İlk Derece Mahkemesi 2021/38 E. 2026/292 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO:2021/38 KARAR NO :2026/292

DAVA:Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ: 05/02/2021 KARAR TARİHİ: 18/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... IMO numaralı müvekkiline ait ... isimli gemi içerisinde ... numaralı konşimento kapsamında dört adet konteynerin ... Limanı'ndan .../... Limanı'na müvekkilince taşındığını, konteynerlerin gemiden tahliye limanına 19.12.2024 tarihinde indirildiğini, konteyner numaralarının sırası ile .../.../0, .../.../9, .../.../2 ve .../.../7 şeklinde olduğunu, konşimentoda konteynerlerde taşınan yükün muhteviyatının aromalı içecekler olduğu, karşı tarafların beyanı ile yükün İngilizce olarak "..." olacak şekilde kayıtlarının konşimentoya işlendiğinin görüldüğü, yüklerin taşınması yönünden müvekkili şirketin taşıyan konumunda olduğu, taşıma ilişkisinin kurulması ve sonrasındaki pek çok görüşme ve yazışmaları müvekkilinin nam ve hesabına ...'de mukim acentesi ... Taş. Ot. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin yerine getirdiğini, davalılardan ... Lojistik Denizcilik Nakl. Gümr. ve Göz. Hizm. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin taşıma ilişkisinde taşıtan yani müvekkilinden taşıma işini isteyen ve müvekkili ile taşıma anlaşması içerisine gire taraf, diğer davalı ... San. ve Gıda Mad. Tic. A.Ş. İse taşınan konteynerler içeriğinde yer alan yükün "yükleteni/göndericisi" konumunda olduğunu, konteynerlerin tahliye limanında gemiden indirilmeleri akabinde içeriklerinde yer alan yüklerin müvekkilinin malumu ve ilgisi olmayan sebeplerle alınmaması sebebi ile konteynerlerin içerisindeki yüklerin boşalmadığını, müvekkiline konteynerlerin iade edilmediğini, tahliye limanı idari makamlarınca tanzim edilen belgede yüklerin tahlil & analiz süreçlerinden başarı ile geçemediğini, içeriklerindeki yükün ithaline müsaade edilmediğinin belirtildiğini, müvekkilinin hiçbir yükümlülüğü olmamasına rağmen bu süreçte davalı taraflar ile iletişim halinde kaldığını, davalılara noter marifeti ile ihtarname keşide ettiğini ve akabinde .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası nezdinde 13/07/2015 tarihinde dava ikame edildiğini, müvekkilinin konteynerler içeriğindeki yüklerin ... resmi makamlarınca imha edilmesinin sağladığını ve konteynerlerine 01/06/2016 tarihinde kavuştuğunu, fazlaya dair tüm talep ve dava hakları saklı kalmak, delillerin toplanması ve uzman bilirkişiler tarafından hesaplandığında fazla çıkması halinde arttırılmak üzere (tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere) ileride belirlenebilir olduğu aşamada ıslah etmek kaydıyla şimdilik davanın kabulü ile 5.000,00 Amerikan Dolarının 01/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek bankaların 1 Amerikan Dolarına uyguladığı en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama masrafları ile ücret-i vekaletin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Lojistik Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ... Lojistik A.Ş.'nin ...’de mukim acentelik ve aracılık hizmetleri verdiğini, diğer davalı ... San. A.Ş.'nin yükleyici-taşıtan olduğu ... sayılı konşimento fotokopisinin ... nolu Gümrük Beyannamesi ve dosya kapsamı ile sabit olduğunu, ... ve müvekkili arasındaki ilişki vekil - müvekkil ilişkisi olduğunu, müvekkiline karşı açılan davanın husumet itirazları ile reddine karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkili şirketin merkezinin ... adresi olduğunu, sözleşmenin ifa yerinin de ... olduğunu, Mahkememizin yetkisiz olduğunu, dosyanın ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmesini, TTK madde 1246’nın birinci fıkrası uyarınca navlun sözleşmesinden doğan “bütün alacaklar” bir yılda zamanaşımına uğradığını, navlun sözleşmesinden doğan diğer tüm istemler için bir yıllık süre kabul edildiğini, .