Danıştay 2024/3045 E. 2025/872 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2024/3045 Karar No : 2025/872

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ... 2- ... VEKİLİ: Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, Çatalca İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parselde yer alan ...Sitesi A-2 ve A-3 sayılı bağımsız bölümlerin maliki olan davacılar tarafından, söz konusu sitenin yerleşik olduğu ... ada, ... sayılı parsel ile ... ada, ... sayılı parsel ve ... ada, ... sayılı parseli kapsayan (eski ..., ... ve ...sayılı parseller) alanda ... tarih ve ... sayılı Çatalca Belediye Meclisi kararıyla kabul edilen ve ... tarih ve ... sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli ... Mahallesi Uygulama İmar Planı ile bu plana karşı askı süresi içinde yapılan itirazın reddine dair ... tarih ve ... sayılı Çatalca Belediye Meclis kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacılar tarafından 02/11/2022-02/12/2022 tarihleri arasında askıya çıkarılan uygulama imar planına karşı 16/11/2022 tarihinde yapılan itirazın 30 gün içinde cevap verilmeyerek reddedildiği, bu itibarla zımni ret süresini takip eden 60 gün içinde ve en son 02/03/2023 tarihinde dava açılması gerekirken bu süre geçirildikten sonra 29/03/2023 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğu, öte yandan; askıda ilan süresi içinde davacılar tarafından yapılan itiraza, askı süresinin son gününü izleyen günden itibaren 30 günlük zımni ret süresi geçtikten sonra ... tarih ve ... sayılı belediye meclis kararı ile olumsuz cevap verilmiş ve söz konusu meclis kararının da Plan ve Proje Müdürlüğünün ...gün ve ... sayılı yazısı ile 08/03/2023 tarihinde davacılara tebliğ edildiği görülmüş ise de, davalı idarece sonradan verilen bu cevabın dava açma süresini canlandırmayacağı gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacılar tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 21/05/2024 tarih ve E:2024/95, K:2024/3176 sayılı kararıyla; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun “Dava Açma Süresi” başlıklı 7. maddesinde dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve İdare Mahkemelerinde 60 gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, “Üst Makamlara Başvurma” başlıklı 11. maddesinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, 08/07/2021 tarihine kadar 60 gün içinde isteğin reddedilmiş sayılacağı düzenlenmişken, 7331 sayılı Kanun'la 08/07/2021 tarihinde yapılan değişiklikle 30 gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı hükmünün getirildiği, 2577 sayılı Kanun'da yer alan kuralların idari usulü belirleyen kurallar olmadığı, yargılama usulünün belirlenmesine ilişkin kurallar olduğu, yargılama usulünde, 2577 sayılı Kanun'un 10, 11, 12, 13. maddelerinde düzenlenen ve dava açılmadan önce, idari yoldan işlemin idare bünyesinde ilgili yönünden yeniden değerlendirilmesine olanak sağlayan, dava açılmasını idarenin bu değerlendirme sonucuna bağlayan ve bunu dava açma süresi ile ilişkilendiren idari başvuru yollarının bulunduğu, bu kapsamda yapılacak başvuruların dava açma süresini etkilediği, belirli sürede cevap verilmemesi halinde ise, dava açma süresini başlattığı, İdari işlemlere ya da yargı kararlarına karşı başvuru yollarının ayrıntılı düzenlemelerde yer alması, başvuru süresinin kısa olması veya olağan başvuru yollarına istisna getirilmesi gibi nedenlerden ötürü idari işlemlere karşı hangi idari birime, hangi sürede başvurulacağının idari işlemlerde ya da yargı kararlarında belirtilmesinin hukuki güvenlik ilkesinin gereği olduğu, Anayasa'nın 40. maddesi ile bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde haklarını arayabilmelerine kolaylık ve olanak sağlanmasının amaçlandığı, Anayasa'dan kaynaklanan yükümlülüğün yerine getirilmesi esas olmakla birlikte belirtilen yükümlülüğün yerine getirilmemesinin, idari işlemlere karşı açılan davalarda dava açma süresinin işletilmeyip, ihmal edilmesi sonucunu da doğurmaması gerektiği, İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda genel dava açma süresinin başlangıcına esas alınan 60 gün olan zımni ret sürelerinin 08/07/2021 tarih ve 7331 sayılı Kanun değişikliği ile 30 gün olarak değiştirildiği, son derece dağınık mevzuat karşısında idari işlemlerde kanun yolu, mercii ve sürelerin belirtilmesinin hak arama hürriyetinin etkin biçimde kullanılabilmesi açısından önemi nedeniyle Anayasa'nın 40. maddesi hükmü uyarınca 08/07/2021 tarihinden sonra tesis edilen imar planı ve parselasyon işlemlerinde askı tutanaklarında, itiraz başvurusu olması halinde zımni ret süresinin 30 gün olduğu, askıdan iniş tarihinden itibaren 30 gün olan zımni ret süresinin son gününü izleyen günden sonra genel dava açma süresinin başlayacağı hususunun belirtilmesi gerektiği, bu hususun askı tutanağında belirtilmemesi halinde zımni ret süresinin, ilgililerce de bilindiği kabul edilen uzunca süre yürürlükte olan 60 gün olarak uygulanması suretiyle hesaplanmasının hak arama hürriyetine uygun olacağı sonucuna varıldığı, Uyuşmazlıkta, davacılar tarafından plana askı süresi