2022/529 E. 2026/1055 K.

T.C. İSTANBUL BAM

8. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2022/529

KARAR NO : 2026/1055

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 22/06/2021

NUMARASI : 2020/11 Esas - 2021/442 Karar

DAVANIN KONUSU: Trafik Kazasından Kaynaklanan Maddi ve Manevi Tazminat

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 18/06/2026

İlk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

K A R A R

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 11/04/2019 tarihinde davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı davalı ... adına kayıtlı, diğer davalı ...sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobilin, yolun karşısına geçmekte olan yaya ... ve müvekkili ...'ye çarptığını, kaza neticesinde ...'nin vefat ettiğini, ...'nin ise ağır yaralandığını, meydana gelen kazada müteveffa ve müvekkili ...'nin kusurunun bulunmadığını, ...'nin vefatı nedeniyle davacıların destekten yoksun kaldıklarını, müvekkillerinin sigorta şirketine yapmış oldukları başvurunun ve arabuluculuk faaliyetinin sonuçsuz kaldığını beyanla, müvekkili ... için 100.000,00-TL, ... için 75.000,00-TL ve ... için 75.000,00-TL manevi tazminatın davalı ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yine ... için 1.000,00-TL maddi tazminatın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davacılar vekili 27.05.2021 tarihli dilekçesi ile; ... için 29.592,61-TL destekten yoksun kalma tazminatının ölüm tarihi olan 23.04.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili şirkete yaptığı başvuruda eksik evraklar olduğunu, bu nedenle davanın usulden reddedilmesi gerektiğini, kusur durumunun ATK aracılığı ile tespitinin gerektiğini, vefat tarihinden itibaren faiz talebinin yasal dayanağının olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı asil ...cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazada kusurunun bulunmadığını, zarar görenlerin ceza dosyasında asli kusurlu olduklarının tespit edilmesine rağmen destekten yoksun kalma tazminat talepli dava açmalarının usul ve yasaya aykırı olduğunu, ...'nin ölümünün kazadan kaynaklanmadığını, kaza sonrası yaralı şahısları hastaneye yetiştirmek için elinden geleni yaptığını, davacıların ihmalinin sonucunda kazanın gerçekleştiğini, davanın yetkili mahkemede açılmadığını, davanın ...mahkemelerinde açılması gerektiğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı asil ... cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan aracın kendisine ait olup, davalı ...'nın damadı olduğunu ve kaza günü damadının aracını ödünç olarak bir kaç saat kullanmak için aldığını, kazada kusurunun olmadığını, davacıların asli kusurlu olmalarına rağmen destekten yoksun kalma tazminat talepli dava açmalarının usul ve yasaya aykırı olduğunu, manevi zararın para ile tazmin ve telafisinin hiç bir zaman haksız kazanca ve sebepsiz zenginleşmeye kaynak teşkil etmemesi gerektiğini, davacıların ihmalinin sonucunda kazanın gerçekleştiğini, davanın yetkili mahkemede açılmadığını, davanın ...mahkemelerinde açılaması gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince '' ..11/04/2019 tarihinde davacı ... ile müteveffan ...'nin yaya olarak karşıdan karşıya geçmekteyken davalı ...sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpması sonucu davacı desteği ...'nin vefat ettiği, ... plakalı aracın kaza tarihi itibarıyla davalı sigorta nezdinde ... poliçesinin mevcut olduğu, müteveffa ve davacı yayanın yaya geçidi bulunmayan yerde araçları kontrol etmeden yolu geçmeleri nedeniyle KTK'nun 68. maddesine aykırı davranarak kazada asli ve %75 oranında kusurlu oldukları, davalı sürücü ...'nın ise hızını zor olan hava ve görüş şartlarına uygun düzeyde tutmayarak KTK'nun 52. maddesine aykırı davranmak suretiyle kazada tali ve %25 oranında kusurlu olduğu, davalı sigorta vekilinin cevap dilekçesi kapsamında ileri sürmediği müterafik kusur savunmasının, bilirkişi raporuna itiraz aşamasında ileri sürülmesinin savunmanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağı nedeniyle dikkate alınamayacağı, Tokat 1. Ağır Ceza Mahkemesi'ndeki ceza yargılamasında alınan kusur raporuna göre müteveffa ve davacı yayanın asli kusurlu, davalı ...'nın tali kusurlu olduğu tespit edildiğinden raporlar arasında çelişki bulunmadığı, bilirkişi raporunda tespit edilen kusur oranlarının mahkemece benimsenerek ve bu kusur dağılımına göre yapılan tazminat hesaplamasının hükme esas alındığı, davalı ...'nın kazaya karışan sigortalı aracın maliki olup, Karayolları Trafik Kanunu nedeniyle işleten sıfatını haiz bulunduğundan, aracın ... sigortacısı ve haksız fiil faili sürücü olan diğer davalılarla birlikte zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, aktüer bilirkişi raporunda 2. seçenekte ise 3.632,06 TL'ye tekabül ettiği, TRH 2010 yaşam tablosu + %10 artış ve iskonto karma yöntemine göre bulunacak tazminat miktarı davacı yanın talebinden daha fazla olacağından, destekten yoksun kalma maddi tazminat talebi yönünden taleple bağlılık ilkesi nazara alınarak hüküm kurulduğu, gerçek kişi davalılar yönünden temerrüt, desteğin vefatı tarihi itibarıyla gerçekleşmiş olduğu, davalı sigorta şirketi yönünden KTK'nun 99. maddesi uyarınca başvuru tarihinden 8 iş günü sonrası olan 09/07/2019 tarihi itibarıyla temerrüt oluştuğu, davacıların manevi tazminat isteminin ise 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 56/1. Maddesi ve davacıların duyduğu acı ve elemin yoğunluğu nazara alınarak davacı ... lehine 10.000 TL, davacı ... lehine 7.500 ve davacı ... lehine 7.500 TL olmak üzere toplam 25.000 TL manevi tazminat takdir edildiği..'' gerekçesiyle;

