Danıştay 2024/1694 E. 2025/1381 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2024/1694 Karar No : 2025/1381

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Özel ... Lisesinde ... olarak görev yapan davacının çalışma izninin 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 4. maddesi ile Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin 39. maddesinin 4. fıkrası uyarınca iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 1., 4. ve 8. maddeleri ile Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin 39. maddesinin 4. fıkrasında yer alan kurallar aktarılarak, Dosyanın incelenmesinden, Hakkari Valiliği İl Güvenlik İşleri Bürosunun ... tarih ve ... sayılı yazısında, Özel ... Lisesinde ... olarak görev yapan davacı hakkında 2015 yılında silahlı terör örgütü kurma, yönetme veya üye olma şüphelisi olarak işlem yapıldığının bildirilmesi üzerine 5580 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 39. maddesinin 4. fıkrası uyarınca davacının çalışma izninin iptaline karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığının anlaşıldığı, Bilindiği üzere ceza soruşturmasına konu olan ve suç teşkil eden fiilin ceza hukuku ve yargılaması bakımından unsurlarının irdelenmesinde dikkate alınan; kişi, konu, yer, zaman, zarar ve illiyet bağı kavramları ile idari bir soruşturmaya veya işleme konu olan aynı fiilin idare hukuku açısından ele alınacak olan unsurlarının farklı hukuki etki ve sonuçları bulunmakta olup, uyuşmazlık konusu olayda ise, özellikle ülkemizin içinde bulunduğu terörle mücadele sürecinde ön plana getirilen istihbari bilgilerin kaynağının irdelenmesi ve çalışma izni verecek kurumun ve ifasına onay verilecek olan görevin önem ve özelliğine göre idarece değerlendirme yapılmasının zorunlu olduğu ve yargı yerlerince de bu yönden hukukiliğinin idare hukuku ilkeleri çerçevesinde irdeleneceğinin kuşkusuz olduğu, Bu kapsamda, idarelerce, özel öğretim kurumları personeline çalışma izni verilmesi ve verilen iznin iptali sırasında, başvuruda bulunan kişinin terör örgütlerine üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olup olmadığı hususunun incelenmesi, bu örgütlerle sıkı işbirliği içinde bulunup bulunmadığı, bunları destekleyip desteklemediği, sempatizanı olup olmadığı yönünden titizlikle araştırma yapılması, bu yönde bir tespit bulunması halinde ise, söz konusu personelin kurum ve kuruluşlara kabul edilmemesi ve çalışma izni verilmemesi gerektiği açık ise de; güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılırken ulaşılan bilgi ve kanaatin, somut, güvenilir, teyit edilebilir nitelikte olması, tahmine, tasavvura ve önyargıya dayalı olmaması, aynı yöndeki kanaatin mümkün olduğunca farklı bilgi ve delillerle de desteklenmesi, bu inceleme ve değerlendirmenin hukuken denetlenebilir nitelikte olması hukuk devletinin gereği olup, Danıştayın yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere, güvenlik soruşturması sonucu düzenlenen raporların istihbari nitelikte bilgiler içermesi nedeniyle, anılan raporlara, hukuken geçerli başka bilgi ve belgelerle doğrulanmadıkça ilgililer hakkında aleyhe sonuç doğuracak bir nitelik ve değer verilmesinin hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmayacağı, Uyuşmazlıkta, Mahkemelerinin 12/05/2022 tarihli ara kararı üzerine dosyaya sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacı hakkında her ne kadar 2015 yılında silahlı terör örgütü kurma, yönetme veya üye olma şüphelisi olarak işlem yapıldığından bahisle çalışma izninin iptaline karar verilmiş ise de, davacının, "silahlı terör örgütüne üye olma, örgüte bilerek isteyerek yardım etme" suçundan yapılan yargılaması neticesinde ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile beraatine karar verildiği ve anılan kararın temyiz edilmeksizin 02/03/2016 tarihinde kesinleştiğinin görüldüğü, Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden, özel öğretim kurumlarında görev yapacak olan personelin, terör örgütlerine ya da Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti ya da iltisakı yahut bunlarla irtibatı olmaması gerektiği ve anılan personelin 5580 sayılı Kanun'un 4. maddesinin 1. fıkrasında yer alan şartları taşımadığının sonradan tespit edilmesi hâlinde çalışma izninin iptal edilebileceği düzenlenmiş ise de, davacı hakkında verilen bir hüküm bulunmadığı gibi çalışma izninin verildiği 16/09/2021 tarihi ile çalışma izninin iptal edildiği tarihte devam eden bir kovuşturmanın da bulunmadığının görüldüğü, Buna göre, davalı idarece, davacının Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti ya da iltisakı yahut bunlarla irtibatı bulunduğuna ilişkin hukuken kabul edilebilir bir bilgi veya belgenin ortaya konulmadığı, UYAP üzerinden yapılan sorgulamada da davacı hakkında devam eden veya sonuçlanmış herhangi bir soruşturma veya kovuşturmanın varlığına rastlanılmadığından, davacının çalışma izninin iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 27/12/2023 tarih ve E:2023/4305, K:2023/7926 sayılı kararıyla; 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 4. maddesi ile Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin 39. maddesinin 4. fıkrasında yer alan kurallar aktarılarak, Anayasa Mahkemesinin, 14/11/2019 tarih ve E:2018/89, K:2019/84 sayılı kararında iltisaklı kavramını "kavuşan, bitişen, birleşen", irtibatlı kavramını ise "bağlantılı" olarak tanımladığı, bu kavramlar ile kişilerin cezai sorumluluğunu gerektiren örgüte üyelik ve mensubiyet kavramlarına nazaran terör örgütleri ile