2025/84 E. 2025/84 K.

T.C. ANKARA 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/84 Esas - 2025/474 TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ANKARA 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/84 KARAR NO : 2025/474

.... DAVA : Faydalı Model Belgesi (Tecavüzün Tespiti İstemli) DAVA TARİHİ : 30/11/2021 KARAR TARİHİ : 19/11/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 19/11/2025 Asıl davada davacılar vekili tarafından davalı aleyhine açılan Faydalı Model Belgesi (Tecavüzün Tespiti İstemli), Faydalı Model Belgesi (Maddi Tazminat İstemli), Faydalı Model Belgesi (Faydalı Model Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan), Faydalı Model Belgesi (Manevi Tazminat İstemli), karşı dava; Faydalı Model Belgesi Hükümsüzlüğü istemli davaların mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA : Davacı vekili dilekçeleriyle özetle, müvekkilinin .... sayılı faydalı modelin sahibi olduğunu, davalı şirketin, müvekkili firmanın ürettiği vananın aynısını üreterek müvekkilinin faydalı model tescilinden doğan haklarına tecavüz ettiğini, anılan tecavüzün .... dosyası ile tespit edildiğini, davalı eylemlerinin aynı zamanda TTK'ye göre haksız rekabet teşkil ettiğini beyan ederek davalının, müvekkilinin faydalı model tescilinden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, meni, refi ile 10.000,00.-TL maddi ile 500.000,00.-TL manevi tazminatın işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ayrıca davalının karşı davasının da reddi gerektiğini zira, müvekkiline ait ürünün piyasadaki sıradan küresel vanalardan farklı olduğunu ve yenilik unsuru taşıdığını ifade ederek, karşı davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Asıl davada davacı vekili ıslah dilekçesi ile maddi tazminat taleplerini 343.157,23.-TL artırarak toplamda 353.157,23.-TL yükseltmiştir. CEVAP : Davalı-karşı davacı vekilinin 16.12.2021 tarihli cevap ve karşı dava dilekçesiyle özetle; davaya konu sanayi teknolojilerine uygulanabilen ve büyük bir buluş olduğu iddia edilen ürünün, bir vana çeşidi olan küresel vana olduğunu, bu ürünlerin faydalı modele konu olabilecek herhangi bir yenilik barındırmadığını, delil tespit dosyasında alınan bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, müvekkilinin davacının sınai mülkiyet hakkına tecavüz oluşturan herhangi bir eyleminin bulunmadığını, davacı adına tescilli dava konusu faydalı modelin hükümsüz kılınmasının gerektiğini ifade ederek asıl davanın reddi ile davacı adına tescilli ....sayılı faydalı modelin hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesi talep etmiştir Davanın açılmasını müteakip davaya katılan tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını ve bilirkişi raporu alınmasını müteakip, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yazı İşleri Yönetmeliği'nin 41/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. GEREKÇE : Taraflar arasındaki uyuşmazlık, asıl dava; davalı tarafından davacı faydalı modeline tecavüz edilip edilmediği, maddi ve manevi tazminat şartlarının oluşup oluşmadığı, miktarının ne olabileceği, karşı dava; davaya konu .... sayılı faydalı modelin yeni olup olmadığı, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilir olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır. DEĞERLENDİRMELER; İlgili Mevzuat Dava tarihi itibariyle yürürlükteki mevzuatın 6769 sayılı SMK olacağı hususunda bir tereddüt bulunmamaktadır. 6769 sayılı SMK’nın 142 (1). Maddesi uyarınca 83. maddenin birinci fıkrası hükmüne göre yeni olan ve 83.maddenin altıncı fıkrası kapsamında sanayiye uygulanabilen buluşlar, faydalı model verilerek korunur. 