içerisinde itiraz edildiğinden İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesine göre dava açma süresinin belirlenmesi gerektiği, bu durumda askı tutanaklarında zımni ret süresinin 30 gün olduğu açıkça belirtilmediği için zımni ret süresinin ilgililerce bilindiği kabul edilen 60 gün olarak uygulandığında, davacıların 16/11/2022 tarihli itiraz başvurusunun son askı-ilan tarihinden itibaren 60 gün içinde cevap verilmeyerek 30/01/2023 tarihinde reddedildiği, bu tarihten itibaren 60 gün içinde ve 29/03/2023 tarihinde (58. gün) açılan davanın süresinde olduğu gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Üst Makamlara Başvurma” başlıklı 11. maddesinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, 60 gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı hüküm altına alınmış iken, 7331 Sayılı Kanun'un 2. maddesi ile bu 60 günlük sürenin 30 güne indirildiği, bu Kanun'un 14/07/2021 tarih ve 31541 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandığı ve anılan maddenin aynı tarihte yürürlüğe girdiği, 2577 sayılı Kanun'da yer alan kuralların idari usulü belirleyen kurallar olmayıp, yargılama usulünün belirlenmesine ilişkin kurallar olduğu, yargılama usulünde, dava açılmadan önce, idari yoldan işlemin idare bünyesinde ilgili yönünden yeniden değerlendirilmesine olanak sağlayan ve dava açılmasını idarenin bu değerlendirme sonucuna bağlayan ve bunu dava açma süresi ile ilişkilendiren Yasa'nın 10, 11, 12, 13. maddelerinde düzenlenen idari başvuru yolları bulunduğu, bu kapsamda yapılacak başvuruların dava açma süresini etkilediği, belirli sürede cevap verilmemesi halinde ise dava açma süresini başlattığı, İdari işlemlere ya da yargı kararlarına karşı başvuru yollarının ayrıntılı düzenlemelerde yer almasının, başvuru süresinin kısa olması veya olağan başvuru yollarına istisna getirilmesi gibi nedenlerden ötürü idari işlemlere karşı hangi idari birime, hangi sürede başvurulacağının idari işlemlerde ya da yargı kararlarında belirtilmesinin ise hukuki güvenlik ilkesinin gereği olduğu, Uyuşmazlıkta; davacılar tarafından plana askı süresi içerisinde itiraz edildiğinden İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesine göre dava açma süresinin belirlenmesi gerektiği, Anayasa'nın 40. maddesi uyarınca idari işlemlerde hangi kanun yollarına başvurulacağının ve başvuru sürelerinin ne olduğunun belirtilmesi gerekmekte ise de, ilan-askı tutanaklarının bu kapsamda değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, askı tutanağının belediye meclisince onaylanan imar planının ilan edilmesine ilişkin bir tutanak hüviyetinde olduğu ve ilan içeriğinde itiraz edilmesi durumunda zımni ret süresinin belirtilmesini zorunlu kılan bir mevzuat hükmünün bulunmadığı, Kanun maddesinde açıkça belirtilen bu sürenin ayrıca ilan askı tutanağında da belirtilmemiş olmasının Anayasa'nın 40. maddesi ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesine aykırılık teşkil etmeyeceği, Bu kapsamda süreler incelendiğinde ise; dava konusu imar planının 02/11/2022-01/12/2022 tarihleri arasında askıya çıkarılmak suretiyle ilan edildiği, davacılar tarafından askı süresi içerisinde 16/11/2022 tarihinde yapılan itirazın ilan- askı süresinin son gününü izleyen 30 gün içerisinde cevap verilmemek suretiyle reddedildiği, zımni ret tarihini (31/12/2022) izleyen günden itibaren 60 gün içinde en son 01/03/2023 tarihinde dava açılması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 29/93/2023 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğu, öte yandan davalı idare tarafından, askı ilan süresi içinde davacılar tarafından yapılan itiraza, askı süresinin son gününü izleyen günden itibaren 30 günlük zımnen ret süresi geçtikten sonra ... tarih ve ... sayılı Belediye Meclisi kararı ile olumsuz cevap verilmiş ve söz konusu meclis kararının da Plan ve Proje Müdürlüğünün ...tarih ve ... sayılı yazısı ile 08/03/2023 tarihinde davacılara tebliğ edildiği görülmüş ise de, davalı idarece sonradan verilen bu cevabın 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca işlemeye başlayan dava açma süresini ihya etmeyeceği gerekçesiyle, davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, plana askıda itiraz edildiği, itirazın zımnen reddedildiği tarihten sonra idarece verilen cevabın tebliği üzerine dava açılabileceği, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile ısrar kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava daireleri ile bölge idare mahkemelerinin temyize tabi kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacıların temyiz istemlerinin reddine, 2. Davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının ONANMASINA, 3. Bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 17/04/2025 tarihinde, kesin olarak, oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

X- ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin temyize konu ...tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 21/05/2024 tarih ve E:2024/95, K:2024/3176 sayılı kararında yer alan gerekçe doğrultusunda bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.