümkünse süreklilik arz eden deliller sunarak kullanım şartını sağladığını göstermesi gerektiği, davacı tarafça sunulan delillerin kullanım ispatını kanıtlamaya yeterli olmadığı, davacının ... ve ... sayılı markaları ile başvuru konusu marka arasında ise mal ve hizmet benzerliği bulunmadığı, tescil kapsamındaki emtiaların benzerlik düzeyleri ve niteliği ile markaların benzerlik düzeyi ve içerdikleri unsurlar birlikte göz önüne alındığında, ilgili tüketici kesimi nezdinde, davacı markaları ile davalı markası arasında karıştırılma ihtimali bulunmadığı, tüketicilerin, iki farklı marka karşısında olduklarının farkına varabileceği, markaların üreticileri arasında idari ve ekonomik bir bağ kurmayacağı, birini diğerinin serisi olarak algılamayacağı, dava konusu marka, davacı markalarına benzer olmadığından, bu markaların önceki kullanımları ya da piyasadaki bilinirlik düzeyinin de markalar arasında karışıklığa neden olmayacağı ve mesnet markaların ün ve itibarından haksız kazanç elde etme veya bunlara zarar verme ihtimallerinin ve başvuru konusu markanın SMK 6/5 maddesi uyarınca reddini gerektirecek haklı ve geçerli bir sebebin bulunmadığını öne sürerek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... ŞİRKETİ vekili davaya cevap vermek için yasal süre geçtikten sonra ibraz ettiği 21/02/2024 tarihli beyan dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ünvanından anlaşıldığı üzere süt ve süt ürünleri üretim ve satışı konusunda faaliyet gösteren bir firma iken, davacının ise kozmetik ve temizlik ürünleri alanında faaliyet gösteren bir firma olduğu, taraf ürünlerinin reyon olarak bile çok farklı yerlerde bulunduğu, her iki marka arasında hem kullanılan sembol hem de yazılış, okunuş ve telaffuz açısından benzerlik bulunmadığı, hitap ettikleri tüketici kitlesinin çok farklı olduğu, iki ürün arasında ve verilen hizmetler arasında ayırt edilemeyecek derecede benzerlik olduğu iddialarının asılsız olup karıştırma ihtimalinin bulunmadığı öne sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. UYUŞMAZLIK: Dava, 5000 sayılı ... Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.15/C hükmüne göre açılan ... Kararının İptali istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı kurumun tesis ettiği ... sayılı ... kararının hukuka uygun olup olmadığı, davalı şirkete ait ... sayılı "..." ibareli marka başvurusu ile davacıya ait itiraza mesnet markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunup bulunmadığı, davalı şirket tarafından ileri sürülen kullanmama def'inin yerinde olup olmadığı, davacı markalarının tanınmış olup olmadığı, davalı şirketin kötü niyetli olup olmadığı, hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyası ile alâkalı kayıtlar getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, bilirkişiden özel veya teknik hususlara ilişkin rapor alınmış, 06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: İşlem dosyasının tetkikinde; davalı şirketin "..." ibareli 09.11.2021 tarihinde gerçekleştirdiği ... sayılı marka başvurusunun yapılan ilk incelemeler sonrasında ...'nca 13.12.2021 tarih ve 386 sayılı ...'nde ilan edildiği, söz konusu ilana karşı davacının 11.02.2022 tarihinde , ..., ... sayılı markaları mesnet göstererek itirazda bulunduğu, davalı yanın 25.05.2022 tarihli itiraza karşı görüş dilekçesi sunduğu, dilekçesinde ... sayılı markaların 29.sınıfta yer alan emtialar bakımından kullanılmadığına ilişkin olarak kullanmama def'i ileri sürdüğü, davacının 08.07.2022 tarihli marka kullanım ispat formu ibraz ettiği, yayına yapılan itirazın ...'nca reddine karar verildiği, bu karara karşı davacı yanın 11.10.2022 tarihinde yeniden itiraz dilekçesi sunduğu, davalı şirketin 18.10.2022 tarihli itiraza karşı görüş dilekçesi