İlk Derece Mahkemesi 2021/411 E. 2026/17 K.

T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/411 Esas - 2026/17 TÜRK MİLLETİ ADINA Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2021/411 Esas KARAR NO : 2026/17

DAVA : Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) DAVA TARİHİ : 05/07/2021 KARAR TARİHİ : 12/01/2026 YAZIM TARİH : 19/01/2026

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ... San. ve Tic. A.Ş. tarafından keşide edilerek müvekkil tarafından tahsile konulan ve karşılığı çıkmayan davalı Bankanın ... Şubesine ait 14.09.2018 keşide tarihli 131.285,26 TL bedelli ... seri nolu çek ile ilgili yapılan takibin semeresiz kaldığını, Davalı bankanın Çek Kanunu kapsamında çek hesabı açarken göstermesi gereken özeni ve dikkati göstermemiş çek hesabı açılmaması gereken şirket adına çek hesabı açarak müvekkilin zarara uğramasına neden olmuş olduğunu, Davalı bankanın sorumluluğunun ... sayılı Çek Kanuna dayanmakta olduğunu, dava dışı borçlu şirketin mali durumunun çek karnesi almaya yeterli olmadığı halde davalı bankanın çek hesabı açarken gerekli özeni göstermemiş olduğunu, Çekle işleyen bir hesabın açılabilmesi için çek hesabı açılan kişinin çek yasaklısı (... sayılı kanun m.2) olması gibi hukuki engelinin olmamasının yanı sıra bankaların çek hesabı açarken bir güven kurumu olmasının gerektirdiği basiret ve özeni de gözetmesi gerekmekte olduğunu, Tacir olan bankaların çek hesabı açarken ve çek defteri verirken 6762 sayılı TTK'nın 20.maddesinin 2.fıkrasında belirtildiği şekilde basiret ve özenle davranmaları gerekmekte olduğunu, Bankaların bu yükümlülüğünün ... sayılı meri Çek Kanunu'nun 2. maddesinde ayrıca ve açıkça vurgulanmış olduğunu, Bu özen ve basiret borcunun gereği olarak; Bankanın kredi talep eden her müşteri hakkında yaptığı gibi çek karnesi talep eden müşteri hakkında da istihbarat yapması, müşterinin ödeme gücünü ölçmesi ve çek hesabı açılırken alınması gerekli belgelerin doğruluk ve sıhhatini kontrol etmesi gerektiğini, Çek hesabı açılmasında aranan yasal şartlar yanında bankacılık teamülleri ve yerleşik uygulamaları gereğince diğer bütün kredi tahsis aşamalarında olduğu gibi Bankanın, makul bir süre ile müşterinin bankaya tevdi ettiği mevduatın miktarını ve hesap hareketlerini takip etmesi gerektiğini, ayrıca müşterinin işyerini ziyaret ederek iştigal konusunu, iş hacmini, borçlarını ödeme düzenini ve müşterinin iş ilişkisi içinde olduğu tacirleri tanıyıp analiz etmesi de bankadan beklenen bir yükümlülük olduğunu, zira çek hesabı açılarak çek defteri teslim edilmesi aynı zamanda müşteriye tesis edilen gayrinakdi kredi olduğunu, Bankalarca bir kimseye çek defteri verilmesinin bu kişinin Bankaca muteber kişi kabul edildiği yönünde 3. kişilerde bir kanaat uyanmasına sebep olmakta olduğunu, ... sayılı Çek Kanunu'nun "Bankanın araştırma yükümlülüğü, çek hesapları ve çek defterleri" başlıklı 2. maddesi hükümlerine uyulması gerektiğini, Davalı bankanın davadışı borçlu şirkete çek karnesi verirken henüz vadesi gelmemiş ödenmeyen çok sayıda çeki olduğu halde çek karnesi vermiş olduğunu, Şirket ortaklarının ...'dan karşılıksız çek kaydı bulunup bulunmadığının, icra takipleri olup olmadığının, Vergi ve ... borçlarının araştırılmamış, Kurumlar Vergisi Beyannameleri ve ekleri ile Bilançoların gereği gibi incelenmemiş olduğunu, bu beyanname ve bilançolara göre Şirket likit değerlerinin (Hazır Değerler) çek karnesi alma (kredi) yeterliliğinde olmadığını, Şirket ve ortakları adına Müşteri İstihbarat Sorgulama Ekranından karşılıksız çek, protestolu senet ve kanuni takip işlemi olup olmadığının sorgulanmamış olduğunu, Şirketin nakit akışı ve mevduat hesabının incelenmemiş olduğunu, Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre de bankanın çek hesabı açarken ve çek karnesi verirken talepte bulunan kişilerle ilgili araştırma yapması, yeterli kesin kanıya vardıktan sonra hesap açarak çek karnesi vermesi gerektiğini, keşidecileri yeterince tanımadan hesap açarak çek karnesi veren bankanın kusurlu bulunduğunun kabul edilmekte olduğunu, Belirterek, fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla alacak değerinin tam ve kesin olarak belirlendiği aşamada HMK m.107 hükmü gereğince arttırılmak üzere