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ... Karar dosyasının 13/7/2015 tarihli dilekçe uyarınca açıldığını, davacının ıslah isteminin 12/4/2017 tarihli dilekçeyle yapıldığını, dolayısıyla 14/7/2015 ilâ 11/4/2016 tarihleri arasında muaccel olduğu iddia edilen alacakların her ihtimalde zamanaşımına uğradığını ve Mahkemece ret edildiğini, TTK madde 1246 f. 2’de tekrar edilen genel kural uyarınca zamanaşımı süresinin alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başladığını, .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ... Karar sayılı dosyasında tarafları ve konusu aynı dava görüldüğünü, halen ... Bölge Adliye Mahkemesi’nde istinaf incelemesinde olduğunu, derdestlik itirazları ile davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, dava dilekçesi, konşimento fotokopisi ve dosya kapsamında taşımanın tarafları shipper/yükleyici ... San. ve Gıda Mad. Tic. A.Ş., alıcısının ve ihbar adresinin ... olduğunun görüldüğünü, müvekkili tarafından taşıyıcıya iletilen yükleme notunda yükleyicinin, alıcının ve yükün detayları yükleyici adına hareketle bildirildiğini, müvekkili şirketin vekil sıfatıyla hareket ettiğini, müvekkilinin forwarding agent (gönderici vekili) olarak hizmet verdiğini, davacıyla davalı arasında Borçlar Kanunu'nun 386 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş bulunan bir vekalet ilişkisi bulunduğunu, Davalı ... firmasının yükleyici-taşıtan olduğunu, yükleme talimatı, ... sayılı konşimento fotokopisi, ... nolu gümrük beyannamesi, manifesto, dosya kapsamı ile sabit olduğunu, ... firması tarafından yükleme talimatının 12.12.2014 tarafından iletildiğini ve konşimentonun ... talimatına göre hazırlandığını, hiçbir sorumlulukları olmadığını, tahliye limanında doğduğu iddia edilen liman ardiye ve gözetim bedeline ve konteynerlerin iade edilmemesinden kaynaklanan demuraj bedeline ve yapılan hesaplamaya ve hesaplama metoduna ayrı ayrı itiraz ettiklerini, müvekkili ...’in Mahkemece taşıtan olarak kabul edildiği halde dahi ...’ya ithali men edilmiş olan eşya nedeniyle hiçbir kusuru olmadığı halde sorumlu tutulmasının kabul edilemeyeceğini, her halükarda Mahkemece karar verilen zararın artmasına sebep olanın davacı olduğunu, taşıma bedeli ve konteyner bedelinin (her biri 2000-4000 USD) çok üzerinde fahiş bir bedelin taşıyıcının ihmalinden dolayı hukuken korunamayacağını, bozuk mal ihraç ederek zarara sebep olan diğer davalı ... ve zararın büyümesine, gecikmeye ve yaklaşık 350 gün hareketsiz kalarak sebep olan davacı iken müvekkiline kusur atfedilmesinin ve zarardan sorumlu tutulmasının kabul edilemeyeceğini belirterek davanın Sompo Japan Sigorta Anonim Şirketi'ne ihbarını talep ettiklerini belirterek yetki itirazlarının kabulü ile dosyanın ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, husumet itirazlarının kabulüne, zamanaşımı itirazlarının kabulü ile davanın reddine, davanın esastan reddine, yargılama masraf ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Sanayi ve Gıda Maddeleri Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... adresinde faaliyet gösterdiğini, ihtilafa konu işin ifa yerinin ... olduğunu, davaya bakma yetkisinin ... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, Mahkememizce yetkisizlik kararı verilmesini talep ettiklerini, müvekkilinin davaya konu taşıma işi ile alakalı navlun sözleşmesinin tarafı olmadığını, yükleten veya taşıtan sıfatı da bulunmadığını, müvekkili şirket aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacı tarafından aynı alacak ile ilgili .