sunduğu, yapılan itirazı değerlendiren ...'nun ... sayılı ... kararı ile itirazın reddine karar verdiği, bu kararın davacı marka vekiline 01.11.2023 tarihinde tebliğ edildiği, iki aylık hak düşürücü süre içinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır. İlk olarak belirtilmesi gerekir ki; ....Hukuk Dairesi'nin ve Hukuk Genel Kurulu'nun yerleşmiş uygulamasına göre (...) ... kararının yerinde olup olmadığı, kararın alındığı tarihteki koşullara göre değerlendirilmelidir. (...) Eldeki talep de salt ... kararının iptali istemini barındırdığından ... karar tarihi olan 31.10.2023 tarihindeki marka işlem dosyasında mevcut maddi ve hukuki olgular dikkate alınarak ve salt marka işlem dosyası ile sınırlı olarak değerlendirme yapılmıştır. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6.maddesinin 1.fıkrasına göre; Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir. Karıştırma ihtimali, ortalama tüketicilerin, her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurmasıdır. Bu durum, bir mal veya hizmetin alıcısının bildiği veya duyduğu bir mal veya hizmeti aldığı zannı ile başka bir işletmenin aynı veya benzer malını ya da hizmetini alma ihtimali biçiminde tanımlanmaktadır. Karıştırılma ihtimali, iltibas kavramından daha geniş bir kavram olup, doğrudan ve dolaylı karıştırılma ihtimali olarak ikiye ayrılır. Bu ayrıma göre eğer mal veya hizmetin aynı işletmeden ileri geldiği yönünde bir algılama ortaya çıkıyor, yani bir işletmeye ait mal veya hizmet, başka bir işletmeye ait mal veya hizmet ile karıştırılıyor ve bu nedenle satın alınıyorsa doğrudan karıştırılma ihtimali söz konusudur. Buna karşın, eğer mal veya hizmetin markası birbirinden ayırt ediliyor ancak bunların aynı işletmenin markaları olduğu ya da bu mal veya hizmetin aralarında ekonomik veya idari bağlantı bulunan işletmelerden geldiği biçiminde bir algılama oluşuyor ise bu halde de dolaylı karıştırılma ihtimalinden söz edilir. Karıştırılma ihtimalinden bahsedilebilmesi için öncelikle önceki ve sonraki markalar arasındaki mal veya hizmet sınıflarının aynı ya da benzer olması gerekir. Mal veya hizmetlerin benzer olup olmadığının belirlenmesinde, karşılaştırılacak mal veya hizmetlerin benzer alıcı çevresine hitap edip etmediği, benzer ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı, aralarında hammadde-yarı mamül-mamül ürün ilişkisi bulunup bulunmadığı, birbirleri yerine ikame ya da tamamlayıcı ürün ya da hizmet olup olmadıkları, dağıtım kanallarının ortak olup olmadığı, marketlerde aynı reyon ya da raflarda satılıp satılmadıkları, aynı toptancılarda satılıp satılmadıkları gibi kriterler göz önünde tutulmalıdır. Sınıfsal benzerlik karşılaştırmasında gerek Nice sınıflandırması gerekse de ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğleri mahkemeler bakımından bağlayıcı değildir. Somut olayın özelliklerine göre ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğinde farklı sınıflarda yer almalarına rağmen ilgili alıcısı nezdinde karıştırmaya yol açacak nitelikteki ürün ve hizmet markalarının kapsadıkları mal ve hizmet sınıflarının benzer olarak değerlendirilmesi de mümkündür. Karıştırılma ihtimali bakımından sınıfsal benzerliğin söz konusu olması halinde önceki ve sonraki markanın aynı ya da benzer olup olmadıklarının incelenmesi gerekir. Markaların aynı ya da benzer olup olmadıkları incelenirken markayı oluşturan her bir unsura göre değil, bir bütün olarak karşılaştırılan markaların bıraktığı genel, global izlenim, markaların bütünü ile bıraktığı etki dikkate alınacaktır. Markalarda eğer tanımlayıcı unsurlar var ise bu unsurlar değerlendirme dışı bırakılacaktır. Global değerlendirmeye göre, karşılaştırılan markalar arasında karıştırılma ihtimalinin mevcut olup olmadığı