Danıştay 2024/3039 E. 2025/1473 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2024/3039 Karar No : 2025/1473

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...'ı temsilen ... Sendikası VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

2- ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...

3- ... Kaymakamlığı

İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onikinci Dairesinin 25/03/2024 tarih ve E:2021/7389, K: 2024/1513 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ... Lisesinde ... branşında ... olarak görev yapan davacı tarafından, yersiz tahakkuk ettirilen ilave eğitim ve öğretim tazminatının (3.119,56-TL) iadesi amacıyla tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlem ile dayanağı 17/04/2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı'na ekli (III) sayılı Cetvel’in “A.Eğitim Öğretim Hizmetleri Tazminatı Bölümü”nün (d) bendinde yiyecek içecek öğretmenliği branşına yer verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin, bireysel işlemin 15/04/2013 tarihinden öncesine ilişkin kısmının iptali, bu tarihten sonrasına ilişkin kısmı ile düzenleyici işlem yönünden davanın reddi yolunda verdiği 24/09/2019 tarih ve E:2018/2925, K:2019/6609 sayılı kararın iptale yönelik kısmının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 20/05/2021 tarih ve E:2020/3086, K:2021/1015 sayılı kararı ile bozulması üzerine, Danıştay Onikinci Dairesinin 25/03/2024 tarih ve E:2021/7389, K: 2024/1513 sayılı kararıyla anılan bozma kararına uyularak; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1/(a), 14 ve 15/1/(b) maddeleri hükümleri aktarıldıktan sonra, İdari işlemlerin idari davaya konu olabilmeleri için, kesin ve yürütülebilir olma niteliklerini birlikte taşımalarının gerekmekte olduğu, kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemin ise hukuk düzeninde sonuç doğuran, başka bir makamın onayına ihtiyaç göstermeyen ve ilgilinin hukukunda değişiklikler meydana getiren işlem olduğu, Uyuşmazlıkta; Yenimahalle Kaymakamlığının ... tarih ve ... sayılı yazısı ile ilgili Bakanlar Kurulu Kararı'nda yiyecek içecek hizmetleri branşına yer verilmemesine rağmen davacı adına 15/06/2008 tarihinden 15/05/2013 tarihine kadar 9 puan ilave eğitim tazminatı tahakkuk ettirildiği, adına tahakkuk eden 3.119,56-TL'nin (faiz hariç) tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde Yenimahalle Malmüdürlüğüne yatırılması gerektiği, aksi halde dosyanın tahsilat için Defterdarlık Muhakemat Müdürlüğüne gönderileceği bilgisinin verildiğinin anlaşılmakta olduğu, Bu durumda; fazladan ve yersiz ödendiği iddia edilerek davacı adına borç çıkarılan tutarların rızaen geri ödenmesini; aksi takdirde tahsilatı için hukuki işlem yapılacağı bilgisini içeren dava konusu işlemin, Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca tesis edilmiş bir işlem olduğu, bu işlemle zararın rızaen ve sulhen tahsil edilememesi halinde adli yargı yoluyla tahsili cihetine gidileceği, bu hâliyle işlemin bildirim mahiyeti taşıdığı ve idari davaya konu olabilecek kesin ve icrai bir niteliği bulunmadığı, Bu durumda, idari davaya konu edilebilecek nitelikte olmayan borç çıkarılmasına ilişkin Yenimahalle Kaymakamlığının ... tarih ve ... sayılı yazısının iptali istemiyle açılan davanın esasının incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle, Yenimahalle Kaymakamlığının ... tarih ve ... sayılı yazısının iptali istemi yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Ankara İli, Yenimahalle ilçesi, ... Lisesi'nde ... branşında ... olarak görev yaptığı sırada, 15/06/2008 - 15/05/2013 tarihleri arasında yersiz olarak tahakkuk ettirildiği iddia edilen 3.119,56-TL ilave eğitim ve öğretim tazminatının iadesi amacıyla ... tarih ve ... sayılı işlem ile borç çıkartılmasının hukuka aykırı olduğu, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 22/12/1973 tarih ve E:1968/68, K:1973/14 sayılı kararında belirtildiği üzere idarenin yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı veya hilesi hallerinde süre aranmaksızın hatalı ödediği meblağı her zaman geri alabileceği, ancak bunun dışındaki hallerde hatalı ödemelerin geri istenilmesinin hatalı ödemenin yapıldığı tarihten başlamak üzere dava açma süresi içinde olanaklı olduğu, bu süre geçtikten sonra geri istenilemeyeceği, ilave eğitim ve öğretim tazminatının geri istenmesine dair olan işlemin, idarenin tek yanlı iradesiyle tesis edilmiş, kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikte bir idari işlem olduğu, idare hukukunun usulde paralellik ilkesi gereği, idari işlemin geri alınmasına ilişkin işlemin de aynı nitelikte olması gerektiği, dava konusu işlemin hazırlayıcı işlem niteliğinde olmayıp, hukuk düzeninde varlık kazanabilmesi için gerekli prosedürün son aşamasını geçirmiş, başka bir idari makamın onayına ihtiyaç göstermeksizin hukuk düzeninde değişiklik meydana getiren işlemlerden olması sebebiyle, kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olduğu ve bu tutarların icra kanalıyla tahsili için ayrı bir yargı kararına da ihtiyaç bulunmadığı, bu nedenle işin esasına girerek bir karar vermesi gerekirken, kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem bulunmadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddedilmesinde hukuki isabet bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalılar Cumhurbaşkanlığı ve Millî Eğitim Bakanlığı tarafından, temyiz dilekçesinde öne sürülen hususların Daire kararında karşılandığı, Yenimahalle Kaymakamlığının yazısının idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olmaması nedeniyle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun temyiz talebinin reddi gerektiği savunulmuş, diğer davalı Yenimahalle Kaymakamlığı tarafından ise savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2. fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulmasının; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkün olduğu belirtilmiş; 4. fıkrasında, "Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümleri kıyasen uygulanır." denilmiş; 50. maddesinin 4. fıkrasında ise, Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı hükme bağlanmıştır. Danıştay Onikinci Dairesinin temyize konu kararı; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 20/05/2021 tarih ve E:2020/3086, K:2021/1015 sayılı bozma kararında belirtilen gerekçeler göz önüne alınarak verilmiş bir karar olduğundan, usul ve hukuka uygun bulunmakta ve bozulmasını gerektirecek bir hukuka aykırılık taşımamaktadır.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Yenimahalle Kaymakamlığının ... tarih ve ... sayılı yazısının iptali istemi yönünden davanın incelenmeksizin reddine ilişkin Danıştay Onikinci Dairesinin temyize konu 25/03/2024 tarih ve E:2021/7389, K: 2024/1513 sayılı kararının ONANMASINA, 3. Kesin olarak, 02/07/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.