Danıştay · 8. Daire

Danıştay 8. Daire 2026/76 E. 2026/131 K.

Mahkeme
Danıştay
Daire
8. Daire
Esas No
2026/76
Karar No
2026/131
Karar Tarihi

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2026/76 Karar No : 2026/131

DAVACI : ...

DAVALILAR : 1- ... Kurulu Başkanlığı 2- ... Kurul Başkanlığı

DAVANIN KONUSU : Doçentlik başvurularında asgari başvuru şartlarının incelenmesi aşamasında; beş asıl ve iki yedek üyeden oluşan jüri içinde tek bir jüri üyesinin olumsuz kanaatine dayanılarak, doçentlik başvurusunun "asgari şartları sağlamamış" sayılmasına imkân veren ve davalı Üniversitelerarası Kurul tarafından genel, sürekli ve düzenleyici biçimde uygulandığı açıkça beyan edilen iç uygulamanın (adsız düzenleyici işlem/yorum/iç düzenleme) iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, doçentlik asgari şartları bakımından jüri üyelerinden birinin veya hepsinin aday hakkında asgari koşulu sağlamadığına dair tespitte bulunması arasında fark bulunmadığını ve tek bir jüri üyesinin olumsuz tespiti üzerine dosyanın Doçentlik Komisyonunda karara bağlanabildiğinin davalı Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından belirtildiği, Doçentlik Yönetmeliği'nin 5. maddesi uyarınca jürinin kural olarak beş asıl ve iki yedek üyeden oluşturulduğu, beş üyeli jürilerde en az üç üyenin adayı başarılı bulması halinde adayın başarılı sayıldığı, bu sistemin, bilimsel değerlendirmeyi tek kişiye indirgememek ve kolektif kanaatle hatayı azaltmak amacını taşıdığı, buna rağmen dava konusu iç uygulamanın "asgari başvuru şartları" bakımından tek bir jüri üyesinin olumsuz kanaatini fiilen belirleyici hale getirdiği, tek üye ile tüm üyeler arasında fark gözetmeyen bir sonuca yol açtığı, Komisyonun değerlendirme yükümlülüğünü fiilen ortadan kaldırdığı ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dava dilekçesi ve ekleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdarî Yargılama Usulü Kanunu’nun "İdarî Dava Türleri ve İdarî Yargı Yetkisinin Sınırı" başlıklı 2/1 inci maddesinde, idarî dava türleri; a) İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları, b) İdarî eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, c) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idarî sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar (...) olarak sayılmıştır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (d) bendinde; dava dilekçelerinin, iptali istenen işlem yönünden idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı noktasından inceleneceği, aynı Kanun'un "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin 1/b bendinde de; 14. maddenin 3/d bendine aykırı olarak açılan davanın reddine karar verileceği kuralı yer almıştır. Dava dosyasının incelenmesinden; davacının 2024 Ekim döneminde Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Temel Alanı kapsamında "1153 – Finans" Bilim Alanından doçentlik başvurusunda bulunduğu, jüri üyelerinden birinin, davacının eserinin finans bilim alanı ile ilgili olmadığı kanaatine vardığı, ilgili eserden 10 puanın düşülmesi sonrası davacının toplam puanının asgari puan şartı olan 100 puan barajının altına indiği, Doçentlik Komisyonunun da ... tarih ve ... sayılı kararla, davacının asgari başvuru şartlarını sağlamadığından başvurusunun iptaline karar verdiği, söz konusu işlemin iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddedildiği, davacının bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, istinaf başvurusuna verilen cevap dilekçesinde, davalı Ünivesitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından, doçentlik asgari şartları bakımından jüri üyelerinden birinin veya hepsinin aday hakkında asgari koşulu sağlamadığına dair tespitte bulunması arasında fark bulunmadığı ve tek bir jüri üyesinin olumsuz tespiti üzerine dosyanın Doçentlik Komisyonunda karara bağlanabildiğinin belirtildiği, bunun üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İdari işlemler, idarî makamların, kamu gücü kullanarak, idare işlevine ilişkin olarak tesis ettikleri, muhatapları yönünden çeşitli hak ve/veya yükümlülükler doğuran, muhataplarının hukukî durumlarında değişiklik yapan tek yanlı irade açıklamalarıdır. Buna göre, idari işlemlerin "idari makamlarca tesis edilmiş olma", "tek yanlı olma" ve "icrailik niteliğini taşıma" unsurlarını bünyesinde barındırması gerekmektedir. Bir idari işlemin kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem sayılabilmesi; hukuk düzeninde varlık kazanabilmesi için gerekli idarî usulün son aşamasını da geçirmiş bulunmasına, bir başka idari makamın onayına ihtiyaç göstermeksizin hukuk düzeninde değişiklikler meydana getirebilmesine bağlı bulunmaktadır. İlgililerin hukuki durumları üzerinde etki yaparak, ilgililer için yeni hukuki durumlar doğuran, ilgililerin mevcut hukuki durumlarını değiştiren veya ortadan kaldıran işlemler, icrai nitelik taşıyan işlemlerdir. İlgilinin hukuksal durumunda değişiklik yapma niteliği bulunmayan ve hukuksal bir etki göstermeyen danışma kararları, görüş belirten kararlar, uygulama ve hazırlık işlemleri, bildirici ve iç düzen işlemleri gibi işlemlerin icrai ve nihai nitelikte olmadıkları ve idari davaya konu edilemeyecekleri kabul edilmektedir. Bu durumda; davacının yapmış olduğu doçentlik başvurusu hakkında asgari başvuru şartını sağlamak yönünden nihai karar Doçentlik Komisyonuna ait olmak üzere jüri üyeleri tarafından rapor hazırlandığı, jüri üyelerinin değerlendirmesi sırasında gerçekleşen bu uygulamaya ilişkin olarak davalılar tarafından tesis edilen bir kural işlemin bulunmadığı, doçentlik başvurusu hakkında verilen nihai iptal kararının (birel işlemin) iptali istemiyle açılan davada tesis edilen işlemin hukuka uygun olup olmadığının değerlendirileceği sonucuna varıldığından, iş bu davanın esasının incelenmesi olanağı bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Yasanın 14. maddesinin 3/d bendi ve 15. maddesinin 1/b bendi uyarınca DAVANIN İNCELENMEKSİZİN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, artan posta avansından artan tutar ile kullanılmayan ...-TL yürütmenin durdurulması harcının kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine, 3. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine, 4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 26/01/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Atıf: Danıştay 8. Daire, E. 2026/76, K. 2026/131, T. 26.01.2026, www.arakarar.com/karar/danistay-8-daire-2026-76-e-2026-131-k-c8bd6228c71b