Danıştay · Danıştay
Danıştay 2024/588 E. 2025/891 K.
- Mahkeme
- Danıştay
- Daire
- Danıştay
- Esas No
- 2024/588
- Karar No
- 2025/891
- Karar Tarihi
T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2024/588 Karar No : 2025/891
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Turizm Ticaret ve San. A.Ş. VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Sekizinci Dairesinin 15/09/2023 tarih ve E:2019/3013, K:2023/3930 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: 08/01/2018 tarih ve 30295 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 14. maddesinin 8. fıkrasının (b) bendinin, 25. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinin 1 nolu alt bendinde yer alan; " ... yetki belgesi eki taşıt belgesinde kendi adına kayıtlı olan taşıt sayısının 10 katını geçmemek üzere, 6361 sayılı Kanun kapsamında ..." ve " ... bir finansal ..." ifadelerinin, 25. maddesinin 3. fıkrasının (b) bendinde yer alan " ... K2 ..." ifadesinin iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 15/09/2023 tarih ve E:2019/3013, K:2023/3930 sayılı kararıyla; 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 1., 3., 4., 5. ve 34. maddeleri, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 3., 18. ve 23. maddeleri, 655 sayılı Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 7. maddesi, 08/01/2018 tarih ve 30295 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 4., 6. 14. ve 25. maddelerine atıfta bulunularak, Yönetmeliği'nin 14. maddesinin 8. fıkrasının (b) bendi yönünden; Dava konusu düzenlemede, K2 yetki belgesi almak veya yenilemek isteyen taşımacıların, asgari kapasite şartı olarak en az 1 (bir) birim taşıta sahip olmalarının zorunlu kılındığı, 11/05/2021 tarih ve 31481 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 4. maddesiyle, esas Yönetmeliğin 24. maddesinin (d) bendine 3. fıkra olarak "K2 yetki belgesi için sağlanması gereken asgari kapasite hesabında, finansal kiralama sözleşmesi veya uzun süreli kiralama sözleşmesi yoluyla temin edilen taşıtlar da dikkate alınır." kuralının eklendiği, böylece en az bir birim taşıtlık asgari kapasite şartının özmal araçlarla sağlanabilmesinin yanında uzun süreli kiralama veya finansal kiralama yoluyla da sağlanabilme imkanının getirildiği, bu itibarla Yönetmeliğin 14. maddesinin 8. fıkrasının (b) bendinin iptal istemi yönünden karar verilmesine yer bulunmadığı, Yönetmeliğin 25. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinin 1 nolu alt bendinde yer alan; "...yetki belgesi eki taşıt belgesinde kendi adına kayıtlı olan taşıt sayısının 10 katını geçmemek üzere, 6361 sayılı Kanun kapsamında..." ve "...bir finansal..." ibareleri ile aynı maddenin 3. fıkrasının (b) bendinde yer alan "...K2..." ibaresi yönünden; 31/12/2018 tarih ve 30642 sayılı (4. Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile; asıl Yönetmeliğin 25. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinin 1 nolu alt bendinin,"Yetki belgesi sahibinin, doğrudan kiracı olarak taraf olduğu sözleşmeli taşıtlar kaydedilebilir." şeklinde yeniden düzenlendiği ve yine aynı maddenin 3. fıkrasının (b) bendinde yer alan "... K2 ..." ibaresinin ise düzenlemeden çıkartıldığı görülmekte ise de, dava konusu ibarelerin Danıştay Onbeşinci Dairesi'nin 06/06/2018 tarih ve 2018/927 sayılı kararıyla yürütmesinin durdurulmasına karar verildikten sonra yargı kararının gereğini yerine getirmek maksadıyla söz konusu değişikliklerin yapıldığı anlaşıldığından işin esasının incelendiği, 4925 sayılı Kanunun 5. maddesi uyarınca davalı idarenin taşımacılık işlerinde faaliyet gösterenler için mesleki saygınlık, mali ve mesleki yeterlilik gibi birtakım asgari şartlara sahip olma hususunda kriterler belirleme yetkisi bulunmaktaysa da, Kanun'un 3. maddesinde "taşımacı" tanımı yapılırken, taşımanın ücret karşılığı yapılması belirtilerek, asıl amacın ücret karşılığı yapılan ticari amaçlı taşımacılığı düzenlemek olduğunun vurgulandığı, K2 yetki belgesinin, Yönetmeliğin 6. maddesinde belirtildiği üzere, sadece hususi taşımacılık yapacaklara verilecek bir belge olduğu, bu tür taşımacılık yapacakların anılan yetki belgesi kapsamında sözleşmeli olarak taşıt kullanabilmeleri için özmal/kendi adına kayıtlı taşıta sahip olmalarının yasal bir zorunluluk olmadığı, ayrıca araç kiralama yöntemi olarak da, sözleşme sonunda aracın mülkiyetini edinme sonucunu doğurabilecek finansal kiralama yönteminin, K2 yetki belgesi sahibine Kanuna aykırı biçimde dolaylı olarak özmal araç edinme zorunluluğu getirebileceğinin anlaşıldığı, Bu durumda, sadece hususi taşımacılık yapacak, diğer bir ifadeyle ücret karşılığı taşıma yapmayacak olan K2 yetki belgesi sahiplerine sözleşmeli olarak taşıt kullanabilmeleri için özmal/kendi adına kayıtlı taşıta sahip olmaları ve sözleşmeli olarak yalnızca finansal kiralama sözleşmesi ile araç kullanabileceğine ilişkin dava konusu düzenlemelerde hukuka uyarlık bulunmadığı, Öte yandan, kararın (II) numaralı başlığında da yer alan gerekçeler ile davalı idarenin 11/05/2021 tarih ve 31481 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile en az bir birim taşıtlık asgari kapasite şartının, uzun süreli veya finansal kiralama yoluyla sağlanabileceğini hüküm altına alması dikkate alındığında, davacının davayı açmakta haklı bulunduğu ve yargılama giderlerinin davalı idare aleyhine yükletilmesi gerektiği gerekçesiyle, Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin dava konusu 14. maddesinin 8. fıkrasının (b) bendi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, 25. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinin 1 nolu alt bendinde yer alan; " ...yetki belgesi eki taşıt belgesinde kendi adına kayıtlı olan taşıt sayısının 10 katını geçmemek üzere, 6361 sayılı Kanun kapsamında..." ve " ...bir finansal..." ibareleri ile aynı maddenin 3. fıkrasının (b) bendinde yer alan "...K2..." ibaresinin iptaline, 327,30-TL yargılama gideri ile 9.500,00-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 11/05/2021 tarihli değişiklik gerekçe gösterilerek Yönetmeliğin 14. maddesinin 8. fıkrasının (b) bendi yönünden verilen karar verilmesine yer olmadığı kararı nedeniyle idareleri aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu, 31/12/2018 tarihli düzenleme ile Yönetmeliğin 25. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinin 1 nolu alt bendinde yer alan; " ...yetki belgesi eki taşıt belgesinde kendi adına kayıtlı olan taşıt sayısının 10 katını geçmemek üzere, 6361 sayılı Kanun kapsamında..." ve " ...bir finansal..." ibareleri ile aynı maddenin 3. fıkrasının (b) bendinde yer alan "...K2..." ibareleri yönünden davanın konusuz kaldığı, bu nedenle anılan düzenlemeler yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi ve davacı aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, Danıştay Sekizinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine, 2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen karar verilmesine yer olmadığına, kısmen dava konusu düzenlemelerin iptaline ilişkin Danıştay Sekizinci Dairesinin temyize konu 15/09/2023 tarih ve E:2019/3013, K:2023/3930 sayılı kararının, Yönetmeliğin 14. maddesinin 8. fıkrasının (b) bendi hakkında verilen karar verilmesine yer olmadığı kararı nedeniyle davalı idare aleyhine hükmedilen yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden oyçokluğuyla, Yönetmeliğin dava konusu diğer kısımları yönünden oybirliğiyle ONANMASINA, 3. Kesin olarak, 21/04/2025 tarihinde karar verildi.
KARŞI OY X- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde, bu Kanun'da hüküm bulunmayan ve madde metninde sayılan hallerde 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun uygulanacağı belirtilmiş, sözü edilen haller arasında “yargılama giderlerine” de yer verilmiş, 04/02/2011 tarih ve 27836 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 450. maddesiyle 1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu yürürlükten kaldırılmış, aynı Kanun’un 447. maddesinin 2. fıkrasında ise; “Mevzuatta, yürürlükten kaldırılan 18/6/1927 tarih ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa yapılan yollamalar, Hukuk Muhakemeleri Kanununun bu hükümlerin karşılığını oluşturan maddelerine yapılmış sayılır.” hükmüne yer verilmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun “Yargılama giderinin kapsamı” başlıklı 331. maddesinde yargılama giderlerini oluşturan unsurlar sayılmış, maddenin 1/ğ bendinde; vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücretinin yargılama giderleri arasında olduğu belirtilmiş, Kanun’un “Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri” başlıklı 331. maddesinin 1. fıkrasında da; “Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder.” kuralına yer verilmiştir. Temyize konu kararda, Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 14. maddesinin 8. fıkrasının (b) bendi yönünden davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle, işin esasına girilerek haklılık/haksızlık değerlendirmesi yapılmaksızın karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesine rağmen yargılama giderlerinin ve bu giderler arasında yer alan vekâlet ücretinin davalı idarece davacıya ödenmesine hükmedildiği görülmektedir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 31. maddesinde yer alan atıf hükmü uyarınca yargılama giderleri konusunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır. 6100 sayılı Kanun’un 331. maddesinin 1. fıkrasında, davanın konusuz kalması nedeniyle esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde yargılama giderlerinin ne şekilde takdir edileceği hususu düzenlenmiştir. Temyiz başvurusuna konu kararda, dava konusu düzenlemenin daha sonra yürürlükten kaldırıldığından bahisle uyuşmazlığın esası hakkında “karar verilmesine yer olmadığına” karar verilmiş olması nedeniyle, başvuruya konu kararın hüküm fıkrasında yer alan yargılama giderlerine ve bu giderler arasında yer alan vekalet ücretine 6100 sayılı Kanun’un metnine yer verilen 331. maddesinin 1. fıkrasındaki kural çerçevesinde hükmedilmesi gerekir. Bu durumda; 11/05/2021 tarihli değişiklik üzerine Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 14. maddesinin 8. fıkrasının (b) bendi yönünden, davanın konusu kalmadığından bahisle kısmen karar verilmesine yer olmadığı yolunda neticelenen davada, anılan kısım yönünden tarafların davanın açıldığı tarihteki haklılık durumları belirlenip buna göre yargılama giderleri ve vekalet ücreti konusunda hüküm kurulması gerekirken, böyle bir değerlendirme yapılmaksızın, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalı idareye yükletilmesine hükmedilmiş olduğundan, davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulü ile temyize konu kararın yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.