Danıştay 2023/568 E. 2025/888 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2023/568 Karar No : 2025/888

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Odası VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : Danıştay Sekizinci Dairesinin 04/11/2022 tarih ve E:2020/881, K:2022/6302 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: 26/11/2019 tarihinde Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü resmi internet sitesinde yayımlanan "e-Maden Daimi Nezaretçi ve Teknik Eleman İşlemlerine Ait Duyuru"nun iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 04/11/2022 tarih ve E:2020/881, K:2022/6302 sayılı kararıyla; davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyerek işin esasına geçilmiş, Anayasa'nın 124. maddesinin 1. fıkrası, 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 768. ve 781. maddeleri ile 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Maden Yönetmeliği'nin 125. maddesinin 1. fıkrasının (k) bendinde yer alan kurallar aktarılarak, Normlar hiyerarşisinde anayasal ve yasal düzenlemelerden sonra gelen idari düzenlemelerin bir kanun hükmüne dayalı olarak ve kanun hükümlerine açıklık getirmek için hazırlanacağı, Diğer yandan, normlar hiyerarşisindeki düzenlemenin soyuttan somuta doğru kademeli bir sistem içerdiği, anılan sistemde bir üst normun bir alt norma oranla daha genel ve soyut ifadeler taşıdığı, bir alt normun ise daha özel ve somut ifadelerle bir üst normun ne amaçla getirildiğini somut olarak ortaya koyduğu, öğretide türevsel bir yetki olarak kabul edilen idarelerin düzenleme yetkisinin, kanunlarla getirilen hükümleri aşacak bir şekilde kullanılamayacağının da İdare Hukukunun en temel ilkelerinden olduğu, dolayısıyla; sınırlı, tamamlayıcı ve bağımlı bir düzenleme yetkisine sahip olan idarenin, Anayasa'da öngörülen ayrık durumlar dışında, kanunlarla düzenlenmemiş bir alanda, düzenleme yapmak suretiyle kural koymasının mümkün olmadığı,

Kanun koyucunun düzenleyeceği konularda genel prensipleri belirleyeceği ve bunun uygulanmasını, yürütmeye, bir başka ifadeyle idarelere bırakacağı, bu durumun, asli düzenleme yetkisinin yasama organına ait olmasının doğal bir sonucu olduğu, İdarelerin düzenleyici işlem yapma yetkisinin yasama organının çizdiği sınırlar içinde, başta Anayasa olmak üzere, kanun, tüzük gibi üst hukuk normlarına aykırı olmamak şartına bağlı olarak gerçekleşebileceği, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 781. maddesinde, Genel Müdürlüğün e-imza kullanılması şartıyla görev alanına giren konulara ilişkin; talep ve başvuruların kabulünü elektronik ortamda yapabileceği ve hizmetlerini elektronik ortamda sunabileceği, talep ve başvuruları elektronik ortamda sonuçlandırabileceği ve cevaplayabileceğinin belirtildiği ve bu maddede düzenlenen konulara ilişkin uygulama usul ve esasların Genel Müdürlük tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceğinin öngörüldüğü, Dolayısıyla, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün görev alanına giren hizmetlerin hangilerinin elektronik ortamda sunulacağının ve söz konusu hizmetlerin elektronik ortamda sunulmasına ilişkin usulün Genel Müdürlük tarafından çıkarılacak müstakil bir yönetmelikle düzenlenmesi gerektiği, Bu durumda, daimi nezaretçi ve teknik eleman atama/istifa/azil taleplerinin, daimi nezaretçi izin/rapor bilgi girişi ve geçici daimi nezaretçi görevlendirilmesinin elektronik ortamda sunulmasına ve bu kapsamda bazı usul kuralları öngörülmesine ilişkin dava konusu duyuruda hukuka uyarlık bulunmadığı, Öte yandan, Maden Yönetmeliği'nin 125. maddesinin 1. fıkrasının (k) bendinde, Genel Müdürlük tarafından istenilmesi halinde, daimi nezaretçi defterinin elektronik ortamda tutulacağı belirtilmiş ise de; bu düzenlemenin yalnızca daimi nezaretçi defterinin tutulmasına ilişkin olması ve Genel Müdürlüğün elektronik ortamda sunacağı hizmetleri düzenleyen müstakil bir Yönetmelik niteliği taşımaması nedeniyle, dava konusu duyurunun dayanağı olmasına hukuken olanak görülmediği, Nitekim,19/08/2021 tarih ve 31573 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan "Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü Hizmetlerinin Elektronik Ortamda Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik"in, MAPEG tarafından elektronik ortamda yürütülen hizmetleri kapsadığı ve Maden Kanunu uyarınca yapılacak beyanlara ve taleplere ilişkin usul ve esaslar ile daimi nezaretçi defterine ilişkin usul ve esasları düzenlediği gerekçesiyle, 26/11/2019 tarihinde Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü resmi internet sitesinde yayımlanan "e-Maden Daimi Nezaretçi ve Teknik Eleman İşlemlerine Ait Duyuru"nun iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 781. maddesinin 1. fıkrası ile 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 3. maddesinde yer alan "beyan" tanımının 7164 sayılı Kanun'un 5. maddesiyle değişik halinin dava konusu duyuruda belirtilen işlemlerin elektronik ortamda yapılmasına imkan tanıdığı, beyan niteliği taşıyan işlemlerin elektronik ortamda yapılmasında hukuken engel bir durumun bulunmadığı, davacı Oda tarafından ileri sürülen kanuni dayanak bulunmadığı yönündeki iddianın yerinde olmadığı, dolayısıyla dava konusu duyuruda belirtilen işlemlerin elektronik ortamda yapılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken duyurunun iptali yolunda verilen temyize konu Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine, 2. Dava konusu duyurunun yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Danıştay Sekizinci Dairesinin temyize konu 04/11/2022 tarih ve E:2020/881, K:2022/6302 sayılı kararının ONANMASINA, 3. Kesin olarak, 21/04/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

