Danıştay · 8. Daire
Danıştay 8. Daire 2024/6323 E. 2026/722 K.
- Mahkeme
- Danıştay
- Daire
- 8. Daire
- Esas No
- 2024/6323
- Karar No
- 2026/722
- Karar Tarihi
T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/6323 Karar No : 2026/722
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- ... Üniversitesi VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR YANINDA MÜDAHİL : ... VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Boğaziçi Üniversitesi Çevre Bilimleri Enstitüsü öğretim üyesi ve Enstitü Yönetim Kurulu üyesi olarak görev yapan davacı tarafından, 1416 sayılı Kanun kapsamında mecburi hizmet yükümlüsü olan öğretim üyesi Dr. ...'ın, mecburi hizmet yükümlülüğünün yerine getirilmesi için Çevre Bilimleri Enstitüsü'ne 07/02/2022 tarihi itibarıyla atanmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 1416 sayılı Kanun kapsamında resmi-burslu statüde Milli Eğitim Bakanlığı hesabına Boğaziçi Üniversitesi adına İngiltere Birmingham Üniversitesi'nde "Sürdürülebilir Yapılı Çevre" alanında doktora öğrenimini tamamladıktan sonra mecburi hizmet yükümlülüğünü yerine getirmek üzere atama talebinde bulunan müdahil ...'ın başvurusu üzerine davalı Boğaziçi Üniversitesi Rektörlüğü tarafından başvuru şartlarını taşıyıp taşımadığı noktasında yeterli ve gerekli inceleme ve değerlendirmelerin yapıldığı, yapılan bu inceleme ve değerlendirme neticesinde davalı Boğaziçi Üniversitesi Rektörlüğü tarafından 1416 sayılı Kanun kapsamında ...'ın doktor öğretim üyesi kadrosuna atanmak için Kanun ve Yönetmelikte belirlenen şartları taşıdığı kanaatine ulaşıldığı, esasen dava konusu atama işleminin, 1416 sayılı Kanun'dan kaynaklandığı, dolayısıyla doktor öğretim üyeliği için asgari şartları taşıdığı anlaşılan kişinin atamasının yapılması için 2547 sayılı Kanun'un 23. maddesi hükmü gereği kadro ilanı vb. şartların gerekmediği, doktor öğretim üyesi olmak için asgari kriterleri sağladığının tespiti neticesinde Rektörlük onayı ile bağlı yetki kapsamında gerçekleştirilen atama işleminde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Enstitünün talebi olmadığı, bağlı yetkinin atama kriterlerine uygun değerlendirme yapılmasına engel olmadığı ve kurum adına her gönderilenin atama zorunluluğu bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı Milli Eğitim Bakanlığı tarafından, dava konusu işlemin mevzuat hükümlerine uygun olduğu belirtilerek, davalı Boğaziçi Üniversitesi tarafından, davacının dava ehliyetinin olmadığı ve müdahilin atama kriterlerini taşıdığı, müdahil tarafından ise 1416 sayılı Kanun ile düzenlenen yasal yükümlülüğünü yerine getirmek için atama işleminin yapıldığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Uyuşmazlıkta; müdahil ...'ın 1416 sayılı Kanun kapsamında resmi-burslu statüde Milli Eğitim Bakanlığı hesabına Boğaziçi Üniversitesi adına İngiltere Birmingham Üniversitesi'nde "Sürdürülebilir Yapılı Çevre" alanında yüksek lisans ve doktora öğrenimi gördüğü, öğrenimini tamamladıktan sonra doktora öğrenimini 21/10/2021 tarihinde tamamladığını belirterek mecburi hizmet yükümlülüğünü yerine getirmek üzere ... tarih ve ...kayıt sayılı dilekçe ile atama talebinde bulunduğu, yaptığı bu başvuru üzerine davalı Boğaziçi Üniversitesi Rektörlüğü tarafından başvuru şartlarını taşıyıp taşımadığı noktasında inceleme ve değerlendirme yapıldığı, yapılan bu inceleme ve değerlendirme neticesinde davalı Boğaziçi Üniversitesi Rektörlüğünün ...tarih ve ... sayılı yazısı ile Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Üyesi Atama ve Yükseltme Esaslarına göre doktor öğretim üyesi asgari kriterlerini sağlayan Dr. Öğr. Üyesi ...'