Danıştay 2023/785 E. 2025/930 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2023/785 Karar No : 2025/930

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Sendikası VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : Danıştay İkinci ve Sekizinci Daireleri Müşterek Kurulunun 29/11/2022 tarih ve E:2019/8891, K:2022/6909 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: 05/09/2019 tarih ve 30879 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 38. maddesi ile değişik Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 91. maddesinin 2. fıkrasının (h) bendinin iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay İkinci ve Sekizinci Daireleri Müşterek Kurulunun 29/11/2022 tarih ve E:2019/8891, K:2022/6909 sayılı kararıyla; Anayasa'nın 124. maddesi, 10/07/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 301. maddesi ile 07/09/2013 tarihli ve 28758 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 91. maddesine yer verilerek; 1739 sayılı Kanun'un "Yürütme, gözetim ve denetim" başlıklı 56. maddesinde eğitim ve öğretim hizmetinin, bu kanun hükümlerine göre Devlet adına yürütülmesinden, gözetim ve denetiminden Milli Eğitim Bakanlığının sorumlu olduğu, 16/09/2017 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile değiştirilen asıl Yönetmeliğin “Öğretmenlere nöbet görevi verilmesinin esasları” başlıklı 91. maddesinin (h) bendinde;" Nöbetçi öğretmen çeşitli nedenlerden dolayı öğretmeni bulunmayan sınıfın düzenini ve öğrencilerinin etüt çalışması yapmalarını sağlar." kuralı yer almaktayken, dava konusu 05/09/2019 tarih ve 30879 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 38. maddesiyle düzenlemede değişikliğe gidilerek; çeşitli nedenlerden dolayı öğretmeni bulunmayan sınıfın düzeni ve öğrencilerin etüt çalışması, o saatte dersi bulunmayan nöbetçi öğretmen tarafından sağlanacağı, nöbetçi öğretmenlerin hepsinin dersinin bulunması durumunda ise nöbetçi müdür yardımcısının gerekli tedbirleri alacağının kurala bağlandığı, Yukarıda yer alan düzenlemelerden de anlaşıldığı üzere; ilk dersten 30 dakika önce başlayan, son ders bitiminden 30 dakika sonra biten nöbet görevinin, öğretmenlerce, öğretmenler kurulunca belirlenecek nöbet çizelgesine uygun olarak, günlük eğitim öğretim faaliyeti süresi boyunca teneffüs ve yemek arası da dahil görevlendirildikleri yerde yerine getirileceği, Dava konusu düzenlemeyle; günlük eğitim öğretim süresi içerisinde, herhangi bir sınıfın öğretmeninin çeşitli nedenlerle sınıfta bulunamaması nedeniyle dersin boş geçmesi durumunda, sınıfın düzeninin nöbetçi öğretmence sağlanacağı, nöbetçi öğretmenlerin hepsinin o saatte dersinin bulunması halinde ise; anılan görevin nöbetçi müdür yardımcısı tarafından yerine getirileceği, Davacı Sendika tarafından, düzenlemenin, “Angarya yasaktır” ilkesinin ihlali niteliğinde olduğu, ayrıca bu çalışmalar için bir ücret öngörülmediği iddia edilmekte olup; davalı idarece, öğretmenlerin nöbet görevini mesai saatleri içerisinde ifa ettikleri, dolayısıyla nöbet görevinin eğitim öğretim faaliyetinin ayrılmaz bir parçası olduğunun savunulduğu, Hukukumuzda, idarenin düzenleme yetkisi konu bakımından sınırlandırılmadığı, idareler bir kanuna dayanmak ve varsa düzenleyici işlemin bir üst normuna uygun olmak şartıyla düzenleme yapabildiği, Anayasanın 124 üncü maddesine göre ise; yönetmelikler, kanunların Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak ve bunlara aykırı olmamak şartıyla çıkarıldığı, Ancak; idarelere takdir yetkisi tanınmakla birlikte, bu yetkinin sınırsız kullanımının da söz konusu olmadığı, idarelerin; eşitlik, kamu yararı, hizmet gerekleri, hak ve nesafet ilkelerine göre takdir yetkisini kullanmakla yükümlü oldukları, Dava konusu edilen Yönetmeliğin, öğretmenlere nöbet görevi verilmesinin esaslarını düzenleyen 91. maddesiyle; 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun 56. maddesinde belirtilen eğitim öğretim hizmetinin yürütülmesi, gözetim ve denetim görevi çerçevesinde, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı tüm ortaöğretim kurumlarındaki eğitim ve öğretimin kalitesinin