X- 15/07/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 768. maddesinde, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri sayılmış, "Elektronik ortamda yürütülecek görevler" başlıklı 781. maddesinde ise, "(1) Genel Müdürlük e-imza kullanılması şartıyla görev alanına giren konulara ilişkin; talep ve başvuruların kabulünü elektronik ortamda yapabilir ve hizmetlerini elektronik ortamda sunabilir, talep ve başvuruları elektronik ortamda sonuçlandırabilir ve cevaplayabilir. (2) Genel Müdürlük bazı ihalelik sahaların ihalesini ve ihalelerin sonuçlandırılmasını elektronik ortamda yapabilir. Elektronik ortamda yapılacak ihaleye katılacakların e-imza kullanması zorunludur. (3) Bu maddede düzenlenen konulara ilişkin uygulama usul ve esasları Genel Müdürlük tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. " hükmüne yer verilmiştir. 26/11/2019 tarihinde Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü resmi internet sitesinde yayımlanan "e-Maden Daimi Nezaretçi ve Teknik Eleman İşlemlerine Ait Duyuru"da; daimi nezaretçi ve teknik eleman atama/istifa/azil taleplerinin, daimi nezaretçi izin/rapor bilgi girişi ve geçici daimi nezaretçi görevlendirme işlemlerinin 02/12/2019 tarihinden itibaren https://www.turkiye.gov.tr/ adresinde bulunan E-Maden Portalı üzerinden yapılacağı belirtilmiş, söz konusu işlemlerin elektronik ortamda yapılmasına ilişkin usul düzenlenmiştir. Öte yandan, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 781. maddesine dayanılarak hazırlanan "Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü Hizmetlerinin Elektronik Ortamda Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik" 19/08/2021 tarih ve 31573 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve dava konusu duyuruda belirtilen işlemlerin de aralarında yer aldığı bazı işlemlerin elektronik ortamda yapılacağı belirtilmiştir. Düzenleyici işlemlerin hukuka uygunluk denetimi yapılırken, bireysel işlemlerden farklı olarak "işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla değerlendirilmesi" genel ilkesi yerine, düzenleyici işlemlerin "karar tarihi itibarıyla" değerlendirilmesi gerekmektedir. Zira, düzenleyici işlemlerde, işlemin yürürlüğe konulduğu tarihte üst hukuk normlarına aykırılık bulunsa/bulunmasa da zaman içinde üst hukuk normlarında yapılan düzenlemeler ya da üst hukuk normlarına ilişkin olarak Anayasa Mahkemesi ve idari yargı mercilerince verilen kararlar nedeniyle dava konusu edilen düzenleyici işlemler, yasal dayanaktan yoksun kalabileceği gibi, sonradan yasal dayanağa da kavuşabilir. Belirtilen nedenlerle, karar tarihi itibarıyla dava konusu duyurunun dayanağının bulunduğu ve üst hukuk normlarına aykırılık taşımadığı sonucuna varıldığından, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, karar tarihi itibarıyla Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü Hizmetlerinin Elektronik Ortamda Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik göz önünde bulundurulmaksızın verilen iptal kararının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.