İlk Derece Mahkemesi 2023/558 E. 2024/415 K.

T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/558 Esas - 2024/415 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ANKARA 5. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/558 Esas KARAR NO : 2024/415

DAVA : Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali - Markanın Hükümsüzlüğü) DAVA TARİHİ : 26/12/2023 KARAR TARİHİ : 06/11/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 11/11/2024 Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali - Markanın Hükümsüzlüğü) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili 26/12/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 1974 yılından beri faaliyet gösterdiğini ve “...” markalarının sahibi olduğunu, “...” ibareli ilk markanın 18/02/1991 tarihinde tescil edildiğini, “...” ibareli markanın 22/06/2016 tarihli ..... sayılı tescilli tanınmış marka olarak tescil olduğunu, ..... sayılı markaların müvekkiline ait olduğunu, kamuoyunda “...” markalarının tanınmışlık oranının yüksek olduğunu, davaya konu marka ile müvekkiline ait marka arasında iltibas bulunduğunu, markaların genel görünümlerinin birebir aynı olduğunu, davalının tasarım özgürlüğü varken müvekkiline ait marka ile aynı renklerle ve üç harfli şekilde davaya konu marka başvurusunu yaptığını, markaların aynı seriden olduğunun düşünüleceğini, davalı firmanın 2004 yılından bu yana müvekkili ile ticari ilişki içerisinde olduğunu, 2016 yılından beri müvekkili firmanın ... distribütörlüğünü yürüttüğünü, hedef tüketici kitlesinin ortalama tüketiciler olduğunu, SMK’nın 6/1 ve 6/5 maddesi uyarınca tescil engeli bulunduğunu, davaya konu başvurunun kötü niyetli olduğunu, davalı şirket hakkında halen devam etmekte olan ceza soruşturmalarının bulunduğunu, bu soruşturmalarda taklit ürünler tespit edildiğini, .... ve Tic. A.Ş. üzerinden yapılacak başvuruda yöneltilebilecek kötü niyet iddiasından kaçmak üzere ... üzerinden hareket edildiğini, SMK’nın 6/9 maddesi uyarınca da tescil engeli bulunduğunu, davaya konu logonun 5846 sayılı yasa uyarınca koruma altında olması sebebiyle SMK’nın 6/6 maddesi uyarınca da tescil engeli bulunduğunu, iş bu davada aynı zamanda hükümsüzlük talebi de bulunduğundan her türlü iddianın ileri sürülebileceğini, iddianın genişletilmediğini, müvekkil logosunun da ayırt edici olduğunu ve bu sebeple iltibas bulunduğunu, latin alfabesine aşina olmayan tüketici kitlesinin de dikkate alınmasının gerektiğini, “... ” markasının ..... ve İsrail nezdinde tescilli olduğunu, yine..... sayılı tescillerin de müvekkiline ait olduğunu ifade ederek; ... ...’nın 14.11.2023 tarih ... karar numaralı kararının iptaline, davaya konu ... sayılı markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı ... vekili 11/01/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; ... tarafından verilen kararın hukuka uygun olduğunu, markalar arasında karıştırılma ihtimali bulunmadığını, SMK’nın 6/5 maddesi kapsamında yapılan itirazın ilk defa ... aşamasında ileri sürüldüğünü ve itirazın genişletilmesi anlamına geldiğini, başvurunun kötü niyetle yapıldığının ispatlanamadığını beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... ŞİRKETİ vekili 26/01/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Tanınmışlığa ilişkin itirazın ilk defa ... aşamasında ileri sürülmesi sebebiyle dikkate alınamayacağını, dava aşamasında da bu durumun ileri sürülemeyeceğini, markaların benzer olmaması sebebiyle karıştırılma ihtimali bulunmadığını, “...” markasının ..... sayılı markalar ile müvekkili adına kaydedildiğini, markaların bütünü itibariyle bıraktıkları izlenim bakımından farklı olduğunu, markaların aynı veya ayniyet derecesinde benzer olmadığını, önemli olanın ortalama düzeydeki yararlanıcı kitlesinin algılayışı olduğunu, "..." markası "..." şeklinde okunmakta