Danıştay · 4. Daire
Danıştay 4. Daire 2026/463 E. 2026/428 K.
- Mahkeme
- Danıştay
- Daire
- 4. Daire
- Esas No
- 2026/463
- Karar No
- 2026/428
- Karar Tarihi
T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2026/463 Karar No : 2026/428
TEMYİZ EDEN TARAFLAR: 1- (DAVALI) ... Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVACI) ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı ... hissesi davalı idarenin temsil ettiği Sultan Beyazıt Vakfına ait olan 15.206,00m2 yüzölçümlü taşınmazın, 3.379,00m2'lik kısmının yol olarak işgal edildiğinden bahisle 01/07/2002-28/02/2013 tarihleri arasındaki dönem için 150.646,00TL bedelli, ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine İdare Mahkemesince verilen kararda; taşınmazın 3.379,00m2 kısmının yol olarak işgal edildiği, davalı idarece dava konusu işlem ile 01/07/2002-28/02/2013 tarihleri arasındaki dönem için 150.646,00-TL tutarında ecrimisil bedeli belirlendiği, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı aşan 01/07/2002-01/05/2008 arası dönem için belirlenen 57.590,00TL'sinin zaman aşımına uğradığı ve ayrıca; 01/05/2008-28/02/2013 tarihleri arasındaki dönem için ecrimisilin 72.558,76TL olması gerekmekteyken, idarece bu dönem için 93.056,00TL ecrimisilin talep edildiği dikkate alındığında 20.497,24TL'nin hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 78.087,24TL'lik kısmının iptaline, 72.558,76TL'lik kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının fuzuli şagil olduğu ve bedele ilişkin takdirde hata bulunmadığından, kararın iptale ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu; Davacı tarafından ise, taraflarına özgü bir kullanımları bulunmadığı, alanın başka davalı idare olmak üzere kamunun kullanımına açık bulunduğu ve kararın redde ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE : 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinin 1. fıkrasında, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmü yer almıştır. Anılan Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 84. maddesinin 1. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarından kiraya verilen, irtifak hakkı kurulan veya kullanma izni verilerin dışında kalanların fiili durumları, İdarece hazırlanan program dâhilinde tespit edilir. Taşınmazların tespitleri yılda en az bir defa yapılır, ancak tespit programlarının süresi beş yıldan fazla olamaz..."; 85. maddesinin 1. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir."; 2. fıkrasında, "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir."; 86. maddesinin 1. fıkrasında, "Takdir edilen ecrimisiller, takdir tarihinden itibaren onbeş gün içinde ecrimisil ihbarnamesi düzenlenerek fuzuli şagile, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre öncelikle elden veya iadeli taahhütlü mektupla, bu şekilde tebliğ edilemeyenler diğer usullere göre tebliğ edilir."; 2. fıkrasında, "Ecrimisil işlemine karşı, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde ilgili İdareye dilekçeyle müracaat edilerek düzeltme talebinde bulunulabilir." ve 3. fıkrasında, "Düzeltme talepleri, talep tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde bu amaçla oluşturulacak komisyonlarca karara bağlanır ve sonucu karar tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde düzenlenecek Ecrimisil Düzeltme İhbarnamesi ile ilgilisine tebliğ edilir." düzenlemeleri yer almaktadır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 146. maddesinde, "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir." kuralı yer almaktadır. Görüldüğü üzere; 2886 sayılı Kanun'da, tespit tutanağı ile idarenin bilgisi dahiline giren işgalden dolayı tespit tarihinden itibaren en fazla beş yıl geriye doğru gidilerek ecrimisil istenilebileceği, beş yılı aşan ecrimisil alacağının ise zaman aşımına uğrayacağı kabul edilmiş iken, tespit üzerine takdir edilecek ecrimisil hakkında en geç hangi sürede ecrimisil ihbarnamesi düzenleneceği ve fuzuli şagile tebliğ edileceğine ilişkin bir kurala yer verilmemiştir. Tespit tutanağının düzenlendiği tarih ile işgalin, diğer bir ifadeyle ecrimisil alacağının idarenin bilgisi dahiline girdiği, bu tarihten itibaren idarece söz konusu alacak hakkında belirli bir süre içerisinde idari bir işlem tesis edilerek ilgilisine tebliği gerektiği açıktır. Kanun koyucu tarafından, tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yılı geçmemek üzere ecrimisil tespit ve takdir edilmesi kuralı getirilirken, ecrimisilin Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri çerçevesinde on yıllık zaman aşımı süresine tabi olduğundan hareketle, aynı Kanun'daki kiralar konusundaki beş yıllık zaman aşımı süresine tâbi tutulduğunun amaçlandığı görülmüştür. Dosyanın incelenmesinden, İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı ... hissesi davalı idarenin temsil ettiği Sultan Beyazıt Vakfına ait olan 15.206,00m2 yüzölçümlü taşınmazın, 3.379,00m2'lik kısmının yol yapılmak suretiyle işgal edildiğinin 08/05/2002 tarihli taşınmaz tespit tutanağıyla tespit edildiği ve anılan tutanağa dayanılarak 01/07/2002-28/02/2013 tarihleri arasındaki dönem için 150.646,00 TL tutarında ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin düzenlenip davacıya tebliğ edildiği, ilgili ihbarnamenin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İdare Mahkemesince her ne kadar bozma kararına uyulmak suretiyle karar verilmiş ise de; tespit tarihinden itibaren en geç beş yıl içinde ecrimisil ihbarnamesi düzenlenerek fuzuli şagile tebliğ edileceği hususu dikkate alındığında, 08/05/2002 tarihli tespit tarihinden itibaren beş yıllık süre aşıldıktan sonra 26/03/2013 tarihinde düzenlenen dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin süresinde düzenlenip düzenlenmediği noktasında bir inceleme- değerlendirme yapılmadığı gibi aynı taraflar arasında ve aynı taşınmazın, 01/05/2008- 31/04/2013 tarihleri (ve birleşen dava dosyası yönünden 01/05/2013-31/06/2014 tarihleri) arasındaki dönemde fuzulen işgal edildiğinden bahisle .... Bölge Müdürlüğü'nce ecrimisil alacağının tahsili talebiyle adli yargıda 03/07/2013 tarihinde dava açıldığı ve ... Asliye Hukuk Mahkemesince verilen ...tarih ve E:... K:...sayılı kararın, temyiz aşamasında Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla (karar düzeltme yolu açık surette) onanmasına karar verilmiş olmasına karşın, İdare Mahkemesince bu hususta da bir inceleme- değerlendirme yapılmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda, eksik incelemeye dayalı olarak verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyize konu ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Üye...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla BOZULMASINA, 2.Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 3.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 05/02/2026 tarihinde karar verildi.
(X) KARŞI OY : Uyuşmazlıkta, İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı... hissesi davalı idarenin temsil ettiği ... Vakfına ait olan 15.206,00m2 yüzölçümlü taşınmazın, 3.379,00m2'lik kısmının yol yapılmak suretiyle işgal edildiğinin 08/05/2002 tarihli taşınmaz tespit tutanağıyla tespit edildiği ve anılan tutanağa dayanılarak 01/07/2002-28/02/2013 tarihleri arasındaki dönem için 150.646,00TL ecrimisil istenilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin düzenlenip davacıya tebliğ edildiği görülmekle, süresinde düzenlenmeyen dava konusu işlemde hukuka uygunluk, İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir. İdare Mahkemesi kararının, yukarıda belirtilen gerekçe ile bozulması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.