141(2). Maddeye göre Faydalı modelin yenilik değerlendirmesinde, buluş konusuna katkı sağlamayan teknik özellikler dikkate alınmaz. Faydalı Modelin hükümsüzlüğü ise 144. Maddede şu şekilde hüküm altına alınmıştır. Dava konusu .....sayılı faydalı model 24.01.2018 tarihinden itibaren 10 yıl süre ile geçerliliğe sahip faydalı model konusu buluş içme suyu, sulama suyu ve diğer akışkanların iletilmesi için kurulan boru hatlarında, akış kontrolünü sağlanması ve gerektiğinde akışın engellenmesine yarayan, gövdeye(1) entegre edilen açma kapama kolu(5) geliştirilmiş; 1/2'', 3/4'', 1'', 1 1/4'', 1 1/2'', 2'', 2 1/2'' , 3'', 4'', 5'' ebatlarındaki, geçme, içten dişli(dişi), dıştan dişli(erkek), modelleri olan, poliproplen hammaddeden imal edilen küresel kablin vana ile ilgilidir. Toplam 3 adet istemden oluşan faydalı modelin 1 no.lu istemi bağımsız (ana) istem, 2-3 no.lu istemleri ise bu isteme bağlı yazılmış bağımlı istemlerdir. Dava konusu faydalı model ana istemi olan 1 no.lu istem ile istem konusu yapılanmanın görüleceği teknik çizimler dosyaya kazandırılmıştır buna göre, .... - 1: Boru hattındaki sıvının geçiş kontrolünü sağlayan istenildiğinde akışkanın engellenmesini sağlayan; Kol Kilitleme Sistemi Geliştirilmiş PP Geçme, Dişi, Erkek Küresel Kablin Vana (1) olup, özelliği; boru geçiş yerinde sızdırmazlık elemanı conta (7), sızdırmazlık elemanı conta baskı parçası (8), boru tutucu (9), sıkıştırma parçası somun(10), küre(2), küre contası (3), mil sızdırmazlığı için oring(4), kol(5), kol tapası(6) içermesidir. Dosya kapsamında, yapılan inceleme ve karşılaştırmalar sonucunda davalı firmada bulunan ürünlerin, 1 nolu istemde yazılı olan özelliklerin aynısına sahip olduğu, davalı firmada bulunan ürünlerin de boru geçiş yerinde sızdırmazlık elemanı contası içerdiği, sızdırmazlık elemanı conta baskı parçası içerdiği, boru tutucu içerdiği sıkıştırma parçası somunu içerdiği, küre içerdiği, kol içerdiği ve kol tapası içerdiği, dosya kapsamına kazandırılan bilirkişi raporunda belirtilen şekil 1 deki 3 ve 4 numaralı parçalar, ürünü parçalamadan görülemediği için 3 ve 4 numaralı parçaların tespiti yapılamadığı, Davalı firmada bulunan ürünlerin, davacı firma adına tescilli faydalı model belgesi ile koruma altında olan ürünle birebir aynı olduğu ve bu ürünün faydalı model belgesindeki istemlerle uyumlu bir şekilde üretildiği, ancak bu ürünlerin davacı firmaya ait ürünler olmadığı, çünkü davalı firmada bulunan ürünün üzerinde, davalı firmanın markası olan ....ibaresinin bulunduğu, oysa ki davacı firmaya ait olan ve faydalı model belgesi ile korunan ürünlerin üzerinde, davacı firmanın markası olan ....ibaresinin bulunduğu, dosya kapsamında davalı firmanın dava konusu ürünleri üretme yönünden faydalı model hakkı sahibi olan davacılardan alınmış bir izni olduğunu gösterir bilgi ya da belgenin dosyada bulunmadığı, dolayısıyla davalı firmanın bu ürünleri üretme yönünden faydalı model hakkı sahibinden alınmış bir izni bulunmadığı, faydalı model belgesindeki 2 numaralı istemlerde ürünün değişik ebatlarda da üretildiği belirtilmiş olup, davalı firmada ise bu ürünlerden 3 farklı ebatta üretildiği, bu ebatların ise; (20 x 20), (25 x 25) ve (32 x 32) ebatları olduğu, davalı firmada bu ebatlarda çok sayıda ürün bulunduğunun bilirkişice tespit edildiği, firma yetkilileri tarafından kayıtlara bakılarak bilirkişiye verilen bilgiye göre bu ürünlerin sayısının; 1. 20 x 20 boyutlarındaki kaplin vana ürününden 4.100 Adet; 2. 25 x 25 boyutlarındaki kaplin vana ürününden 3.500 Adet; 3. 32 x 32 boyutlarındaki kaplin vana ürününden 5.400 Adet olduğunun tespit edildiği, Yapılan tüm bu tespitler neticesinde de, a) Davalı firma tarafından, davacı adına tescilli .... tescil nolu faydalı model belgesi ile koruma altında olan ürünün aynısından üretildiği, b) Davalı firma tarafından üretilen ürünlerin, davacılar adına tescilli .... tescil nolu faydalı model belgesi ile koruma altında olan ürün ile aynı özellik ve niteliklere sahip olduğu, c) Davalı firma tarafından üretilen ürünlerin özelliklerinin, davacılar adına tescilli .... tescil nolu faydalı model belgesinde belirtilen istemlerle uyumlu olduğu, d) Davalı firma tarafından üretilen ürünlerin, davacı firmaya ait ürünler olmadığı, davalı firmanın bu ürünleri üretme yönünden faydalı model hakkı sahibinden alınmış bir izni bulunmadığı, dolayısıyla davacı .....’nin faydalı model belgesinden kaynaklanan haklarının ihlal edildiği, Karşı Davada dava konusu .... sayılı faydalı modelin hükümsüzlüğü; Dava konusu faydalı modelin hükümsüzlüğü iddialarının dayanağı anılan faydalı modelin yeni olmadığına ilişkindir. Söz konusu faydalı