Danıştay · 9. Daire
Danıştay 9. Daire 2024/7207 E. 2025/3389 K.
- Mahkeme
- Danıştay
- Daire
- 9. Daire
- Esas No
- 2024/7207
- Karar No
- 2025/3389
- Karar Tarihi
T.C. D A N I Ş T A Y DOKUZUNCU DAİRE Esas No : 2024/7207 Karar No : 2025/3389
TEMYİZ EDENLER :1-(DAVACI) ... Maden Demir İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş. VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVALI) ... Defterdarlığı-... (... Vergi Dairesi Müdürlüğü) VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:.., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem:Davacı adına, Gaziemir Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... İnşaat ve İnşaat Malzemeleri Plastik Demir Çelik Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti'den aldığı faturaların sahte olduğu ve 2020/Ağustos ilâ Aralık döneminde düzenlediği sahte belgelere ilişkin tutarların hesaplanan katma değer vergisi tutarları arasından çıkarılması gerektiği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2020/Ocak ilâ Temmuz dönemlerine ilişkin katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezası ile hesaplanan komisyon geliri nedeniyle 2020/Ağustos ilâ Aralık dönemleri katma değer vergisi beyannamelerinde yapılan düzeltmelerin iptali istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; ... İnşaat ve İnşaat Malzemeleri Plastik Demir Çelik Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporundaki tespitlerin değerlendirilmesinden, mükellefin uyuşmazlık konusu faturaların düzenlendiği dönemde gerçek bir ticari faaliyetinin bulunmadığı, davacıya düzenlemiş olduğu faturaların da gerçek bir alış verişe dayanmadığı ve sahte olduğu sonucuna varıldığından, davacının ... İnş. ve İnş. Malz. Plastik Demir Çelik Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti'den aldığı faturalara dayalı indirimlerin reddi yoluyla salınan vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinde hukuka aykırılık görülmediği; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasına ilişkin yapılan incelemede, bir kısım alımların sahte belge ile belgelendirildiğinden bahisle, söz konusu mal ve hizmet alımları için gerçek satıcıdan fatura alınmadığından hareketle davacı adına özel usulsüzlük cezası kesilmiş ise de, sahte fatura kullanılması özel usulsüzlük cezası kesilmesini gerektiren haller arasında sayılmadığı gibi, idari cezalar için de geçerli olan “cezayı gerektiren fiilin tüm unsurları tamam olmadan failin cezalandırılamayacağı” yolundaki genel ceza hukuku ilkesinin varsayım ya da kıyas yoluyla ceza tayinine olanak tanımaması nedeniyle, ceza kesilmesini öngören ve bu cezanın kesilmesine dair koşulları düzenleyen maddede belirtilen unsurlar bir arada gerçekleşmediğinden davacı adına kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uyarlık görülmediği; hesaplanan komisyon geliri nedeniyle 2020/Ağustos ilâ Aralık dönemleri arası katma değer vergisi beyannamelerinde yapılan düzeltmelerin kaldırılması istemi yönünden yapılan incelemede ise; Bornova Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... vergi kimlik numaralı mükellefi davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı vergi tekniği raporunun değerlendirilmesinden, davacı şirketin faaliyet konusunun inşaat malzemesi toptan satışı olması ve farklı bir faaliyetinin bulunmaması, mal alan mükelleflerin davacı şirketi tanıdığını beyan etmiş olmaları, ödemelerin banka/finans kurumları aracılığıyla yapılması deposunun bulunması, yoklamalarda faal olması, çok sayıda işçi, araç, gereç ve emtianın bulunması hususları birlikte değerlendirildiğinde, sadece plaka takip sisteminden elde edilen verilere göre, fiili sevk tarihlerinde sevk adresinde bulunmayan veya fiili sevk tarihinde herhangi bir lokasyonda görülmeyen ya da hareketi bulunmayan araçlara ilişkin düzenlenen söz konusu sahte irsaliyelere bağlı düzenlenmiş faturaların da sahte belge olarak düzenlendiğinin kabulü mümkün bulunmadığından, davacı şirketin hesaplanan komisyon geliri nedeniyle 2020/Ağustos ilâ Aralık dönemleri arası katma değer vergisi beyannamelerinde yapılan düzeltmelerin hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen reddine, kısmen kabulüne, özel usulsüzlük cezasının ve hesaplanan komisyon geliri nedeniyle 2020/Ağustos ilâ Aralık dönemleri arası katma değer vergisi beyannamelerinde yapılan düzeltmelerin kaldırılmasına karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: DAVACININ İDDİALARI:Kanuni inceleme süresi dolmasına rağmen düzenlenen inceleme raporunun tarhiyata dayanak alınmasının hukuken mümkün olmadığı, alışlarının sahte olduğuna ilişkin tespitlerin hukuka aykırı olduğu, adil yargılanma ilkesinin gereği olarak taraflarına tebliğ edilmesi gereken vergi tekniği raporlarının tebliğinin gerçekleştirilmediği, vergi inceleme raporunun usul ve yasal düzenlemelere aykırı olarak düzenlendiği iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI: Temyize konu kararda sahte fatura kullanıldığı tespiti yapılmasına rağmen bu kullanımın özel usulsüzlük cezası kapsamına girmediğinden bahisle söz konusu cezanın kaldırılmasına karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu iddia edilerek kararın aleyhlerine olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir. Davalının savunması yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: Davacı adına, Gaziemir Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... İnşaat