A)Maddi tazminata ilişkin davanın KABULÜ İLE,

Talep nazara alınarak 29.592,61 TL maddi tazminatın davalı ... A.Ş.'den 09/07/2019 tarihinden itibaren, davalılar ...ve ...'dan 23/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ye verilmesine,

B)Manevi tazminata ilişkin davanın KISMEN KABULÜ İLE,

Davacı ... lehine 10.000 TL, davacı ... lehine 7.500 ve davacı ... lehine 7.500 TL olmak üzere toplam 25.000 TL manevi tazminatın davalılar ...ve ...'dan 23/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile bu davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İstinaf nedenleri; hükmedilen manevi tazminatların yetersiz olduğu, kararın kaldırılarak talepleri gibi manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği hususlarına ilişkindir.

Dava; trafik kazasından kaynaklanan maddi manevi tazminat istemine ilişkindir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 56/1. maddesine göre, hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi tazminat adı ile hak sahibi yararına takdir edeceği para tutarı, adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, malvarlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. O halde, tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir.

Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde, takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir. Bunlar, her olaya göre değişebileceğinden; hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Bu açıklamalardan sonra somut olaya dönüldüğünde; kazanın oluş şekli, kazadaki kusur durumu (davalı sürücünün %25 oranında, desteğin %75 oranında kusurlu oluşu), kaza tarihi (2019 yılı), kaza tarihindeki paranın alım gücü ve tarafların sosyal ve ekonomik durumları, ölümün karşılaşılabilecek en ağır sonuç olması, müteveffanın kaza tarihindeki yaşı, davacıların müteveffa ile olan yakınlık dereceleri (eş ve çocukları), manevi tazminatın amacının, zarara uğrayan kişinin duyduğu manevi acıyı bir dereceye kadar yumuşatmak, bozulan manevi dengeyi onarıp düzeltmek, bir teselli, bir savunma ve ruhu tatmin etmek olduğu, hakimin manevi tazminat miktarını, adalete uygun olarak takdir etmesi gerektiği göz önüne alındığında davacılar lehine takdir edilen manevi tazminat miktarlarının bir miktar az olduğu anlaşılmıştır.

