Danıştay 8. Daire 2025/1141 E. 2025/6222 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2025/1141 Karar No : 2025/6222

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... VEKİLLERİ : Av. ... - Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Üniversitesi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsünün ... tarih ve ... sayılı Enstitü Yönetim Kurulu toplantısında alınan ... nolu karar gereğince doktor unvanı, tez ve ... nolu doktora diplomasının iptaline ilişkin kararın iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı Doktora öğrencisi iken doktora programına ilişkin 09/09/2020 tarihinde yapılan tez izleme Komitesi toplantısında tezini savunmasının ve 27/01/2021 tarihinde tez savunmasına girmesinin uygun bulunduğu ve tez savunması sonucunda başarılı olduğu, Lisansüstü Eğitim Enstitüsünün ... tarih ve ... sayılı toplantısında alınan ... No'lu Enstitü Yönetim Kurulunun kararı ile davacının mezuniyetinin onaylandığı, davacı adına 15/03/2021 tarihli doktora diplomasının düzenlendiği, 25/08/2022 tarihinde üniversitede görev yapan birçok öğretim üyelerine davacının doktora tezinde %70-80 oranında intihal yapıldığına ilişkin ihbar niteliğinde bir e-mail gönderildiği, sonrasında Enstitü Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı Başkanlığının ... tarihli ve ... sayılı kararı ile iddiaların ciddi olması nedeniyle doktora tezinin intihal olup olmadığının açıklığa kavuşturulması için gereğinin yapılması hususunda karar alındığı, yapılan ön inceleme neticesinde intihal yapılmış olduğuna dair güçlü kanaatin oluştuğunun ifade edildiği, davacının tez teslim aşamasında ve daha sonra dilekçe ile teslim etmiş olduğu tezler ve ilgili yazıların etik inceleme için Ankara, Marmara ve İstanbul Üniversitesinde istenen bilirkişi raporlarında (04/04/2023, 07/04/2023) intihal iddialarının doğru olduğunun bilirkişiler tarafından ifade edildiği, davacı hakkında soruşturma başlatıldığı, davacı hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda hazırlanan 02/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda; davacının YÖK Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi'nin 4. maddesinin a bendine göre intihal yaptığı ve etik ihlalde bulunduğunun tespit edildiği, ve davacının fiilinin bir yarı yıl için uzaklaştırma cezasıyla cezalandırılması gerektiği kanaatinin belirtildiği, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Müdürlüğü Enstitü Disiplin Kurulu'nun ... toplan tarihli ve ... sayılı kararı ile davacı hakkında bir yarıyıl uzaklaştırma cezası verilmesine, ayrıca Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve yayın Etiği Yönergesi'nin 10. maddesinin 2. bendi uyarınca doktor unvanı, tezi ve ... nolu doktora diplomasının iptali konusunun değerlendirilmek üzere Rektörlük makamına arzına karar verildiği, kararın Lisansüstü Eğitim Enstitüsünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile Bolu Abant İzzet baysal Üniversitesi Rektörlüğü'ne gönderildiği, Üniversite Disiplin ve Ceza İşleri Birimince diploma iptalinin Enstitü Yönetim Kurulunda alınması gerektiğinin bildirilmesi üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği; Ulusal Tez Merkezine yüklenen tezin davacı tarafından sunulduğu, mevzuat gereği olarak belirli bir süreçten sonra davacının mezuniyetinin onaylanarak davacı tarafından sunulan tezin Ulusal Tez Merkezine yüklendiği, davacı adına 15/03/2021 tarihli doktora diplomasının düzenlendiği, davacının tezinde intihal yaptığı iddialarına istinaden yapılan soruşturma ve inceleme kapsamında davacının tez teslim aşamasında ve daha sonra dilekçe ile teslim etmiş olduğu tezler ve ilgili yazıların etik inceleme için İstanbul, Marmara ve Ankara Üniversitesinde bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, düzenlenen bilirkişi raporlarında intihal iddialarının doğru olduğunun bilirkişiler tarafından ifade edildiği, Sosyal ve Beşeri Bilimlerde Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulunca'da davacının intihal yaptığı kanaatine varıldığı yönünde karar verildiği görülmüş olup, doktora diplomasına esas tezde intihal yaptığı ve etik ihlalde bulunduğu anlaşılan davacının, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Rektörlüğü Lisansüstü Eğitim Enstitüsü'nün ... tarih ve ... sayılı Enstitü Yönetim Kurulu toplantısında alınan ... nolu karar gereğince doktor unvanı, tez ve ... nolu doktora diplomasının iptaline ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, uyuşmazlığın hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesinin mümkün olmaması halinde bilirkişi incelemesi yapılmasının zorunlu olduğu hususunun gözetilmediği, sosyal bilimler ve uluslararası ilişkiler alanında tek sayılabilecek tezini savunarak araştırma görevlisi doktor olarak görevine devam ettiği, 19 yıllık akademik hayatında herhangi bir disiplin cezası almadığı, olumsuz bir sicil kaydının bulunmadığı, işlemin usul ve yasaya aykırı olduğu, davalı idarenin intihal şüphesi ile başlatmış olduğu soruşturmanın hastalık sebebiyle sehven sunulan taslak tez ile ilgili bir durum olduğu, nihai tezin taslak tez yerine sisteme eklenmesi talebinin kabul görmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının tez teslim aşamasında ve daha sonra dilekçe ile teslim etmiş olduğu tezler ile etik incelemenin Sosyal ve Beşeri Bilimleri Bilimsel araştırma ve Yayın Etiği Kuruluna gönderildiği, davacının tezi hakkında intihal olduğu kanaatine varıldığının belirtildiği, işlemin hukuka ve mevzuata uygun tesis edildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun uygulanacağı haller' başlıklı 31. maddesinin göndermede bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 'Bilirkişiye başvurulmasını gerektiren hâller' başlıklı 266. maddesinde; "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Ancak genel bilgi veya tecrübeyle ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukukî bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz..." hükmü uyarınca; davacının doktora tezinde etik ihlalin bulunup bulunmadığı hususlarının tespiti için Mahkeme tarafından ilgili alanlardan seçilecek bilirkişilerce bir inceleme yapılarak sunulacak rapor doğrultusunda bir karar verilmesi gerekmekte iken, doktor unvanı, tez ve doktora diplomasının iptaline ilişkin Üniversite tarafından alınan bilirkişi raporları sonucuna göre tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığına dair Mahkeme kararına ilişkin istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz isteminin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 26/06/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.