ve İnşaat Malzemeleri Plastik Demir Çelik Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti'den aldığı faturaların sahte olduğu ve 2020/Ağustos ilâ Aralık döneminde düzenlediği sahte belgelere ilişkin tutarların hesaplanan katma değer vergisi tutarları arasından çıkarılması gerektiği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2020/Ocak ilâ Temmuz dönemlerine ilişkin katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezası ile hesaplanan komisyon geliri nedeniyle 2020/Ağustos ilâ Aralık dönemleri katma değer vergisi beyannamelerinde yapılan düzeltmelerin kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştayın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır. Maddenin gerekçesinde ise, madde ile temyiz incelemesinde sadece maddi hatalarda değil, aynı zamanda yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen eksiklik ya da yanlışlıklarda da düzelterek onama kararı verilmesinin sağlandığı, uygulamada, vekâlet ücretine, yargılama giderlerine ya da faize hükmedilmesinin unutulması ya da bunların yanlış hesaplanması gibi, kararın asli olmayan unsurlarında görülen bir kısım eksiklik ya da yanlışlıklar nedeniyle bozma kararları verildiği, bunun mahkeme tarafından tekrar karara bağlandığı ve yine bu kararlara karşı yeniden kanun yollarına başvurulabilmesi nedeniyle hem zaman hem de emek kaybına neden olunduğunun görüldüğü, bu suretle esasa etkili olmayan konularda Danıştayın kesin karar vermesi sağlanarak uyuşmazlığın hızla sonuçlandırılmasının amaçlandığı hususlarına yer verilmiştir. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 54. maddesinde, vergi yargısı harçlarının (3) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nevi ve mahiyetine göre ise maktu esas üzerinden alınacağı, 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife'nin nispi harçlara ilişkin II. kısmının (a) bendinde, tarhiyata ve ceza kesme işlemlerine karşı mükellefin dava açması üzerine vergi mahkemesinin nihai kararları ile bölge idare mahkemesinin kararlarında, karar altına alınan uyuşmazlık konusu vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümler ile bunlara bağlı zam ve cezaların toplam değeri üzerinden binde 4,55 oranında nisbi harç alınacağı, maktu harçlara ilişkin III. kısmında ise "Yukarıdaki pozisyonlarda gösterilen ve nispi harca tabi tutulmamış olan tarhiyat veya ceza kesme ve diğer işlemlerle ilgili" olarak vergi mahkemesi ve bölge idare mahkemesi kararlarında maktu harca hükmedileceği düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyize konu kararın, karar harcı dışındaki kısmı usul ve hukuka uygun olup, taraflarca ileri sürülen temyiz nedenleri kararın belirtilen hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının, karar harcına ilişkin hüküm fıkrasına karşı yapılan temyiz istemine gelince; Dosyanın incelenmesinden, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı ile; davacı adına, ... İnşaat ve İnşaat Malzemeleri Plastik Demir Çelik Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti'den aldığı faturaların sahte olduğu ve 2020/Ağustos ilâ Aralık döneminde düzenlediği sahte belgelere ilişkin tutarların hesaplanan katma değer vergisi tutarları arasından çıkarılması gerektiği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2020/Ocak ilâ Temmuz dönemlerine ilişkin katma değer vergisi ile kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezası ile hesaplanan komisyon geliri nedeniyle 2020/Ağustos ilâ Aralık dönemleri katma değer vergisi beyannamelerinde yapılan düzeltmelerin kaldırılması istemiyle açılan davayı vergi ziyaı cezalı tarhiyat yönünden reddeden özel usulsüzlük cezası ve düzeltme işlemleri yönünden kabul eden Vergi Mahkemesi kararına karşı taraflarca yapılan istinaf başvurularının reddine karar verildiğinden, anılan kararın davacının aleyhine hüküm altına alınan kısmının 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca nispi karar harcına tabi olduğu, ancak kararın hüküm fıkrasında "...karar harcı peşin yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına..." yazıldığı, sayman mutemedi alındısının incelenmesinden davacı tarafından yatırılan tutarın 427,60-TL tutarındaki maktu istinaf karar harcı olduğu anlaşıldığından kararın temyize konu edilen harca ilişkin söz konusu kısmında hukuki isabet görülmemiştir. Bu husus, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan, düzeltilmesi mümkün eksiklik olarak görüldüğünden, Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan "...karar harcı peşin yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına..." ibaresinin çıkarılarak yerine "davacıdan; peşin yatırılan karar karcının mahsubuyla 492 sayılı Kanun uyarınca 427,60-TL'den az olmamak üzere aleyhine hüküm altına alınan tutar üzerinden binde 4,55 oranında nispi karar harcı alınmasına" ibaresinin yazılması suretiyle kararın düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Tarafların temyiz istemlerinin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtildiği şekilde düzeltilerek ONANMASINA, 3.Temyiz isteminde bulunan davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca aleyhe onanan kısım üzerinden hesaplanacak nispi harcın alınmasına, 4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ...Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 26/06/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.