Danıştay · 8. Daire
Danıştay 8. Daire 2024/6185 E. 2026/723 K.
- Mahkeme
- Danıştay
- Daire
- 8. Daire
- Esas No
- 2024/6185
- Karar No
- 2026/723
- Karar Tarihi
T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/6185 Karar No : 2026/723
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Kurulu Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- ... Üniversitesi VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Boğaziçi Üniversitesi Senatosu üyesi olan davacı tarafından, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının ...tarih ... Sayılı kararı ile Boğaziçi Üniversitesi... Fakültesi Dekanlığına Prof. Dr....'un 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 16. maddesinin (a) fıkrasına göre atanmasına ilşkin işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; dekanın atanma usulünün 2547 sayılı Kanun'un 16. maddesinde ve Yükseköğretim Kurulu Teşkilatı ve Çalışma Usulleri Yönetmeliği'nin 43. maddesinde düzenlendiği, Boğaziçi Üniversitesi ... Fakültesi Dekanlığına Prof. Dr....'un 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 16. maddesinin (a) fıkrasına göre atanmasına yönelik dava konusu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının... tarih... Sayılı kararının da bu usul gözetilerek alındığı ve kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında kişisel saikle hareket edildiğine dair veri bulunamadığı, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işlem tesis edilirken kişisel saikle hareket edildiği, görevden alınan dekanın kesinleşmiş disiplin cezası bulunmadığı, başka üniversitelerden dekan atandığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek atama yapıldığı belirtilerek, davalı Boğaziçi Üniversitesi Rektörlüğü tarafından, davacının dava ehliyeti bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Boğaziçi Üniversitesi... Fakültesi Tarih Bölümü öğretim üyesi ve fakülte temsilcisi olarak Üniversite Senato üyesi olan davacı tarafından, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ... sayılı kararı ile Boğaziçi Üniversitesi ...Fakültesi Dekanlığına Prof. Dr. ...'un 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 16. maddesinin (a) fıkrası uyarınca atanmasına ilşkin işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde, dava dilekçelerinin, diğer ilk inceleme konuları yanında ehliyet yönünden de inceleneceği belirtilmiş; 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, 14. maddenin 3/c, 3/d ve 3/e bentlerinde yazılı hâllerde davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: İdari Yargılama Usulü Kanunu'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinde sözü edilen "ehliyet" kavramının, iptal davası açılabilmesinin idari yargılama usulü bakımından özel bir koşulu olan subjektif ehliyeti ve genel dava açma ehliyetini, diğer bir anlatımla fiil ehliyeti ya da objektif ehliyeti de kapsadığında duraksama bulunmamaktadır. Subjektif ehliyet, yani menfaat koşulu, 2577 sayılı Kanundan kaynaklanmakta olup, idari yargılama usulüne özgüdür ve davacının makul, meşru, şahsi ve güncel bir menfaatinin ihlal edilmesi anlamına gelmektedir. Objektif ehliyet ise; taraf ehliyeti ve dava ehliyeti olmak üzere iki unsurdan meydana gelmektedir. Taraf ehliyeti, bir davada davacı veya davalı olabilmeyi; dava ehliyeti ise, bir davayı davacı veya davalı sıfatıyla bizzat ya da vekil aracılığıyla açabilme, takip edebilme ve davayla ilgili usul işlemlerini yapabilmeyi ifade etmektedir. Bu bakımdan, medeni hukuktaki hak ehliyetinin medeni usul hukukundaki karşılığı taraf ehliyeti iken, medeni hakları kullanma ehliyetinin medeni usul hukukundaki karşılığı dava ehliyetidir. Anılan yasal düzenlemeler ile iptal davalarının hukuki nitelikleri göz önüne alındığında, idare hukuku alanında tek taraflı irade açıklamasıyla kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikte tesis edilen işlemlerin, ancak bu idari işlemlerle kişisel, meşru, makul ve güncel bir menfaat ilgisi olanlar tarafından iptal davasına konu edilebileceğinin kabulü zorunlu olup; sözü edilen kişisel, meşru, makul ve güncel bir menfaat alakasının varlığı taraf ilişkisinin kurulmasında yeterli sayılmakta ve bu husus davanın niteliğine ve özelliğine göre idari yargı yerince belirlenmektedir. Davacının, Boğaziçi Üniversitesi ...Fakültesi ... Bölümü öğretim üyesi ve fakülte temsilcisi olarak Üniversite Senato üyesi olduğu görüldüğünden, dava konusu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının ...tarih...Sayılı kararı ile Boğaziçi Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Dekanlığına Prof. Dr. ...'un 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 16. maddesinin (a) fıkrası uyarınca atanmasına ilişkin işlemin iptalini istemekte güncel, kişisel, makul ve meşru menfaati bulunmadığı anlaşıldığından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14/3-c ve 15/1-b maddeleri uyarınca davanın ehliyet yönünden reddi gerekmektedir. Bu itibarla, davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerekirken işin esasına girilerek verilen davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 11/02/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.