iken “...” markasının “...” şeklinde okunduğunu, “...” markasındaki harfler ile “...” markasındaki harflerin benzer olmadığını, “...” markasındaki harfler çevresinde açık mavi bir gölge oluşturulmuşken “...” markasındaki harflerde böyle bir durumun olmadığını, “...” markasında harflerin olduğu çerçevenin dışında 2 adet yuvarlak ve farklı şekilde küre var iken “...” markasında böyle bir durumun söz konusu olmadığını, “...” markasında yan yatmış bir nesne ve yaprak görüntüsü var iken “...” markasının iç içe geçmiş elips şekillerden oluşan bir küreye benzediğini, “...” markasındaki renkler ile “...” markasındaki renklerin tamamen birbirinden farklı olduğunu, “...” markasında birden fazla temel ana renklerin neredeyse hepsi kullanılmış iken “...” markasında sadece mavi ve kırmızı tonların kullanıldığını, “...” markasının 20 yılı aşkın süredir var olması karşısında markaların aynı seriden olduğunun düşünülmeyeceğini, kötü niyet iddiasının gerçek dışı olduğunu, davacının bahsettiği suç duyurularından birisine ilişkin takipsizlik kararı verildiğini, diğer dosyaların “...” markasına ilişkin olmadığını, davacının “...” ibareli bir markasının da bulunmadığını, “...” ibaresinin ...’ta ... ve Tic. A.Ş. adına tescilli olduğunu, 14/02/2022 tarihli arama el koyma tutanağında ürünlerin orijinal olduğuna ilişkin tutanağın tutulduğunu ve bunun şirketin avukatı tarafından kabul ve beyan edildiğini, davacının ürünlerinin ve markasının sahte olduğunu, bilakis davacının kötü niyetli olduğunu, SMK’nın 6/6. maddesine ilişkin itirazın ilk defa ... aşamasında ileri sürülmesi sebebiyle dikkate alınamayacağını, dava aşamasında da bu hususun ileri sürülemeyeceğini, beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. UYUŞMAZLIK: Dava, 5000 sayılı ..... Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.15/C hükmüne göre açılan ... Kararının İptali ve 6769 sayılı SMK m.25 hükmüne göre açılan Markanın Hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı kurumun tesis ettiği ... sayılı ... kararının hukuka uygun olup olmadığı, davalı şirkete ait ... sayılı "..." ibareli marka başvurusu ile davacıya ait itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunup bulunmadığı, davalı şirketin müktesep hakkının bulunup bulunmadığı, davacı markalarının tanınmış olup olmadığı, SMK m.6/6 hükmü koşulunun somut olayda mevcut olup olmadığı, davalı şirketin kötü niyetli olup olmadığı, bunlara bağlı olarak dava konusu markanın hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği, hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyası ile alâkalı kayıtlar getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, özel veya teknik hususlar bakımından bilirkişi incelemesi yapılmış, 06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: İşlem dosyasının tetkikinde; davalı şirketin ... sayılı "..." ibareli markanın tescili amacıyla 03.08.2022 tarihinde gerçekleştirdiği başvurunun yapılan ilk incelemeler sonrasında ...'nca 29.08.2022 tarih ve 403 sayılı .....'nde ilan edildiği, söz konusu ilana karşı davacı yanın 27.09.2022 tarihinde ..... sayılı markaları mesnet göstererek itirazda bulunduğu, davalı şirketin 07.10.2022 tarihinde itiraza karşı görüş dilekçesi sunduğu, yayına yapılan itirazın ...'nca reddine karar verildiği, davacı şirketin 17.05.2023 tarihli yeniden itiraz dilekçesi ibraz ettiği, yeniden yapılan itirazı değerlendiren .....'nun ..... sayılı ... kararı ile itirazın reddine karar verdiği, bu kararın davacı marka vekiline 15.11.2023 tarihinde tebliğ edildiği, iki aylık hak düşürücü süre içinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır. Dava konusu marka başvurusu 01.12.2023 tarihinde tescil edilmiştir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6.maddesinin 1.fıkrasına göre; Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir. Karıştırma