Danıştay 8. Daire 2023/4003 E. 2026/1142 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/4003 Karar No : 2026/1142

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Elektrik Mühendislik Müşavirlik İnşaat Turizm ve Ticaret A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından; Orman Genel Müdürlüğünün 08/02/2021 tarihli Olur'u ile Samsun ili, Havza ilçesi, ... Köyü sınırları içerisinde Havza RES Projesi kapsamında 408.902,63 m² ormanlık alanda kesin izin verildiğinden idarece hesaplanan ilk yıl izin bedellerinin ödenmesinin istenilmesine dair Amasya Orman Bölge Müdürlüğü Kavak Orman İşletme Müdürlüğü Havza Orman İşletme Şefliğinin ... tarihli ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlık konusu olayda, davacı şirket tarafından, Samsun ili, Havza ilçesi, ... Köyü sınırları içerisinde Havza RES Projesi kapsamında ormanlık alanda ... tarih ve ... sayılı olur ile ön izin verilen alanların bir kısmı için izin türü değişikliği yapılması, bir bölümü için ön iznin kesin izne çevrilmesi, bazı izin alanlarının iptali ve bir kısım alan için ek izin verilmesi istemiyle 31/01/2020 tarihinde davalı idareye başvuruda bulunulduğu, davalı orman idaresince ... tarih ve ... sayılı işlem ile 11/11/2060 tarihine kadar 408.902,63 m²'lik alan için kesin izin verildiği, bunun üzerine kesin izin verildiğinden bahisle anılan orman izin alanı için 295.970,18 TL ağaçlandırma bedeli, 1.208.606,71 TL arazi izin bedeli ve 143.361,26 TL teminat tutarı hesaplanmak suretiyle belirlenen ilk yıl izin bedellerinin ödenmesinin davacı şirketten istenilmesine dair Amasya Orman Bölge Müdürlüğü Kavak Orman İşletme Müdürlüğü Havza Orman İşletme Şefliğinin ... tarihli ve ... sayılı işleminin tesis edildiği, 24/09/2021 tarihli hesap tutanağı ile; 1.208.606,71 TL arazi izin bedeli, 6446 sayılı Enerji Piyasası Kanunu'nun Geçici 4. maddesinin 4. fıkrasında yer alan yüzde seksen beş indirim davacının lisans tarihinden itibaren (11/11/2011) başlatılıp lisansın sona erdiği (11/11/2021) tarihine kadar uygulanmak suretiyle, kesin izin tarihinden (08/02/2021) lisansın sona erdiği 11/11/2021 tarihine kadar olan 276 günlük kısım için %85 indirimli olarak ve bu tarihten sonra kalan 89 gün için ise indirimsiz olarak 1 yıllık toplam 527.899,62 TL ve %18 KDV hesaplandığı, davalı idarece anılan mevzuat hükmünde yer alan arazi izin bedelinde yapılacak yüzde seksen beş indirimin davacının lisans tarihinden itibaren (11/11/2011) başlatılmak suretiyle lisans bitiş tarihine kadar uygulandığı, davacının kesin izin istemiyle başvuruda bulunduğu 31/01/2020 tarihinde yürürlükte bulunan mevzuatta yüzde seksen beş indirimin lisans tarihinden değil izin tarihinden itibaren on yıl boyunca uygulanacağının düzenlendiği, başvuru tarihinden 10 ay sonra anılan mevzuatta yapılan değişiklikle (02/12/2020 tarihinde) izin tarihinden ibaresinin lisans tarihi olarak düzenlendiği, davacının kesin izin talebinin ise başvurusunun üzerinden 1 yıldan daha uzun bir süre geçtikten sonra 08/02/2021 tarihinde sonuçlandırıldığının görüldüğü, bu durumda, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuatta indirimin, izin tarihinden itibaren on yıl boyunca uygulanacağının düzenlendiği göz önüne alındığında, davacının talebinin değerlendirildiği süreçte indirimin başlangıç tarihine ilişkin olarak anılan mevzuatta yapılan değişikliğin davacının aleyhine olacak şekilde izin tarihinden değil lisans başlangıç tarihinden başlatılarak 10 yıl boyunca uygulanacak olarak kabul edilerek davacının arazi izin bedelinden yapılacak %85 indirimden sadece 276 gün için faydalandırılmak