ın 1416 sayılı Kanun uyarınca yapılacak atama işleminde kullanılmak üzere Rektörlük uhdesinde boş bulunan 3. Derece Dr. Öğr. Üyesi kadrosunun Çevre Bilimleri Enstitüsü Çevre Bilimleri Anabilim Dalına aktarılmasının talep edildiği, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının ... tarihli... sayılı yazısı ile talep edilen aktarmaya izin verildiği, 2547 sayılı Kanun'un 23. maddesi ile 1416 sayılı Kanun uyarınca 07/02/2022 tarihinde Çevre Bilimleri Enstitüsüne Dr. Öğr. Üyesi ...'ın Rektörlük onayı ile atanmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde, dava dilekçelerinin, diğer ilk inceleme konuları yanında ehliyet yönünden de inceleneceği belirtilmiş; 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, 14. maddenin 3/c, 3/d ve 3/e bentlerinde yazılı hâllerde davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: İdari Yargılama Usulü Kanunu'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinde sözü edilen "ehliyet" kavramının, iptal davası açılabilmesinin idari yargılama usulü bakımından özel bir koşulu olan subjektif ehliyeti ve genel dava açma ehliyetini, diğer bir anlatımla fiil ehliyeti ya da objektif ehliyeti de kapsadığında duraksama bulunmamaktadır. Subjektif ehliyet, yani menfaat koşulu, 2577 sayılı Kanundan kaynaklanmakta olup, idari yargılama usulüne özgüdür ve davacının makul, meşru, şahsi ve güncel bir menfaatinin ihlal edilmesi anlamına gelmektedir. Objektif ehliyet ise; taraf ehliyeti ve dava ehliyeti olmak üzere iki unsurdan meydana gelmektedir. Taraf ehliyeti, bir davada davacı veya davalı olabilmeyi; dava ehliyeti ise, bir davayı davacı veya davalı sıfatıyla bizzat ya da vekil aracılığıyla açabilme, takip edebilme ve davayla ilgili usul işlemlerini yapabilmeyi ifade etmektedir. Bu bakımdan, medeni hukuktaki hak ehliyetinin medeni usul hukukundaki karşılığı taraf ehliyeti iken, medeni hakları kullanma ehliyetinin medeni usul hukukundaki karşılığı dava ehliyetidir. Anılan yasal düzenlemeler ile iptal davalarının hukuki nitelikleri göz önüne alındığında, idare hukuku alanında tek taraflı irade açıklamasıyla kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikte tesis edilen işlemlerin, ancak bu idari işlemlerle kişisel, meşru, makul ve güncel bir menfaat ilgisi olanlar tarafından iptal davasına konu edilebileceğinin kabulü zorunlu olup; sözü edilen kişisel, meşru, makul ve güncel bir menfaat alakasının varlığı taraf ilişkisinin kurulmasında yeterli sayılmakta ve bu husus davanın niteliğine ve özelliğine göre idari yargı yerince belirlenmektedir. Davacının, Boğaziçi Üniversitesi Çevre Bilimleri Enstitüsü öğretim üyesi ve Enstitü Yönetim Kurulu üyesi olduğu görüldüğünden,1416 sayılı Kanun kapsamında öğretim üyesi Dr. ...'ın, mecburi hizmet yükümlülüğünü yerine getirmek üzere Çevre Bilimleri Enstitüsü'ne 07/02/2022 tarihi itibarıyla atanmasına ilişkin işlemin iptalini istemekte güncel, kişisel, makul ve meşru menfaati bulunmadığı anlaşıldığından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14/3-c ve 15/1-b maddeleri uyarınca davanın ehliyet yönünden reddi gerekmektedir. Bu itibarla, davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerekirken işin esasına girilerek verilen davanın reddi yönündeki ...İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin...gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 11/02/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.