ihtimali, ortalama tüketicilerin, her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurmasıdır. Bu durum, bir mal veya hizmetin alıcısının bildiği veya duyduğu bir mal veya hizmeti aldığı zannı ile başka bir işletmenin aynı veya benzer malını ya da hizmetini alma ihtimali biçiminde tanımlanmaktadır. Karıştırılma ihtimali, iltibas kavramından daha geniş bir kavram olup, doğrudan ve dolaylı karıştırılma ihtimali olarak ikiye ayrılır. Bu ayrıma göre eğer mal veya hizmetin aynı işletmeden ileri geldiği yönünde bir algılama ortaya çıkıyor, yani bir işletmeye ait mal veya hizmet, başka bir işletmeye ait mal veya hizmet ile karıştırılıyor ve bu nedenle satın alınıyorsa doğrudan karıştırılma ihtimali söz konusudur. Buna karşın, eğer mal veya hizmetin markası birbirinden ayırt ediliyor ancak bunların aynı işletmenin markaları olduğu ya da bu mal veya hizmetin aralarında ekonomik veya idari bağlantı bulunan işletmelerden geldiği biçiminde bir algılama oluşuyor ise bu halde de dolaylı karıştırılma ihtimalinden söz edilir. Karıştırılma ihtimalinden bahsedilebilmesi için öncelikle önceki ve sonraki markalar arasındaki mal veya hizmet sınıflarının aynı ya da benzer olması gerekir. Mal veya hizmetlerin benzer olup olmadığının belirlenmesinde, karşılaştırılacak mal veya hizmetlerin benzer alıcı çevresine hitap edip etmediği, benzer ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı, aralarında hammadde-yarı mamül-mamül ürün ilişkisi bulunup bulunmadığı, birbirleri yerine ikame ya da tamamlayıcı ürün ya da hizmet olup olmadıkları, dağıtım kanallarının ortak olup olmadığı, marketlerde aynı reyon ya da raflarda satılıp satılmadıkları, aynı toptancılarda satılıp satılmadıkları gibi kriterler göz önünde tutulmalıdır. Sınıfsal benzerlik karşılaştırmasında gerek Nice sınıflandırması gerekse de ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğleri mahkemeler bakımından bağlayıcı değildir. Somut olayın özelliklerine göre ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğinde farklı sınıflarda yer almalarına rağmen ilgili alıcısı nezdinde karıştırmaya yol açacak nitelikteki ürün ve hizmet markalarının kapsadıkları mal ve hizmet sınıflarının benzer olarak değerlendirilmesi de mümkündür. Karıştırılma ihtimali bakımından sınıfsal benzerliğin söz konusu olması halinde önceki ve sonraki markanın aynı ya da benzer olup olmadıklarının incelenmesi gerekir. Markaların aynı ya da benzer olup olmadıkları incelenirken markayı oluşturan her bir unsura göre değil, bir bütün olarak karşılaştırılan markaların bıraktığı genel, global izlenim, markaların bütünü ile bıraktığı etki dikkate alınacaktır. Markalarda eğer tanımlayıcı unsurlar var ise bu unsurlar değerlendirme dışı bırakılacaktır. Global değerlendirmeye göre, karşılaştırılan markalar arasında karıştırılma ihtimalinin mevcut olup olmadığı incelenirken, ilgili alıcısı nezdinde bıraktıkları genel intibaya göre markaların benzer olup olmadığı, markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunup bulunmadığı, ortalama alıcısının algısının ve satın alma kararı verirken göstereceği özen ve dikkat derecesinin ne olduğu, markalar veya işletmeler arasında bağlantı ihtimalinin söz konusu olup olmadığı gibi hususlar incelenerek değerlendirme yapılmalıdır. Bu şekilde inceleme yapılırken, markanın toplumda ne kadar tanındığı, markaların ayırt edici unsurlarının neler olduğu, markanın hitap ettiği ürün ya da hizmetin tüketici kitlesinin kimler olduğu, bu kitlenin satın alma sürecinde göstermeleri beklenen dikkat ve algılama düzeyinin ne olduğu, mal veya hizmetin niteliğinin ve fiyatının ne olduğu, markanın ne kadar özgün, ayırt edici ya da tanımlayıcı olduğu, seri marka algılamasına yol açıp açmadığı gibi hususlar dikkate alınmalıdır. Belirtilen açıklamalar ışığında, tarafların iddia ve savunmaları, marka işlem dosyası, itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markalar, hukuki nitelendirme hali hariç olmak üzere maddi vakıalara ilişkin tespitler barındıran bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; Öncelikle ifade etmek gerekir ki, davacının dayanak markalarından ... sayılı marka, müddet durumda olup aşağıda yapılacak incelemede değerlendirme dışında bırakılmıştır. Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda tablolaştırıldığı üzere; davaya konu marka kapsamında yer alan 03 ve 05. sınıftaki mallar, davacıya ait itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markalarda aynen/benzer/ilişkili olarak yer almaktadır. Aynı veya benzer olduğu tespit edilen emtialar bilirkişi raporunda kırmızı renk ile vurgulanmıştır. Bu emtialar aynı tür tüketici kesimine hitap ederler, aynı tür ihtiyaçları karşılarlar, aralarında rekabet veya birbiri yerine ikame ilişkisi bulunur, mağazalarda aynı raflarda satışa arz edilirler. Davaya konu markanın; üst üste geçmiş sarı, yeşil, kırmızı, mavi ve lacivert renklerle oluşturulan ... unsurundan oluşan zemin üzerine büyük harflerle yazılmış “...” ibaresinden oluştuğu, markada yer alan ... unsurunun özellikle kompozisyon şekli ve renkler olarak temizlik ürünlerine yönelik sektörde başkaca teşebbüslere ait markalarda yer alan ... unsuruna benzemesi (Temizlik sektöründeki başkaca teşebbüslere ait markasal kullanım görsellerine bilirkişi raporunda örnekseme yoluyla yer verilmiştir.), bu durumun dava konusu markada yer alan ... unsurunun ayırt ediciliğinin düşük olmasına neden olması ve nihayeten "Söz görünümden daha yüksek sesle konuşur." ilkesi gereği dava konusu markanın esaslı unsurunun “...” ibaresi kanaatine varılmıştır. Davacıya ait itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markalardan ...sayılı “...” markası hariç sair markaların “...” ibaresi çerçevesinde oluşturulan seri markalar olduğu görülmekle markaların asli unsurunun “...” ibaresi olduğu, ...sayılı marka yönünden ise markanın asli unsurunun marka şekli olduğu kanaatine varılmıştır. Taraf markaları global olarak karşılaştırıldığında; dava konusu markanın esaslı unsurunun "..." ibaresi, davacı markalarının esaslı unsurlarının "..." (...sayılı marka açısından) ve "..." ibareleri oldukları, karşılaştırılan markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal olarak benzerlik bulunmadığı, sarı, mavi, yeşil, kırmızı renk kombinasyonlarının temizlik sektöründe başkaca teşebbüslerce de yaygın olarak kullanıma konu oldukları, bu nedenle, salt karşılaştırılan markalar arasında aynı renklerle oluşturulan ... kombinasyonlarından kaynaklı olarak ortalama tüketici kesimi nezdinde benzerlik bulunduğunun söylenemeyeceği, zira ortalama tüketici kesiminin ... ve sözcükten oluşan markalarda kural olarak kelime unsurlarına dikkat kesildiği, dava konusu markada yer alan "..." sözcüğü ile davacı markalarında yer alan "... sözcükleri arasında hiçbir benzerlik bulunmadığı, buna göre, daha önce davacıya ait itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markalarla karşılaşan, bu markalı emtialardan yararlanan makul derecede bilgili, dikkatli ve ihtiyatlı ortalama tüketici kesiminin, daha sonra davaya konu "...