suretiyle, indirimin lisans tarihinden itibaren 10 yıl uygulanması suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı; öte yandan, ağaçlandırma bedeli ve arazi bedelinin izin verilen alana ilişkin olduğu, ağaçlandırma bedelinin izin başlangıcında bir defaya mahsus defaten izin sahibi tarafından ödeneceği, arazi izin bedelinin izin başlangıç tarihi esas alınarak bildirime gerek kalmaksızın her yıl defaten izin sahibi tarafından ödeneceği, teminatın ise izin başlangıcında bir defa alınacağından, uyuşmazlık konusu %85 indirim oranının arazi izin bedeli hesabı için uygulanabileceğinin açık olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu ... tarihli ve ... sayılı işleminin usul ve hukuka uygun olarak tesis edildiği, 24/09/2021 tarihli hesap tutanağı ile, 1.208.606,71 TL arazi izin bedeli, 6446 sayılı Enerji Piyasası Kanunu'nun Geçici 4. maddesinin 4. fıkrasında yer alan yüzde seksen beş indirim davacının lisans tarihinden itibaren (11/11/2011) başlatılıp lisansın sona erdiği (11/11/2021) tarihine kadar uygulanmak suretiyle, kesin izin tarihinden (08/02/2021) lisansın sona erdiği 11/11/2021 tarihine kadar olan 276 günlük kısım için %85 indirimli olarak ve bu tarihten sonra kalan 89 gün için ise indirimsiz olarak 1 yıllık toplam 527.899,62 TL ve %18 KDV şeklinde hesaplandığı, izin bedelindeki indirim ve indirimsiz uygulamanın dava konusu işlem tarihindeki anılan mevzuat hükmüne uygun şekilde yerine getirildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden, davalının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Samsun ili, Havza ilçesi, ... Köyü sınırları içerisinde davacının yürüttüğü Havza RES Projesi kapsamında ormanlık alanda ... tarih ve ... sayılı olur ile RES projesi kapsamında ön izin verilen alanların bir kısmı için izin türü değişikliği yapılması, bir bölümü için ön iznin kesin izne çevrilmesi, bazı izin alanlarının iptali ve bir kısım alan için ek izin verilmesi istemiyle 31/01/2020 tarihinde davalı idareye başvuruda bulunulmuştur. Söz konusu başvuru üzerine, davalı orman idaresince ... tarih ve ... sayılı işlem ile 11/11/2060 tarihine kadar 408.902,63 m²'lik alan için kesin izin verilmesi sonrasında, Amasya Orman Bölge Müdürlüğü Kavak Orman İşletme Müdürlüğü Havza Orman İşletme Şefliği'nin ... tarihli ve ... sayılı işlemi ile; anılan orman izin alanı için 295.970,18 TL ağaçlandırma bedeli, 1.208.606,71 TL arazi izin bedeli ve 143.361,26 TL teminat tutarı hesaplanmak suretiyle belirlenen ilk yıl izin bedellerinin ödenmesi davacı şirketten istenilmiştir. 1.208.606,71 TL arazi izin bedeli, 24/09/2021 tarihli hesap tutanağı ile güncellenerek; 6446 sayılı Enerji Piyasası Kanunu'nun Geçici 4. maddesinin 4. fıkrasında yer alan yüzde seksen beş indirim davacının lisans tarihinden itibaren (11/11/2011) başlatılıp lisansın sona erdiği (11/11/2021) tarihine kadar uygulanmak suretiyle, kesin izin tarihinden (08/02/2021) lisansın sona erdiği 11/11/2021 tarihine kadar olan 276 günlük kısım için %85 indirimli olarak ve bu tarihten sonra kalan 89 gün için ise indirimsiz olarak 1 yıllık arazi izin bedeli toplam 527.899,62 TL ve %18 KDV hesaplanmıştır. Söz konusu ... tarihli ve ... sayılı işlemin davacı şirkete tebliği üzerine, bu işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 6446 sayılı Enerji Piyasası Kanunu'nun, "Arz güvenliğinin sağlanmasına yönelik düzenlemeler" başlıklı Geçici 4. maddesinin 4. fıkrasında (dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle), "Bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren 31/12/2020 tarihine kadar işletmeye girecek olan ve Bakanlık tarafından