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını ve bu davada davacının sadece diğer davalı ... Lojistik yönünden ıslah talebinde bulunduğunu, davacının ıslah ile talep ettiği alacaklar hakkında .... Asliye Ticaret Mahkemesince ıslaha konu edilen alacaklar dava tarihinden sonraki döneme ait işlemler olduğu gerekçesiyle ret edildiğini, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında müvekkili ... hakkında zaten ıslah talebinde bulunulmadığını, dolayısıyla TBK.nun 158. maddesi kapsamında müvekkili yönünden bir talepte bulunulmasına olanak bulunmadığını, dava konusu yapılacak alacak bakımından, alacağa konu taleplerin 2015 ve 2016 yıllarına ait olduğunu, Türk Ticaret Kanunu uyarınca öngörülen zamanaşımı süresi 1 yıl olup bu süre dolmuş olmakla müvekkili aleyhine ikame edilen davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacının aynı davalılara yönelttiği aynı alacak talebi hakkında .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında daha evvel dava açmış olduğunu ve bu davanın istinaf aşamasında olduğunu, işbu davanın derdestlik nedeni ile reddine karar verilmesini ettiklerini, davacının belirsiz alacak talebinin hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davalı ...'ün yükleten veya taşıtan olmadığını, müvekkili şirketin hiçbir sorumluluğu bulunmadığından davanın reddi gerektiğini, konteyner demurajından hiçbir hal ve şart altında müvekkili ...'ün sorumlu tutulamayacağını, davacının iddia ettiği zarar miktarının kabul edilemeyeceğini, davanın ...’na ihbarını talep ettiklerini belirterek; işbu davaya bakma yetkisinin ... Ticaret Mahkemesi'ne ait olduğundan yetki itirazlarının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle reddine, davanın müvekkili şirket yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine, davanın derdestlik nedeniyle reddine, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, belirsiz alacak talepli davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine, davanın ...'na ihbarına, davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Dava; 13/07/2015 ile konteyner içerisindeki yüklerin imha tarihi olan 01/06/2016 tarihi arasındaki döneme tekabül eden konteyner demurajı ile davacının tahliye limanında ödemek zorunda kaldığı masrafların tahsili için açılmış alacak davası olduğu, uyuşmazlığın konusunun; tarafların aktif-pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, mahkememizin yetkili olup olmadığı, zamanaşımı itirazının yerinde olup olmadığı, derdestlik itirazının yerinde olup olmadığı, davanın belirsiz alacak davası olarak açılıp açılamayacağı, davacının demuraj ve tahliye limanında oluşan diğer alacaklarının oluşup oluşmadığı, bu alacaklar oluşmuş ise davalıların kusurlarının ve sorumluluklarının bulunup bulunmadığı ve miktarı noktasında toplandığı anlaşılmıştır. Davacı vekilince sunulan 14/06/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile dava miktarının 35.700,00 Türk Lirası'ndan 400.054,20 Türk Lirası'na çıkartıldığı ve 14/06/2021 tarihinde de ıslah harcının yatırıldığı görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları ve .... ATM ... Esas dosyası birlikte değerIendirildiğinde, Davacı maliki olduğu ... IMO nolu ... isimli gemi ile davalı ... Lojistik şirketinin taşıma sözleşmesini yapılarak, Davalı ... şirketine ait yüklerin ... limanından .../... limanına taşındığını, taşıyan konteynerlerin limana tahliyesi akabinde yüklerin konteynerlerden alınmadığı ve konteynerlerin iade edilmediğininden tahliye limanındaki ardiye, tahliye ve tekrar yükleme masrafı olan ilk olarak 12.350,00 USD, konteynerlerin teslim edilmemesinden kaynaklı ilk olarak demoraj bedeli olan 21.600,00 USD olmak üzere toplamda 33.950,00 USD alacağın davalılardan tahsili için dava açmıştır.