+..." markası ile karşılaştığında, davaya konu emtialardan faydalanmak için ayıracağı sınırlı süre içerisinde, bu markayı davacıya ait markalardan farklı bir marka olarak algılayacağı gibi marka sahipleri arasında idari ya da ekonomik bir bağlantı da kurmayacağı, dolayısıyla, karşılaştırılan markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Her ne kadar yargılamanın sonucuna etki etmese de, yargılamada eksiklik bulunmaması adına davalı şirketin ileri sürdüğü müktesep hak iddiası aşağıdaki şekilde incelenmiştir. .... HD.’nin 19.09.2008 tarih ve ...... sayılı “.....” kararında kazanılmış hak teşkil eden önceki markaların tespiti yönünden bazı kıstaslar getirmiştir. .... Hukuk Dairesinin 19.09.2008 tarihli ve ..... Sayılı kararına göre; Bir işletme tarafından uzunca süredir kullanılan markanın asli unsuru muhafaza edilerek ve markanın bu işletme ile bağlantısı ve tüketici nezdinde yarattığı izlenim korunmak suretiyle, önceki markanın kapsadığı ürünlerin veya bir ürün çeşidinin tüketiciye yenilenmiş bir marka imajı ile sunulması ve bu yolla marka sahibi işletmenin piyasaya arz ettiği ürünlerinin de işletmesel köken olarak öncekilerle bağlantılı olduğu mesajını veren yeni markalar yaratmak amacıyla önceki markada yer alan asıl unsurun yanına başkaca asli ve/veya tali unsurlar ekleyerek oluşturduğu markaların seri marka olarak kabulü olanaklıdır. Bu tür markalar niteliği itibariyle 556 sayılı KHK'nın 55. maddesinde tanımlanan ortak markalara benzemekle birlikte; seri markalar, ortak markalarda mevcut olan bir grupta yer alan işletmelerin mal veya hizmetlerini diğer işletmelerden ayırt edilmesi fonksiyonu, teknik yönetmelik gibi özelliklere sahip olması gerekmeyen ve esasen ortak asli unsuru taşımakla birlikte her biri diğerinden bağımsız nitelikteki ticaret ve hizmet markalarıdır. Bu karar içeriğinden de anlaşılabileceği üzere müktesep hakkın kabulü üç koşula bağlanmıştır. Bunlar: • müktesep hak iddia edilen marka ile davaya konu markadaki asli unsurların muhafaza edilmiş olması ve eski markaya karşı hükümsüzlük davası açılacak sürenin dolmuş olması ve bu markanın çekişmesiz şekilde kullanılması, • markalar arasında işletme ile bağlantısı ve tüketici nezdinde yaratılan izlenimin korunması, • dava konusu markada, müktesep hak iddia edilen markaya nazaran kapsamın genişletilmemiş olması. Bu üç şartın gerçekleştiği durumlarda marka sahibi kazanılmış hak elde eder. Hemen belirtmek gerekir ki; yukarıdaki şartlar sağlansa bile, sonraki tarihli marka başvurusu, itiraza mesnet markaya yakınlaşma ve bu yolla haksız yararlanma tehlikesi oluşturmamalıdır. Burada irdelenmesi gereken husus; marka olarak seçilen işaretin önceki tarihli kök seri markaların yenilenmesi suretiyle mi oluşturulduğu, yoksa itiraza mesnet markalar ile yakınlaşarak onunla iltibas tehlikesi doğurma tehlikesi oluşturacak şekilde mi mizanpajının yapıldığıdır. Daha ilk bakışta başvurunun kök markanın değil de, itiraza mesnet markanın yeni düzenlenmiş bir versiyonu olduğu yönünde ortalama tüketici nezdinde izlenim doğuyorsa, önceki kök markalardan kaynaklı müktesep hak şartlarının doğduğundan söz edilemez. Bu itibarla seri marka olarak tescili talep edilen işaret, kök markadan esaslı farklılıklar göstermemeli ve seri marka seçilirken itiraza mesnet markaya yakınlaşacak font, renk, mizanpaj değişikliklerinden kaçınılmalıdır. (.....) Müktesep hak iddiası bakımından hemen belirtmek gerekir ki; önceki tarihli markanın çekişme konusu olmaktan çıkması hali tek başına müktesep hak şartlarının doğumunu sağlamaz. Önceki tarihli markanın başvuruya konu emtialar bakımından aynı zamanda fiili olarak kullanıldığının da ispatlanması gerekir. Zira, müktesep hak müessesesinin kabul edilmesinin amacı, önceki tarihli markanın uzunca süredir kullanımı nedeniyle ilgili tüketici kesiminde oluşan imajın, sonraki tarihli marka başvurusuna sirayet etmesini sağlamaktır. Bu nedenledir ki, fiilen kullanılmayan önceki tarihli markanın ilgili tüketici kesiminde bir imaj duygusu oluşturduğundan söz edilemez. Olmayan imajın yenilenen yeni bir marka başvurusuna aktarımı da dolayısıyla söz konusu olamaz. Müktesep hak şartları bakımından yukarıda ifade ettiğimiz görüşü destekler nitelikte, ....Hukuk Dairesi'nin 06/01/2020 tarih ..... sayılı kararında, önceki markanın fiilen kullanılmasını, müktesep hakkın doğumu bakımından gerekli görmüştür.

