Danıştay · 9. Daire
Danıştay 9. Daire 2023/8710 E. 2025/4309 K.
- Mahkeme
- Danıştay
- Daire
- 9. Daire
- Esas No
- 2023/8710
- Karar No
- 2025/4309
- Karar Tarihi
T.C. D A N I Ş T A Y DOKUZUNCU DAİRE Esas No : 2023/8710 Karar No : 2025/4309
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Defterdarlığı- .. VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Davacı tarafından, aleyhine uygulanan ancak tahsil zamanaşımına uğrayan 2005 ila 2010, 2012, 2013, 2014 yıllarının muhtelif dönemlerine ait tüm vergi ve cezaların terkini ile terkin edilen ve edilmeyen tüm vergi ve cezalara ilişkin tarafına yazılı bilgi verilmesi istemiyle yapılan 21/07/2022 tarihli başvurunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı tarafından zamanaşımına uğradığı iddia edilen 2005 ila 2010, 2012, 2013, 2014 yıllarının muhtelif dönemlerine ait katma değer vergisi ve vergi ziyaı cezalarına ilişkin 2 no'lu vergi ceza ihbarnamelerinin düzenlenip gerekli tahakkuk işlemlerinin yapıldığı, ödeme emirlerinin tebliğ edilmesi neticesinde 6552, 6736, 7143, 7256, 7326 sayılı Kanunlar uyarınca yapılandırma talebinde bulunularak taksitlendirildiği, dolayısıyla zaman aşımının kesildiği görülmekle, davacı tarafından verilen mal bildirimi, yapılandırma talepleri ile davalı idarece usule uygun ödeme emirleri tebliğleri neticesinde amme alacaklarının zamanaşımına uğramadığı sonucuna varıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Tahsil zamanaşımı nedeniyle terkin talebi içeren başvurunun reddine dair işlemin idari davaya konu edilebilecek nitelikte bir işlem olduğu, zamanaşımının gerçekleşmesinden sonraki tarihlerde yapılandırmadan faydalanmanın zamanaşımına uğramış alacağı yeniden canlandırmayacağı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının, Dairemiz kararında belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY:Davacı tarafından, aleyhine uygulanan ancak tahsil zamanaşımına uğrayan 2005 ila 2010, 2012, 2013, 2014 yıllarının muhtelif dönemlerine ait tüm vergi ve cezaların terkini ile terkin edilen ve edilmeyen tüm vergi ve cezalara ilişkin tarafına yazılı bilgi verilmesi istemiyle yapılan 21/07/2022 tarihli başvurunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT: 213 sayılı Vergi Usul Kanunun 378.maddesi 1.fıkrasında, vergi mahkemesinde dava açabilmek için verginin tarh edilmesi, cezanın kesilmesi, tadilat ve takdir komisyonları kararlarının tebliğ edilmiş olması; tevkif yoluyla alınan vergilerde istihkak sahiplerine ödemenin yapılmış ve ödemeyi yapan tarafından verginin kesilmiş olması lazımdır kuralına 2.fıkrasında, mükellefler beyan ettikleri matrahlara ve bu matrahlar üzerinden tarh edilen vergilere karşı dava açamazlar. Bu Kanunun vergi hatalarına ait hükümleri mahfuzdur, kuralına yer verilmiştir. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un, cebren tahsil ve şekilleri başlıklı 54.maddesinde ödeme müddeti içinde ödenmiyen amme alacağı tahsil dairesince cebren tahsil olunur. Cebren tahsil aşağıdaki şekillerden herhangi birinin tatbikı suretiyle yapılır: 1. Amme borçlusu tahsil dairesine teminat göstermişse, teminatın paraya çevrilmesi yahut kefilin takibi, 2. Amme borçlusunun borcuna yetecek miktardaki mallarının haczedilerek paraya çevrilmesi, 3. Gerekli şartlar bulunduğu takdirde borçlunun iflasının istenmesi" kuralına yer verilmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14.maddesi 3.bendi ile ve aynı bendin (d) alt bendinde ise Dilekçelerin, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından; İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı yönünden de