Davacının bu dosyaya 12/04/2017 tarihinde verdiği ıslah dilekçesi ile, Davalı ... yönünden herhangi bir arttırım yapmadan dava dilekçesinde belirttiği iki talebine konu toplam 33.950,00 USD üzerinden talebinin aynı olduğunu, diğer Davalı ... Lojistik yönünden ise 33.950,00 USD'lik talebini 62.200,00 USD arttırarak (30.240,00 USD'lik kısmı tahliye limanındaki ardiye, tahliye ve tekrar yükleme masraf bedeli, 31.960,00 USD'lik kısmı demuraj alacağı) toplamda 96.150,00 USD'ye yükseltmiştir. .... ATM dosyasına göre, dava dışı ... ... şirketinin navlun ücreti karşılığında davalı ... Lojistik şirketi ile anlaştığı, ... Lojistik şirketinin de navlun ücreti karşılığı davacı ile anlaştığından Davalı ... Lojistik firmasının taşıtan sıfatına sahip olduğu, konteynerlerin yükle birlikle dava dışı ...'den Davalı ... şirketi tarafından alınarak taşıyana teslim etmesi nedeniyle bu davalının ise yükleten sıfatına sahip olduğu, taşınan yüklerin ithali yasaklandığı için değil Gümrük Mevzuatına uygun olmadığı, yani meyve suları ve meyve suyu içerikleri gibi yasal olmayan maddelerin bu ürünlere eklenmiş olmaları nedeniyle teslim edilemediği, Davalı ... şirketinin yükleten, davalı ... Denizcilik'in taşıtan sıfatıyla TTK 1146 gereğince taşıyanın uğradığı zararlardan sorumlu tutulabileceği, taşıyanın TTK 1174'ün kıyasen uygulanması suretiyle eşyanın teslim edilemeyeceğinin anlaşılması üzerine taşıtana durumu bildirerek eşyayı tevdii ile yükümlü tutulmasının gerektiği, taşıyanın makul süreye kadar işleyen konteyner demorajını talep edebileceği ve bu süreden sonra konteyner bedelini isteyebileceği, bu kapsamda davalı yüklenenin ve taşınanın taşıyana karşı meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, tahliye limanındaki ardiye, tahliye ve tekrar yükleme masraf bedelinin 13.520,00 USD olduğu, demuraj bedelinin toplam 19.440,00 USD olduğu, davacının ıslahla arttırılan davalı ... Lojistik yönünden 1.110,00 USD ardiye, tahliye ve tekrar yüklemeden kaynaklı alacak talebi yönünden davalı ... Lojistik vekilinin zaman aşımı itirazında bulunduğu, TTK 1246 uyarınca navlun sözleşmesinden doğan alacakların zaman aşımı süresinin 1 yıl olup, ıslah talebinin ise 12/04/2017 tarihinde yapılması gözetilerek ve ıslah tarihi dikkate alınarak zaman aşımı süresi dolduğundan zaman aşımı süresi nedeniyle reddi gerektiği, davacı vekilinin ıslah dilekçesinin değerIendirilmesinde ise; davacı tarafından dava dilekçesi ile ardiye, tahliye ve tekrar yükleme masrafı ile demoraj alacağına yönelik dava açıldığı, dava dilekçesinde "4 adet konteyner bedeli 3.300, USD konteynerlerim geri taşıma masraflarının müvekkile ödenmesi talep etme zarureti hasıl olup her türlü talep ve dava hakları saklı tutuyoruz” beyanı ile talep sonucu da değerlendirildiğinde, bu taleplerin dava dilekçesinde yer almadığı, davacı ıslah dilekçesi ile demuraj alacağı yönünden 01/06/2016 tarihine kadar olan ve davadan sonraki dönem için demuraj alacağının talep edildiği, dava dilekçesinde yer almayan taleplerinde eklendiği, bu nedenle davanın tamamı ıslah edilmeden ıslahla yeni talep eklenemeyeceği ve dava tarihinden sonraki döneme ilişkin yeni talep eklenmesi mümkün olmadığından ıslah talebinin usulden reddine karar vermiştir. Dava dilekçesinde "Müvekkilimiz daya ikame etmiş olmasına rağmen konteynerlerine kavuşmak adına fiili çözüm aramaya devam etmiş ve en nihayetinde -Davalıların yine hiçbir adım atmamalarına ve Müvekkilimizin bu istemine de müspet cevap vermemelerine rağmen- konteynerler içeriğindeki yüklerin ... resmi makamlarınca