arttırılması, öğrencilerin ders saatleri içinde ve dışında denetim ve gözetiminin sağlanması ve bu suretle öğrencilerin güvenliğinin sağlanmasının amaçlandığı anlaşılmakta olup; nöbet görevinin, öğretmenliğin asli görevi ve eğitimin bir parçası olması, mesai ve ders saatleri içinde yapılan bir görev olması nedeniyle fazla çalışma kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı da dikkate alındığında, bu hali ile söz konusu düzenlemenin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu, düzenlemede hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı, Öte yandan; karar tarihi itibarıyla yürürlükte olan 25/08/2021 tarih ve 31579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını Kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşme'nin 19. maddesinde, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ders yılı süresi içerisinde eğitim ve öğretimin fiilen yapıldığı normal çalışma günleri için ilgili mevzuat hükümlerine göre kendilerine nöbet görevi verilen ve bu görevi fiilen yerine getiren müdür yardımcısı ve öğretmenlere haftada üç saati geçmemek üzere ek ders ücreti verileceği belirtilmiş olup; sözleşme dönemleri itibarıyla geçmiş dönem sözleşmelerinde de benzer hükme yer verildiği, Ayrıca; her ne kadar, davacı tarafından ders içeriğinin nasıl olacağının belli olmadığı, etüt çalışması kavramının belirsiz olduğu ileri sürülmekte ise de; Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü'nün "Nöbetçi Öğretmen" konulu ...tarih ve ... sayılı yazısında; çeşitli nedenlerden dolayı öğretmeni bulunmayan sınıfın düzeni ve öğrencilerin etüt çalışmasının, o saatte dersi bulunmayan nöbetçi öğretmen tarafından sağlanacağı kuralının nasıl uygulanacağına yönelik olarak açıklamalara yer verildiği görülmekte olup; buna göre; nöbetçi öğretmenin boş derse girmesi halinde, o gün için yürütülmesi öngörülen müfredatı uygulaması koşuluyla, okuttuğu dersin öncelikle aylık karşılığı olarak değerlendirilecek, aylık karşılığı ders görevinin üzerinde ise Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın 5. maddesindeki saat sınırını geçmemek üzere ek ders saati karşılığında değerlendirilecek, ancak; nöbetçi öğretmence sadece sınıfın sükunetini sağlamak amacıyla sınıfta bulunulması halinde anılan kapsamda değerlendirilmeyeceği, Bu durumda; kamu yararı ile hizmet gereklerine ve üst norm hükümlerine uygun olan dava konusu düzenleme yönünden davanın reddi gerektiği, Nitekim; benzer bir davada; Dairelerinin 22/10/2020 tarih ve E:2017/7189; K:2020/4586 sayılı ret kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 02/02/2022 tarih ve E:2021/1336; K:2022/265 sayılı kararıyla onandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, yönetmelikle öğretmenlere, nöbet görevi kapsamında fiilen uygulanması mümkün olmayan, ek ders ücreti ödenmeyen ve nöbetin amacıyla örtüşmeyen yeni görevler yüklendiği, bu düzenlemenin, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olduğu, düzenlemenin yapıldığı kurumlarda görev yapan öğretmenlerin, alan öğretmeni olduğu ve hangi dersleri okutacaklarının Talim ve Terbiye Kurulu esaslarına göre belirlendiği, ancak yapılan düzenlemede bu durumun dikkate alınmadığı, dersin içeriği ve etüt çalışması kavramının da belirsiz olduğu; ayrıca Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Bakanlar Kurulu Kararında nöbet görevine ek ders ücreti ödeneceğine ilişkin 13. maddenin belleticilik görevi ile ilgili olduğu, Toplu Sözleşme hükümlerine göre haftada 3 saati geçmemek üzere nöbet karşılığı ek ders ücreti ödeneceğinin, 3 saatten fazlası için düzenlemenin bulunmadığı, anılan düzenleme ile nöbetçi öğretmenin görev yerini terk etmek zorunda kalacağı, nöbetçi öğretmene angarya yüklendiği belirtilerek temyize konu Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Danıştay İkinci ve Sekizinci Daireleri Müşterek Kurulunca verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay İkinci ve Sekizinci Daireleri Müşterek Kurulunun temyize konu 29/11/2022 tarih ve E:2019/8891, K:2022/6909 sayılı kararının ONANMASINA, 3. Kesin olarak, 28/04/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.