düzenlenen bir maden işletme ruhsatı ve izni kapsamında 3213 sayılı Kanun'un 2 nci maddesinin IV. Grup (b) bendinde yer alan madenlerin girdi olarak kullanıldığı elektrik üretim tesislerinden, ulaşım yollarından ve lisanslarında belirtilen sisteme bağlantı noktasına kadarki TEİAŞ ve dağıtım şirketlerine devredilecek olanlar da dâhil enerji nakil hatlarından, lisans tarihinden itibaren on yıl boyunca izin, kira, irtifak hakkı ve kullanma izni bedellerine yüzde seksen beş indirim uygulanır. (...)" hükmü yer almaktadır. Davacının kesin izin başvuru tarihinde ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihten önce; 6446 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesinde yer alan “ilgili kurum tarafından verilmiş izin tarihinden itibaren yatırım ve işletme dönemlerinin ilk on yılında” ibaresi, 25/11/2020 tarihli ve 7257 sayılı Kanunun 42. maddesiyle “lisans tarihinden itibaren on yıl boyunca” şeklinde değiştirilerek 02/12/2020 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle, Orman Kanununun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin "Tanım ve Kısaltmalar" başlıklı 3. maddesinde; "(1) Bu Yönetmelikte geçen; a) Ağaçlandırma bedeli: İzin verilen alan üzerinden bir defaya mahsus alınan bedeli, (...) e) Arazi izin bedeli: Verilen izinlerden orman idaresince alınacak kullanım bedelini, (...) t) İzin: Bu yönetmelik hükümlerine göre orman alanları içinde Bakanlıkça amacı doğrultusunda kullanılmak üzere verilen ön izni, kesin izni ve muvafakatı, v) Kesin izin: Bu Yönetmelik hükümlerine göre Bakanlıkça amacı doğrultusunda kullanılmak üzere verilen izni, (...) ifade eder." hükmüne; "Alınacak bedeller ve ek Devlet hakkı" başlıklı 8. maddesinde; "(1) Maden arama, işletme, tesis ve altyapı tesis ön izinlerinde ön izin bedeli, kesin izinlerde ise; a) Ağaçlandırma bedeli, b) Arazi izin bedeli, alınır. (...) " hükmüne; "Bedellerin tespiti ve tahsili" başlıklı 20. maddesinde; "(1) Bu Yönetmeliğe göre verilecek izinlerde alınacak bedellerden; a) Ağaçlandırma bedeli: Genel müdürlükçe, Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından yılın ikinci yarısı için tespit edilen 16 yaşını doldurmuş işçilerin bir günlük normal çalışma karşılığı asgari ücretlerinin 294 gün/hektar katsayısıyla çarpımı sonucu belirlenen ağaçlandırma birim hektar bedelinin izin alanı ile çarpımı sonucu alınacak bedeldir. b) Arazi izin bedeli: İzin alanının metrekaresi, cari yıl ağaçlandırma birim metrekare bedeli, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan izin türü katsayısı Ek-1, ekolojik denge katsayısı Ek-2 ve il katsayısının Ek-3 çarpımlarının sonucu alınacak bedeldir. (...) (2) Ağaçlandırma bedeli izin başlangıcında bir defaya mahsus defaten izin sahibi tarafından ödenir. (3) Arazi izin bedeli izin başlangıç tarihi esas alınarak bildirime gerek kalmaksızın her yıl defaten izin sahibi tarafından ödenir. Müteakip yıllara ait arazi izin bedeli BAK oranında artırılmak suretiyle tespit edilerek bildirime gerek kalmaksızın izin başlangıç tarihinde defaten izin sahibi tarafından ödenir. (...)" hükmüne; "Teminat" başlıklı 22. maddesinde; "(1) Teminat; bir hektar için cari yıl ağaçlandırma bedelinden az olmamak kaydıyla cari yıl ağaçlandırma bedelinin onda biri ile izin alanının çarpımı sonucu bulunur. İzin başlangıcında bir defa alınır. Süre uzatımlarında, izin devirlerinde güncellenir. (...)" hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesi neticesinde; davacı şirketin Havza RES (yenilenebilir rüzgar enerjisi) projesi kapsamında 11/11/2011 tarihli üretim lisansına sahip olduğu, davacı şirketin kesin izin verilmesine yönelik olarak davalı idareye 31/01/2020 tarihinde başvuruda bulunması üzerine, yapılan inceleme sonucunda idarece 08/02/2021 tarihinde 11/11/2060 tarihine kadar kesin izin verildikten sonra, dava konusu 23/06/2021 tarihli işlemle, davacıdan 1 yıllık ağaçlandırma bedeli, arazi izin bedeli ile teminat bedelinin istenildiği; idarece, işlemde indirimsiz hesaplanan arazi izin bedeline 6446 sayılı Kanunun Geçici 4. maddesinin 4. fıkrası uyarınca %85 indirim uygulanmasına dair 24/09/2021 tarihli hesap tutanağının düzenlendiği (%85 indirim davacının lisans tarihinden itibaren (11/11/2011) başlatılıp lisansın sona erdiği (11/11/2021) tarihine kadar olan döneme uygulanmak suretiyle, kesin izin tarihinden (08/02/2021) lisansın sona erdiği 11/11/2021 tarihine kadar olan 276 günlük kısım için %85 indirimli olarak ve bu tarihten sonra kalan 89 gün için ise indirimsiz olarak 1 yıllık arazi izin bedeli toplam 527.899,62 TL ve %18 KDV hesaplandığı), davalı idarenin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan anılan Kanun maddesinde yer alan lisans tarihinden itibaren on yıl boyunca izin, kira, irtifak hakkı ve kullanma izni bedellerine yüzde seksen beş indirim uygulanır hükmüne uygun olarak arazi izin bedelini kısmen indirimli olarak hesapladığı anlaşılmaktadır. Davacının izin başvurusunda bulunduğu tarihte ise, %85 indirimin izin verildiği tarihten itibaren on yıl süresince uygulanacağına dair anılan madde hükmünün yürürlükte bulunduğu, dava konusu işlemden önce 02/12/2020 tarihinde madde hükmünde yapılan kanuni değişiklik ile yapılacak indirimin, izin tarihinden değil lisans tarihinden itibaren başlatılması Kanun koyucu tarafından uygun görülmüştür. Kanun koyucunun; izin bedeli üzerinden hesaplanacak %85 indirim süresini 6446 sayılı Kanun'da, ilgili kurum tarafından verilmiş izin tarihinden (yatırım ve işletme dönemlerinden) itibaren 10 yıl olarak belirlediği, söz konusu indirimin yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üretim tesislerinin kurulumunu teşvik amacı taşıdığı, anılan tesislerin işletmeye geçmesini özendirdiği, bu saikle indirim süresinin başlayacağı tarihin, izin verildiği dönemden itibaren değil, üretim tesisinin işletme döneminden önceki yatırım dönemini de kapsayacak şekilde lisans tarihi olarak düzenlendiği, aksi halde indirim süresinin izin tarihinden (işletme döneminden) itibaren başlatılması halinde, teşvikin amacına aykırı olacak şekilde yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üretim tesislerinin kurulumunun ve faaliyete geçmesinin gecikebileceği, bu bakımdan, üretim faaliyetinde bulunmak isteyen tüzel kişilere Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından verilen üretim lisans tarihinin, yatırım döneminin başlayacağı tarih olarak kabul edilmesi gerektiği, izin bedelinin indirimli ödenebilmesinin ise lisansın bir sonucu olduğundan, böyle bir hakkın başlangıcı olan sürenin, kamu kurum ve kuruluşlarının onay, ruhsat, izin gibi daha sonraki tarihlerde vereceği çeşitli izinlerden sonra başlatılmasının kanun koyucunun amacına aykırı olacağı, böylece, yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesislerinin izin bedelinin indirimli ödeneceği 10 yıllık sürenin üretim lisansı tarihinden itibaren başlatılmasına dair dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükmünde ve söz konusu Kanun madde hükmü uygulanmak suretiyle kısmen indirimli olarak hesaplanan arazi izin bedeli ve diğer bedellerin istenilmesine dair tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak, 26/02/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.