daha az yoğun ve atipik bir bağlantının vurgulandığının açık olduğu, bu kapsamda kişilerin terör örgütleri ile irtibat ve iltisaklarının ortaya konulabilmesi için, örgütün amaçlarının gerçekleştirilmesi ya da örgütten yarar sağlamak maksadıyla gerek örgütten gelen talimatlar doğrultusunda gerekse inisiyatif alarak bulundukları hal ve hareketler neticesinde örgüte veya kendilerine yarar sağladıkları ya da örgüt ile amaç birliği veya sosyal birliktelik görünümü içinde oldukları yönünde kanaat oluşmasının yeterli olacağı, Hakkari Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 18/10/2021 tarihli yazısı ile İl Güvenlik İşleri Bürosundan ekli listede yer alan kişilerin FETÖ/PDY, PKK/KCK veya illegal herhangi bir örgüt üyeliği, mensubiyeti veya bu yapılarla irtibatı olup olmadığı hususunun sorulduğu, bunun üzerine İl Güvenlik İşleri Bürosunun 19/11/2021 tarihli yazısında, davacı hakkında 2015 yılında silahlı terör örgütü kurma, yönetme veya üye olma şüphelisi olarak işlem yapıldığının bildirildiğinin anlaşıldığı, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı beraat kararında "... Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde olay tarihinde Yüksekova Belediyesine bağlı Eğitim Destek Evinde öğretici olarak görev yapan sanıkların ..., B.D., F.K., G.K., S.Ö., Ş.A. ve Yüksekova Belediyesine bağlı Eğitim Destek Evinde öğretici olarak görev yapan M.B.'nin Çatak Belediyesine ait olan ve şüpheli B.D.'nin beyanına göre belediye görevlisinden bizzat teslim aldığı ... plakalı araç ile ... Sulh Ceza Hakimliğinin ... Değişik iş sayılı kararına istinaden yapılan uygulamada şüphelilerin içerisinde bulunduğu aracın durdurulduğu ve araç içerisinde yapılan aramada; amacı Türkiye Cumhuriyetinin hakimiyeti altında bulunan topraklardan bir kısmını silahlı mücadele vererek devlet idaresinden ayırıp bu bölgede marksist-leninist ilkelere dayalı bir kürt devleti kurmak olan PKK/KCK terör örgütünün elebaşı olan Abdullah Öcalan ve örgüt mensuplarına ait resimler ile örgüt ideolojisinin anlattığı yazıların yer aldığı 50 adet Devrimci Genç Kadın Dergisinin Ocak 2015 sayısı, 50 adet Yurtsever Devrimci Gençlik Dergisinin Ocak 2015 sayısı, 1 adet özgür ... Dergisinin Aralık-Ocak 2015 sayısı, 1 adet 03-09/02/2015 baskılı ... Gazetesi ele geçirildiği anlaşılmıştır." ifadelerine yer verildiği, Yukarıda belirtilen Kanun hükmü dikkate alındığında; özel öğretim kurumlarında görev alacak personel hakkında terör örgütüne üyelik ve mensubiyete ilişkin bir karar veya tespit olmasa da bu terör örgütü ile iltisaklı ve irtibatlı olması nedeniyle de personelin görevine son verilebileceği anlaşıldığından, "silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan açılan ceza davasında verilen beraat kararının, davacının çalışma izninin iptal edilmesine ilişkin işlemin hukuka uygunluk denetimi yönünden bağlayıcı olmayacağının açık olduğu, Bu durumda, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı beraat kararında yer alan davacıya ilişkin tespitlerin davacının terör örgütlerine ya da Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplar ile iltisakı ve irtibatı bulunduğu hususunu ortaya koymak için yeterli olduğu kanaatine varıldığından, davacının çalışma izninin iptaline ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmediği, Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: (Hâkimler ve Savcılar Kurulu ... Dairesinin ... tarihli iş bölümü kararı uyarınca uyuşmazlığın çözümü görevi verilen) ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Her ne kadar Danıştay Sekizinci Dairesinin bozma kararında, "... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı beraat kararında yer alan davacıya ilişkin tespitlerin davacının terör örgütlerine ya da Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplar ile iltisakı ve irtibatı bulunduğu hususunu ortaya koymak için yeterli olduğu kanaatine varıldığı" gerekçesine yer verilmiş ise de, beraat kararında davacının cezalandırılmasına yetecek herhangi bir delilin dosya içeriğinde bulunmadığı, davacı hakkındaki isnatların şüphe aşamasında kaldığının belirtildiği anlaşılmış olup, Mahkemesince ara kararı ile istenilmesine rağmen davalı idare tarafından, davacının millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti ya da iltisakı yahut bunlarla irtibatını ortaya koyan herhangi bir somut delilin de dava dosyasına sunulmadığı gerekçesi eklenmek suretiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının terör örgütleriyle irtibatı ve iltisakının tespit edilmesi nedeniyle çalışma izninin iptal edildiği, Danıştay Sekizinci Dairesinin bozma kararında, beraat kararında yer alan davacıya ilişkin tespitlerin davacının terör örgütlerine ya da Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplar ile iltisakı ve irtibatı bulunduğu hususunu ortaya koymak için yeterli olduğu kanaatine varıldığı, aksi yöndeki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi ısrar kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava daireleri ile bölge idare mahkemelerinin temyize tabi kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine, 2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının ONANMASINA, 3. Bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak, 23/06/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY X- ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının Danıştay Sekizinci Dairesinin 27/12/2023 tarih ve E:2023/4305, K:2023/7926 sayılı kararı doğrultusunda bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.