Somut olayda yapılan incelemede; huzurdaki davaya konu marka başvurusunun tarihi 03/08/2022’dir. Bu kapsamda bakıldığında, davalı şirketin önceki tarihli markalarından yalnızca ..... sayılı markaların potansiyel hükümsüzlük tehdidi altında bulunmadıkları, ... sayılı markanın ise dava konusu marka tescil başvuru tarihi itibariyle en az 5 yıldır tescilli olmaması nedeniyle potansiyel hükümsüzlük tehdidi altında bulunduğu, ..... sayılı markaların tescil sınıfları incelendiğinde markaların çekişme konusu emtiaları kısmen veya tamamen içerdiği görülmekle birlikte dosya münderecatında davalı şirketin önceki tarihli markalarının tescilleri kapsamlarında yer alan emtialar bakımından fiilen kullanıldığına ilişkin herhangi bir delil bulunmaması karşısında somut olayda davalı şirketin müktesep hakkının bulunmadığı kanaatine varılmıştır. SMK m.6/5 hükmüne göre; Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir. SMK m.6/5 hükmü uyarınca; önceki tarihli tescil edilmiş veya tescil başvurusu yapılmış olan bir marka, Türkiye'de ulaştığı tanınmışlık düzeyi sebebiyle, aynı veya benzeri sonraki tarihli marka başvurusunun, aynı veya farklı nitelikteki mal ya da hizmetlere ilişkin tescil talebinin reddini talep edebilir. Bir markanın sadece tanınmış marka niteliğini haiz olması, otomatik olarak o markanın farklı türdeki mal veya hizmetlere ilişkin olarak sonraki tarihli marka başvurusunu engelleme hakkı bahşetmez. Tanınmış marka hakkı sahibinin genişletilmiş korumadan yararlanabilmesi için; A) Tanınmış markanın itibarından haksız yarar elde edilmesi, B) Tanınmış markanın itibarına zarar verilmesi, C) Tanınmış markanın ayırt edici karakterinin zedelenmesi, olasılıklarından en az birinin gerçekleşmesi veya gerçekleşme ihtimalinin bulunması gereklidir. Ayrıca, sonraki tarihli marka başvuru sahibinin, marka başvurusunda haklı bir nedeninin de bulunmaması gerekir. Tanınmışlık, statik ve dogmatik bir durum değildir. Aksine; sürekli güncellenen, dalgalanabilen, bir çok değişkene bağlı dinamik bir süreci içinde barındırır. Bir markanın tanınmış marka niteliğinde olup olmadığı; a)Toplumun ilgili kesimince markanın tanınma düzeyi, b) Markanın kullanıldığı coğrafi alan, kullanım süresi ve yoğunluğu, c)Marka promosyonlarının ve reklamlarının süresi, yoğunluğu, hedef aldığı alan, d)Markanın tesciller veya tescil başvuruları ile korunduğu coğrafi alanın büyüklüğü, e) Markanın resmi mercilerce tanınmışlığına delalet eden karar ve uygulamaları, f) Markanın ekonomik değeri, g) Markanın hitap ettiği mal veya hizmetlerin pazar payı, gibi tahdidi olmayan kriterler dikkate alınmak suretiyle, yapılacak global bir değerlendirme neticesinde her somut olayda ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Hemen belirtilmelidir ki; bir markanın tanınmış marka niteliğini haiz olmasının; yukarıda yer verilen tüm kıstasların sağlanması gerektiğini şart koşmadığı gibi, yukarıda yer verilen kıstaslardan yalnızca birinin gerçekleşmesinin mutlak anlamda ilgili markayı tanınmışlık seviyesine çıkaracağını da göstermez. Burada önemli olan husus; her somut olayda, yukarıda yer verilen kıstaslardan da yararlanarak, global bir değerlendirme yapılması, bunun sonucunda tanınmışlık vasfı ve varsa bu tanınmışlığın etki alanının belirlenmesidir. Tanınmış markanın itibarından haksız yararlanılmasından söz edilebilmesi için; tanınmış markanın iyi şöhret ve itibar sahibi olması, ilgili tüketici kesimi nezdinde markanın olumlu bir imajının olması gerekir. Bu nedenle imaj transferine konu olabilecek sonraki tarihli marka başvurusunun, tanınmış markanın itibarından haksız yararlanma tehlikesi doğurabileceği söylenebilir. Burada önemli olan, sonraki tarihli markayı gören tüketicinin, önceki tarihli tanınmış markanın kendi zihninde oluşturduğu olumlu imaj ile sonraki tarihli marka arasında bir bağlantı (link) kurması, imaj transferi ihtimalinin bulunması, böylece tanınmış markanın olumlu imajının sağladığı kolaylıktan yararlanarak sonraki tarihli marka başvuru sahibinin ticari avantaj sağlama ihtimalinin bulunmasıdır. Böylece, sonraki tarihli marka başvuru sahibi, tanınmış marka sahibinin uzun uğraşlar sonucu oluşturduğu kalite ve güven birikiminden parazitvari yararlanarak, kendi lehine haksız bir avantaj sağlayacaktır. Tanınmış markanın itibarına zarar verilebilmesi için; Tanınmış markanın, arzu edilmeyen olumsuz imaj tehlikesine maruz kalacağı bir hal olasılığı içerisinde bulunması gerekmektedir. Tanınmış markanın itibarının zarar görme tehlikesi altında bulunup bulunmadığı incelenirken, tescile konu mal ve hizmetlerin kapsamı dikkate alınmalıdır. Örneğin; tanınmış bir içecek markasının, aynı veya benzerinin tuvalet temizliği emtialarında marka olarak kullanılması halinde, böyle bir olumsuz imaj tehlikesi söz konusu olabilir. Tanınmış markanın ayırt etme gücünün zedelenmesi için; Sonraki tarihli marka başvurusu nedeniyle, tanınmış markanın ayırt etme gücünün zayıflaması ve bu suretle markanın reklam değerinin düşme ihtimali bulunmalıdır. Tanınmışlık derecesi ve karşılaştırılan markaların hitap ettiği mal veya hizmetlerin birbirleri ile yakınlığı arttıkça, markanın ayırt ediciliğinin zedelenmesi ihtimali de artmaktadır. Bu durumda, markanın muhatap çevresi, sonraki tarihli marka nedeniyle, önceki markanın artık sadece tanınmış marka sahibine ve onun ürünlerine ait olmadığı kanısına varmaktadır. Somut olayda yapılan değerlendirmede; dava konusu marka ile davacıya ait markalar arasında işaret benzerliği bulunmadığından, başkaca bir inceleme yapılmasına gerek olmaksızın, SMK m.6/5 hükmü koşulunun somut olayda gerçekleşmediği kanaatine varılmıştır. SMK’nın 6/6 maddesine göre; “tescil için başvurusu yapılmış markanın, başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi halinde, hak sahibinin itirazı üzerine tescil başvurusu reddedilir.” Bu hüküm kapsamına, kişilik haklarından isim hakkı ile fotoğraf üzerindeki hak, FSEK kapsamında telif hakları ve sınaî haklar olan marka, tasarım, patent, faydalı model, coğrafi işaret, ticaret unvanı, işletme adı ve alan adı girer. Bir alan adının SMK m. 6/6 hükmü uyarınca korunmasının istenebilmesi için, o alan adının fiilen kullanıldığı faaliyet konuları kapsamı ile aynı/benzer konularda bir marka kullanımının söz konusu olması gerekir. Somut olayda yapılan değerlendirmede; davacı yan “...” ve “...+...” logolarının 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca eser niteliğinde olduğu ve bu sebeple davaya konu markanın SMK 6/6. madde uyarınca reddini/hükümsüzlüğünü talep etmiştir. Davacı yanın ileri sürdüğü logoların 5846 sayılı FSEK anlamında "....." olup olmadığı hususu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 11/05/2011 tarih ..... sayılı kararı uyarınca bilirkişi incelemesi ile tespit edilebileceğinden, mahkememizce içinde "telif uzmanı" bilirkişi ve sektörden kimselerin de bulunduğu üç kişilik heyet vasıtasıyla inceleme yapılmış olup, bilirkişi heyetince yapılan inceleme sonucunda; ilgili sektörde davacı yanın ileri sürdüğü logolar ile benzer mahiyette çizimler/resimlerin olduğu, bu kapsamda davacıya ait logoların 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca eser mahiyetinde olduğunun söylenmesinin mümkün görülmediği, zira söz konusu logoların "hususiyet" arz etmedikleri, bu nedenle "eser" olmaya ilişkin subjektif şartı sağlamaktan uzak oldukları, bir an için bu çizimlerin eser olduğu değerlendirilse dahi, davaya konu markada yer alan ... unsurlarının davacı logoları ile benzer görülmemesi karşısında SMK’nın 6/6. maddesinin uygulama şartlarının somut olayda oluşmadığı kanaatine varılmıştır. SMK m.6/9 hükmüne göre; Kötü niyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir. Kötü niyetli marka başvurusu; Kişiyi, hukuk düzeninin tescil ile elde edilecek hakları kullanması amacı taşımaksızın, hukuka ve ahlaka aykırı olarak, bu hakların hukuk düzenince tasvip edilemeyecek şekilde başka amaçlarla kullanılması olarak tanımlanabilir. Hangi hallerde kötü niyetli olarak marka başvurusunda bulunulmuş sayılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamakla birlikte, genel olarak markayı kullanmaktan ziyade şantaj veya başkasından haksız para elde etmek veya başkalarının ticaretine engel olmak gibi amaçlarla yapılan marka başvuruları kötü niyetle yapılmış başvuru olarak kabul edilmektedir. Kanunun ayrıca müeyyideye bağladığı hususlar tek başına kötü niyet emaresi olarak kabul edilmez. Zira Kanun tarafından zaten müeyyidesi gösterilmiş marka başvuruları için ayrıca kötü niyeti de sebep göstermek doğru görülmemektedir. (.....) Somut olayda; davaya konu marka ile itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markaların iltibas tehlikesi oluşturacak derecede benzer olmadıkları, davacı ile dava dışı .... Ve Tic. A.Ş arasında "..." markalı temizlik ürünleri ve kişisel bakım ürünlerinin ... pazarında satışı hususunda 04/01/2016 tarihli distribütör sözleşmesi imzalandığı, davacıya ait "..." markalı ürünlerin dava dışı .... Ve Tic. A.Ş'ye 2004 yılından beri satıldığına ilişkin faturaların dosya kapsamında bulunduğu, yine "..." markalı ürünlerin de dava dışı .... Ve Tic. A.Ş'ye satıldığına ilişkin muhtelif faturalarda açıklamalar bulunduğu, .....'nca yürütülen soruşturma neticesinde 16/09/2022 tarihinde marka takliti suçlaması ile ... isimli şüpheli hakkında iddianame düzenlenerek ......Asliye Ceza Mahkemesi'nde dava açıldığı, buna göre; davacı ile dava dışı .... Ve Tic. A.Ş (davalı şirket ile organik bağı bulunan şirket olduğu müşahede edilmektedir) arasında önceki yıllara dayanan ticari ilişkilerin bulunduğu, daha sonra bu ticari ilişki biçiminin bozularak, taraflar arasında niza yaşandığı, dolayısıyla, somut olayda, davalı şirketin, davacıya ait markalara vakıf olduğu mahkememizce kabul edilmesine rağmen, iş bu davaya konu marka işaretinin davacıya ait itiraza/hükümsüzlüğe mesnet markalardan farklı bir tertiple dizayn edilmesi karşısında, salt taraflar arasında yaşanan ticari ve hukuki uyuşmazlıklar nedeniyle davalı şirketin iş bu davaya konu marka tescil başvurusunda bulunurken kötü niyetle hareket ettiğinin söylenemeyeceği, başka bir deyişle; iş bu davaya konu marka başvurusunda bulunurken davalı şirketin engelleme, spekülasyon, tuzak, yedekleme ve benzeri bir amaçla hareket ettiğine elverişli delilin dosya kapsamında bulunmadığı, davalı şirketin "..." ibaresini merkeze alarak yapmış olduğu iş bu davaya konu marka başvurusunun (davalı şirketin önceki tarihli ... ibareli tescilli markaları bulunduğu da dikkate alındığında) ticari dürüstlük kuralları kapsamında kaldığı, işletmelerin asli unsuru korumak suretiyle farklı varyasyonları ile birden çok marka tescili almasının ticari hayatın akışında mutad uygulamalardan olduğu anlaşılmakla; davalı şirketin kötü niyetli olduğu iddiası yerinde bulunmamıştır. Yukarıda izah edilen gerekçelerle; davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: 1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL'nin düşümü ile alınması gereken 157,75 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan AAÜT m.3 hükmü gereği hesaplanan 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 269,85 TL peşin harç, 269,85 TL başvurma harcı, 160,00 TL vekalet harcı, 7.500,00 TL bilirkişi ücreti, 246,00 TL posta-tebligat masrafı olmak üzere toplam 8.445,70 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı ... ŞİRKETİ tarafından yapılan 160,00 TL vekalet harç sarfiyatına ilişkin yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... ŞİRKETİ'ne verilmesine, 6-HMK m.333 hükmü gereği karar kesinleştiğinde artan avansın yatıran tarafa re'sen iadesine, Dair, davacı vekilinin, davalı kurum vekilinin ve davalı şirket vekilinin yüzüne karşı, HMK m.341 ve m.345 hükümleri gereği kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ..... Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/11/2024

Katip ..... E imzalıdır

Hakim ..... E imzalıdır