modelin yeni olmadığının ispatı başvuru tarihi olan 24.01.2018 tarihinden önce istemde tanımlanan unsurların tamamına sahip bir yapılanmanın kamuya açıklanmış olup olmadığına bağlıdır. Kural olarak, yenilik değerlendirmesinde yapılacak olan karşılaştırma, tekniğin bilinen durumundaki referanslar ile buluşun karşılaştırılmasını kapsar ve bir referansta yer alan açıklamanın buluşun yeniliğini ortadan kaldırır nitelikte olması için teknik alandaki uzman kişinin o açıklamayı kullanarak buluşa ulaşabilir olması gerekmektedir. Bu durumun tespiti, yani buluşun yeni olup olmadığı ana hatlarıyla üç adımda değerlendirilmektedir. Bu adımlar; buluşun ne olduğu, hangi bilgilerin tekniğin bilinen durumunda yer aldığı ve buluşun tekniğin bilinen durumuna dâhil olup olmadığıdır. Faydalı modelin yeni olmadığının ispatı maksatlı davalı - karşı davacının delilleri şu şekildedir: a) ...... tarafından düzenlenen 10.12.2021 tarihli e-fatura. b) .... markalı muhtelif ebatlarda 3 adet vana, bu vanaların yer aldığı katalog ile bu vanalara ilişkin ....t tarafından düzenlenen 10.12.2021 tarihli irsaliyeli fatura. c) .... markası ile tüketici ile buluşan vanaları gösterir katalog. d) Amerikan markası olan "irriplast" in, içerisinde dava konusuyla benzer vanaların da yer aldığı web sitesinin ekran görüntüleri ve katalog e) Çin markası olan "pntekplas" in, içerisinde dava konusuyla benzer vanaların da yer aldığı web sitesinin ekran görüntüleri. f) İnternette arama motorlarında yer alan ".... vana" Iara ilişkin ekran görüntüleri ve "küresel vanaların çalışma prensibini'' g6sterir videolara ait ekran görüntüleri. g) Jetplast markalı vanaya ilişkin numune. Bu delillere ilişkin değerlendirmeler aşağıdaki gibidir: a) ..... tarafından düzenlenen 10.12.2021 tarihli e-fatura. - Anılan faturanın tarihi faydalı model başvuru tarihinden sonrasına ait olduğu için bu faturanın faydalı modelin yeniliği üzerinde bir etkisi bulunmamaktadır. 2018 tarihli kataloğun 12. Sayfasındaki ürünlerin faydalı model konusu ile ilgili olduğu anlaşılmakla beraber, bu kataloğun başvuru tarihi olan 24.01.2018 öncesinde kamuya arz edildiği hususu belirsizdir. Bunun yanı sıra görsellerdeki üründe boru geçiş yerinde sızdırmazlık elemanı conta (7), sızdırmazlık elemanı conta baskı parçası (8), küre contası (3), mil sızdırmazlığı için oring(4) olup olmadığı patlatılmış görsel olmadığı için belirsizdir. Sonuç olarak bu delil faydalı model ana istemin olan 1 no.lu istemin yeni olmadığını ispata yeterli değildir. b) Senkron markalı muhtelif ebatlarda 3 adet vana, bu vanaların yer aldığı katalog ile bu vanalara ilişkin .... tarafından düzenlenen 10.12.2021 tarihli irsaliyeli fatura. - Gerek fatura gerekse katalog tarihi faydalı model başvuru tarihinden sonrasına ait olduğu için bu delilin faydalı modelin yeniliğine ilişkin değerlendirmede dikkate alınması olanaklı olmadığı, c) .... markası ile tüketici ile buluşan vanaları gösterir katalog - 2021 tarihli yani dava konusu faydalı model başvuru tarihinden sonrasına ait bu kataloğun faydalı modelin yeniliğine ilişkin değerlendirmede dikkate alınması olanaklı olmadığı, d) Amerikan markası olan "irriplast" in, içerisinde dava konusuyla benzer vanaların da yer aldığı web sitesinin ekran görüntüleri ve katalog - Anılan dokümanlar tarihsizdir. Bu nedenle archive.org üzerinden tarih kaydı incelenmiş ancak 2021 öncesi archive kaydı bulunamamıştır. Ayrıca delil dilekçesi ekinde sunulan bir görselin de güncelleme tarihinin 12.11.2018 yani dava konusu faydalı model başvuru tarihinden sonra olduğu, bu nedenlerle anılan delilin dava konusu faydalı modelin yeniliği üzerinde bir etkiye sahip olduğuna kanaat getirilmesinin olanaklı olmadığı, e) Çin markası olan "...." in, içerisinde dava konusuyla benzer vanaların da yer aldığı web sitesinin ekran görüntüleri - Anılan ekran görüntüleri de tarihsizdir. Ayrıca açık web adresi yer almadığından bu görüntülerin archive kayıtlarına da bakılamadığı, bu nedenle anılan delilin dava konusu faydalı modelin yeniliği üzerinde bir etkiye sahip olduğuna kanaat getirilmesinin olanaklı olmadığı, f) İnternette arama motorlarında yer alan "plastik küresel vana" Iara ilişkin ekran görüntüleri ve "küresel vanaların çalışma prensibini'' gösterir videolara ait ekran görüntüleri - Bu delilde onlarca rastgele görsele yer verilmiş sonraki tarihliler de dâhil) ancak herhangi bir somutlaştırma yapılmamıştır. Hal böyleyken hangi ürünün yenilik iddiasına konu edildiği belirsizdir. Bunun da ötesinde yukarıda arz edildiği üzere yenilik değerlendirmesinde dikkat edilmesi gereken 2 husus vardır: Bunlardan ilki delilin faydalı model tarihinden öncesine ait olduğunun kesinlik arz etmesi, ikincisi ise bu delil üzerinden faydalı model istemindeki unsurların varlığının açık ve şüpheye yer vermeyecek şekilde tespit edilebilir olmasıdır. Nitekim dosya kapsamına sunulan delil setinde bu şekilde bir somut bir iddianın ileri sürülmesi söz konusu değildir. Karşı davacının yukarıda sayılan kriterleri karşıladığını düşündüğü delili somutlaştırmamış olmasının yanı sıra mevcut görsellerin birçoğunun sonraki tarihli olması ve istemde yer alan ürün içinde kalan unsurlarla ilgili özelliklerin de bu çıktılarda yer alan görsellerden tespitinin olanaksız olmasına bağlı olarak bu delilin faydalı modelin yeni olmadığını ispata yeterli olmadığı, g)Jetplast markalı vanaya ilişkin numune. - Hangi tarihte kamuya sunulduğu belirsiz bir ürün üzerinden yenilik değerlendirmesi yapılması olanaklı değildir. Ayrıca 01.03.2022 tarihli dilekçe ekinde sunulan faturalar da faydalı model başvuru tarihinden sonrasına ait olduğundan ve iç unsurların da görselden tespiti olanaksız olduğundan anılan dilekçe ekinde yer alan görsellerin de yenilik değerlendirmesinde dikkate alınması olanaklı değildir. Sonuç olarak yukarıda arz edilen açıklamalardan da anlaşılacağı üzere; karşı davacı tarafından dosyaya sunulan delillerin dava konusu faydalı modelin yeni olmadığı iddialarını ispatlamaya yeterli olmadığı, Dosyaya sunulan vana numunelerinin somut uyuşmazlığı bir katkısının bulunmadığı, zira bu ürünlerin ne zaman kamuya sunulduğunu sağlıklı bir şekilde gösterir tek bir delile dosya kapsamında rastlanmadığı, bunun yanı sıra dosyaya sunulan ürün numunelerinin bilirkişi incelenmesi sırasında dikkat çeken bir husus yenilik kırıcı olduğu iddia edilen bu delillere dair sunulan fatura/ proforma /irsaliye belgelerinde yazan tarihlerin 2022 yani faydalı model başvuru tarihinden sonrasına ait olduğunun tespit edildiği, dava konusu faydalı model başvuru tarihinden sonraki tarihli olduğu açık olan bu delillerin yenilik değerlendirmesinde dikkate alınamayacağı, Tüm bunlara rağmen bilirkişice kamuya açık veri tabanlarında inceleme yapıldığında, 24.01.2018 tarihinden önce kamuya açıklanmış şu unsurların tamamını içeren Kol Kilitleme Sistemi Geliştirilmiş PP Geçme, Dişi, Erkek Küresel Kablin Vana (1) patent dokümanları araştırılmıştır: • boru geçiş yerinde sızdırmazlık elemanı conta (7), • sızdırmazlık elemanı conta baskı parçası (8), • boru tutucu (9), • sıkıştırma parçası somun(10), • küre(2), • küre contası (3), • mil sızdırmazlığı için oring(4), • kol(5), • kol tapası(6) Ancak bilirkişiler tarafından bu unsurların tamamını içerecek şekilde bir patent dokümanına rastlanmadığı, Şayet davalı - karşı davacı 24.01.2018 tarihinden önce kamuya açıklandığı konusunda tereddüt bulunmayan ve yukarıda sayılan 9 unsurun tamamını içeren Kol Kilitleme Sistemi Geliştirilmiş PP Geçme, Dişi, Erkek Küresel Kablin Vana (1) olduğunu gösteren bir patent dokümanı sunabilmekteyse o zaman faydalı modelin 1 no.lu isteminin yeni olmadığını ispatlayabilir bir delil sunmuş olabilecektir. Tazminat taleplerine yönelik değerlendirmeler; 6769 Sayılı Sınaî Mülkiyet Kanunu’nun 151. Maddesinin başlığı “Yoksun kalınan kazanç” olup madde aşağıdaki şekildedir: “MADDE 151- (1) Hak sahibinin uğradığı zarar, fiili kaybı ve yoksun kalınan kazancı kapsar. (2) Yoksun kalınan kazanç, zarar gören hak sahibinin seçimine bağlı olarak, aşağıdaki değerlendirme usullerinden biri ile hesaplanır: a) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, hak sahibinin elde edebileceği muhtemel gelir. b) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanç. c) Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin bu hakkı bir lisans sözleşmesi ile hukuka uygun şekilde kullanmış olması hâlinde ödemesi gereken lisans bedeli. (3) Yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında, özellikle sınai mülkiyet hakkının ekonomik önemi veya tecavüz sırasında sınai mülkiyet hakkına ilişkin lisansların sayısı, süresi ve çeşidi, ihlalin nitelik ve boyutu gibi etkenler göz önünde tutulur. (4) Yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında, ikinci fıkranın (a) veya (b) bentlerinde belirtilen değerlendirme usullerinden birinin seçilmiş olması hâlinde, mahkeme ürüne ilişkin talebin oluşmasında sınai mülkiyet hakkının belirleyici etken olduğu kanaatine varırsa, kazancın hesaplanmasında hakkaniyete uygun bir payın daha eklenmesine karar verir. (5) Mahkeme, patent haklarına tecavüz hâlinde, patent sahibinin bu Kanunda öngörülen patenti kullanma yükümlülüğünü yerine getirmemiş olduğu kanaatine varırsa yoksun kalınan kazanç, ikinci fıkranın (c) bendine göre hesaplanır. (6) Coğrafi işarete veya geleneksel ürün adına tecavüz hâlinde bu madde hükmü uygulanmaz.” Dosya kapsamına göre ,tazminat hesabının mezkur maddenin 2-b bendi gereğince hesaplanmasının gerektiği, buna göre tazminat değerlendirme usulü, davalının ticari defter ve belgeleri zımnında, dava konusu edilen faydalı model belgesi konusu ürünler ile ilgili olarak davalının elde ettiği net kazancın hesaplanmasının gerektiği, Bu hesaplama yönteminde de öncelikle mütecavizin ticari faaliyetinin boyutu belirlenmeli, markayı taşıyan ürünlerden ne kadar sipariş alındığı, ne kadar üretim yapıldığı, ne kadar stok bulunduğu, ne kadar satış yapıldığı, satış fiyatının ve kâr marjının ne olduğu gibi hususlar dikkate alınarak mütecavizin markayı kullanmak yoluyla elde ettiği kazanç belirlenmelidir. .... Sayılı kararında “556 sayılı KHK’nın 66/2-b maddesinde belirtilen, markayı kullanmak yoluyla elde edilen kazanç, mütecavizin tecavüz fiiliyle ortaya çıkan brüt kazancını değil, maliyetlerin elde edilen gelirden düşürülmesiyle kalan net kazancını ifade etmektedir. Ancak mütecavizin tecavüz fiilinin dışında başka hiçbir ürünü satmamış olması halinde dahi genel masraflar bir bütün olarak elde edilen gelirden mahsup edilmeyecek, sadece hammadde ve satış maliyetleri gibi işin doğası gereği oluşan giderler tecavüz yoluyla elde edilen gelirden mahsup edilecektir.”buyurmuştur. DAVALI ŞİRKETİN DEFTERLERİNİN İNCELENMESİ: a) Davalı şirketin 2019 yılı defterleri incelenmiş dava konusu 3 çeşit ürünle ilgili .... Seri Sıra no.lu faturalarla.....’den satın alarak sattığı defter ve fatura kayıtlarında bu ürünlerle ilgili başkaca emtia hareketinin olmadığı, b) Davalı şirketin 2020 yılı defterleri incelenmiş ilgili ürünler ....’den satın alarak sattığı defter ve fatura kayıtlarında bu ürünlerle ilgili başkaca emtia hareketinin olmadığı, b) Davalı şirketin 2020 yılı defterleri incelenmiş ilgili ürünlere ait herhangi bir emtia hareketine rastlanmadığı, c) Davalı şirketin 2021 yılı defterleri incelenmiş dava konusu ürünlerin satışına 30/04/2021 tarihinde başlandığı, şirketin 2021 yılı ile ilgili imalat defteri onaylattıkları bu defterin bilirkişi incelemesi sırasında boş olduğunun tespit edildiği, Şirket muhasebe defter kayıtlarına bakıldığında .... adı altında hesap açtıkları imalattan çıkan tüm ürünleri bu hesaba kaydettikleri faturalar üzerinde yapılan satışlara bakıldığında muhtelif isim ve ebatlarda ürün satışı yaptıkları yıl içinde yapılan muhasebe kayıtlarına göre dava konusu ürünlerin maliyet hesaplarının bu kayıtlara bakılarak çıkarılmasının mümkün olmadığı, Davalı firmanın 2019/2020/2021 yılı Yevmiye Defteri Yıl sonu kapanış kayıtlarından elde edilen verilerle ilgili dönemlere ait gelir tabloları bilirkişice oluşturularak maliyet ve satışlar kıyaslanarak hesaplamaya gidilmiş, davalı firmanın yevmiye defteri kayıtlarına göre 2019/2020/2021 gelir tablosu bilgileri incelenmiş ve 2019 ve 2020 yıllarında dava konusu ürünlerle ilgili emtia hareketi olmadığından hesaplamaya dahil edilmemiştir. .... 