imha edilmesini sağlamış ve konteynerlerine 01.06.2016 tarihinde kavuşmuştur" şeklinde beyanda bulunmuştur. Islah dilekçesinin ise .... ATM dosyasına 12/04/2017 tarihinde verildiği, dilekçe ile tahliye limanındaki ardiye, tahliye ve tekrar yükleme masraf bedeli ve demuraj alacaklarının tamamının talep edildiği görülmüştür. Dolayısıyla .... ATM dosyasında "dava tarihinden sonraki döneme ilişkin" olduğu gerekçesi ile reddedilen miktarların en geç bu tarihlerde doğduğu anlaşılmaktadır. TTK 1188. maddesinde "Eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Sorumlu tutulan kişinin rücu davası, birinci fıkrada öngörülen hak düşürücü sürenin sona ermesinden sonra da açılabilir. Ancak, rücu davası açma hakkı, bu hakka sahip olan kişinin, istenen tazminat bedelini ödediği veya aleyhine açılan tazminat davasında dava dilekçesini tebellüğ ettiği tarihten itibaren doksan gün içinde kullanılmadıkça düşer. Bu süre, tarafların dava sebebinin doğmasından sonra yapacakları bir anlaşma ile uzatılabilir" hükmü mevcuttur. TTK 1246. maddesinde ise, "1188 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, gemi kira sözleşmeleri ile zaman çarteri sözleşmeleri ve navlun sözleşmelerinden veya konişmentodan veya onun düzenlenmesinden doğan bütün alacaklar bir yılda zamanaşımına uğrar. Bu süre, alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başlar" şeklindedir. Bu hüküm birlikte değerlendirildiğinde hem davacının dava dilekçesinde faiz başlangıcı ve imhanın gerçekleştiğini belirttiği tarih, hem de .... ATM dosyasına sunulan ıslah dilekçe tarihi nazara alındığında TTK hükümleri gereğince alacağın zamanaşımına uğradığı tespit edilmiştir. Davacı dava dilekçesinde TBK 158 hükmü gereğince davanın 60 günlük ek süre içerisinde açıldığı için zamanaşımı süresinin dolmadığı belirtmiştir. TBK 158. maddesinde "Dava veya def’i; mahkemenin yetkili veya görevli olmaması ya da düzeltilebilecek bir yanlışlık yapılması yahut vaktinden önce açılmış olması nedeniyle reddedilmiş olup da o arada zamanaşımı veya hak düşürücü süre dolmuşsa, alacaklı altmış günlük ek süre içinde haklarını kullanabilir" şeklinde düzenleme olduğu görülmüştür. Bu hükümden yararlanılabilmesi için somut olayda ancak düzeltilebilir yanlışlık olması halinin olması gerektiği, ancak yukarıda da belirtildiği gibi iş bu dosyada talep edilen tahliye limanındaki ardiye, tahliye ve tekrar yükleme masraf ve demuraj alacağı için .... ATM dosyasının dava dilekçesinde hiç talepte bulunulmadığı, ilk talebin 12/04/2017 tarihli ıslah dilekçesi ile olduğu, bu tarih itibariyle de zaten zamanaşımı süresinin yukarıda belirtilen kanun maddelerine göre geçtiği anlaşıldığından davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde karar verilerek hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: 1-Davanın zaman aşımı nedeniyle REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 609,67 TL ve 6.832,00 TL ıslah harcı olmak üzere 7.441,67 TL'den karar harcı olan 732,00 TL'nin mahsubu ile fazla alınan 6.709,67 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine, 3-Davalı ... Lojistik Anonim Şirketi yargı gider toplamı olan 150,00 TL posta giderinin davacıdan alınıp işbu davalıya ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına, 4-Davalılar vekilleri için takdir edilen 45.000,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılara verilmesine, 5-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 680,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/06/2026

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır