Danıştay · 10. Daire

Danıştay 10. Daire 2025/3945 E. 2025/3960 K.

Mahkeme
Danıştay
Daire
10. Daire
Esas No
2025/3945
Karar No
2025/3960
Karar Tarihi

T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2025/3945 Karar No : 2025/3960

DAVACI : ... Derneği VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ... Bakanlığı / ANKARA

DAVANIN_ÖZETİ : Davacı tarafından, 13/12/2024 tarih ve 32751 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği'nin tamamının, aksi kanaatte olunması halinde 4. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinin, 6., 7. maddesinin, 7. maddesinin birinci fıkrasının (c), (ç), (g), (n) bentleri ile ikinci ve beşinci fıkralarının, 10. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinin, 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin, 25. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hâkiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, dava dilekçesi öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (g) bendi uyarınca anılan Kanun'un 3. maddesine uygun olup olmadığı yönünden incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı, dilekçelerde, tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği, ayrıca dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı; Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasında, dilekçelerin görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve aynı Kanun'un 3 ve 5. maddelerine uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği hükme bağlanmış; 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde de, dilekçelerin, 3. ve 5. maddelere uygun olmadıklarının tespiti hâlinde, otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenerek veya noksanlıklar tamamlanarak dava açılmak üzere reddedileceği hüküm altına alınmıştır. Yargılama hukukunun temel ilkelerinden birisi taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca, iptali istenen idari işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, her türlü tereddütten uzak, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur. İptal davalarında iptali istenilen işlem ya da işlemlerin sayı, tarih, tebliğ tarihi belirtilmek ve menfaat bağı kurulmak suretiyle işlemin tamamının mı, yoksa belli kısımlarının mı iptalinin istenildiğinin hukuka aykırılık sebepleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerekmektedir. Birçok maddeden oluşan bir düzenleyici işlemin tümünün, yetki veya şekil yönünden hukuka aykırılık sebebiyle iptalinin istenebilmesi mümkün ise de, yargı yerince, dava konusu düzenlemeyi yapan idarenin yetkili bulunması ve işlemde şekil yönünden hukuka aykırılık görülmemesi halinde, tek tek maddelerin incelenmesine geçileceğinden, davacı tarafından incelenecek her maddeye veya düzenlemeye yönelik olarak menfaat ilgisinin ve hukuka aykırılık sebeplerinin gösterilmiş olması gerekmektedir. Bu nedenle bir düzenleyici işlemin tümüne yönelik yetki veya şekil yönünden hukuka aykırılık iddialarıyla birlikte düzenlemenin bir kısmının veya tamamının aynı anda dava konusu edilmesi mümkün ise de, düzenleyici işlemin tümüne yönelik yetki ve/veya şekil yönünden hukuka aykırılık iddiasında ve iptal isteminde bulunulduktan sonra, mutlaka işlemin diğer unsurları (sebep, konu, maksat) yönünden hukuka aykırılığı ileri sürülen ve iptali istenilen maddelerin tereddüte yer bırakmayacak şekilde açıkça belirtilmesi ve maddelerin davacının menfaatini nasıl etkilediği hususunun ortaya konulması gerekmektedir. Dava dilekçesinin incelenmesinden; dilekçenin "konu" kısmında, 13/12/2024 tarih ve 32751 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği'nin, "sonuç ve istek" kısmında, 13/12/2024 tarih ve 32751 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği'nin tamamının, aksi kanaatte olunması halinde 4. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinin, 6. ve 7. maddesinin, 7. maddesinin birinci fıkrasının (c), (ç), (g), (n) bentleri ile ikinci ve beşinci fıkralarının, 10. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinin, 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin, 25. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin iptalleri istemine yer verildiği görülmektedir. Dilekçe içeriğinde ise, -Yönetmeliğin tamamının iptali istemi yönünden, 5199 sayılı dayanak Kanun'un nasıl uygulanacağına dair hususlara tam olarak yer verilmediği, Kanunla uyuşmadığı, eksiklik ve yanlışlık içerdiğinin iddia edildiği görülmekle beraber, Yönetmeliğin tamamının ancak yetki veya şekil yönünden hukuka aykırılığının ileri sürülebileceği dikkate alındığında, Yönetmeliğin tamamının belirtilen yönlerden iptalinin istenilip istenilmediğinin açıklığa kavuşturulmadığı,

-Yönetmeliğin "İl hayvanları koruma kurulunun görev ve sorumlulukları" başlıklı 6. maddesi yönünden, Kurulun 11 bent halinde görev ve sorumluluklarının sayılmasına rağmen Kurulda çalışanların yetkinliklerinin, göreve alımlarında aranacak şartların düzenlenmediği, Kurula 6. maddenin birinci fıkrasının (ğ) bendi uyarınca "kişilerin hayvan bakımevlerinden sahiplenebileceği hayvan sayısını belirlemek" konusunda yetki verilmesine rağmen hayvan sayısının belirlenme şartları, takibi ve sayı sınırı gibi pek çok belirsizlik olduğu iddialarının öne sürüldüğü dikkate alındığında, ilgili maddenin tamamının mı, sadece 6. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinin mi yoksa tamamının eksik düzenleme nedeniyle mi iptalinin istenildiğinin anlaşılamadığı, maddede sayılan hangi bentlerin iptalinin istenildiğinin açıkça gösterilmediği, -Yönetmeliğin "Yerel yönetimlerin görev ve sorumlulukları" başlıklı 7. maddesinin altı fıkradan oluştuğu, dilekçe içeriğinde 7. maddede eksik ve hatalı pek çok hususa yer verildiği iddiasıyla maddenin tamamının iptali isteminin yanı sıra bazı fıkraları ve bentleri özelinde de hukuka aykırılık iddialarının bulunduğu, bu haliyle hangi fıkraların ve/veya bentlerin iptalinin istenildiğinin açık ve net olarak ortaya konulamadığı, anlaşılmaktadır. Bu durumda, dava dilekçesinin kendi içerisinde tutarlılık göstermediği, dolayısıyla 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olmadığı sonucuna varılmış olup, 13/12/2024 tarih ve 32751 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği'nin yetki veya şekil yönünden tamamının iptalinin istenilebileceği açık olmakla birlikte, bu istemin hukuki sebebi ile beraber belirtilmesi, ayrıca söz konusu Yönetmelikte yer verilen düzenlemelerin de iptali isteniyorsa işlemin diğer unsurları (sebep, konu, maksat) yönünden hangi kısımlarının dava konusu edildiğinin açıkça gösterilmesi, hukuka aykırılık sebepleri ve bu düzenlemelerin davacının menfaatini ne şekilde etkilediğinin iptali istenen her bir kısım yönünden ayrı ayrı açıklanması, istemin dava dilekçesinin konu, içerik ve sonuç kısımlarında tutarlı ve uyumlu bir şekilde belirtilmesi suretiyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olarak yenilenen, Danıştay Başkanlığına hitaben yazılmış açık ve anlaşılabilir bir dilekçeyle dava açılması gerekmektedir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1- 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca, bu kararın tebliğ tarihinden itibaren 30 (otuz) gün içerisinde yukarıda belirtilen eksiklikler giderilmek suretiyle 3. maddeye uygun şekilde düzenlenecek imzalı dilekçe ile yeniden dava açılmakta serbest olmak üzere DAVA DİLEKÇESİNİN REDDİNE, 2- Aynı Kanun'un 15. maddesinın 5. fıkrasına göre dilekçenin reddi üzerine yeniden verilecek dilekçede de aynı yanlışlıkların yapılması halinde davanın reddedileceğinin davacıya duyurulmasına, 3- Davanın yenilenmesi hâlinde yeniden harç alınmamasına, davanın yenilenmemesi durumunda yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan... TL yürütmenin durdurulması harcı ile posta gideri avansından artan miktarın istemi halinde davacıya iadesine, 22/09/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.

Atıf: Danıştay 10. Daire, E. 2025/3945, K. 2025/3960, T. 22.09.2025, www.arakarar.com/karar/danistay-10-daire-2025-3945-e-2025-3960-k-c417f42a3adb