2019/2020/2021 GELİR TABLOSU Firmanın bütün ürünlerden oluşan 2021 yılı Brüt Satış Karı aşağıda hesaplanmıştır. Brüt satışlar………….: 28.331.641,78-TL Satıştan iadeler (-)…….: 5.021,98-TL Diğer Gelirler(-)……….: 345.015,54-TL Net satışlar…………….: 27.981.604,26-TL Satılan Mamül Maliyeti.: 24.281.562,40-TL Brüt Satış Karı……….: 3.700.041,86-TL (NOT: Diğer gelirler kalemi yatırım teşviklerinden oluştuğundan cirodan düşülmüştür.) Davalı firmanın 2021 yılı satış karlılık oranı (satış fiyatı üzerinden) 3.700.041,86/27.981.604,26=% 13 olduğu , Firma dava konusu ürünlerle ilgili 2019/2020 yıllarında imalat ve satış yapmadığından hesaplama yapılmamıştır. Davalı firmanın 2021 yılında ilgili ürünlerle ilgili KDV hariç cirosu 891.632.86-TL olarak tespit edildiği, Davalı firmanın dava konusu ürünlerden 2021 cirosunun Fatura satış fiyatları ile 891.632,86-TL tespit edilmesi nedeni ile 891.632,86x%13 =102.577,23-TL kar ettiği, Firmanın 2021 yılı defter kayıtlarına göre 31/12/2021 itibari ile üretilen tüm ürünler dahil olmak üzere yarı mamül veya mamül stokunun bulunmadığı, Ancak davacı şirketin dava dilekçesinin 2.sayfasında keşif günü aşağıda dökümü bulunan ürünlerin şirket deposunda olduğu belirtilmiş ise de bu ürünlerin satışının yapılmadığı, ve 2021 yılı cirosu içerisinde yer almadığı, defter kayıtlarında ise tamamının maliyetinin gider yazıldığı, firmanın bu ürünlerle ilgili son satışı yaptığı 30/12/2021 tarih .... no.lu satış faturası fiyatları ile değerlenmiş ve bu ürünlerden aşağıda hesaplanan karı elde edeceği, EL KONULAN ÜRÜNLERİN SATIŞ KARI 2021 CİNSİ MİKTARI(AD) B.FİATI TUTARI KÜRESEL VANA KABLİN KABLİN 20X20 4.100,00 13,8 56580,00 KÜRESEL VANA KABLİN KABLİN 25X25 3.500,00 18,4 64400,00 KÜRESEL VANA KABLİN KABLİN 32X32 5.400,00 24,00 129600,00 TOPLAM 13.000,00 250580,00 Bu ürünlerle ilgili üretim maliyetinin tamamı 2021 yılı satış maliyetlerinin içerisinde yer aldığından ürünün satışından yapılacak hasılatın tamamı kar olarak değerlendirilmiştir. Netice itibariyle, Davacı..... tescil nolu Faydalı Model Belgesi ile koruma altına alınmış, kol sistemi geliştirilmiş pp geçme, dişi, erkek küresel kablin vana isimli bir ürünün bulunduğu, bu ürüne ilişkin faydalı model korumasının halen devam ettiği, Davalı firma tarafından, davacı adına tescilli 2018 00985 tescil nolu faydalı model belgesi ile koruma altında olan ürünün aynısından üretildiği, Davalı firmada, keşif günü bulunan ürünlerin ebat ve sayılarının; a. 20 x 20 boyutlarındaki kaplin vana ürününden 4.100 Adet; b. 25 x 25 boyutlarındaki kaplin vana ürününden 3.500 Adet; c. 32 x 32 boyutlarındaki kaplin vana ürününden 5.400 Adet olduğu; Davalı firma tarafından üretilen ürünlerin, davacı adına tescilli .... tescil nolu faydalı model belgesi ile koruma altında olan ürün ile aynı özellik ve niteliklere sahip olduğu, Davalı firma tarafından üretilen ürünlerin özelliklerinin, davacı adına tescilli ....tescil nolu faydalı model belgesinde belirtilen istemlerle uyumlu olduğu, Davalı firma tarafından üretilen ürünlerin, davacı firmaya ait ürünler olmadığı, davalı firmanın bu ürünleri üretme yönünden faydalı model hakkı sahibinden alınmış bir izni bulunmadığı, bu ürünlerin davacı firmaya ait ürünler olmaması nedeniyle davacının faydalı model belgesinden kaynaklanan haklarının ihlal edildiği, Davalının, davacıların faydalı model tescilinden doğan haklarına tecavüzünün men'i ile tecavüze konu ürünlere ve ürünlerin üretiminde münhasıran kullanılan teçhizata, kalıplara el konulması için gerekli şartların oluştuğu, Davalı karşı davacının karşı davasının yerinde olmadığı zira, dava konusu .... sayılı faydalı modelin yeni olmadığı iddialarının ispatlanamadığı, diğer bir ifadeyle mevcut delillerin..... sayılı faydalı modelin yeniliğini ortadan kaldırır nitelikte olmadığı Davalı-karşı davacının sunmuş olduğu web sitesi linklerin incelenmesi sonucunda söz konusu web sitelerde yer alan ürünlerin dava konusu tescilli faydalı model belgesinin başvuru tarihi olan 24.01.2018’den önce yayınlandığına dair kesin bir bulguya dosya kapsamında rastlanılmadığı, Davalı şirketin 2019 ve 2020 yıllarında dava konusu ürünlerle ilgili bir satışının olmadığı, Davalı şirketin Dava konusu ürünlerin satışına 2021 Nisan Ayında başladığı, Davalı şirketin dava konusu 3 üründen toplam 75.162 adet ürettiği bu ürünlerin 62.162 adetini sattığı 13.000 adetine el konulduğu ve şirket deposunda bulunduğu, Davalı şirketin 31.12.2021 itibari ile elinde yarı mamül ve mamül stokunun olmadığı, Davalı şirketin dava konusu sattığı ürünlerden 102.577.23-TL kar elde ettiği bütün bunlara göre, 102.577,23 TL maddi tazminat ile 30.000,00.