Ancak; bu hatalı uygulamanın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen kararın HMK.m.3531-b/2 hükmü uyarınca kaldırılması davacı ... lehine 25.000,00-TL, davacı ... lehine 15.000,00-TL ve davacı ... lehine 15.000,00-TL manevi tazminat takdir edilmek suretiyle yeniden esas hakkında hüküm tesisi gerekmiştir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca,

1/İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/06/2021 tarih, 2020/11 Esas, 2021/442 Karar sayılı kararına karşı davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen KABULÜNE, (HMK.m.353/1-b/2)

2/İstinaf karar ve ilam harçlarının talepleri halinde davacılara iadesine,

3/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,

4/İstinaf yasa yoluna başvuran davacılar tarafından istinaf aşamasında yapılan diğer yargılama giderlerinin takdiren kendi üzerinde bırakılmasına,

5/İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/06/2021 tarih, 2020/11 Esas, 2021/442 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

6/Maddi tazminata ilişkin davanın KABULÜ İLE,

a/Talep nazara alınarak 29.592,61-TL maddi tazminatın davalı ... A.Ş.'den 09/07/2019 tarihinden itibaren, davalılar ...ve ...'dan 23/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ye verilmesine,

b/Alınması gerekli 2.021,47-TL karar harcından 3,42-TL (maddi tazminata ilişkin) peşin harç ve 98,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 101,42-TL'nin mahsubu ile 1.920,05 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,

c/Davacı tarafından yatırılan 3,42 TL (maddi tazminata ilişkin) peşin harç, 98,00-TL ıslah harcı ve 27,20-TL TL başvurma harcının yarısı olmak üzere toplam 128,62-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ye verilmesine,

d/Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 4.438,89-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ye verilmesine,

e/Davacı tarafından yapılan 2.159,90-TL (bilirkişi ücreti, tebligat v.s.) yargılama giderinin maddi tazminat talebi için yarısı olan 1.079,95-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ye verilmesine,

f/6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14. maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26. maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan taraftan karşılanması gerekmekle, 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı ... A.Ş'den tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,

g/Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

7/Manevi tazminata ilişkin davanın KISMEN KABULÜ İLE,

a/Davacı ... lehine 25.000,00-TL, davacı ... lehine 15.000,00-TL ve davacı ... lehine 15.000,00-TL olmak üzere toplam 55.000,00-TL manevi tazminatın davalılar ...ve ...'dan 23/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile bu davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

b/Alınması gerekli 3.757,05-TL karar harcından 853,88-TL (manevi tazminata ilişkin) peşin harcın mahsubu ile 2.903,17-TL'nin davalılar ...ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,

c/Davacılar tarafından yatırılan 853,88-TL (manevi tazminata ilişkin) peşin harç ve 27,20-TL başvurma harcının yarısı olmak üzere toplam 881,08-TL'nin davalılar ...ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,

d/Davacı ... lehine manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 25.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ...ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ye verilmesine,

e/Davacı ... lehine manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 15.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ...ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ye verilmesine,

f/Davacı ... lehine manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 15.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ...ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ye verilmesine,

g/Davalılar ...ve ... kendilerini vekil ile temsil ettirmiş ise de, 14/03/2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 25/12/2024 tarihli ve 2024/29 Esas, 2024/226 Karar sayılı Anayasa Mahkemesi kararı ile HMK'nın 326/2 maddesinde yer alan "Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır." hükmünün manevi tazminat yönünden iptaline ve kararın resmi gazetede yayınlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verildiği, Anayasa Mahkemesinin bu kararının 14/12/2025 tarihinde yürürlüğe girdiği anlaşılmış olmakla, bu sebeple manevi tazminat yönünden davalılar lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesine yer olmadığına,

h/g maddesindeki sebeple davacılar tarafından yapılan 2.159,90-TL (bilirkişi ücreti, tebligat v.s.) yargılama giderinin manevi tazminat talebi için yarısı olan 1.079,95-TL'nin davalılar ...ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,

8/Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 361 ve 362. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süresi içinde Yargıtay’a temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.18/06/2026