inceleneceği, aynı Kanun'un 15.maddesi 1. fıkrasında ise Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince 14. maddenin 3. fıkrasında yazılı hususlarda kanuna aykırılık görülürse, 14.maddenin 3/d bendinde yazılı hallerde davanın reddine karar verileceği, kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda yer verilen mevzuatın değerlendirilmesinden vergi mahkemesinde dava açabilmek için verginin tarh edilmesi, cezanın kesilmesi, tadilat ve takdir komisyonları kararlarının tebliğ edilmiş olması, tevkif yoluyla alınan vergilerde istihkak sahiplerine ödemenin yapılmış ve ödemeyi yapan tarafından verginin kesilmiş olması, beyan üzerine tarhta ise vergilendirmede vergi hatasının bulunması, ödeme müddeti içinde ödenmeyen amme alacağının tahsili amacıyla cebren tahsil işlemlerinden herhangi birinin tatbik edilmiş olması gerektiği, bu kapsamda vergilendirme sürecinde vergi idaresince tesis edilen, ihbarname, tahakkuk fişi, ödeme emri, haciz tatbiki gibi vergilendirme işlemlerinin birer idari işlem olduğu, bu mahiyette bulunmayan işlemlerin vergilendirme alanında etkili birer işlem mahiyetinde olmadıklarından; hukuki sonuç doğurmayan bu işlemlere karşı açılan davaların da esasının incelenmesine olanak bulunmadığı anlaşılmaktadır. Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından 21/07/2022 tarhli dilekçesi ile dilekçede dönemleri belirtilen vergi ve cezaların zamanaşımına uğrayanların terkini ile terkin edilen ve edilmeyen tüm vergi ve cezalara ilişkin tarafına yazılı olarak bildirilmesi istemiyle yapılan başvurunun davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemle anılan borçlara ilişkin ödeme emirlerinin tebliğ edildiği davacı tarafından yapılandırma kanunları uyarınca yapılan başvurular üzerine taksitlendirildiği bu nedenle zamanaşımına uğrayan vergi ve ceza bulunmadığının belirtildiği görülmüştür. Mükelleflerin öncesinde usulüne uygun olarak haberdar olup, vergisel muamelelerle muhattap kaldıkları işlemlere karşı dava açmayıp ya da dava açarak yargısal denetime tabi tutulup, yeni bir hukuki durum oluşmadan idareye sadece zamanaşımına uğradığı ileri sürülen borçların terkini talebiyle yaptıkları başvuruların sonucunda, zamanaşımına uğrayan borçlarının olmadığı yönünde tesis edilen bilgilendirme mahiyetindeki işlemlerin, davacı alehine yeni bir işlem tesis edilmiş gibi yeniden davaya konu edilmek suretiyle, yargı yerlerince tekraren her zaman denetlenmesi beklenemeyeceği gibi mükellefler tarafından zamanaşımına uğrayan bir borcun idarece tahsili için işlem tesis edilmesi durumunda dava açılarak ileri sürülebileceği de açıktır. Usulüne uygun olarak kendisine tebliğ edilip dava konusu yapılmak suretiyle kesinleşen ve bizzat davacı tarafından yapılandırılan borçların zamanaşımına uğradığı ileri sürülerek terkini ve terkin edilip-edilmeyen borçların tarafına yazılı olarak bildirilmesi talebiyle yapılan başvurunun sonucunda davacının öncesinde haberdar olduğu borçlara ilişkin olarak idarece tesisi edilen bilgilendirme ve açıklama mahiyetindeki işleme karşı açılan davanın esasının incelenmesine olanak bulunmadığından, davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken işin esası incelenerek yukarda özetlenen gerekçeyle davayı reddeden Vergi Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Davacının temyiz isteminin reddine, 2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda yazılı gerekçeyle ONANMASINA, 3.Temyiz isteminde bulunandan ...-TL maktu harç alınmasına, 4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 15/10/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.