-TL manevi tazminat takdiri ile hükmolunan tazminatlara dava tarihi olan 30.11.2021 tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesinin hakkaniyete uygun olduğu kanaatleriyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, verilen kararın taraf vekillerince istinaf edildiği, .... sayılı kararıyla "GEREKÇE : Asıl dava, faydalı modele tecavüzün durdurulması, önlenmesi, maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkin olup, karşı dava ise faydalı model hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere asıl davada davacı tarafça, adına tescilli faydalı modele davalı tarafça tecavüzde bulunulduğu ileri sürülmüş, davalı ise davacıya ait faydalı modelin yeni olmadığını savunmuş, karşı davada da asıl davaya dayanak faydalı modelin hükümsüzlüğü istenilmiş, mahkemece asıl davaya dayanak teşkil eden ve karşı davada hükümsüzlüğü istenen faydalı modelin yeniliğini ortadan kaldıran bir delilin sunulmadığı, kamuya açık veri tabanlarında da söz konusu faydalı modelin yeniliğini ortadan kaldıran bir dokümana ulaşılamadığı, dolayısıyla karşı davadaki hükümsüzlük talebinin yerinde bulunmadığı, asıl dava yönünden ise davalının, davacı adına tescilli faydalı modele tecavüzde bulunduğu, maddi ve manevi tazminat koşullarının oluştuğu gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince karşı dava yönünden yapılan inceleme ve araştırmada bir eksiklik bulunmamakta ise de asıl dava yönünden talep edilebilecek maddi tazminat konusunda hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapılan değerlendirme ve hesaplama hüküm kurmaya yeterli değildir. Zira, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davalının dava konusu ürünlerle ilgili 2021 yılı cirosu tespit edilmiş, daha sonra davalının belirlenen genel karlılık oranına göre bu ürünlerden elde ettiği kar hesaplanmıştır. Oysa yoksun kalınan kazancın, SMK'nın 151/2-b maddesi kapsamında sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanca göre hesaplanmasının istenilmesi halinde, bu hesaplamanın nasıl yapılacağı hususunda .... sayılı ilamındaki açıklamalardan faydalanılarak bir hesaplama yapılması gerekmektedir. Buna göre, mütecavizin markayı kullanmak yoluyla elde ettiği kazanca ulaşabilmek için kazancın oluşumunda rol oynayan tecavüz konusu hak dışındaki bütün faktörlerin ayıklanması gerekmektedir. Bu hesaplama yönteminde, öncelikle mütecavizin ticari faaliyetinin boyutu belirlenmeli, tecavüz oluşturan ürünlerden ne kadar sipariş alındığı, ne kadar üretim yapıldığı, ne kadar stok bulunduğu, ne kadar satış yapıldığı, satış fiyatının ve kâr marjının ne olduğu gibi hususlar dikkate alınarak mütecavizin elde ettiği kazanç belirlenmelidir. Anılan maddede belirtilen net kazanç, mütecavizin tecavüz fiiliyle ortaya çıkan brüt kazancını değil, maliyetlerin elde edilen gelirden düşürülmesiyle kalan net kazancını ifade etmektedir. Ancak mütecavizin tecavüz fiilinin dışında başka hiçbir ürünü satmamış olması hâlinde dâhi genel masraflar bir bütün olarak elde edilen gelirden mahsup edilmeyecek, sadece ham madde ve satış maliyetleri gibi işin doğası gereği oluşan giderler tecavüz yoluyla elde edilen gelirden mahsup edilecektir. Bu durumda ilk derece mahkemesince, davaya konu davalı eylemi nedeniyle davacının SMK'nın 151/2-b maddesi kapsamında talep edebileceği tazminatın, yukarıda açıklanan biçimde hesaplattırılması hususunda yeni bir bilirkişi raporu alınması, şayet açıklandığı biçimde davacının talep edebileceği tazminatın tam olarak hesaplanması mümkün olmazsa, TBK'nın 50. maddesi uyarınca somut olayın olağan akışı ve zarar görenin aldığı önlemler göz önünde tutularak, tazminat miktarının hakkaniyete uygun olarak belirlenmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır. Öte yandan, her