incelenirken, ilgili alıcısı nezdinde bıraktıkları genel intibaya göre markaların benzer olup olmadığı, markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunup bulunmadığı, ortalama alıcısının algısının ve satın alma kararı verirken göstereceği özen ve dikkat derecesinin ne olduğu, markalar veya işletmeler arasında bağlantı ihtimalinin söz konusu olup olmadığı gibi hususlar incelenerek değerlendirme yapılmalıdır. Bu şekilde inceleme yapılırken, markanın toplumda ne kadar tanındığı, markaların ayırt edici unsurlarının neler olduğu, markanın hitap ettiği ürün ya da hizmetin tüketici kitlesinin kimler olduğu, bu kitlenin satın alma sürecinde göstermeleri beklenen dikkat ve algılama düzeyinin ne olduğu, mal veya hizmetin niteliğinin ve fiyatının ne olduğu, markanın ne kadar özgün, ayırt edici ya da tanımlayıcı olduğu, seri marka algılamasına yol açıp açmadığı gibi hususlar dikkate alınmalıdır. Belirtilen açıklamalar ışığında, tarafların iddia ve savunmaları, marka işlem dosyası, itiraza mesnet markalar, hukuki nitelendirme hali hariç olmak üzere maddi vakıalara ilişkin tespitler barındıran bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; İlk olarak marka işlem dosyasında ileri sürülen kullanmama def'i ön sorun olarak incelenmiştir. Marka işlem dosyasında itiraza mesnet olarak gösterilen ... sayılı markaların 29.sınıftaki tüm mallar için kullanılmadığına yönelik 25.05.2022 tarih ... evrak numarası ile def'i ileri sürülmüştür. Davacı tarafından kullanım ispatına ilişkin ibraz edilen 08.07.2022 tarih ... evrak numaralı belgeler incelendiğinde; kullanmama def'ine tabi markaların 29.sınıfta yer alan emtialar bakımından, dava konusu marka başvuru tarihinden önceki son 5 yıl içinde ciddi surette kullanılmadıkları, dolayısıyla itiraza mesnet markaların kapsamındaki 29.sınıfta yer alan emtialar bakımından bu markaların SMK m.6/1 hükmü değerlendirmesinde dikkate alınamayacakları, kapsamlarında yer alan sair mal ve hizmetler bakımından ise SMK m.6/1 hükmü değerlendirmesine konu olabilecekleri kanaatine varılmıştır. Dava konusu ... sayılı başvuru markasının tesciline karar verilen 29. sınıfa konu “Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri” malları, davacının itiraza mesnet ... sayılı markasının kapsamında olan 29.sınıftaki emtialar ile birebir AYNI MAL niteliği taşımaktadır. Ayrıca, başvuru markasının tesciline karar verilen 29. sınıfa konu mallar, davacının bu markasının 35. sınıfta kapsadığı “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. Kuru bakliyat. Hazır çorbalar, bulyonlar. Zeytin, zeytin ezmeleri. Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil). Yenilebilir bitkisel yağlar. Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar. Kuru yemişler. Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. Yumurtalar, yumurta tozları. Patates cipsleri mallarının bir araya getirillerek toptan veya perakende satışı hizmetleri” ile de aynı sektöre dahil, aynı kullanım alanına ve amacına yönelik ve birbirini tamamlayan, BENZER MAL VE HİZMET niteliği taşımaktadır. Başvuru markasının tesciline karar verilen 29. sınıfa konu mallar, davacıya ait ... sayılı markanın kapsamındaki 32. sınıfa konu içecek emtiaları ve 05. sınıfa konu “İnsan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri” malları ile aynı sektöre dahil, çoğu bir arada kullanılan veya birbirini tamamlamayan, bazılarının tedarikçileri, bunların vasıfları, sunum metotları, dağıtım kanalları, bakkal, market, süpermarket, kafe, restorant vb. satış noktaları müşterek olabilen, aynı alıcı kitlesine/vasati nihai tüketiciye hitap eden, ekonomik değeri çok yüksek olmayan, bir anda satın alınabilen ve alışveriş anında yüksek dikkat gerektirmeyen ve karakteristik özelliklerinin