şimdilik 1.000,00 TL’nin öncelikle çekin karşılıksız çıktığı (zararın doğduğu) 28.12.2018 tarihinden itibaren, bu talepleri Sayın Mahkemece kabul görmez ise dava tarihinden itibaren 3095 sk m.2/2'ye göre işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Dosya içeriğinde davalının davaya yanıtına rastlanılmamaktadır. DELİLLER: ... E sayılı dosyası ve tüm mündericatı (UYAP üzerinden celbini talep ediyoruz) Çek sureti 10.02.2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Hukuki değerlendirmeler ve nihai takdir sayın Mahkemeye ait olmak üzere, Davaya konu çekin keşidecisi şirketin kuruluş tarihi, davalı Banka nezdinde hesap açılış tarihi, hesap hareketleri, mali verileri (bilanço, gelir tablosu), davaya konu çeki ihtiva eden çek defterinin verildiği tarihe kadarki çek ödemelerinin yanı sıra, Davaya konu çeki ihtiva eden çek defterinin verildiği tarih itibariyle, dava dışı çek keşidecisi şirketin herhangi bir çek yasağı ve protestolu senedine rastlanılmamış olması, gözetildiğinde, Davaya konu çekin verilmesinde davalı Bankaya atfedilecek bir kusur olmadığı, Diğer yandan davacı tarafın, davaya konu çekin keşidecisi hakkında başlattığı icra takibi ile ilgili dosya kapsamına getirtilen icra dosyasının incelenmesinde, nihai sonucun ne olduğunun tam olarak belirli olmadığı, Ayrıca davaya konu çeke ciro yolu ile sahip olduğu anlaşılan davacının, cirantaya müracaat ettiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belge sunulmamış olduğu, Yargıtayın davacının öncelikle zararın gerçekleştiğini kanıtlaması gerektiğini içtihat ettiği, ancak; bu husustaki takdirin tamamen sayın Mahkemeye ait olduğu, Görüş ve kanaatin mahkememizde olmak üzere raporunu sunmuştur. 30.01.2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; 1. İnceleme konusu 08.01.2018 ve 11.04.2018 tarihli Çek Beyannamesi başlıklı (2) adet belge üzerinde bulunan imzalar ile ...'un mevcut mukayese imzaları arasında yapılan inceleme ve karşılaştırmada; Kaligrafik ve karakteristik özellikler yönünden benzerlikler görülmüş olup, İnceleme konusu 08.01.2018 ve 11.04.2018 tarihli Çek Beyannamesi başlıklı (2) adet belge üzerinde bulunan bulunan söz konusu imzaların, ... eli ürünü olduğu kanaatine varılmıştır. 2. İnceleme konusu 19.06.2018 tarihli Çek Beyannamesi başlıklı (1) adet belge üzerinde bulunan imza ile ...'un mevcut mukayese imzaları arasında yapılan inceleme ve karşılaştırmada; Kaligrafik ve karakteristik özellikler yönünden farklılıklar görülmüş olup, İnceleme konusu 19.06.2018 tarihli Çek Beyannamesi başlıklı (1) adet belge üzerinde bulunan bulunan söz konusu imzanın, mevcut mukayese imzlarına kıyasen ... eli ürünü olmadığı kanaatine varılmıştır. 3.Tarafıma tevdi edilen, ... Esas dosya muhteviyatında, ... adına mukayese imza örneği bulunmadığından, her hangi bir inceleme ve karşılaştırma yapmak mümkün olamamıştır. Ancak, ...'un samimi ve bol miktarda mukayese örnek imzaları tarafıma bir bütün olarak tevdi edildiği taktirde inceleme ve karşılaştırma yapmak mümkün olabilecektir. Görüş ve kanaatin mahkememizde olmak üzere raporunu sunmuştur. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL: Dava ile ilgili 26/09/2025 tarihli duruşmaya davacının ve/veya vekilinin mazeretsiz olarak katılmaması üzerine dava dosyasının yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, aradan geçen 3 aydan fazla süreye rağmen yenileme işlemi yapılmadığı ve davalı vekilinin 26/09/2025 tarihli dilekçesi ile dosyanın işlemden kaldırılmasını talep ettiği anlaşılmakla davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere, 1-HMK m.150/5 gereğince davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA, 2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00-TL harçtan, peşin alınan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 672,70-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı iş bu davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesaplanan 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 1.320,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 6-HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde taraflara iadesine, Dair, tarafların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip ... ¸e-imzalıdır.

Hakim ... ¸e-imzalıdır.