davanın açıldığı tarihteki hukuki ve fiili duruma göre çözüme kavuşturulması gerekli olup mahkemece, dava tarihinden sonraki davalı satışları da dahil edilmek suretiyle hesaplama yapılan bilirkişi raporuna dayalı olarak hüküm kurulması da doğru görülmemiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle, somut uyuşmazlığın çözümünde esasa etkili delil niteliğinde olan hususların değerlendirilmediği anlaşıldığından, taraf vekillerinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülebilmesi için mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir." biçimindeki gerekçeler ile mahkememizin kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. Mahkememizce Bölge Adliye Mahkemesi ilamı doğrultusunda SMK m.151/2-b kapsamında yapılan hesaplamalar sonucunda; Davalı şirketin, ihlâl konusu ürünlerin satışına başladığı 30.04.2021 tarihinden dava tarihi olan 30.11.2021 tarihine kadar gerçekleştirdiği satışlardan elde ettiği toplam hasılatın 813.785,02 TL olduğu, Bu tutara, davalının 2021 yılı gelir tablosu üzerinden hesaplanan yaklaşık %7 genel kârlılık oranı uygulanmak suretiyle ihlâl nedeniyle elde edilen net kazancın 56.964,95 TL olarak belirlendiği, Stokta kalan 13.000 adet ürünün dava tarihi itibarıyla satılmamış olması nedeniyle tazminat hesabına doğrudan dahil edilemeyeceği sonuçlarına ulaşılmış davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : 1-Davanın Kısmen Kabulüne, 56.964,95.-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 30.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Tecavüzün men'ine, Tecavüze konu ürünlere ve ürünlerin üretiminde münhasıran kullanılan teçhizata, kalıplara el konulmasına, Davacının faydalı model hakkına tecavüz eden fiillerinin durdurulmasına, önlenmesine, tecavüze konu internet sitesindeki (https://fitsa.com.tr/) tecavüze konu ürünlerin çıkartılmasına, aksi takdirde erişimin engellenmesine, Peşin alınan (8.777,33+5.861,00=)14.638,35.-TL harçtan alınması gereken (86.964,95.-TLx%068,31)=5.940,57.-TL harcın mahsubu ile, kalan (14.638,35-5.940,57=)8.967.78.-TL nispi bakiye karar harcının istek halinde davacılara iadesine, Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen maddi tazminat için hesap edilen takdiren 56.964,95.-TL nispi, kabul edilen manevi tazminat için hesap edilen takdiren 30.000,00.-TL nispi ve kabul edilen diğer maddi istemler için hesap edilen takdiren 55.000,00.-TL maktu olmak üzere üç ayrı vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine, Davanın maddi tazminat bakımından kısmen reddedilmesi ve davalının kendisini vekil ile temsil ettirmesi sebebiyle reddedilen maddi tazminat için hesap 56.964,95.-TL nispi vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine, Davanın kabul ret oranının takdiren %65 olarak kabulüne, Harcın davanın yalnızca kabul edilen kesimi üzerinden alınması nedeniyle, davacının peşin yatırdığı 5.940,57.-TL'nin tamamının davalıdan alınarak davacılara verilmesine, Davacının bunun dışında yapmış olduğu aşağıda dökümü yazılı 23.427,17.-TL yargılama giderinin %65'inin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, Davalının işbu dava bakımından yapmış olduğu bir gider bulunmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına, Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen davacıya iadesine (HMK m.333), 2-Karşı davanın reddine, Alınması gereken 615,40.-TL harçtan, peşin alınan 59,30.-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 556,10.-TL maktu ilâm harcının davacıdan alınarak hazineye irad kaydına, Davalı şirketler kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 55.000,00.-TL maktu ücreti vekâletin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, Davalı şirketlerin işbu dava bakımından yapmış olduğu bir gider olmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına, Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen davacıya iadesine (HMK m.333), .... yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.19.11.2025

Kâtip Hâkim..... ✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır ASIL DAVA MASRAF DÖKÜMÜ İlk Masraf :11.764,76.-TL P.P :11.662,41.-TL TOPLAM : 23.427,17.-TL