çoğunluğu itibarıyla BENZER MAL niteliği taşımaktadır. Başvuru markasının tesciline karar verilen 29. sınıfa konu mallar, davacıya ait ... sayılı markaların kapsamındaki (kullanmama def'ine tabi olmayan) 32. sınıfa konu içecek emtiaları ile aynı sektöre dahil, çoğu bir arada kullanılan veya birbirini tamamlamayan, bazılarının tedarikçileri, bunların vasıfları, sunum metotları, dağıtım kanalları, bakkal, market, süpermarket, kafe, restorant vb. satış noktaları müşterek olabilen, aynı alıcı kitlesine/vasati nihai tüketiciye hitap eden, ekonomik değeri çok yüksek olmayan, bir anda satın alınabilen ve alışveriş anında yüksek dikkat gerektirmeyen ve karakteristik özelliklerinin çoğunluğu itibarıyla BENZER MAL niteliği taşımaktadır.
Dava konusu markanın "..." kelimesinden oluştuğu, itiraza mesnet markaların "...." ibarelerinden oluştukları görülmüştür. Taraf markaları global olarak karşılaştırıldığında; dava konusu marka kapsamında yer alan emtialar ile itiraza mesnet markaların kapsamlarında yer alan ve yukarıda belirtilen emtiaların aynı veya benzer oldukları, dava konusu markanın esas unsurunun "...", itiraza mesnet markaların esas unsurlarının ise "..." ibaresinden oluştuğu, "..." ve "..." ibarelerinin ilk beş harfinin birebir aynı olduğu, sadece son harflerinin farklı olduğu, davaya konu 29.sınıf emtiaların makul derecede bilgili, dikkatli ve ihtiyatlı ortalama tüketici kesimine hitap ettiği, ortalama tüketici kesiminin markaların başlangıç kısımlarına diğer kısımlarına nazaran daha çok dikkat ettiği, dolayısıyla ortalama tüketici kesimi nezdinde "..." ve "..." ibareleri arasında görsel, işitsel ve kavramsal olarak benzerlik bulunduğu, daha önce davacıya ait markaları gören, işiten, bu markalı mal ve hizmetlerden yararlanan ortalama tüketici kesiminin daha sonra davaya konu markayı, davaya konu emtialar üzerinde gördüğünde veya işittiğinde, bu emtialardan faydalanmak için ayıracağı sınırlı süre içerisinde, bu markayı itiraza mesnet markalar ile ilişkilendireceği, markaların aynı ticari kökenden geldiği hususunda yanılsamaya düşerek tüketim tercihinde bulunacağı, bir kısım tüketici kesiminin markaların farklı ticari kökenleri işaret ettiğini algılaması ihtimalinde dahi bu kez marka sahipleri arasında idari veya ekonomik bir bağlantı bulunduğu yönünde kafa karışıklığı yaşayacağı, dolayısıyla karşılaştırılan markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunduğu kanaatine varılmıştır. SMK m.6/4 hükmüne göre; ... Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından itiraz üzerine reddedilir. SMK m.6/4 hükmü bağlamında tanınmış marka koruması için; toplumun her kesimince bilinme gerekli olmayıp, toplumun ilgili kesimindeki bilinilirlik düzeyi dikkate alınacaktır. Toplumun ilgili kesimi; markanın tanındığı iddia edilen ve kaynak ülkede markanın tescilli olduğu ve kullanıldığı sektörü ifade eder. (...) Bir markanın ... Sözleşmesi anlamında tanınmış marka olarak kabul edilebilmesi için, bu markanın Türkiye'de tanınmış olmasının ya da kullanılmasının gerekip gerekmediği hususu bakımından; ....Hukuk Dairesi'nin 13.02.2019 tarih ... sayılı kararında belirtildiği üzere, Türkiye’de tescilli olmayan markalara tanınmış marka koruması sağlanabilmesi için, söz konusu markanın, itiraza konu marka başvuru tarihinden önce Türkiye’de ilgili sektörde tanınmış marka olduğunun dosyaya sunulan objektif delillerle ispat edilmesi gerekir. (...) SMK m.6/5 hükmüne göre; Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir. SMK m.6/5 hükmü uyarınca; önceki tarihli tescil edilmiş veya tescil başvurusu yapılmış olan bir marka, Türkiye'de ulaştığı tanınmışlık düzeyi sebebiyle, aynı veya benzeri sonraki tarihli marka başvurusunun, aynı veya farklı nitelikteki mal ya da hizmetlere ilişkin tescil talebinin reddini talep edebilir. Bir markanın sadece tanınmış marka niteliğini haiz olması, otomatik olarak o markanın farklı türdeki mal veya hizmetlere ilişkin olarak sonraki tarihli marka başvurusunu engelleme hakkı bahşetmez. Tanınmış marka hakkı sahibinin genişletilmiş korumadan yararlanabilmesi için; A) Tanınmış markanın itibarından haksız yarar elde edilmesi, B) Tanınmış markanın itibarına zarar verilmesi, C) Tanınmış markanın ayırt edici karakterinin zedelenmesi, olasılıklarından en az birinin gerçekleşmesi veya gerçekleşme ihtimalinin bulunması gereklidir. Ayrıca, sonraki tarihli marka başvuru sahibinin, marka başvurusunda haklı bir nedeninin de bulunmaması gerekir. Tanınmışlık, statik ve dogmatik bir durum değildir. Aksine; sürekli güncellenen, dalgalanabilen, bir çok değişkene bağlı dinamik bir süreci içinde barındırır. Bir markanın tanınmış marka niteliğinde olup olmadığı; a)Toplumun ilgili kesimince markanın tanınma düzeyi, b) Markanın kullanıldığı coğrafi alan, kullanım süresi ve yoğunluğu, c)Marka promosyonlarının ve reklamlarının süresi, yoğunluğu, hedef aldığı alan, d)Markanın tesciller veya tescil başvuruları ile korunduğu coğrafi alanın büyüklüğü, e) Markanın resmi mercilerce tanınmışlığına delalet eden karar ve uygulamaları, f) Markanın ekonomik değeri, g) Markanın hitap ettiği mal veya hizmetlerin pazar payı, gibi tahdidi olmayan kriterler dikkate alınmak suretiyle, yapılacak global bir değerlendirme neticesinde her somut olayda ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Hemen belirtilmelidir ki; bir markanın tanınmış marka niteliğini haiz olmasının; yukarıda yer verilen tüm kıstasların sağlanması gerektiğini şart koşmadığı gibi, yukarıda yer verilen kıstaslardan yalnızca birinin gerçekleşmesinin mutlak anlamda ilgili markayı tanınmışlık seviyesine çıkaracağını da göstermez. Burada önemli olan husus; her somut olayda, yukarıda yer verilen kıstaslardan da yararlanarak, global bir değerlendirme yapılması, bunun sonucunda tanınmışlık vasfı ve varsa bu tanınmışlığın etki alanının belirlenmesidir. Tanınmış markanın itibarından haksız yararlanılmasından söz edilebilmesi için; tanınmış markanın iyi şöhret ve itibar sahibi olması, ilgili tüketici kesimi nezdinde markanın olumlu bir imajının olması gerekir. Bu nedenle imaj transferine konu olabilecek sonraki tarihli marka başvurusunun, tanınmış markanın itibarından haksız yararlanma tehlikesi doğurabileceği söylenebilir. Burada önemli olan, sonraki tarihli markayı gören tüketicinin, önceki tarihli tanınmış markanın kendi zihninde oluşturduğu olumlu imaj ile sonraki tarihli marka arasında bir bağlantı (link) kurması, imaj transferi ihtimalinin bulunması, böylece tanınmış markanın olumlu imajının sağladığı kolaylıktan yararlanarak sonraki tarihli marka başvuru sahibinin ticari avantaj sağlama ihtimalinin bulunmasıdır. Böylece, sonraki tarihli marka başvuru sahibi, tanınmış marka sahibinin uzun uğraşlar sonucu oluşturduğu kalite ve güven birikiminden parazitvari yararlanarak, kendi lehine haksız bir avantaj sağlayacaktır. Tanınmış markanın itibarına zarar verilebilmesi için; Tanınmış markanın, arzu edilmeyen olumsuz imaj tehlikesine maruz kalacağı bir hal olasılığı içerisinde bulunması gerekmektedir. Tanınmış markanın itibarının zarar görme tehlikesi altında bulunup bulunmadığı incelenirken, tescile konu mal ve hizmetlerin kapsamı dikkate alınmalıdır. Örneğin; tanınmış bir içecek markasının, aynı veya benzerinin tuvalet temizliği emtialarında marka olarak kullanılması halinde, böyle bir olumsuz imaj tehlikesi söz konusu olabilir. Tanınmış markanın ayırt etme gücünün zedelenmesi için; Sonraki tarihli marka başvurusu nedeniyle, tanınmış markanın ayırt etme gücünün zayıflaması ve bu suretle markanın reklam değerinin düşme ihtimali bulunmalıdır. Tanınmışlık derecesi ve karşılaştırılan markaların hitap ettiği mal veya hizmetlerin birbirleri ile yakınlığı arttıkça, markanın ayırt ediciliğinin zedelenmesi ihtimali de artmaktadır. Bu durumda, markanın muhatap çevresi, sonraki tarihli marka nedeniyle, önceki markanın artık sadece tanınmış marka sahibine ve onun ürünlerine ait olmadığı kanısına varmaktadır. Somut olayda yapılan değerlendirmede; davalı şirketin davaya konu marka başvuru tarihi itibariyle, "..." markasının parasal değerine, markanın herhangi bir mal veya hizmet bakımından tanıtım ve reklamı için yoğun ciddi çalışmalar veya reklam harcamaları yapıldığına, bunların tutarına, markanın yıllık satış/gelir miktarına veya pazar payına, yurtiçi veya yurtdışında edinilmiş idari veya adli tanınmışlık kararına, üçüncü kişilerin markayı sahiplenme veya tecavüz eylemlerinin bulunduğuna ve yoğunluğuna veya markanın tanınmışlık düzeyine dair kamuoyu yoklama, anket vs benzeri yeterli delile rastlanmamıştır. Dolayısıyla, davacının tanınmışlık iddia ettiği "..." markasının herhangi bir mal veya hizmet bakımından “refleks halinde müdahaleye ihtiyaç duymadan hatırlanan tanınmış bir marka” olduğunun veya SMK m.6/4 veya m.6/5 hükmünde belirtilen durum/sonuçlardan herhangi birinin ortaya çıkabileceğinin somut ve mantıklı çıkarımlarla ortaya konulamadığı sonucuna ulaşılmıştır. SMK m.6/9 hükmüne göre; Kötü niyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir. Kötü niyetli marka başvurusu; Kişiyi, hukuk düzeninin tescil ile elde edilecek hakları kullanması amacı taşımaksızın, hukuka ve ahlaka aykırı olarak, bu hakların hukuk düzenince tasvip edilemeyecek şekilde başka amaçlarla kullanılması olarak tanımlanabilir. Hangi hallerde kötü niyetli olarak marka başvurusunda bulunulmuş sayılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamakla birlikte, genel olarak markayı kullanmaktan ziyade şantaj veya başkasından haksız para elde etmek veya başkalarının ticaretine engel olmak gibi amaçlarla yapılan marka başvuruları kötü niyetle yapılmış başvuru olarak kabul edilmektedir. Kanunun ayrıca müeyyideye bağladığı hususlar tek başına kötü niyet emaresi olarak kabul edilmez. Zira Kanun tarafından zaten müeyyidesi gösterilmiş marka başvuruları için ayrıca kötü niyeti de sebep göstermek doğru görülmemektedir. (...) Somut olayda; davaya konu marka ile itiraza mesnet markaların iltibas tehlikesi oluşturacak derecede benzer olmalarının haricinde davalı şirketin kötü niyetle hareket ettiğini gösterir somut olgu ileri sürülmediğinden kötü niyet iddiasına dayalı istemler yerinde bulunmamıştır. Yukarıda izah edilen gerekçelerle; somut olayda SMK m.6/1 hükmü koşulunun gerçekleştiği anlaşıldığından, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın KABULÜ ile; ... sayılı ... kararının İPTALİNE, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL'nin düşümü ile alınması gereken 157,75 TL'nin müteselsilen davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 269,85 peşin harç, 269,85 TL başvurma harcı, 99,20 TL vekalet harcı, 7.500,00 TL bilirkişi ücreti, 180,00 TL posta-tebligat masrafı olmak üzere toplam 8.318,90 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davalı ... ŞİRKETİ tarafından yapılan 121,60 TL vekalet harç sarfiyatına ilişkin yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 6-HMK m.333 hükmü gereği karar kesinleştiğinde artan avansın yatıran tarafa resen iadesine, Dair, Davacı vekilinin, Davalı Kurum vekilinin ve Davalı şirket vekilinin yüzüne karşı, HMK m.341 ve m.345 hükümleri gereği kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.09/10/2024
Katip ... E imzalıdır
Hakim ... E imzalıdır